Τί είναι το GSP+

• Σκοπός: Να ενθαρρύνει τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη χρηστή διακυβέρνηση στις αναπτυσσόμενες χώρες.
• Κίνητρα: Μηδενικοί δασμοί για πάνω από 6.200 προϊόντα, βοηθώντας τις χώρες να αυξήσουν τις εξαγωγές τους και να ενταχθούν στην παγκόσμια οικονομία.
• Προϋποθέσεις: Οι χώρες πρέπει να έχουν επικυρώσει και να εφαρμόζουν αποτελεσματικά τις 27 διεθνείς συμβάσεις που σχετίζονται με τα ανθρώπινα δικαιώματα, τα εργασιακά δικαιώματα, την περιβαλλοντική προστασία και τη χρηστή διακυβέρνηση.
• Οφέλη: Δίνει στις χώρες-δικαιούχους ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην ευρωπαϊκή αγορά, παρέχοντάς τους εμπορικά οφέλη.
• Διαχείριση: Η ΕΕ παρακολουθεί στενά την εφαρμογή των συμβάσεων και μπορεί να επιβάλει κυρώσεις εάν μια χώρα δεν συμμορφωθεί, σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ. 

Η αύξηση των τζιχαντιστικών επιθέσεων και η αστάθεια στο βόρειο τμήμα της Νιγηρίας, της πιο πολυπληθούς χώρας της Αφρικής, προκαλούν πείνα «σε επίπεδα που δεν έχουν παρατηρηθεί ποτέ στο παρελθόν», όπως προειδοποίησε σήμερα το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα (WFP).

«Τριάντα πέντε εκατομμύρια άνθρωποι αναμένεται να αντιμετωπίσουν σοβαρή επισιτιστική ανασφάλεια την περίοδο 2026», ανέφερε το WFP, προσθέτοντας ότι αυτός είναι «ο υψηλότερος αριθμός που έχει καταγραφεί ποτέ στη Νιγηρία από τότε που διατηρούνται αρχεία και ο υψηλότερος στην ήπειρο».

Η βορειοανατολική Νιγηρία αντιμετωπίζει εδώ και 16 χρόνια μια τζιχαντιστική εξέγερση, η οποία έχει προκαλέσει τον θάνατο περισσότερων από 40.000 ανθρώπων και τον εκτοπισμό πάνω από 2 εκατομμυρίων. Η συνέχιση των επιθέσεων αυτών έχει επιδεινώσει την κατάσταση ασφαλείας, περιλαμβανομένης και της κεντρικής Νιγηρίας, όπου ομάδες ενόπλων περιπλανώνται στην ύπαιθρο, λεηλατούν χωριά, ληστεύουν, απάγουν και σκοτώνουν τους κατοίκους.

Μόνο την προηγούμενη εβδομάδα σημειώθηκαν στη Νιγηρία τρεις μαζικές απαγωγές: περισσότεροι από 300 μαθητές και εκπαιδευτικοί ενός καθολικού σχολείου απήχθησαν στην πολιτεία, 25 μουσουλμάνες μαθήτριες λυκείου απήχθησαν στην πολιτεία Κέμπι και 38 πιστοί απήχθησαν κατά την επίθεση σε εκκλησία στην πολιτεία Κουάρα.

Η «περίοδος σιτοδείας», η οποία είναι η περίοδος μεταξύ των συγκομιδών, όταν οι οικογένειες έχουν λίγα αποθέματα και πρέπει να αγοράζουν τρόφιμα, επιδεινώνεται από την αύξηση των επιθέσεων και τις οικονομικές δυσκολίες που αποδυναμώνουν τους αγρότες.

«Η προέλαση της αστάθειας στο βορρά έχει συνέπειες που εκτείνονται πέρα από τη Νιγηρία», δήλωσε ο Ντέιβιντ Στίβενσον, διευθυντής. «Οι κοινότητες υφίστανται μεγάλη πίεση από τις επαναλαμβανόμενες επιθέσεις και το οικονομικό στρες», πρόσθεσε.

Οι κοινότητες έχουν πληγεί ιδιαίτερα. Σχεδόν 6 εκατομμύρια άνθρωποι δεν διαθέτουν βασικά τρόφιμα στις πολιτείες Μπόρνο, Ανταμάουα και Γιόμπε, ενώ 15.000 άνθρωποι στην Μπόρνο εκτιμάται ότι θα αντιμετωπίσουν συνθήκες λιμού.

