Πριν από τις 7 Οκτωβρίου 2023, οι περισσότεροι Αμερικανοί δεν είχαν ακούσει ποτέ για την οργάνωση “Φοιτητές για τη Δικαιοσύνη στην Παλαιστίνη” (Students for Justice in Palestine – SJP). Μετά από σχεδόν δύο χρόνια αντιισραηλινών, φιλο-Χαμάς διαδηλώσεων και καταλήψεων, οι περισσότεροι πλέον γνωρίζουν πολύ καλά τους προνομιούχους προπτυχιακούς φοιτητές που μεταμφιέζονται με ρούχα που παραπέμπουν στον Covid και τη Χαμάς, φωνάζοντας “Ελευθερία στην Παλαιστίνη” και καλώντας σε “Ιντιφάντα στην Αμερική”. Τώρα, ήρθε η ώρα να γνωρίσουμε και τους καθηγητές τους: τους “Καθηγητές για τη Δικαιοσύνη στην Παλαιστίνη” (Faculty for Justice in Palestine – FJP).
Τα πανεπιστήμια που διαθέτουν παραρτήματα του SJP είναι ήδη προβληματικά. Όσα όμως έχουν παραρτήματα του FJP βρίσκονται σε ακόμα χειρότερη κατάσταση, καθώς οι καθηγητές που λειτουργούν αυτές τις ημιεπίσημες οργανώσεις ανενόχλητοι τείνουν να προκαλούν νέες ταραχές, να δημιουργούν καινούριες αντιισραηλινές ομάδες και να χρησιμοποιούν τον αντισημιτισμό στο όνομα της ακαδημαϊκής ελευθερίας. Είναι ακόμη πιο δύσκολο να ελεγχθούν από τους ίδιους τους φοιτητές τους.
Τι είναι το FJP;
Ο Χάτεμ Μπαζιάν ίδρυσε το πρώτο παράρτημα του SJP το 1993 στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Μπέρκλεϊ, όπου διδάσκει ως λέκτορας στο τμήμα εθνοτικών σπουδών. Με τα χρόνια, εκατοντάδες σχολές δημιούργησαν παραρτήματα, και το 2010 εμφανίστηκε ένας εθνικός οργανισμός ηγεσίας με το όνομα National Students for Justice in Palestine (NSJP).
Το Faculty for Justice in Palestine (FJP), από την άλλη, είναι φαινόμενο που εμφανίστηκε μετά τις 7 Οκτωβρίου 2023. Αυτή τη στιγμή, υπάρχουν μεταξύ 130 και 170 παραρτήματα καθηγητών.
Τα αρχεία για τα επιμέρους παραρτήματα του FJP είναι συχνά ασαφή, καθιστώντας δύσκολο τον ακριβή προσδιορισμό ημερομηνιών ίδρυσης. Σε ορισμένα πανεπιστήμια, όπως το Rutgers, οι καθηγητές δηλώνουν ανοιχτά τη συμμετοχή τους και υπογράφουν ανακοινώσεις του παραρτήματος. Ωστόσο, στα περισσότερα ιδρύματα τα μέλη διατηρούν ανωνυμία.
Σε ορισμένα ιδρύματα, η συμμετοχή επεκτείνεται και σε εργαζόμενους του πανεπιστημίου — από όπου και ο όρος FSJP (Faculty and Staff for Justice in Palestine). Το Πανεπιστήμιο Yale διαθέτει και τις δύο μορφές.
Άλλες σχολές είναι ακόμη πιο “συμπεριληπτικές”. Στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα (Twin Cities), υπάρχει ομάδα που ονομάζεται Faculty, Librarians, Alumni, Graduate Students, and Staff for Justice in Palestine (FLAGSJP). Στο Duke University υπάρχει διαφωνία ως προς τον όρο “faculty”, και έτσι η ομάδα ονομάζεται Duke Academics and Staff for Justice in Palestine. Στο Πανεπιστήμιο του Σαν Φρανσίσκο, η ομάδα ονομάζεται Educators for Justice in Palestine.
