Την πρότασή του για την αποστολή ευρωπαϊκών δυνάμεων στην Ανατ. Μεσόγειο με σκοπό την θαλάσσια ασφάλεια, όπως έγινε σε παρόμοιες περιπτώσεις, παρουσίασε ο Ευρωβουλευτής Κώστας Μαυρίδης (ΔΗΚΟ-S&D) ενώπιον της Επιτροπής Άμυνας και Ασφάλειας του Ευρ. Κοινοβουλίου, στη συζήτηση για την Κοινή πολιτική της ΕΕ για άμυνα και ασφάλεια.

Στην παρέμβασή του ο κ. Μαυρίδης ανέφερε τα εξής:

«Θα επιμείνω σε δύο σημεία: Προκειμένου να αποκτήσουμε μια ευρωπαϊκή άμυνα και ασφάλεια, στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας πρέπει να βρίσκεται το άρθρο 42.7, το οποίο πρέπει να καταστήσουμε πρακτικά εφαρμόσιμο. Αυτό θα χρειαστεί χρόνο και αναγνωρίζω επίσης ότι υπάρχουν διαφορετικές απόψεις μεταξύ των κρατών-μελών όσον αφορά τις προτεραιότητες».

Ακολούθως, αναφέρθηκε στην πρότασή του σημειώνοντας αρχικά ότι «τις τελευταίες ημέρες γίναμε μάρτυρες μιας πολύ προκλητικής και μονομερούς ενέργειας από την Τουρκία στην Ανατολική Μεσόγειο». Και συνέχισε: «Είμαστε έτοιμοι να προτείνουμε μια επιχείρηση στην Ανατολική Μεσόγειο, αντίστοιχη με άλλες, όπως «Ασπίδα» και «Ειρήνη», για την εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της ΕΕ με βάση τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), η οποία παρεμπιπτόντως, αποτελεί πρωτογενές δίκαιο της ΕΕ;» υπογράμμισε χαρακτηριστικά.

Καταλήγοντας ο Κύπριος Ευρωβουλευτής τόνισε με έμφαση:

«Επαναλαμβάνω, λοιπόν: Μπορούμε να εξετάσουμε το ενδεχόμενο δημιουργίας μιας επιχείρησης για την διασφάλιση της ασφάλειας και του Δικαίου της Θάλασσας στην Ανατολική Μεσόγειο;»

Η Shield AI ανακοίνωσε ότι συνεργάζεται με την Raytheon για την ανάπτυξη των ηλεκτρονικών συστημάτων αποστολής του X-BAT, του αυτόνομου μαχητικού αεροσκάφους κάθετης απογείωσης και προσγείωσης που αναπτύσσει.

Η ανακοίνωση αφορά ειδικότερα τα συστήματα ανίχνευσης και ηλεκτρονικού πολέμου που χρησιμοποιούν ραδιοσυχνότητες (RF), με στόχο να προσφέρουν στο αεροσκάφος δυνατότητες εντοπισμού στόχων, αναγνώρισης απειλών και επιβίωσης σε περιβάλλον έντονων ηλεκτρονικών παρεμβολών.

Η εταιρεία επισημαίνει ότι το X-BAT μπορεί να απογειώνεται χωρίς διάδρομο και να πετά χωρίς άνθρωπο στο πιλοτήριο.

Στη σχετική ανάρτηση αναφέρει ότι συνεργάζεται με την ομάδα Advanced Technology της Raytheon για τις τεχνολογίες που θα επιτρέπουν στο μαχητικό να εντοπίζει στόχους και να επιχειρεί σε εναέριο χώρο όπου η παρουσία εχθρικών συστημάτων αεράμυνας και ηλεκτρονικού πολέμου δημιουργεί σημαντικούς κινδύνους.

Η συνεργασία έγινε γνωστή στις 27-28 Οκτωβρίου 2026 και αποτελεί ένα ακόμη βήμα στην ανάπτυξη του νέου αεροσκάφους.

Τι φέρνει η Raytheon στο X-BAT

Η συμμετοχή της Raytheon αφορά κρίσιμα υποσυστήματα που θα καθορίζουν την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα του X-BAT.