Τα επίπεδα υποσιτισμού είναι ιδιαίτερα υψηλά μεταξύ των παιδιών στις πολιτείες Μπόρνο, Σοκότο, Γιόμπε και Ζαμφάρα, σύμφωνα με το WFP.

Σχεδόν ένα εκατομμύριο άνθρωποι στη βορειοανατολική Νιγηρία βασίζονται στη βοήθεια, όμως οι ελλείψεις στη χρηματοδότηση ανάγκασαν την υπηρεσία αυτή να περιορίσει τις δραστηριότητές της, με αποτέλεσμα να επηρεαστούν περισσότερα από 300.000 παιδιά.

Στις περιοχές όπου έκλεισαν οι κλινικές, ο υποσιτισμός επιδεινώθηκε από «σοβαρός» σε «κρίσιμος» το τρίτο τρίμηνο του έτους. Το WFP και οι ΗΠΑ έχουν μειώσει κατά πολύ τη διεθνή βοήθεια που παρέχουν μετά την επιστροφή, ενώ και άλλες χώρες έχουν ανακοινώσει περικοπές.

Το WFP προειδοποίησε ότι μέχρι τον Δεκέμβριο θα έχουν εξαντληθεί οι πόροι βοήθειας, με αποτέλεσμα εκατομμύρια άνθρωποι που έχουν ανάγκη να μείνουν χωρίς βοήθεια το 2026.

Τον Μάιο, ο ΟΗΕ είχε ανακοινώσει ότι χρειάζεται 160 εκατ. δολάρια για να προσφέρει «ζωτικής σημασίας» βοήθεια σε εκατομμύρια ανθρώπους στη βορειοανατολική Νιγηρία.

Επέκταση της συνεργασίας τους σε θέματα Αμυντικής Πολιτικής αποφάσισαν οι χώρες Κύπρος, Γαλλία, Ελλάδα και Ιταλία, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας (QUAD). Οι Διευθυντές Αμυντικής Πολιτικής των τεσσάρων χωρών συναντήθηκαν τη Δευτέρα στη Λάρνακα. Σε κοινή δήλωση, ανέφεραν ότι η συνάντηση πραγματοποιήθηκε για να προωθήσουν το κοινό τους όραμα για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι χώρες του (QUAD) έδειξαν σύμπνοια και αποφασιστικότητα στην αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων ασφαλείας στην περιοχή. “Η πρόοδος που επιτεύχθηκε μέσω κοινών ασκήσεων, όπως η ‘ΕΥΝΟΜΙΑ’, και η εμβάθυνση της συνεργασίας, έχουν ενισχύσει τη συλλογική μας ικανότητα να διαφυλάξουμε τα κοινά μας συμφέροντα και να προωθήσουμε την ειρήνη”, αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Η συμφωνία περιλαμβάνει επέκταση του εύρους των κοινών εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων με έμφαση σε τομείς όπως η κυβερνοάμυνα, οι υβριδικές απειλές και η θαλάσσια ασφάλεια. Επίσης, θα βελτιωθούν οι μηχανισμοί συντονισμένης αντίδρασης σε κρίσεις, διασφαλίζοντας ταχεία και αποτελεσματική δράση απέναντι σε απρόβλεπτες εξελίξεις. Παράλληλα, θα ενισχυθεί η καινοτομία και η ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών για την αντιμετώπιση νέων και σύνθετων προκλήσεων ασφαλείας.

Οι τέσσερις χώρες ενισχύουν τη δέσμευσή τους για την ειρηνική επίλυση των διαφορών, υποστηρίζοντας τη διπλωματία ως ακρογωνιαίο λίθο της σταθερότητας. “Κοιτάζοντας μπροστά, είμαστε αποφασισμένοι να αναβαθμίσουμε περαιτέρω την αποτελεσματικότητα και το όραμα της συνεργασίας μας, βέβαιοι ότι η συνεργασία μας θα αποφέρει απτά οφέλη για τις χώρες μας αλλά και για την ευρύτερη περιοχή”, καταλήγει η ανακοίνωση.