Εθνική ηγεσία
Μέχρι τα τέλη του 2023, εμφανίστηκε μια εθνική δομή ηγεσίας με το όνομα National FSJP. Όπως εξηγεί το “Ανακοινωθέν Άνοιξης 2025”, “Το εθνικό δίκτυο FSJP δημιουργήθηκε για να στηρίξει τους φοιτητές που αντιτίθενται στις φιλοϊσραηλινές πολιτικές υπό κυβέρνηση Δημοκρατικών.”
Όπως το NSJP καθορίζει την επικοινωνιακή και στρατηγική κατεύθυνση κάθε παραρτήματος SJP, έτσι και η ανώνυμη Επιτροπή Συντονισμού του National FSJP φαίνεται να ελέγχει τα παραρτήματα του δικτύου του, τα οποία καταγράφονται στον ιστότοπό του.
Η πρώτη από τις έξι “Αρχές Ενότητας” δηλώνει πως:
«Το FSJP υποστηρίζει και ενισχύει το έργο των Φοιτητών για τη Δικαιοσύνη στην Παλαιστίνη και άλλων φιλοπαλαιστινιακών φοιτητικών ομάδων και πανεπιστημιακών ενώσεων.»
Η διακήρυξη “Towfan Al-Aqsa” του SJP αναφέρει πως:
«Η αντίσταση παίρνει πολλές μορφές – ένοπλο αγώνα, γενικές απεργίες και λαϊκές διαδηλώσεις.»
Σαν να απαγγέλλουν όρκο πίστης, οι αντιισραηλινοί καθηγητές σε κάθε πανεπιστήμιο επαναλαμβάνουν υπάκουα το ίδιο σύνθημα, όπως το FSJP του Yale:
«Υποστηρίζουμε και ενισχύουμε το έργο του SJP και άλλων φιλοπαλαιστινιακών φοιτητικών ομάδων.»
Οι μόνοι διαφοροποιητικοί όροι είναι τα ονόματα των άλλων ομάδων: το FSJP του Duke στηρίζει φοιτητικές ομάδες στο Duke και στην ευρύτερη περιοχή Triangle· το FSJP του Pratt στηρίζει το SJP και το JVP (Jewish Voice for Peace)· το FSJP του Portland State στηρίζει το SJP και το SUPER (Students United for Palestinian Rights). Στο Brown, υπάρχουν δύο ομάδες καθηγητών: το Brown Faculty Coalition for Justice in Palestine και το Brown Academics for Justice in Palestine.
Το SJP δηλώνει στη διακήρυξή του:
«Όλες οι μορφές αντίστασης είναι νόμιμες και απαραίτητες.»
Το NSJP, στο “Day of Resistance Toolkit”, τονίζει ότι το SJP δεν είναι απλώς αλληλέγγυο στο κίνημα — είναι κομμάτι του. Ως “ενισχυτές” του SJP, οι χιλιάδες καθηγητές του FSJP είναι και αυτοί κομμάτι του κινήματος.
Ποιος έχει τον έλεγχο;
Εύλογα θα υπέθετε κανείς ότι οι αντιισραηλινές φοιτητικές ομάδες καθοδηγούνται από αντίστοιχες καθηγητικές. Αυτό φαίνεται να ισχύει στο Πανεπιστήμιο Brown. Ίσως επειδή εκεί διδάσκει ο Μπεσάρα Ντουμάνι, διακεκριμένος καθηγητής παλαιστινιακών σπουδών και πρώην πρόεδρος του Πανεπιστημίου Birzeit (2021–2023). Ρεπορτάζ της Washington Free Beacon αποκάλυψε email από τη «συνάντηση έκτακτης ανάγκης» του Brown SJP στις 8 Οκτωβρίου 2023, στα οποία οι φοιτητές ζητούσαν καθοδήγηση από τον Ντουμάνι πριν εκδώσουν δήλωση για τη σφαγή.
Το National FSJP, στην τρίτη του “Αρχή Ενότητας”, δηλώνει ότι συνεργάζεται στενά με το Πανεπιστήμιο Birzeit —όπου ο Ντουμάνι υπήρξε πρόεδρος. Αυτό τον καθιστά, τουλάχιστον πνευματικό ηγέτη του SJP στο Brown.
Οι φοιτητές διδάσκουν τους καθηγητές
Το Brown ίσως αποτελεί εξαίρεση. Στις περισσότερες σχολές, το FSJP υποτάσσεται ρητορικά στο SJP, παρουσιάζοντας τους φοιτητές ως ηθικούς ηγέτες. Το National FSJP ενισχύει αυτή την εικόνα, δηλώνοντας:
«Το θάρρος και η ευρηματικότητα των φοιτητών μάς διδάσκουν και μας καθοδηγούν.»
Το FSJP του Harvard είναι ιδιαίτερα υποτακτικό: στη δήλωση συμμετοχής του οραματίζεται ένα μέλλον “χειραφέτησης” υπό την “ηρωική ηγεσία των φοιτητών”. Μετά τη διάλυση της κατάληψης στο Harvard τον Μάιο του 2024, το FSJP υποστήριξε ότι οι πράξεις πολιτικής ανυπακοής των φοιτητών “διαφύλαξαν τις πιο βασικές μας ελευθερίες λόγου και συνάθροισης.”
Ακόμη και οι Academics for Justice in Palestine του Brown εκφράζουν “βαθιά ευγνωμοσύνη για την ηγεσία των φοιτητών” και δεσμεύονται να “ανταποκριθούν στο θάρρος τους και να συμβάλουν στις προσπάθειές τους.”
Τι πρέπει να γίνει με το FSJP;
Ο οργανισμός AMCHA Initiative, που καταγράφει και καταπολεμά τον αντισημιτισμό στην ακαδημαϊκή κοινότητα, έχει διαπιστώσει ισχυρή συσχέτιση μεταξύ της παρουσίας αντισιωνιστών καθηγητών και της έντασης των φαινομένων αντισημιτισμού στα πανεπιστήμια, περιλαμβανομένων σωματικών επιθέσεων, απειλών και παρενοχλήσεων κατά Εβραίων φοιτητών.
Μέχρι στιγμής, τα πανεπιστήμια έχουν αντιμετωπίσει το SJP με αναστολές, απαγορεύσεις και αποχαρακτηρισμούς. Το FJP όμως είναι πιο δύσκολο να αντιμετωπιστεί.
Η Αμερικανική Ένωση Πανεπιστημιακών Καθηγητών (AAUP) θα υπερασπιστεί το δικαίωμα των καθηγητών να λένε σχεδόν τα πάντα εντός ή εκτός τάξης. Κανένας πρύτανης δεν πρόκειται να τους απαγορεύσει να εκφράζονται πολιτικά.
Ή μήπως όχι;
Συμπέρασμα
Κάθε πανεπιστήμιο που διαθέτει παράρτημα του National FSJP οφείλει να καταδικάσει και να διερευνήσει τα μέλη του: καθηγητές, εργαζομένους, ακαδημαϊκούς, εκπαιδευτικούς ή βιβλιοθηκονόμους “για τη Δικαιοσύνη στην Παλαιστίνη.”
Η διακήρυξη του 1915 της AAUP για την ακαδημαϊκή ελευθερία και μονιμότητα ορίζει τρία στοιχεία:
-
Ελευθερία έρευνας και αναζήτησης της αλήθειας,
-
Ελευθερία διδασκαλίας εντός του πανεπιστημίου,
-
Ελευθερία δημόσιας έκφρασης εκτός του ιδρύματος.
Το τρίτο στοιχείο καλύπτει πολλά — αλλά δεν καλύπτει την παροχή υποστήριξης σε τρομοκρατικές οργανώσεις, πόσο μάλλον την ένταξη σε βίαια κινήματα καθοδηγούμενα από αυτές.
Κανένα πανεπιστήμιο δεν θα ανεχόταν ομάδα καθηγητών που σχηματίζει παράρτημα της Κου Κλουξ Κλαν ή του Ναζιστικού Κόμματος. Ούτε πρέπει να ανεχτεί όσους στηρίζουν τη Χαμάς, τη Χεζμπολάχ, το PFLP ή άλλες τρομοκρατικές οργανώσεις.
Η μονιμότητα δεν είναι ασυλία. Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να είναι “κομμάτι αυτού του κινήματος” και να κρύβεται πίσω από τον μανδύα της ακαδημαϊκής ελευθερίας.
ΠΗΓΗ