Ένα αυτόνομο μαχητικό δεν αρκεί να μπορεί να πετά χωρίς πιλότο. Χρειάζεται να αντιλαμβάνεται το επιχειρησιακό περιβάλλον, να εντοπίζει απειλές και να λειτουργεί ακόμη και όταν ο αντίπαλος επιχειρεί να υποβαθμίσει ή να διακόψει τις επικοινωνίες του.

Σε αυτό το πεδίο εντάσσεται η ανάπτυξη αισθητήρων RF και συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου.

Η Raytheon θα συμβάλει στην εξέλιξη της αρχιτεκτονικής αποστολής του αεροσκάφους και στην ενσωμάτωση των κατάλληλων ηλεκτρονικών δυνατοτήτων.

Πρόκειται για τεχνολογίες που μπορούν να υποστηρίξουν την αναγνώριση ηλεκτρομαγνητικών εκπομπών, τον εντοπισμό και την παρακολούθηση απειλών και την προστασία του αεροσκάφους σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό επιχειρησιακό περιβάλλον.

Η επίσημη ανακοίνωση δεν προσδιορίζει ακόμη τη διαμόρφωση των συστημάτων, τις επιμέρους επιδόσεις τους ή το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης.

X-BAT: Μαχητικό χωρίς πιλότο και χωρίς διάδρομο απογείωσης

Το X-BAT αποτελεί ένα από τα πιο φιλόδοξα προγράμματα της Shield AI.

Σχεδιάζεται ως μη επανδρωμένο μαχητικό αεροσκάφος με δυνατότητα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης (VTOL), γεγονός που επιτρέπει τη χρησιμοποίησή του από περιοχές χωρίς συμβατικές αεροπορικές υποδομές.

Η αρχιτεκτονική του προβλέπει τη χρήση της πλατφόρμας αυτονομίας Hivemind, η οποία αναπτύσσεται από τη Shield AI και επιδιώκει να επιτρέπει αυτόνομες αεροπορικές επιχειρήσεις ακόμη και σε συνθήκες περιορισμένων επικοινωνιών ή απουσίας αξιόπιστου σήματος GPS.

Το αεροσκάφος σχεδιάζεται να διαθέτει εσωτερικές αποθήκες οπλισμού, κινητήρα F110 της GE Aerospace και σημαντική ακτίνα δράσης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει δημοσιοποιήσει η εταιρεία, η επιδιωκόμενη ακτίνα μάχης φτάνει τα 1.000 ναυτικά μίλια, ενώ προβλέπεται μεταφορά όπλων κατηγορίας έως 2.000 λιβρών.

Η δυνατότητα κάθετης απογείωσης αποτελεί ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του προγράμματος, καθώς επιτρέπει τη διασπορά των αεροσκαφών σε διαφορετικές τοποθεσίες, μειώνοντας την εξάρτηση από μεγάλες αεροπορικές βάσεις.

Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε ένα περιβάλλον όπου οι διάδρομοι απογείωσης αποτελούν στόχους πρώτης προτεραιότητας σε περίπτωση πολεμικής σύγκρουσης.

Η Shield AI προγραμματίζει την έναρξη πτητικών δοκιμών εντός του 2026. Το X-BAT, επομένως, παραμένει πρόγραμμα υπό ανάπτυξη και όχι επιχειρησιακά ενταγμένο μαχητικό.

Η Ελλάδα στο πρόγραμμα X-BAT μέσω της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ

Η εξέλιξη με τη Raytheon αφορά και την ελληνική αμυντική βιομηχανία, καθώς στις 8 Οκτωβρίου 2026 η Shield AI ανακοίνωσε στρατηγική συμφωνία με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ.

Οι δύο εταιρείες υπέγραψαν μνημόνιο συνεργασίας για τη διερεύνηση της δημιουργίας βιομηχανικής βάσης υποστήριξης του X-BAT στην Ελλάδα.

Η συνεργασία περιλαμβάνει την προοπτική παραγωγής εξαρτημάτων, ολοκλήρωσης αεροσκαφών, συντήρησης και μακροχρόνιας τεχνικής υποστήριξης.

