Αναλύσεις
Από τη Γροιλανδία έως την Αυστραλία — και ακόμη παραπέρα: Ο νέος παγκόσμιος χάρτης βέτο
Η κυριαρχία σήμερα ορίζεται λιγότερο από τα σύνορα και περισσότερο από τον έλεγχο κρίσιμων συστημάτων όπως τα δεδομένα, η ενέργεια και οι αλυσίδες εφοδιασμού, και η Αυστραλία διατρέχει κίνδυνο στρατηγικής ευαλωτότητας εάν δεν μειώσει τις κρυφές εξαρτήσεις και δεν ενσωματώσει πραγματική ανθεκτικότητα σε αυτά τα δίκτυα, εξηγεί ο στρατηγικός αναλυτής Σάι Γκαλ.
Γράφει ο Σάι Γκαλ, Defence Connect
Ο χάρτης βέτο είναι η πραγματική γεωγραφία της ισχύος. Χαράσσεται από τον έλεγχο της πρόσβασης, των δεδομένων, της ενέργειας και της αποκατάστασης — όχι από σύνορα. Κράτη που φιλοξενούν κόμβους χωρίς να τους ελέγχουν παραμένουν κυρίαρχα κατ’ όνομα και υπό όρους στην πράξη.
Αν η Γροιλανδία εξακολουθεί να μοιάζει με πρόβλημα κάποιου άλλου, η Αυστραλία είναι ήδη πίσω από την καμπύλη.
Όσα εκτυλίχθηκαν αυτή την εβδομάδα στην Ευρώπη ήταν μια δοκιμασία της κυριαρχίας όπως λειτουργεί πλέον: μέσω πρόσβασης, μονιμότητας και ελέγχου στρατηγικών συνδέσμων.
Όταν οι Βρυξέλλες μιλούν για ασφάλεια στην Αρκτική και η Ουάσινγκτον μιλά για μόνιμη πρόσβαση «εντός ΝΑΤΟ», δεν διαπραγματεύονται γεωγραφία. Διαπραγματεύονται μόχλευση.
Η Αυστραλία οικοδομεί παρόμοιους κόμβους. Και ο κίνδυνος ακολουθεί.
Ξεκινήστε από τον βυθό. Η παγκόσμια ψηφιακή οικονομία δεν είναι ασύρματη. Λειτουργεί πάνω σε γυάλινες ίνες απλωμένες στον πυθμένα των ωκεανών. Ένα ενημερωτικό σημείωμα του διαλόγου Αυστραλίας–Ινδίας για τα καλώδια ανέφερε ότι τα υποθαλάσσια δίκτυα καλωδίων μεταφέρουν περίπου το 99% της παγκόσμιας κίνησης δεδομένων και ότι, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις αυξάνονται, τα δίκτυα αυτά αμφισβητούνται ολοένα και περισσότερο.
Ο πόλεμος του βυθού επανέρχεται στην ατζέντα και κράτη του Ινδο-Ειρηνικού εξετάζουν κυρίαρχες δυνατότητες εγκατάστασης και επισκευής. Η ίδια η ναυτική ηγεσία της Αυστραλίας έχει περιγράψει τα υποθαλάσσια καλώδια τόσο ως σωσίβιο όσο και ως ευαλωτότητα.
Η Ευρώπη έμαθε αυτό το μάθημα μέσω της έκθεσης στον κίνδυνο. Η Διοίκηση Άμυνας της Φινλανδίας δήλωσε πριν από λίγες ημέρες ότι η Ρωσία είναι πιθανό να επιμείνει σε προσπάθειες πρόκλησης ζημιών σε υποθαλάσσιες υποδομές στη Βαλτική Θάλασσα, μετά από επαναλαμβανόμενες διακοπές που επηρέασαν καλώδια ηλεκτρικής ενέργειας, τηλεπικοινωνιακές συνδέσεις και αγωγούς φυσικού αερίου από την εισβολή στην Ουκρανία. Το ΝΑΤΟ απάντησε με φρεγάτες, αεροσκάφη και ναυτικά drones.
Οι φινλανδικές αρχές έχουν κατασχέσει πλοία που θεωρούνται ύποπτα για δολιοφθορά. Αυτή είναι η «γκρίζα ζώνη» στην πράξη: αρκετά ρηχή ώστε να αρνείται κανείς, αρκετά βαθιά ώστε να πονά.
Προβάλετε αυτό το σενάριο στον Ινδο-Ειρηνικό, όπου οι αποστάσεις είναι μεγαλύτερες, τα μέσα αποκατάστασης σπανιότερα και τα κίνητρα για διατάραξη υψηλότερα. Η εναρκτήρια κίνηση σε μια μελλοντική κρίση δεν χρειάζεται να είναι εκτόξευση πυραύλου. Μπορεί να είναι μια ακολουθία περιστατικών που καθυστερούν την κινητοποίηση, τυφλώνουν τη θαλάσσια επίγνωση, κατακερματίζουν τα logistics και εξαναγκάζουν τις αποφάσεις να επιστρέψουν σε αργές, αναλογικές διαδικασίες.
Η εμπειρία της Ταϊβάν με επαναλαμβανόμενες δυσλειτουργίες καλωδίων, ακολουθούμενες από αυστηρότερη επιτήρηση και πρακτικές επιβίβασης γύρω από κρίσιμες διαδρομές, δεν αποτελεί ανωμαλία. Είναι προεπισκόπηση.
Προσθέστε σε αυτό το σύμφωνο ασφαλείας Αυστραλίας–Ηνωμένου Βασιλείου–ΗΠΑ. Η σύμπραξη είναι θρίαμβος κρατικής τέχνης. Αυτό που συζητείται λιγότερο ειλικρινά είναι η εξάρτηση που δημιουργεί.
Μια πρόσφατη αμερικανική ανασκόπηση της ρύθμισης, υπό την ηγεσία προσώπων που έχουν ανοιχτά αμφισβητήσει κατά πόσο η αμερικανική βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις δικές της απαιτήσεις σε υποβρύχια, υπογραμμίζει μια βασική πραγματικότητα. Η σπανιότητα είναι μόχλευση. Ένας εταίρος υπό εσωτερική πίεση θα δώσει προτεραιότητα πρώτα στον δικό του στόλο. Καμία ανακοίνωση δεν αλλάζει αυτή την αριθμητική.
Η Αυστραλία μπορεί να είναι σύμμαχος, επενδυτής και πολλαπλασιαστής ισχύος. Όταν ο αγωγός στενεύει, μπαίνει σε ουρά. Οι ουρές είναι χάρτες βέτο ντυμένοι με ευγενική γλώσσα.
Έπειτα υπάρχει η Τεχνητή Νοημοσύνη. Το Εθνικό Σχέδιο ΤΝ της Καμπέρας και το πλαίσιο ΤΝ της APS είναι αναγκαία, αλλά ελλιπή. Η ΤΝ δεν είναι λογισμικό. Είναι υπολογιστική ισχύς, ενέργεια, δεδομένα, συνδεσιμότητα, ψύξη, αλυσίδες εφοδιασμού, εξειδικευμένα τσιπ και αξιόπιστα λειτουργικά περιβάλλοντα. Αν η συνέχεια της υπολογιστικής ισχύος και των ροών δεδομένων δεν μπορεί να διασφαλιστεί υπό πίεση, μια στρατηγική ΤΝ ανήκει στην ειρήνη.
Εδώ η Γροιλανδία γίνεται άμεσα συναφής για την Αυστραλία.
Η Γροιλανδία έχει σημασία για την Ουάσινγκτον επειδή βρίσκεται στη διασταύρωση βάσεων, έγκαιρης προειδοποίησης πυραύλων, αρκτικών διαδρομών και στρατηγικών ορυκτών. Όμως, η αντιμετώπιση ενός συμμαχικού εδάφους πρωτίστως ως ρυθμιζόμενου περιουσιακού στοιχείου σε έναν χάρτη βέτο διαβρώνει την ίδια την κυριαρχία που η συμμαχία ισχυρίζεται ότι υπερασπίζεται.
Η ευρωπαϊκή ανησυχία δεν αφορά τον τόνο. Αντανακλά την αναγνώριση ότι η προθυμία της Ουάσινγκτον να εργαλειοποιεί συμμαχικό έδαφος ως μόχλευση, αντί να ενισχύει την κυριαρχία του, στέλνει το μήνυμα ότι καμία συμμαχική γεωγραφία δεν είναι πραγματικά εκτός ορίων όταν διακυβεύεται η αμερικανική διαπραγματευτική ισχύς.
Η βιασύνη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να συγκροτήσει πακέτο ασφάλειας και επενδύσεων για την Αρκτική δεν είναι απλώς αμυντική. Είναι μια προσπάθεια επαναδιεκδίκησης ελέγχου σε έναν χώρο που έχει αναπλαισιωθεί ως διαπραγματεύσιμος.
Το αυστραλιανό ισοδύναμο δεν είναι ένα αρκτικό νησί. Είναι ένα πλέγμα βάσεων, λιμένων, διαδρομών δεδομένων και βιομηχανικών εξαρτήσεων που εκτείνεται στον Ινδικό και τον Ειρηνικό Ωκεανό, ολοένα και πιο αλληλένδετο με συμμαχικές και ιδιωτικές υποδομές. Η εγγύτητα της HMAS Stirling σε νέα σημεία προσαιγιάλωσης καλωδίων και οι συζητήσεις για κόμβους δεδομένων σε απομακρυσμένα αυστραλιανά εδάφη είναι πλεονεκτήματα.
Είναι επίσης κίνδυνοι συγκέντρωσης. Σφίγγουν τη σύζευξη μεταξύ του συστήματος διεξαγωγής πολέμου και του πολιτικού ψηφιακού οικοσυστήματος. Αυτή η σύζευξη μπορεί να είναι ανθεκτική ή εύθραυστη, ανάλογα με τις σχεδιαστικές επιλογές που θα γίνουν τώρα.
Η πιο επικίνδυνη ψευδαίσθηση στην Καμπέρα σήμερα είναι ότι η ανθεκτικότητα είναι ένα τεχνικό πρόσθετο. Δεν είναι. Η ανθεκτικότητα είναι αποτροπή. Η αποτροπή πλέον εξαρτάται εξίσου από την προστασία του χάρτη βέτο όσο και από την προβολή ισχύος.
Οι ίδιες οι αξιολογήσεις ασφαλείας της Αυστραλίας το έχουν καταστήσει σαφές. Προειδοποιήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών τον τελευταίο χρόνο έχουν επισημάνει ξένο ενδιαφέρον για κρίσιμες υποδομές, την πιθανότητα δολιοφθοράς σε μια κρίση και τη χρήση παρεμβάσεων για την υπονόμευση της δημόσιας στήριξης σε μεγάλα αμυντικά προγράμματα. Αυτό δεν είναι εικασία. Είναι ένας χάρτης του πεδίου μάχης.
Η συρρίκνωση του χάρτη βέτο απαιτεί αλλαγή νοοτροπίας. Η εξάρτηση από συμμάχους δεν είναι ηθική αρετή. Είναι στρατηγικό εργαλείο που πρέπει να σχεδιαστεί. Ο στόχος δεν είναι ο διαχωρισμός από τους συμμάχους. Είναι να διασφαλιστεί ότι η ολοκλήρωση δεν θα καταρρεύσει σε ένα μοναδικό «φις» που μπορεί να χαλαρώσει από την πολιτική, τη σπανιότητα, το δίκαιο ή τη διατάραξη.
Αυτό απαιτεί να αντιμετωπίζεται η υποθαλάσσια συνδεσιμότητα ως αμυντική υποδομή και όχι ως εμπορικές τηλεπικοινωνίες με μια υποσημείωση εθνικής ασφάλειας. Σημαίνει θωράκιση των σημείων προσαιγιάλωσης, διαφοροποίηση των διαδρομών και σχεδιασμό για ταχεία αποκατάσταση υπό συνθήκες αμφισβήτησης.
Σημαίνει επένδυση σε κυρίαρχη ή αυστηρά συμβασιοποιημένη ικανότητα επισκευής, σε ανταλλακτικά και άδειες, διότι η ταχύτητα αποκατάστασης είναι αποτροπή. Σε μια κρίση, η διαφορά μεταξύ επισκευής 72 ωρών και αναμονής 21 ημερών είναι η διαφορά μεταξύ συνέχειας και παράλυσης.
Απαιτεί επίσης επαναγραφή του αντανακλαστικού των προμηθειών. Η δημιουργία από την Αυστραλία ενός Οργανισμού Παράδοσης Άμυνας που αναφέρεται απευθείας στους υπουργούς δημιουργεί την υποχρέωση να ενσωματωθεί πειθαρχία χάρτη βέτο σε κάθε μεγάλο πρόγραμμα: διαφοροποιημένοι προμηθευτές, εγχώρια υποστήριξη, πραγματικά δικαιώματα εξόδου και σχεδιασμός έκτακτης ανάγκης που υποθέτει ότι οι αλυσίδες εφοδιασμού θα αμφισβητηθούν.
Αυτή η δυναμική είναι δομική, όχι περιφερειακή.
Η Αυστραλία ήδη ασκεί «διπλωματία καλωδίων» στη γειτονιά της. Η Παπούα Νέα Γουινέα ενέκρινε αμοιβαία αμυντική συνθήκη βάσει της οποίας η Google θα κατασκευάσει τρία υποθαλάσσια καλώδια χρηματοδοτούμενα από την Καμπέρα. Σε όλο τον Ειρηνικό και το Τιμόρ-Λέστε, η Αυστραλία δεν συνδέει πλέον απλώς δίκτυα. Διαμορφώνει χάρτες βέτο και προσκαλεί αμφισβήτηση εκεί όπου πλέον εδράζεται η επιρροή.
Η κυριαρχία δεν είναι πια μια σημαία. Είναι μια τοπολογία.
Η Γροιλανδία ήταν η φωτοβολίδα προειδοποίησης — όχι για κινεζική ή ρωσική διείσδυση, αλλά για την ίδια την ετοιμότητα της Ουάσινγκτον να επαναχαράξει τα πρακτικά όρια της συμμαχικής κυριαρχίας όταν εξυπηρετεί τον χάρτη βέτο της.
Αναλύσεις
Επιπτώσεις συνεχών παρατάσεων επαναφοράς ελέγχου εσωτερικών συνόρων στη λειτουργία του Σένγκεν
Οι διαδοχικές παρατάσεις των γερμανικών συνοριακών ελέγχων δοκιμάζουν στην πράξη την ελεύθερη κυκλοφορία στον χώρο Σένγκεν. Με το Βερολίνο να επικαλείται μεταναστευτικές πιέσεις και απειλές για τη δημόσια ασφάλεια, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά επαρκέστερη τεκμηρίωση και σταδιακή άρση των ελέγχων, το ερώτημα γίνεται επιτακτικό: πότε ένα προσωρινό μέτρο αρχίζει να μετατρέπεται σε μόνιμο καθεστώς;
Το καθεστώς της επαναφοράς/παράτασης του ελέγχου των συνόρων στα εσωτερικά σύνορα των Κρατών – Μελών Schengen διέπεται από το άρθρο 25 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/399, όπως τροποποιήθηκε από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1717, συγκεκριμένα:
Όταν απαιτείται άμεση δράση για «απρόβλεπτες απειλές», ένα Κράτος-Μέλος μπορεί να επαναφέρει ελέγχους μέγιστης αρχικής διάρκειας ως ένα μήνα. Αν η απειλή επιμένει, μπορεί να παραταθεί με ανώτατο συνολικό όριο τους τρεις μήνες.
Για «προαναγγελλόμενες ή αναμενόμενες απειλές», η αρχική επαναφορά μπορεί να γίνει για χρονικό διάστημα μέγιστης διάρκειας έξι μηνών. Κάθε παράταση μπορεί να διαρκεί ως έξι μήνες, με ανώτατο συνολικό όριο τα δύο έτη.
Σ’ εξαιρετικές περιπτώσεις, όπου η «σοβαρή απειλή» επιμένει μετά το πέρας των δύο ετών, επιτρέπεται η παράταση των ελέγχων για επιπλέον έξι μήνες κάθε φορά, με απόλυτο μέγιστο όριο το ένα επιπλέον έτος (συνολικά 3 έτη). Ωστόσο, αυτό απαιτεί ειδική κοινοποίηση, επικαιροποιημένη εκτίμηση κινδύνου και ενεργοποιεί αυστηρότερο έλεγχο αναλογικότητας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Οι έλεγχοι πρέπει να επιβάλλονται μόνο ως έσχατη ανάγκη. Τα Κράτη-Μέλη υποχρεούνται πλέον:
• Ν’ αποδεικνύουν ότι εξέτασαν εναλλακτικά μέτρα, όπως η αυξημένη αστυνομική συνεργασία ή οι στοχευμένοι έλεγχοι σε παραμεθόριες ζώνες αντί για πλήρεις συνοριακούς ελέγχους.
• Να υποβάλλουν λεπτομερή εκτίμηση κινδύνου (risk assessment) που να δικαιολογεί ότι η κλίμακα και διάρκεια των ελέγχων δεν υπερβαίνουν το απολύτως απαραίτητο.
Αν οι έλεγχοι παρατείνονται για περισσότερους από δώδεκα μήνες συνολικά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποχρεούται (άρθρο 27α) να εκδώσει επίσημη γνώμη (opinion), ενώ δύναται να ξεκινήσει και διαδικασία διαβούλευσης μεταξύ των εμπλεκόμενων Κρατών-Μελών.
Η γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περιλαμβάνει τουλάχιστον:
• αξιολόγηση του κατά πόσο η επαναφορά ή η επέκταση του ελέγχου συνόρων στα εσωτερικά σύνορα συμμορφώνεται με τις αρχές της αναγκαιότητας και αναλογικότητας
• αξιολόγηση του κατά πόσο διερευνήθηκαν επαρκώς εναλλακτικά μέτρα για την αντιμετώπιση της σοβαρής απειλής.
Επαναφορά ελέγχου στα κοινά της χερσαία (εσωτερικά) σύνορα της Γερμανίας
Από το Σεπτέμβριο 2024, η Γερμανία επανέφερε τους ελέγχους στα κοινά της χερσαία (εσωτερικά) σύνορα με Γαλλία, Λουξεμβούργο, Βέλγιο, Ολλανδία, Δανία, Ελβετία, Αυστρία, Τσεχία και Πολωνία και τους διατήρησε με διαδοχικές εξάμηνες παρατάσεις, λόγω μεταναστευτικών πιέσεων, πίεσης στο σύστημα υποδοχής ασύλου, λαθρεμπορίου και πιέσεων στη δημόσια ασφάλεια.
Στις 02 Ιουνίου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε γνώμες για εννέα χώρες, μεταξύ αυτών και για τη Γερμανία [έγγραφο C (2026) 3557], με τις οποίες είχε εκφράσει επιφυλάξεις για την αναγκαιότητα και αναλογικότητα των ελέγχων σ’ όλα τα εσωτερικά σύνορα χωρίς διάκριση, συστήνοντας τη σταδιακή κατάργησή τους.
Ειδικά για τη Γερμανία, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκρινε ότι οι κοινοποιήσεις (παράτασης επαναφοράς ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα) δεν τεκμηριώνουν επαρκώς γιατί χρειάζονται έλεγχοι σ’ όλα τα κοινά χερσαία σύνορα χωρίς διάκριση, γιατί επιλέγονται εξάμηνες περίοδοι κι όχι συντομότερες, ούτε γιατί δεν αρκούν εναλλακτικά μέτρα (π.χ. στοχευμένοι αστυνομικοί έλεγχοι). Συνέστησε σταδιακή κατάργηση των εσωτερικών ελέγχων, ωστόσο δεν διαπίστωσε ρητά ότι οι έλεγχοι αυτοί είναι ασύμβατοι με το δίκαιο της Ένωσης και, συνεπώς, δεν τους σταμάτησε.
Η τελευταία παράταση (16/09/2026 – 15/03/2027), κοινοποιήθηκε τον Αύγουστο 2026 στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στ’ άλλα Κράτη-Μέλη από το Γερμανό Υπουργό Εσωτερικών Alexander Dobrindt, μ’ επίσημη αιτιολογία τις συνεχιζόμενες σοβαρές απειλές για τη δημόσια ασφάλεια και τάξη, λόγω: υψηλών επιπέδων παράνομης μετανάστευσης, πίεσης στο σύστημα υποδοχής ασύλου, καθώς και της επίδρασης της διεθνούς κατάστασης ασφαλείας (πόλεμος Ρωσίας – Ουκρανίας, κατάσταση στη Μέση Ανατολή και στην Κεντρική Ασία).
Η παράταση αυτή καταχωρήθηκε στο Μητρώο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ισχύει. Η διατύπωση «ισχύει αν δεν αντιταχθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή» είναι δημοσιογραφική.
Νομικά, το μέτρο ενεργοποιείται με την κοινοποίηση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί ν’ ασκήσει διαδικασία παράβασης, αλλά ως τώρα δεν έχει μπλοκάρει τις παρατάσεις της επαναφοράς ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα της Γερμανίας.
Με αφορμή τις διαδοχικές παρατάσεις που έχουν σημειωθεί στην επαναφορά ελέγχων στα εσωτερικά (κοινά χερσαία) σύνορα της Γερμανίας με τις εννέα γειτονικές της χώρες, εγείρονται γενικοί και σοβαροί προβληματισμοί:
• Αρχικά, οι συνεχείς παρατάσεις επαναφοράς των εσωτερικών ελέγχων και, συνεπώς της αναστολής λειτουργίας του Σένγκεν στο συγκεκριμένο είδος συνόρων (εν προκειμένω στα χερσαία σύνορα) για διάστημα δύο ετών, με πιθανότητα να διευρυνθεί συνολικά σε 3 έτη (ήδη το Μάρτιο 2027 θα είναι 2,5 χρόνια επαναφοράς εσωτερικών ελέγχων) εγείρουν θεμελιώδεις και σοβαρές αιτιάσεις αμφισβήτησης της ομαλής κι εύρυθμης λειτουργίας του χώρου Σένγκεν, καθώς και της βασικής φιλοσοφίας του χώρου Σένγκεν «ως χώρου ελευθερίας ασφάλειας και δικαιοσύνης», λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι όπως προαναφέρθηκε, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι Γερμανικές Αρχές δεν αιτιολόγησαν επαρκώς: την ανάγκη ελέγχων στα κοινά χερσαία σύνορα της Γερμανίας μ’ όλες τις γειτονικές της χώρες, χωρίς διάκριση, γιατί επέλεξαν εξάμηνες κι όχι συντομότερες περιόδους, καθώς και γιατί δεν αρκούν εναλλακτικά μέτρα αντί για συνεχόμενες παρατάσεις επαναφοράς των εσωτερικών ελέγχων
• Αν «οποιεσδήποτε σοβαρές απειλές στα σύνορα» δεν αιτιολογούνται κατάλληλα ή δεν είναι δυνατό ν’ αντιμετωπιστούν σε διάστημα έξι μηνών ή ενός έτους, από τις αρχές μίας χώρας όπως η Γερμανία των 85 εκατ. κατοίκων, η οποία διαθέτει επαρκή αριθμό αστυνομικών και συνοριοφυλάκων σ’ όλα τα σύνορά της (εξωτερικά κι εσωτερικά), τότε τίθενται στο τραπέζι γενικοί προβληματισμοί για τη συνολική κι εύρυθμη λειτουργία του χώρου Σένγκεν, ειδικά όσον αφορά μικρότερα Κράτη-Μέλη σε πληθυσμό, υποδομές/δυνατότητες/μέσα και προσωπικό επιβολής του νόμου
• Ενώ η Γερμανία διατηρεί, από το Σεπτέμβριο 2024, την επαναφορά ελέγχων στα κοινά χερσαία της (εσωτερικά) σύνορα με γειτονικά Κράτη – Μέλη, λόγω μεταναστευτικών πιέσεων, πίεσης στο σύστημα υποδοχής ασύλου, λαθρεμπορίου και πιέσεων στη δημόσια ασφάλεια, η Ελλάδα, παρότι τη θερινή περίοδο 2025 επικαλέστηκε «κατάσταση ανωτέρας βίας», λόγω των αυξημένων προσφυγικών – μεταναστευτικών ροών δια θαλάσσης, από την Ανατολική Λιβύη στα νησιά Γαύδο και Κρήτη, καθώς και της συνακόλουθης μεγάλης πίεσης στο εθνικό μας σύστημα υποδοχής και ασύλου (με την πίεση αυτή στο σύστημα υποδοχής και ασύλου μάλιστα να εκδηλώνεται και φέτος κατά τη θερινή περίοδο 2026), δεν αιτήθηκε την επαναφορά ελέγχων στα εσωτερικά της σύνορα
• Με βάση πρόσφατα περιστατικά επιθέσεων, από υπηκόους τρίτων χωρών, στη Γερμανία αλλά και σε άλλα Κράτη – Μέλη ΕΕ, σε ανυποψίαστους πολίτες, η παραβατικότητα κάποιων από τους οποίους ήταν ήδη γνωστή στις αρχές επιβολής του νόμου, είναι προφανές ότι η αποτελεσματικότητα των ελέγχων στα σύνορα συνδέεται άμεσα με το επίπεδο και την ποιότητα της εσωτερικής ασφάλειας των Κρατών – Μελών ΕΕ, ενώ εγείρονται επίσης ερωτήματα γιατί αυτοί κυκλοφορούσαν ελεύθεροι ή γιατί δεν είχαν απελαθεί από την ΕΕ.
GEOPOLITICO
Το καλωσόρισμα της Γκίλφοϊλ στον Ρούμπιο και το like στην παρέμβαση Σαμαρά
Η Αμερικανίδα πρέσβης προβάλλει άμυνα, ενέργεια και επενδύσεις ως προτεραιότητες της επίσκεψης Ρούμπιο. Εντύπωση προκάλεσε η διαδικτυακή αντίδρασή της σε ανάρτηση με την κριτική του πρώην πρωθυπουργού.
Τη στρατηγική σημασία της επίσκεψης του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα υπογράμμισε η πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ, συνδέοντας τον 6ο Στρατηγικό Διάλογο των δύο χωρών με την αμυντική συνεργασία, την ενέργεια, το εμπόριο και τις επενδύσεις.
Σε ανάρτησή της το βράδυ της Τρίτης 6 Οκτωβρίου, η Αμερικανίδα πρέσβης καλωσόρισε τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, ο οποίος ηγείται της αμερικανικής αντιπροσωπείας, και χαρακτήρισε την επίσκεψη ένδειξη της ισχύος της διμερούς συμμαχίας.
«Η εταιρική σχέση ΗΠΑ–Ελλάδας δεν ήταν ποτέ ισχυρότερη», ανέφερε, τονίζοντας ότι οι δύο χώρες εργάζονται για ένα ασφαλέστερο και ευημερούν μέλλον, τόσο για τις ίδιες όσο και για την περιοχή.
Οι προτεραιότητες της Ουάσιγκτον
Η Γκιλφόιλ ενέταξε την επίσκεψη Ρούμπιο στην προώθηση των προτεραιοτήτων του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, κατονομάζοντας τρεις βασικούς τομείς: την αμυντική συνεργασία, το εμπόριο και τις επενδύσεις, καθώς και την ενεργειακή συνεργασία.
Η αναφορά της αποτυπώνει το εύρος της ατζέντας του Στρατηγικού Διαλόγου. Πέρα από τις διπλωματικές επαφές, η αμερικανική πλευρά δίνει έμφαση στις οικονομικές και ενεργειακές σχέσεις, παράλληλα με τη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας.
Η ίδια σημείωσε ότι η παρουσία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών υπογραμμίζει τη δύναμη της συμμαχίας και την κοινή δέσμευση για την περαιτέρω ανάπτυξή της.
Το like στην ανάρτηση για τον Σαμαρά
Παράλληλα, ενδιαφέρον προκάλεσε μια διαφορετική κίνηση της πρέσβεως στα κοινωνικά δίκτυα: το like σε ανάρτηση που παρουσίαζε την κριτική του Αντώνη Σαμαρά για τη Βόρεια Μακεδονία και τις ελληνοβουλγαρικές σχέσεις.
Στην ανάρτηση περιλαμβάνονταν οι θέσεις του πρώην πρωθυπουργού για τις δηλώσεις της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σχετικά με την ταυτότητα, τη γλώσσα και τον πολιτισμό της Βόρειας Μακεδονίας.
Ο Αντώνης Σαμαράς είχε επίσης επικρίνει τη συμφωνία που συνέδεσε την επιστροφή 48 εκκλησιαστικών κειμηλίων στην Ελλάδα με την παράδοση των λειψάνων του τσάρου Σαμουήλ στη Βουλγαρία. Υποστήριξε ότι η Αθήνα όφειλε να διεκδικήσει το σύνολο των θρησκευτικών θησαυρών που αφαιρέθηκαν κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, κάνοντας λόγο για υποχώρηση της ελληνικής πλευράς.
Η Γκιλφόιλ ακολουθεί, μεταξύ άλλων πολιτικών προσώπων, και τον λογαριασμό του πρώην πρωθυπουργού. Ο λόγος του συγκεκριμένου like, ωστόσο, δεν έχει διευκρινιστεί. Η διαδικτυακή αντίδραση δεν αρκεί για να συναχθεί ότι η πρέσβης υιοθετεί το σύνολο των θέσεων της ανάρτησης ή ότι αυτές εκφράζουν την επίσημη αμερικανική πολιτική.
Το σαφές δημόσιο μήνυμά της αφορά την ενίσχυση της ελληνοαμερικανικής συνεργασίας. Η επίσκεψη Ρούμπιο και οι εργασίες του Στρατηγικού Διαλόγου αποτελούν το πεδίο στο οποίο αυτό το μήνυμα καλείται να αποκτήσει συγκεκριμένο περιεχόμενο.
GEOPOLITICO
Μη Χακάρετε το Λογισμικό του Θεού!
Η αγωγή της Φλόριντας κατά της Pfizer επαναφέρει στο προσκήνιο κρίσιμα ερωτήματα για τη διαφάνεια των επιστημονικών δεδομένων, την ενημερωμένη συναίνεση και τον έλεγχο της φαρμακοβιομηχανίας. Ο καθηγητής Αλέξιος Παναγόπουλος εξετάζει τις βιοηθικές και γεωπολιτικές προεκτάσεις της υπόθεσης, θέτοντας στο επίκεντρο την προστασία του πολίτη και την ανεξάρτητη διερεύνηση των καταγγελιών.
Βιοασφάλεια, Βιοηθική και γεωπολιτική της υγείας – Η υπόθεση Pfizer στην Πολιτεία Φλόριντα !!
Η αγωγή που κατέθεσε την 1η Οκτωβρίου 2026 ο Γενικός Εισαγγελέας της Φλόριντας James Uthmeier κατά της Pfizer και του διευθύνοντος συμβούλου της Albert Bourla ανοίγει ένα παγκόσμιο πολύπλοκο νομικό ζήτημα πολύ ευρύτερο από μια δικαστική διαφορά μεταξύ μιας πολιτείας και μιας φαρμακευτικής εταιρείας. Άραγε περνά απαρατήρητο; Άραγε μήπως όλη αυτή η κατάσταση έρχεται σε συνδυασμό με τα αποκαλυπτικά λόγια που είχε πει ο έντονα σοκαρισμένος μακαριστός Νομπελίστας ιολόγος Luc Montagnier: Μη Χακάρετε το Λογισμικό του Θεού!
Που τελικά αφορά την ίδια την αρχιτεκτονική της εμπιστοσύνης μεταξύ επιστήμης, κράτους δικαίου, φαρμακοβιομηχανίας, της παγκόσμιας κοινωνίας και της προστασίας του πολίτη, που κάποιοι θέλουν να τον κάνουν άνθρωπο-ρομποκόπ ή ζόμπι; Ενόσω η Πολιτεία της Φλόριντας υποστηρίζει ότι η Pfizer παραπλάνησε τους καταναλωτές, σχετικά με την ασφάλεια, βιοασφάλεια και την αποτελεσματικότητα του εμβολίου COVID-19, υποβαθμίζοντας, κατά την αγωγή, γνωστούς ή πιθανούς κινδύνους και προβάλλοντας ισχυρισμούς για την αναστολή της μετάδοσης που, σύμφωνα με το νομικό κατηγορητήριο της Πολιτείας, δεν είχαν τεκμηριωθεί επαρκώς από τις αρχικές δοκιμές. Η Pfizer απορρίπτει τις κατηγορίες. Μήπως τελικά ζούμε στην κοινωνία της Ωκεανίας Όργουελ και οδηγούμαστε στο λεγόμενο εκ του Κλάους Σβάμπ “δεν θα έχεις τίποτα και θασε ευτυχισμένος”; Αλλά πόσο ευτυχισμένος ως Ζόμπι;
Αυτό είναι το νομικό σημείο από το οποίο πρέπει να αρχίσει ένας σοβαρός βιοηθικός διάλογος: όχι από την προκαταβολική καταδίκη οποιουδήποτε, αλλά από την απαίτηση για πλήρη νομική διαφάνεια και αποδεικτική διερεύνηση, για τη βιοασφάλεια της κοινωνίας και κατά της οποιασδήποτε σύγχρονης Ωκεανίας Όργουελ και υβριδικής μορφής αντισυνταγματικής Υποχρεωτικότητας.
Η αρχή της βιοηθικής προστασίας και βιοασφάλειας.
Η ιατρική δεοντολογία στηρίζεται σε θεμελιώδεις νομικές αρχές: αυτονομία, ενημερωμένη συναίνεση, μη βλάβη, ευεργεσία και δικαιοσύνη. Η ενημερωμένη συναίνεση όμως δεν θα μπορεί να είναι πραγματικά ενημερωμένη όταν ο πολίτης θα λαμβάνει μόνο ένα σχετικό μέρος των διαθέσιμων δεδομένων που του επιτρέπει να λάβει γνώση.
Επομένως, το θεμελιώδες συνταγματικό και νομικό ερώτημα δεν είναι αν ένα εμβόλιο είναι «καλό» ή «κακό». Το επιστημονικά ορθό ερώτημα είναι: Ποια νομικά δεδομένα ήταν γνωστά σε κάθε χρονική στιγμή και πορεία της επιδημίας ή πανδημίας, ποιος τα γνώριζε, πότε τα γνώριζε, πώς αξιολογήθηκαν και τι ακριβώς γνωστοποιήθηκε στους πολίτες; Αυτή η αλληλουχία είναι αποφασιστικής σημασίας για τη βιοηθική και Βιοασφάλεια.
Μυοκαρδίτιδα: ένας υπαρκτός πλέον κίνδυνος που άραγε δεν θα πρέπει να συζητείται με ακρίβεια και στην Ελλάδα; Δεν αποτελεί πλέον ζήτημα εικασίας ότι η μυοκαρδίτιδα και περικαρδίτιδα έχουν αναγνωριστεί ως σπάνιες σοβαρές και ανεπιθύμητες ενέργειες μετά τον εμβολιασμό κατά της COVID-19. Το CDC αναφέρει ότι έχουν παρατηρηθεί συχνότερα σε εφήβους και νεαρούς άνδρες, ιδιαίτερα μετά τη δεύτερη δόση του εμβολίου mRNA.
Αυτό δεν σημαίνει επιστημονικά ότι κάθε καρδιακό επεισόδιο μετά τον εμβολιασμό mRNA θα προκλήθηκε από το εμβόλιο αυτό. Η νομική διάκριση μεταξύ χρονικής συσχέτισης και αιτιότητας είναι θεμελιώδης στην επιδημιολογία. Ακριβώς γι’ αυτό η βιοηθική και Βιοασφάλεια απαιτεί κάτι περισσότερο από γενικές διαβεβαιώσεις περί «ασφάλειας». Απαιτεί ενημέρωση για τη συχνότητα, την ηλικιακή ομάδα, το φύλο, τους παράγοντες κινδύνου και τη σχέση ευρύτερα κινδύνου – οφέλους.
Εγκυμοσύνη: εκεί απαιτείται ακόμη μεγαλύτερη επιστημονική και νομική αυστηρότητα. Η αγωγή της Φλόριντας υποστηρίζει ότι η Pfizer είχε λόγους να γνωρίζει για πιθανούς κινδύνους κατά την εγκυμοσύνη και αναφέρεται ειδικά σε αποβολές πρώτου τριμήνου!
Αυτό αποτελεί νομικό ισχυρισμό της αγωγής και όχι δικαστικά αποδεδειγμένο γεγονός. Παράλληλα, το CDC αναφέρει ότι μελέτες σε περισσότερες από ένα εκατομμύριο εγκύους δεν έδειξαν αυξημένο κίνδυνο αποβολής, πρόωρου τοκετού, θνησιγένειας ή συγγενών ανωμαλιών από τον εμβολιασμό κατά την εγκυμοσύνη.
Αλλά ούτε και το αντίστροφο είναι αποδεκτό: η επίκληση μιας γενικής στατιστικής εικόνας δεν μπορεί να χρησιμοποιείται για να απορρίπτεται εκ των προτέρων κάθε συγκεκριμένη περίπτωση της βλάβης. Η πραγματική βιοηθική και Βιοασφάλεια βρίσκεται ανάμεσα στις δύο αυτές υπερβολές.
Από την ιατρική ασφάλεια στη γεωπολιτική βιοασφάλεια. Η πανδημία απέδειξε ότι η υγεία δεν είναι πλέον αποκλειστικά και μόνο ένα παραδοσιακό ιατρικό ζήτημα.
Τα εμβόλια, τα φάρμακα, οι πρώτες ύλες, οι αλυσίδες εφοδιασμού, οι πατέντες, οι διεθνείς οργανισμοί, οι κρατικές συμβάσεις και η πρόσβαση σε βιοϊατρική τεχνολογία συναποτελούν στοιχεία της γεωπολιτικής βιοασφάλειας.
Η πανδημία δημιούργησε ένα νέο πεδίο: τη γεωπολιτική της βιοϊατρικής εξάρτησης και εθνικής Βιοασφάλειας. Όταν λίγες πολυεθνικές επιχειρήσεις κατέχουν κρίσιμη τεχνογνωσία και όταν τα κράτη εξαρτώνται από περιορισμένο αριθμό παραγωγών για προϊόντα ζωτικής σημασίας, η υγειονομική βιοπολιτική αποκτά αναπόφευκτα επίκαιρη στρατηγική διάσταση.
Το ερώτημα επομένως για την Ελλάδα και την Ευρώπη είναι ευρύτερο: Μπορεί μια δημοκρατική κοινωνία και ένα ισχυρό κράτος δικαίου να διασφαλίσει την υγειονομική της αυτονομία χωρίς να απομονωθεί από τη διεθνή επιστημονική συνεργασία;
Η απάντηση προϋποθέτει ευρωπαϊκή και εθνική επένδυση στην έρευνα, στην παραγωγή φαρμακευτικών, βιοχημικών και βιοτεχνολογικών προϊόντων, στην ανεξάρτητη αξιολόγηση των κινδύνων και του οφέλους και στη διαφάνεια των δεδομένων.
Η ασφάλεια και Βιοασφάλεια δεν μπορεί να σημαίνει σιωπή. Η μεγαλύτερη βιοηθική πρόκληση της πανδημίας ίσως δεν ήταν μόνο η διαχείριση ενός νέου ιού, αλλά η ανακάλυψη των κενών.
Ήταν η σκληρή διαχείριση της αβεβαιότητας. Σε μια νέα υγειονομική κρίση, η επιστημονική γνώση θα εξελίσσεται. Οι οδηγίες μπορεί να μεταβάλλονται. Νέα δεδομένα θα εμφανίζονται. Αυτό είναι το φυσιολογικό. Το πρόβλημα δημιουργείται όταν η προσωρινή επιστημονική γνώση και τα πειραματικά σκευάσματα παρουσιάζονται ως μια απόλυτη βεβαιότητα των λεγόμενων Ειδικών. Η επιστήμη δεν χάνει την αξιοπιστία της επειδή παραδέχεται την αβεβαιότητα. Την χάνει όταν η αβεβαιότητα αποκρύπτεται και δημιουργεί το κενό της Βιοασφάλειας. Γι’ αυτό η νομική αρχή της διαφάνειας πρέπει να αφορά όχι μόνο τις φαρμακευτικές εταιρείες, αλλά και όλα τα σύγχρονα κράτη, τους ρυθμιστικούς οργανισμούς, τα πανεπιστήμια, τους λεγόμενους Ειδικούς και τους διεθνείς οργανισμούς που ενεργούν για ένα αληθινό κράτος δικαίου.
Το πραγματικό διακύβευμα. Η υπόθεση της Φλόριντας δεν έχει ακόμη κριθεί δικαστικά. Οι ισχυρισμοί της Πολιτείας θα πρέπει να εξεταστούν με βάση τα έγγραφα, τα επιστημονικά δεδομένα, τις εσωτερικές επικοινωνίες, τις κλινικές μελέτες και τα επιδημιολογικά στοιχεία.
Αλλά ανεξάρτητα από την τελική έκβαση της συγκεκριμένης δίκης, ένα θεμελιώδες παγκόσμιο μάθημα έχει ήδη αναδειχθεί: Η δημόσια υγεία δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στην εμπιστοσύνη σε θεσμούς και σε λεγόμενους Ειδικούς. Πρέπει να στηρίζεται σε συνταγματικούς θεσμούς που είναι άξιοι της εμπιστοσύνης τών πολιτών. Κι εδώ είναι άξιο απορίας πως οι Έλληνες διακεκριμένοι επιστήμονες δεν μίλησαν όσο θα έπρεπε ή δεν τους δόθηκε βήμα!!
Αυτό σημαίνει ότι είναι αναγκαίος ο ανεξάρτητος έλεγχος. Σημαίνει πλήρη δημοσιοποίηση των δεδομένων. Σημαίνει διαφανή αξιολόγηση κινδύνου. Σημαίνει προστασία των ευάλωτων ομάδων. Σημαίνει και οικονομική αποζημίωση όταν αποδεικνύεται η συγκεκριμένη βλάβη. Και σημαίνει, πάνω απ’ όλα, σεβασμό στην αυτονομία του κάθε ανθρώπου.
Η βιοηθική δεν είναι αντίπαλος της επιστήμης, ούτε της βιοχημείας, ούτε της Βιοασφάλειας. Είναι ο θεσμικός μηχανισμός που υπενθυμίζει στην επιστήμη ότι στο κέντρο της βρίσκεται ο κάθε άνθρωπος. Και η γεωπολιτική ασφάλεια δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στην προστασία των γεωγραφικών συνόρων. Στον 21ο αιώνα περιλαμβάνει και την ασφάλεια της υγείας, την επιστημονική ανεξαρτησία, τη βιοτεχνολογική κυριαρχία και το δικαίωμα των κοινωνιών να γνωρίζουν την αλήθεια για τους κινδύνους που τους αφορούν και τη βιοασφάλεια.
Η υπόθεση Pfizer, επομένως, πρέπει νομικά να εξεταστεί όχι ως αφορμή για νέο χάσμα ή διχασμό, αλλά ως ευκαιρία για μια βαθύτερη θεσμική συζήτηση: Ποιος ελέγχει τη βιοϊατρική εξουσία, ποιος ελέγχει αυτούς που την ελέγχουν και ποιος τελικά προστατεύει τον πολίτη; Ποιες Ελίτ κρύβονται πίσω από αυτό; Αυτό είναι το πραγματικό ζήτημα της βιοηθικής, της ασφάλειας, της Βιοασφάλειας και της γεωπολιτικής της υγείας. Ενώ οι αναφορές σε αποβολές, σε θανάτους, σε Ξαφνικιτιδες και σε «εκατομμύρια θύματα» ως ισχυρισμούς της Πολιτείας της Φλόριντας, είναι πράγματι ένα πολύπλοκο νομικό αντικείμενο, για τη δικαστική διερεύνηση, που οφείλει να ανησυχήσει και την ελληνική έννομη τάξη!!
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
