HANA προς Συμβούλιο ΕΕ: Αίτημα να μπει το IRGC στον ευρωπαϊκό «κατάλογο τρομοκρατίας»

Επιμέλεια: Γιάννης Πεγειώτης

Νομική δήλωση προς το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέθεσε στις 16 Ιανουαρίου 2026 ο κουρδικός Οργανισμός Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Hana (HANA), ζητώντας τον χαρακτηρισμό του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) ως τρομοκρατικής οργάνωσης στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού καθεστώτος καταχώρισης, που βασίζεται στην Κοινή Θέση 2001/931/ΚΕΠΠΑ και στον Κανονισμό (ΕΚ) 2580/2001.

Στην «εκτελεστική σύνοψη» του κειμένου, το HANA υποστηρίζει ότι υπάρχει «σωρευτικό και συγκλίνον» αποδεικτικό υλικό που, όπως αναφέρει, καλύπτει τέσσερις βασικούς άξονες: (1) τον θεσμικό ρόλο του IRGC ως μηχανισμού καταναγκασμού του καθεστώτος, (2) μακροχρόνια εμπλοκή σε εξωεδαφική βία και δομές υποστήριξης ένοπλων επιχειρήσεων, (3) δικαστικά ευρήματα στην Ευρώπη – με ρητή αναφορά στις γερμανικές διαδικασίες «Mykonos» – και (4) τον –κατά το HANA– κεντρικό ρόλο του IRGC και της Basij σε θανατηφόρα καταστολή διαδηλώσεων τον Ιανουάριο του 2026.

Το νομικό «όχημα» της ΕΕ και τι ζητά το HANA

Το αίτημα «πατά» πάνω στον ευρωπαϊκό μηχανισμό καταχώρισης προσώπων/ομάδων/οντοτήτων που εμπλέκονται σε τρομοκρατικές πράξεις, ο οποίος δημιουργήθηκε μετά την Απόφαση 1373 (2001) του ΣΑ/ΟΗΕ και ενσωματώθηκε στην ευρωπαϊκή έννομη τάξη μέσω της Κοινής Θέσης 2001/931/ΚΕΠΠΑ και του Κανονισμού 2580/2001.

Με βάση αυτή τη διαδικασία, το HANA καλεί το Συμβούλιο:

1. να καταχωρίσει το IRGC ως τρομοκρατική οργάνωση,

2. να ενεργοποιήσει πλήρες πακέτο περιοριστικών μέτρων (δέσμευση περιουσιακών στοιχείων, απαγόρευση διάθεσης κεφαλαίων/πόρων άμεσα ή έμμεσα),

3. να αξιολογήσει ως «σύγχρονη επιβαρυντική βάση» τα γεγονότα καταστολής που περιγράφει για τον Ιανουάριο 2026.

Η αναφορά στη «Mykonos» και η ευρωπαϊκή διάσταση

Στο κείμενο γίνεται ειδική μνεία στη δίκη/υπόθεση Mykonos στη Γερμανία, την οποία το HANA επικαλείται ως παράδειγμα ευρωπαϊκής δικαστικής τεκμηρίωσης εξωεδαφικών επιχειρήσεων που αποδίδονται στον ιρανικό κρατικό μηχανισμό.

Παράλληλα, στο κείμενο παρατίθενται και «διεθνή προηγούμενα» (όπως ο χαρακτηρισμός του IRGC από τις ΗΠΑ), ενώ υποστηρίζεται ότι η ΕΕ διαθέτει ήδη το νομικό πλαίσιο για να προχωρήσει, εφόσον κρίνει ότι πληρούνται οι απαιτήσεις τεκμηρίωσης και διαδικαστικών εγγυήσεων.

Το ευρύτερο πλαίσιο: συζήτηση στην Ευρώπη για την ένταξη του IRGC σε λίστα τρομοκρατίας

Η συζήτηση για πιθανή καταχώριση του IRGC στον ευρωπαϊκό κατάλογο έχει επανέλθει κατά καιρούς στο ευρωπαϊκό επίπεδο, με αναλύσεις να σημειώνουν ότι, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, η ΕΕ δεν έχει προχωρήσει σε συνολικό χαρακτηρισμό του IRGC ως τρομοκρατικής οργάνωσης.

Την αναγνώριση του ρόλου που διαδραματίζει η Κυπριακή Δημοκρατία αναφορικά με τη συμμετοχή στο Συμβούλιο Ειρήνης για τη Γάζα, υπογράμμισε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης. Ο ίδιος τόνισε τη βαρύτητα αυτής της εξέλιξης, επισημαίνοντας πως το γεγονός αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία και ειδικό βάρος, από τη στιγμή που η συγκεκριμένη αναγνώριση προέρχεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.

Στο πλαίσιο των δηλώσεων που παραχώρησε μετά την εκφώνηση του επιμνημόσυνου λόγου στο εθνικό μνημόσυνο του ήρωα Παντελή Κατελάρη, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης επιβεβαίωσε επίσημα ότι παρέλαβε σχετική επιστολή. Η εν λόγω επιστολή, η οποία φέρει ημερομηνία 16 Ιανουαρίου, απευθύνει πρόσκληση στην Κυπριακή Δημοκρατία προκειμένου να συμμετάσχει ενεργά στις εργασίες του Συμβουλίου Ειρήνης.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας σημείωσε χαρακτηριστικά στις δηλώσεις του: “Θεωρώ ιδιαίτερα τιμητικό για τη χώρα μας διότι μέσα στην ευρύτερη Μέση Ανατολή”. Παράλληλα, υπενθύμισε τη συμμετοχή και την παρουσία που υπήρξε σχετικά με το ζήτημα της Γάζας στην Αίγυπτο, η οποία έλαβε χώρα “εισηγηθήκαμε συγκεκριμένες πτυχές, που η Κυπριακή Δημοκρατία μπορεί να συνεισφέρει στην υλοποίηση τα 20 σημεία”.

Όπως διευκρίνισε περαιτέρω ο Νίκος Χριστοδουλίδης, οι διαδικασίες βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, καθώς έχει ξεκινήσει η απαραίτητη επεξεργασία “στη βάση στην απάντηση. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τη χώρα μας να αναγνωρίζεται ο ρόλος , ιδιαίτερα από τις Ηνωμένες Πολιτείες”, επανέλαβε ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του.

Πηγή: ΚΥΠΕ

Τουλάχιστον 21 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και δεκάδες άλλοι τραυματίστηκαν σε σιδηροδρομικό δυστύχημα που σημειώθηκε στη νότια Ισπανία, όταν δύο αμαξοστοιχίες υψηλής ταχύτητας ενεπλάκησαν σε σύγκρουση. Τα στοιχεία αυτά προκύπτουν από τον πλέον πρόσφατο απολογισμό θυμάτων που δημοσιοποίησαν την Κυριακή η Πολιτοφυλακή (Guardia Civil) και το Υπουργείο Εσωτερικών της χώρας.

Ο Υπουργός Μεταφορών της Ισπανίας, Όσκαρ Πουέντε, προχώρησε σε προειδοποίηση μέσω της πλατφόρμας X, αναφέροντας ότι «η σύγκρουση ήταν τρομερή». Παράλληλα, επισήμανε πως υφίσταται σοβαρός κίνδυνος ο αριθμός των θυμάτων να αυξηθεί περαιτέρω, λαμβάνοντας υπόψη τις «πολύ ανησυχητικές πληροφορίες» που επικρατούν σχετικά με το δυστύχημα.

ACTUALIZACIÓN | Algunos pasajeros están siendo desalojados en coche a una caseta municipal de Adamuzhttps://t.co/59e2luJGhW pic.twitter.com/LWZGuRdbMy

— Telediarios de TVE (@telediario_tve) January 18, 2026

Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις των αρχών, από το σύνολο των τραυματιών που διακομίστηκαν σε νοσοκομειακές μονάδες, οι 30 νοσηλεύονται σε εξαιρετικά κρίσιμη κατάσταση. Πλάνα που μεταδόθηκαν από τη δημόσια τηλεόραση της Ισπανίας αποτύπωσαν τους δύο συρμούς, ενώ γύρω τους είχε συγκεντρωθεί πλήθος ανθρώπων και ασθενοφόρων, με τα σωστικά συνεργεία να καταβάλλουν υπεράνθρωπες προσπάθειες για την παροχή βοήθειας στα δεκάδες θύματα.

Όπως περιέγραψε ο κ. Πουέντε, «τα τελευταία βαγόνια» του ενός συρμού, ο οποίος είχε αναχωρήσει από τη Μάλαγα της Ανδαλουσίας με τελικό προορισμό τη Μαδρίτη, «εκτροχιάστηκαν» στην περιοχή κοντά στην Αδαμούθ, περίπου 200 χιλιόμετρα βόρεια της Μάλαγα. Το αποτέλεσμα ήταν να προσκρούσει πάνω στα εκτροχιασμένα βαγόνια ένας άλλος συρμός, ο οποίος κινούνταν σε παρακείμενες σιδηροτροχιές με αντίθετη κατεύθυνση.

Descarrila en Córdoba un tren Iryo de larga distancia que circulaba desde Málaga hacia Madrid-Puerta de Atocha, colisionando con un AVE que circulaba en sentido contrario.

Dos víctimas mortales, varios heridos y atrapados.

Emergencias en el lugar. pic.twitter.com/AHt92RFsiO

— Josema Vallejo (@JosemaVallejo) January 18, 2026

Η σφοδρότητα της σύγκρουσης των τρένων, τα οποία μετέφεραν εκατοντάδες επιβάτες, ήταν τέτοια που «τα δυο πρώτα βαγόνια », όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Πουέντε. Ο Υπουργός τόνισε επίσης πως «η προτεραιότητα» αυτή τη στιγμή είναι «να διασωθούν θύματα».

Η Πολιτοφυλακή ενημέρωσε το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) ότι οι επιβεβαιωμένοι νεκροί ανέρχονται σε τουλάχιστον 21. Οι αρμόδιες αρχές κατέγραψαν 73 τραυματίες, εκ των οποίων οι έξι βρίσκονταν σε πολύ σοβαρή κατάσταση, κάνοντας λόγο για «νύχτα (που αναγγέλλεται) πολύ δύσκολη».

Ο Πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, δήλωσε ότι «παρακολουθεί στενά» στενά την εξέλιξη των γεγονότων, διαβεβαιώνοντας παράλληλα πως η κεντρική κυβέρνηση στη Μαδρίτη «συνεργάζεται με τις άλλες αρμόδιες αρχές» που επιχειρούν στο σημείο της τραγωδίας.

Ο Ισπανός Πρωθυπουργός «μεγάλη ανησυχία» «σοβαρό ατύχημα» και εξέφρασε τα «πιο ειλικρινή συλλυπητήρια (της) στις οικογένειες και στους οικείους των θυμάτων» προς τους οικείους των θυμάτων. Ο απολογισμός θεωρείται πιθανό να γίνει βαρύτερος, καθώς νωρίτερα οι υπηρεσίες άμεσης βοήθειας ανέφεραν την ύπαρξη εγκλωβισμένων ανθρώπων εντός των συρμών.

Ωστόσο, σε μεταγενέστερη ενημέρωση, ο Υπουργός Μεταφορών Όσκαρ Πουέντε διαβεβαίωσε πως «όλοι» και ότι όσοι χρειάζονται ιατρική βοήθεια «απομακρύνθηκαν» από τους δύο συρμούς.

«Το μέταλλο (των βαγονιών) έχει παραμορφωθεί, με κόσμο στο εσωτερικό», εξήγησε ο Φρανθίσκο Κάρμονα, επικεφαλής των τοπικών αρχών, μιλώντας στη δημόσια τηλεόραση TVE. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι «Τα πάντα έχουν καταστραφεί εντελώς», υπογραμμίζοντας τις δυσκολίες της επιχείρησης. «Χρειάστηκε να μετακινήσουμε πτώμα για να μπορέσουμε να φθάσουμε σε επιζήσαντες», συμπλήρωσε.

«Ταινία φρίκης»

«Θα πίστευες πως ζεις ταινία φρίκης», δήλωσε στο τηλεοπτικό δίκτυο La Sexta ένας επιβάτης, ο Λούκας Μεριάκο, ο οποίος επέβαινε στον συρμό. «Έγινε πολύ σφοδρή σύγκρουση στο πίσω μέρος και νόμιζα πως όλο το τρένο θα διαλυόταν (…) Πολλοί άνθρωποι τραυματίστηκαν από θραύσματα γυαλιών», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Δημοσιογράφος της ραδιοφωνίας RNE που επέβαινε στο ένα από τα τρένα περιέγραψε την εμπειρία του στη δημόσια τηλεόραση TVE, αναφέροντας πως ήταν σαν «σεισμός» τη στιγμή που χτύπησε το τρένο. Σύμφωνα με την αφήγησή του, οι επιβάτες αναγκάστηκαν να χρησιμοποιήσουν τα ειδικά σφυράκια έκτακτης ανάγκης για να σπάσουν τα παράθυρα και να αρχίσουν να βγαίνουν από τα βαγόνια.

Σύμφωνα με πληροφορίες από ισπανικά μέσα μαζικής ενημέρωσης, πάνω από 300 άνθρωποι επέβαιναν στον έναν συρμό και περίπου 100 στον άλλον, ο οποίος ανήκε στην εθνική σιδηροδρομική εταιρεία Renfe.

Στον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό Ατότσα της Μαδρίτης, «αναπτύχθηκαν ομάδες (ψυχολογικής) υποστήριξης για να συνοδεύσουν τις οικογένειες» για την υποστήριξη των θυμάτων, όπως ανέφερε η Πρόεδρος της Κοινότητας της Μαδρίτης, Ιζαμπέλ Ντίαθ Αγιούσο.

Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, ανέφερε πως «σκέφτεται» τα θύματα την Κυριακή στην Ανδαλουσία, κάνοντας λόγο για «τραγωδία» και υποσχόμενος την πλήρη υποστήριξη της χώρας του.

Εξαιτίας του δυστυχήματος, «η κυκλοφορία των συρμών υψηλής ταχύτητας μεταξύ Μαδρί, Σεβίλης, Μάλαγας και Ουέλβας (σ.σ. πόλεις ) διακόπτεται τουλάχιστον τη νύχτα», όπως ανακοίνωσε μέσω της πλατφόρμας X ο διαχειριστής σιδηροδρομικών υποδομών (Adif).

Σημειώνεται ότι στην Ισπανία δεν έχουν ακόμη επουλωθεί οι πληγές από μια άλλη πρόσφατη καταστροφή, αυτή των φονικών πλημμυρών που έπληξαν την 29η Οκτωβρίου 2024 κυρίως την περιοχή της Βαλένθια, αφήνοντας πίσω τους περισσότερους από 230 νεκρούς.