Παράλληλα, εξετάζεται η δημιουργία εκπαιδευτικών και υποστηρικτικών εγκαταστάσεων, με δυνατότητα εξυπηρέτησης όχι μόνο των ελληνικών αναγκών αλλά και χωρών της ευρύτερης περιοχής, συμπεριλαμβανομένων της Κύπρου, των Βαλκανίων και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Η συμφωνία δεν ισοδυναμεί ακόμη με παραγγελία X-BAT από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Αφορά τη δημιουργία προϋποθέσεων για συμμετοχή της Ελλάδας στη βιομηχανική και επιχειρησιακή υποστήριξη του προγράμματος.

Το Geopolitico.gr είχε παρουσιάσει την εξέλιξη στο ρεπορτάζ «Σχέδιο για παραγωγή X-BAT στην Ελλάδα! Το μαχητικό της τεχνητής νοημοσύνης και η στρατηγική του Αιγαίου».

Η ελληνική Altus LSA «οπλίζει» το V-BAT με το KMB Hunter

Παράλληλα με το πρόγραμμα X-BAT, η Shield AI έχει ήδη αναπτύξει ουσιαστική συνεργασία με την ελληνική αμυντική βιομηχανία μέσω της Altus LSA.

Όπως είχε αποκαλύψει το Geopolitico.gr στις 27 Ιουλίου 2026, οι δύο εταιρείες υπέγραψαν μνημόνιο συνεργασίας για την ανάπτυξη οπλισμένης έκδοσης του μη επανδρωμένου αεροσκάφους V-BAT.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η ενσωμάτωση του ελληνικής ανάπτυξης KMB Hunter, σε συνδυασμό με το σύστημα διοίκησης και ελέγχου M3NTOR και την πλατφόρμα αυτονομίας Hivemind της Shield AI.

Το KMB Hunter αποτελεί μη επανδρωμένο όπλο υψηλής ταχύτητας, το οποίο σχεδιάζεται να προσβάλλει εναέριους, επίγειους και θαλάσσιους στόχους.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσιάστηκε, τα KMB θα μεταφέρονται σε εξωτερικούς φορείς κάτω από τις πτέρυγες του V-BAT. Θα μπορούν να λαμβάνουν δεδομένα στοχοποίησης από τους αισθητήρες του αεροσκάφους, από επίγεια και ναυτικά ραντάρ ή από άλλες διασυνδεδεμένες πλατφόρμες.

Η συγκεκριμένη ολοκλήρωση επιδιώκει να προσδώσει στο V-BAT μια νέα δυνατότητα: να μην περιορίζεται στη συλλογή πληροφοριών, στην επιτήρηση και στην αναγνώριση, αλλά να μπορεί να συμμετέχει και στην άμεση εξουδετέρωση απειλών.

Η συνεργασία βρίσκεται στο στάδιο της ανάπτυξης και τεχνικής ολοκλήρωσης. Δεν έχει ανακοινωθεί ότι τα KMB Hunter έχουν ήδη πιστοποιηθεί επιχειρησιακά στα ελληνικά V-BAT.

Κατά την παρουσίαση της συμφωνίας, ο διευθύνων σύμβουλος της Altus LSA, Ζαχαρίας Σαρρής, είχε εξηγήσει τις δυνατότητες του ελληνικού συστήματος, ενώ ο περιφερειακός διευθυντής της Shield AI για την Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη, Τζέιμς Λίθγκοου, είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επέκτασης της συνεργασίας και σε μελλοντικά προγράμματα.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη παρουσιάστηκε αναλυτικά στο αποκλειστικό ρεπορτάζ του Geopolitico.gr για τη συνεργασία Altus LSA–Shield AI.

Ρόδος: Οι υποδομές για τα V-BAT και η αντίδραση της Τουρκίας

Η αυξανόμενη παρουσία των μη επανδρωμένων συστημάτων της Shield AI στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις έχει ήδη προκαλέσει τουρκικές αντιδράσεις.

Στις 27 Αυγούστου 2026, το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας αντέδρασε στις πληροφορίες περί δημιουργίας μόνιμης βάσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών στη Ρόδο.

Το επίκεντρο των σχεδιαζόμενων υποδομών ήταν το στρατιωτικό αεροδρόμιο των Μαριτσών, όπου, σύμφωνα με τα σχετικά δημοσιεύματα, προβλεπόταν η δημιουργία εγκαταστάσεων υποστήριξης και συντήρησης των V-BAT του Ελληνικού Στρατού.

Η Άγκυρα υποστήριξε ότι η ενδεχόμενη δημιουργία βάσης drones στη Ρόδο θα παραβίαζε το καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης που επικαλείται για το νησί.

Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας προειδοποίησε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα έβλαπτε την ειρήνη και τη σταθερότητα στο Αιγαίο, προσθέτοντας ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να προστατεύει τα δικαιώματα και τα συμφέροντά της λαμβάνοντας τα απαραίτητα μέτρα.

Η ελληνική πλευρά, πάντως, μέσω πηγών του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, είχε διευκρινίσει ότι δεν υπήρχε σχέδιο δημιουργίας βάσης drones στη Ρόδο, αλλά ότι μη επανδρωμένα αεροσκάφη διατίθενται κατά περίπτωση σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις του νησιού, ανάλογα με τις επιχειρησιακές ανάγκες.

Επομένως, η τουρκική αντίδραση αφορούσε τα V-BAT και όχι τα X-BAT, για τα οποία δεν έχει επιβεβαιωθεί σχεδιασμός εγκατάστασης στη Ρόδο.

Το Geopolitico.gr είχε καταγράψει αναλυτικά την υπόθεση στο ρεπορτάζ «Οι νυχτερίδες που τρομάζουν την Τουρκία στη Ρόδο», εξετάζοντας τόσο τις τουρκικές αντιδράσεις όσο και τις επιχειρησιακές δυνατότητες των ελληνικών V-BAT.

Η επιχειρησιακή σημασία για το Αιγαίο

Η δυνατότητα κάθετης απογείωσης των V-BAT και, μελλοντικά, των X-BAT έχει ιδιαίτερη σημασία για τη γεωγραφία του Αιγαίου.

Η ύπαρξη δεκάδων κατοικημένων νησιών, μικρών στρατιωτικών εγκαταστάσεων και περιορισμένων αεροπορικών υποδομών δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για ευέλικτα συστήματα επιτήρησης και αεροπορικής υποστήριξης.

Τα V-BAT προσφέρουν ήδη στην Ελλάδα δυνατότητες συλλογής πληροφοριών και θαλάσσιας επιτήρησης. Η συμφωνία προμήθειας πρόσθετων συστημάτων, που ανακοινώθηκε τον Ιούνιο του 2026, επιβεβαιώνει την πρόθεση ενίσχυσης αυτής της δυνατότητας.

Η προσθήκη του KMB Hunter θα μπορούσε, μετά την ολοκλήρωση της ανάπτυξης και της πιστοποίησής του, να επεκτείνει τις αποστολές τους και στην αντιμετώπιση συγκεκριμένων απειλών.

Από την άλλη πλευρά, το X-BAT αφορά μια διαφορετική κατηγορία αεροπορικού συστήματος. Σχεδιάζεται ως αυτόνομο μαχητικό μεγαλύτερης ακτίνας δράσης, με δυνατότητες κρούσης και ηλεκτρονικού πολέμου.

Η συνεργασία Shield AI–Raytheon αποβλέπει στην ανάπτυξη των συστημάτων που απαιτούνται για να μπορέσει το X-BAT να εκτελεί αποστολές σε εναέριο χώρο με αυξημένες απειλές.

Για την Ελλάδα, το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στην πιθανή μελλοντική προμήθεια ενός τέτοιου συστήματος. Περιλαμβάνει και τη δυνατότητα συμμετοχής ελληνικών επιχειρήσεων στην παραγωγή, στην ενσωμάτωση τεχνολογιών και στη μακροχρόνια υποστήριξή του.

Η συνεργασία της Shield AI με την Altus LSA για το V-BAT και με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ για το X-BAT αποτυπώνει δύο διαφορετικούς αλλά συμπληρωματικούς άξονες αμυντικής βιομηχανικής συνεργασίας.

Το ζητούμενο είναι η μετάβαση από τα μνημόνια συνεργασίας σε πιστοποιημένα συστήματα, συγκεκριμένα παραγωγικά προγράμματα και πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες.