Αναλύσεις
Back to the future… Η πτώση του Χαμενεΐ και ο άξονας Ισραήλ – Ιράν
Ο σχεδιασμός των ΗΠΑ, ο ρόλος της Κίνας και της Ρωσίας και οι γεωπολιτικές αλλαγές
Γράφει ο Γιάννος Χαραλαμπίδης, ΣΗΜΕΡΙΝΗ
Το Ιράν βρίσκεται ήδη σε εμφύλιο πόλεμο. Και οι ΗΠΑ, που έχουν ρόλο παγκόσμιας ηγεμονικής δύναμης, συνδυάζουν ισχύ και ηθική, προκειμένου να δικαιολογήσουν την όποια πολιτική και στρατιωτική στήριξη στη νέα επανάσταση, η οποία φιλοδοξεί στην πτώση της παλαιάς, του θεοκρατικού δηλαδή καθεστώτος του Χαμενεΐ. Με άλλα λόγια, οι ΗΠΑ θεωρούν ότι ενεργούν στο πλαίσιο της αποστολικής διπλωματίας (missionary diplomacy), που συνιστά την υποχρέωσή τους να ρίξουν τα τυραννικά καθεστώτα και να φέρουν τη δημοκρατία. Γι’ αυτό, άλλωστε, είναι έτοιμες να χρησιμοποιήσουν στρατιωτικά μέσα για να στηρίξουν τα επαναστατημένα πλήθη, και να μην τα αφήσουν στο έλεος της θρησκευτικής δικτατορίας του Χαμενεΐ και των Φρουρών της Επανάστασης.
Αιτίες της κρίσης και τα πλούτη του Χαμενεΐ
Εκ των πραγμάτων, είτε θα επιβληθεί η νέα επανάσταση σε βάρος της παλιάς ή η παλιά θα συνεχίσει να επιβάλλεται σε βάρος της νέας. Ή θα συνεχιστεί ο εμφύλιος και η ανέχεια στο Ιράν θα εξακολουθήσει. Γιατί; Διότι τι ήταν αυτό που οδήγησε τους Ιρανούς στους δρόμους; Δεν ήταν μια η αιτία αλλά πολλές, όπως για παράδειγμα:
- Καταπάτηση των ελευθεριών τους από το προσωπικό στο θεσμικό επίπεδο.
- Κυρώσεις και άθλια κατάσταση στην οικονομία, που σημαίνει:
Α) Μείωση της συναλλαγματικής ισοτιμίας του νομίσματος έως και 70% τα τελευταία χρόνια. Β) Πληθωρισμός πέραν του 40% και τώρα κανείς δεν γνωρίζει πού θα φτάσει, με τους πολίτες να χάνουν την αγοραστική αξία του όποιου μισθού τους. Γ) Μείωση των εξωτερικών επενδύσεων και αποκλεισμός της χώρας από τα διεθνή τραπεζικά συστήματα λόγω των κυρώσεων. Το σκηνικό συμπληρώνεται με την ανεργία να είναι περί το 10% και τη φτώχια να καλπάζει, παρότι το Ιράν είναι η τέταρτη χώρα στην παραγωγή πετρελαίου και η δεύτερη σε φυσικό αέριο. Η κατάσταση επιδεινώθηκε λόγω του τελευταίου πολέμου με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, που αφήνει πίσω του πάσης φύσεως κόστος. Και ενώ ο λαός βρίσκεται σε κακή κατάσταση, το καθεστώς απολαύει μιας μυθικής περιουσίας. Συγκεκριμένα, ο Ανώτατος Θρησκευτικός Ηγέτης της χώρας και ο θεσμικός του περίγυρος ελέγχουν πόρους αξίας 150 δις δολαρίων.
Νέος κόσμος, τρομοκρατία, ασφάλεια και Ισραήλ
Για τις ΗΠΑ οι συνθήκες είναι ιδανικές για να προσθέσουν ακόμη ένα κομμάτι στο puzzle του νέου κόσμου, που θέλουν να οικοδομήσουν. Τι σημαίνει, λοιπόν, η πτώση του ιρανικού θεοκρατικού καθεστώτος; Πρώτο, «Back to the future», δηλαδή «Επιστροφή στο Μέλλον» με κεντρικό στόχο τη βελτίωση των σχέσεων Ιράν – Ισραήλ όπως την περίοδο του Σάχη από το 1948 ως το 1979, όταν οι δυο χώρες δεν ήταν εχθρικές, αλλά είχαν συμμαχικούς δεσμούς σε όλα τα επίπεδα και δη σε αυτό της Περιφερειακής Στρατηγικής. Από την οικονομία, τις επενδύσεις, την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ της Μοσάντ και της Σαβάκ, τη στρατιωτική συνεργασία και τεχνολογία ώς την παροχή πετρελαίου. Συνεπώς, η πτώση του καθεστώτος στο Ιράν, εάν αυτή επισυμβεί, είναι συναφής με την πτώση του Άσαντ στη Συρία και τη δημιουργία:
Α) Νέων συστημάτων ασφάλειας υπό την επίβλεψη των ΗΠΑ, αφού σπάει τον στρατηγικό αποκλεισμό του Ισραήλ από τις εχθρικές χώρες.
Β) Συνθηκών για τη δραματική μείωση, ακόμη και τερματισμό, της οικονομικής αιμοδότησης των τρομοκρατικών οργανώσεων όπως είναι η Χαμάς, η Χεζμπολάχ, οι Χούθι και άλλες. Υπό αυτές τις συνθήκες περιορίζονται οι απειλές – εάν δεν μειώνονται σε πολύ χαμηλό σημείο – σε βάρος του Ισραήλ από τον περίγυρο.
Η Τουρκία και η οδοί ενέργειας
Γ) Νέων συμμαχικών αξόνων χαμηλού ρίσκου, δηλαδή με το γάντι, μεταξύ Ιράν, Σ. Αραβίας και Ισραήλ με προέκταση την Τουρκία προς την Ευρώπη. Η εμπλοκή της Τουρκίας προϋποθέτει τη βελτίωση των σχέσεων των δυο χωρών, που θα είναι ο επόμενος στόχος των Αμερικανών. Μοιάζει, δε, να είναι υπό τις υφιστάμενες συνθήκες ιδιαιτέρως δύσκολος, διότι στην εξουσία υπάρχουν δυο ηγέτες, που, εκτός της σύγκρουσης συμφερόντων, έχουν περάσει και σε μια προσωπική αντιπαράθεση. Επειδή όμως αναφερόμαστε σε στρατηγικές κινήσεις σε βάθος χρόνου, οι ΗΠΑ έχουν υπομονή, εφόσον δεν οικοδομείται ένας νέος κόσμος από τη μια μέρα στην άλλη. Και να μη βελτιωθούν οι σχέσεις Τουρκίας – Ισραήλ, θα ήταν δυνατό να ωφεληθεί η Άγκυρα μέσω του υφιστάμενου αγωγού της με το Ιράν (Tabriz–Ankara). Με την άρση των κυρώσεων θα ήταν δυνατό μέσω του τουρκικού εθνικού δικτύου να περάσει στην Ευρώπη είτε μέσω των αγωγών – TANAP και TAP – είτε μέσω LNG από τουρκικά τερματικά. Πρόσθετα αναβιώνουν: 1. Πρόταση για αγωγό από το Ιράν στη Συρία μέσω Ιράκ. Σε αυτήν την περίπτωση είναι σημαντική η έξοδος του αγωγού στη Μεσόγειο έναντι της Κύπρου, γεγονός που αναβαθμίζει τον έλεγχο και της Συρίας και της περιοχής και δη της ζώνης από την Αμμόχωστο ώς την Καρπασία εκ μέρους της Τουρκίας. Οι εξελίξεις αυτές επηρεάζουν τα ζητήματα των ΑΟΖ και δη της Τουρκίας με τη Συρία και την Κύπρο, καθώς και τον Λίβανο, αλλά και τη λύση του Κυπριακού. Και αυτό θα συμβεί υπό την έννοια ότι η Άγκυρα ουδόλως θα δεχθεί να απολέσει τον έλεγχο των θαλάσσιων οδών και της ασφάλειας. 2. Μια σκέψη για κατασκευή αγωγού από το Ιράν στο Ισραήλ.
Η Κύπρος και ο IMEC
Εκείνο που θα πρέπει να προσέξουν Αθήνα και Λευκωσία, ιδιαιτέρως η Κύπρος, είναι να μη χαθεί η ευκαιρία του IMEC, του δρόμου από την Ινδία, που είναι συναφής με το ηλεκτρικό καλώδιο Κύπρου, Ελλάδας, Ισραήλ και δη του τελευταίου σκέλους. Δηλαδή εκείνου μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ. Γιατί τονίζεται το θέμα αυτό; Διότι η Κύπρος δεν συμμετέχει επίσημα στον IMEC. Σε αυτόν συμμετέχουν η Ινδία, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ισραήλ, οι ΗΠΑ (στρατηγικός εταίρος) και η ΕΕ ως τέτοια. Όχι τα κράτη μέλη της, τα οποία συμμετέχουν μέσω της στήριξης που δίνει η ίδια. Στη Μεσόγειο έχουν στήριξη η Ελλάδα και η Ιταλία ως κόμβοι. Η Κύπρος δεν θεωρείται ότι μπορεί να έχει «πρόσθετη αξία» (added value) στον σχεδιασμό όπως η Ιταλία και η Ελλάδα λόγω υποδομών, λογισμικών, λιμενικών διευκολύνσεων κ.λπ προς την υπόλοιπη Ευρώπη. Ή όπως είναι το Ισραήλ, το οποίο οι ΗΠΑ ευνοούν να είναι κεντρικός κόμβος από την Ασία προς την Ευρώπη διά θαλάσσης. Άρα, η υλοποίηση του «ποδιού» του ηλεκτρικού καλωδίου, δηλαδή της σύνδεσης Ισραήλ – Κύπρου, είναι αμοιβαίου οφέλους για τους εξής λόγους: Α) Εδραιώνεται το Ισραήλ ως κόμβος και η Κύπρος ως δευτερεύον, δηλαδή συμπληρωματικό και de facto, τμήμα του IMEC. Β) Μένει ανοικτός ο δρόμος για το καλώδιο σύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου εφόσον υπάρξει εμπλοκή της ΕΕ και των ΗΠΑ. Χωρίς αυτό να είναι εύκολο ζήτημα, διότι η Τουρκία διαθέτει ισχύ και ανεβάζει το κόστος υλοποίησής του μέσω απειλής κρίσης, γνωρίζοντας ότι δύσκολα Κύπρος και Ελλάδα θα προχωρήσουν σε αποτροπή υψηλού ρίσκου και κόστους, αλλά και ότι, ούτε οι ΗΠΑ ούτε η ΕΕ θα έρθουν σε σύγκρουση με την Άγκυρα, επειδή έχουν να εξυπηρετήσουν μαζί της πολύ πιο σημαντικά συμφέροντα και δη γεωπολιτικά. Αυτό δεν σημαίνει ότι σηκώνουν Κύπρος και Ελλάδα άσπρη σημαία, αλλά ότι κυνηγούν και εξαντλούν την υφιστάμενη συγκυρία, η οποία, εάν χαθεί, ανοίγει σε βάθος χρόνου τον δρόμο στην Τουρκία ως εναλλακτικό δρόμο ηλεκτρικής επιλογής από τη Σ. Αραβία στην ίδια – δηλαδή στην Τουρκία – και από εκεί στην Ευρώπη. Ή μέσω Σ. Αραβίας, Αιγύπτου και από εκεί προς την Ελλάδα και την Ευρώπη.
Επιπτώσεις σε οικονομία και πετρέλαιο
Πέραν τούτων, η ομαλοποίηση των σχέσεων του Ιράν με τη Δύση:
- Φέρνει το τέλος των κυρώσεων και της απομόνωσης, δημιουργώντας νέα περιφερειακά και παγκόσμια ισοζύγια δυνάμεων.
- Μπορεί να επιφέρει μείωση στην τιμή του πετρελαίου εφόσον το Ιράν θα μπει στην αγορά και στους κανόνες της.
- Μειώνει την επιρροή της Κίνας, στην οποία – λόγω των υφιστάμενων κυρώσεων από τις ΗΠΑ και την ΕΕ – το Ιράν πωλεί φτηνό πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Είναι αφελής κάποιος εάν πιστεύει ότι οι Αμερικανοί στηρίζουν την πτώση του θεοκρατικού καθεστώτος χωρίς να επιθυμούν τον έλεγχο του νέου πολιτειακού συστήματος, του πετρελαίου και του φυσικού αερίου με κοινές επενδύσεις. Προφανώς και το Ιράν είναι κάτι ανάλογο με την υπόθεση της Βενεζουέλας. Στο δε Ιράν το κτύπημα που θα δεχθεί το Πεκίνο θα είναι μεγαλύτερο, διότι οι εξελίξεις δεν θα «τρέξουν» στο δυτικό ημισφαίριο, αλλά έξω από τη πόρτα της Κίνας, στην οποία οι ΗΠΑ φιλοδοξούν να αυξήσουν το κόστος. Για τον υπόλοιπο π.χ. κόσμο θα είναι δυνατό να έχει πιο φτηνές τιμές πετρελαιοειδών, αλλά δεν είναι βέβαιο εάν αυτό θα συμβεί για την Κίνα, που ήδη το αγοράζει φτηνότερα, λόγω των κυρώσεων. Συγκεκριμένα, στην παρούσα φάση το Πεκίνο αγοράζει από το Ιράν περίπου 1,3–1,4 εκατ. βαρέλια πετρελαίου την ημέρα. Η τιμή είναι 8 με 10 δολάρια κάτω της κανονικής και καλύπτει το 12–14% των εισαγωγών πετρελαίου της Κίνας. Η Τουρκία, που για ευνόητους λόγους μας ενδιαφέρει, δεν αγοράζει πια πετρέλαιο από το Ιράν λόγω κυρώσεων, αλλά συνεχίζει να αγοράζει φυσικό αέριο με μακροχρόνιο συμβόλαιο και συμφωνημένη τιμή, μέσω υφιστάμενου αγωγού.
Σπάει το τρίγωνο…
- Σπάζει το «γεωπολιτικό τρίγωνο» Κίνας, Ρωσίας, Ιράν. Το ιρανικό πετρέλαιο και αέριο επιστρέφουν στις αγορές και ως εκ τούτου πιέζονται οι ρωσικές εξαγωγές και οι τιμές πώλησης του ρωσικού φυσικού αερίου. Ταυτοχρόνως, η Μόσχα θα έχει μειωμένη επιρροή στη Μέση Ανατολή σε σχέση με αυτήν που έχει σήμερα, ειδικώς εάν το νέο καθεστώς στο Ιράν είναι ελεγχόμενο από τις ΗΠΑ. Άρα η επιρροή της Ρωσίας θα είναι συναφής με τη δική της σχέση με το καθεστώς και εκείνην των ΗΠΑ, αλλά και της Κίνας, η οποία – όπως και η Ρωσία – ως υπερδύναμη δεν θα αφαιρεθεί από το σκηνικό. Το Πεκίνο δεν θα συγκρουστεί με την Ουάσιγκτον, αλλά θα επιδιώξει γρήγορη προσαρμογή με σκοπό: Α) Να διατηρήσει υφιστάμενα συμβόλαια με προνομιακό καθεστώς, εφόσον θα χάσει το πλεονέκτημα της μοναδικής πρόσβασης. Β) Καλές σχέσεις με τη νέα ηγεσία του Ιράν. Ανάλογη προφανώς θα είναι και η στάση της Μόσχας, με τις αντιδράσεις να είναι περιορισμένες ένεκα της εμπλοκής στον πόλεμο της Ουκρανίας, κάτι που διεφάνη και στην υπόθεση της Συρίας.
Νεο-αποικιοκρατία: Από τη Γροιλανδία… στο Ιράν
Οι εξελίξεις αυτές: Α) Εξαρτώνται από την πτώση του Ιράν, τη διάδοχη κατάσταση και τη σταθερότητα στη χώρα, καθώς και από τον βαθμό ελέγχου, που θα είναι δυνατό να ασκούν οι ΗΠΑ, των οποίων ο Πρόεδρος Τραμπ δεν θέλει να χάσει τον χρονισμό (timing). Γι’ αυτό στηρίζει τους Ιρανούς, που βγήκαν στους δρόμους, και δεν θα διστάσει να τους στηρίξει ακόμη και με στρατιωτικά μέσα, εάν οι συνεργάτες του εγγυηθούν ότι τα κτυπήματα θα είναι τέτοια, που θα επιφέρουν το τέλος του καθεστώτος και δεν θα προκαλέσουν νέα πολεμική σύρραξη στην περιοχή. Β) Είναι συναφείς με τη νέα στρατηγική των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή και ευρύτερα, που έχει ως στόχο: 1. Την ασφάλεια. 2. Τον έλεγχο των πηγών της ενεργείας. 3. Τον περιορισμό της επιρροής της Κίνας και της Ρωσίας. 4. Την εμπέδωση της μεσοπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης συνεχούς επικυριαρχίας των ΗΠΑ. Και η πρακτική αυτή σχετίζεται με τον έλεγχο: α) του δυτικού ημισφαιρίου και των χωρών της ινδο-ειρηνικής περιοχής, όπου συγκεντρώνεται το 50% του παγκόσμιου ΑΕΠ. β) Της Γροιλανδίας, η οποία, πέραν του ορυκτού πλούτου, συνιστά στρατηγικό σημείο συναφές με τις ναυτιλιακές – εμπορικούς οδούς, ειδικώς με το λιώσιμο των πάγων στην Ανταρκτική (βλέπε πέρασμα του Φερέγγυου Πορθμού), καθώς και με την ανταγωνιστική σχέση που έχουν οι ΗΠΑ με την Κίνα και τη Ρωσία. Πρόκειται για τη νέο-αποικιοκρατική πολιτική των Μεγάλων Δυνάμεων…

Ανάσχεση και στρατηγικό τρίγωνο
- Το σημείο Α δείχνει τη σημασία της Γροιλανδίας ως προς το σύστημα ασφάλειας των ΗΠΑ έναντι της Κίνας και της Ρωσίας. Είναι τα περάσματα από και προς την Αρκτική.
- Το σημείο Β αποτυπώνει τη διπλή ανάσχεση στην Ευρώπη στο Ανατολικό Ημισφαίριο.
- Το σημείο Γ καθρεφτίζει μια ευρύτερη μορφή ανάσχεσης, που ξεκινά από την Κίνα, περνά από την Αυστραλία στην Αφρική, φτάνοντας ώς το σημείο Α στη Γροιλανδία.
- Με πράσινο χρώμα σχηματίζεται το στρατηγικό τρίγωνο Ρωσία, Ιράν, Κίνα, που θέλουν οι ΗΠΑ να διαρρήξουν με την πτώση του ιρανικού καθεστώτος.

Γεωπολιτικοί ενεργειακοί δρόμοι
Ο χάρτης αποτυπώνει υφιστάμενους και υπό σκέψη αγωγούς και δη με την αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, που αφορούν τη σύνδεση μέσω Τουρκίας, Αιγύπτου και Ισραήλ. Σημαντικό για την Κύπρο είναι να υλοποιηθεί έστω και τμήμα του ηλεκτρικού καλωδίου με το Ισραήλ, για να θεωρηθεί ως δευτερεύων κόμβος του IMEC (κίτρινο χρώμα). 1. Με μαύρο διακεκομμένο χρώμα είναι οι πιθανοί αγωγοί προς Συρία και Ισραήλ. 2. Με ροζ χρώμα ένα πιθανό ηλεκτρικό καλώδιο από Σ. Αραβία προς Τουρκία. 3. Με μαύρη γραμμή είναι ο αγωγός Ιράν – Τουρκίας, που με τη λήξη των κυρώσεων θα είναι δυνατό να ενωθεί με το τουρκικό εθνικό δίκτυο και τον TAP (Διαδριατικός Αγωγός Φυσικού Αερίου) και τον BTC (Αγωγός Πετρελαίου Μπακού–Τιφλίδα–Τσεϊχάν). 4. Με διακεκομμένη μπλε γραμμή το ηλεκτρικό καλώδιο από τη Σ. Αραβία στην Αίγυπτο, με μελλοντική προοπτική την Ευρώπη μέσω Ελλάδας.

GEOPOLITICO
Το καλωσόρισμα της Γκίλφοϊλ στον Ρούμπιο και το like στην παρέμβαση Σαμαρά
Η Αμερικανίδα πρέσβης προβάλλει άμυνα, ενέργεια και επενδύσεις ως προτεραιότητες της επίσκεψης Ρούμπιο. Εντύπωση προκάλεσε η διαδικτυακή αντίδρασή της σε ανάρτηση με την κριτική του πρώην πρωθυπουργού.
Τη στρατηγική σημασία της επίσκεψης του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα υπογράμμισε η πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ, συνδέοντας τον 6ο Στρατηγικό Διάλογο των δύο χωρών με την αμυντική συνεργασία, την ενέργεια, το εμπόριο και τις επενδύσεις.
Σε ανάρτησή της το βράδυ της Τρίτης 6 Οκτωβρίου, η Αμερικανίδα πρέσβης καλωσόρισε τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, ο οποίος ηγείται της αμερικανικής αντιπροσωπείας, και χαρακτήρισε την επίσκεψη ένδειξη της ισχύος της διμερούς συμμαχίας.
«Η εταιρική σχέση ΗΠΑ–Ελλάδας δεν ήταν ποτέ ισχυρότερη», ανέφερε, τονίζοντας ότι οι δύο χώρες εργάζονται για ένα ασφαλέστερο και ευημερούν μέλλον, τόσο για τις ίδιες όσο και για την περιοχή.
Οι προτεραιότητες της Ουάσιγκτον
Η Γκιλφόιλ ενέταξε την επίσκεψη Ρούμπιο στην προώθηση των προτεραιοτήτων του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, κατονομάζοντας τρεις βασικούς τομείς: την αμυντική συνεργασία, το εμπόριο και τις επενδύσεις, καθώς και την ενεργειακή συνεργασία.
Η αναφορά της αποτυπώνει το εύρος της ατζέντας του Στρατηγικού Διαλόγου. Πέρα από τις διπλωματικές επαφές, η αμερικανική πλευρά δίνει έμφαση στις οικονομικές και ενεργειακές σχέσεις, παράλληλα με τη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας.
Η ίδια σημείωσε ότι η παρουσία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών υπογραμμίζει τη δύναμη της συμμαχίας και την κοινή δέσμευση για την περαιτέρω ανάπτυξή της.
Το like στην ανάρτηση για τον Σαμαρά
Παράλληλα, ενδιαφέρον προκάλεσε μια διαφορετική κίνηση της πρέσβεως στα κοινωνικά δίκτυα: το like σε ανάρτηση που παρουσίαζε την κριτική του Αντώνη Σαμαρά για τη Βόρεια Μακεδονία και τις ελληνοβουλγαρικές σχέσεις.
Στην ανάρτηση περιλαμβάνονταν οι θέσεις του πρώην πρωθυπουργού για τις δηλώσεις της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σχετικά με την ταυτότητα, τη γλώσσα και τον πολιτισμό της Βόρειας Μακεδονίας.
Ο Αντώνης Σαμαράς είχε επίσης επικρίνει τη συμφωνία που συνέδεσε την επιστροφή 48 εκκλησιαστικών κειμηλίων στην Ελλάδα με την παράδοση των λειψάνων του τσάρου Σαμουήλ στη Βουλγαρία. Υποστήριξε ότι η Αθήνα όφειλε να διεκδικήσει το σύνολο των θρησκευτικών θησαυρών που αφαιρέθηκαν κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, κάνοντας λόγο για υποχώρηση της ελληνικής πλευράς.
Η Γκιλφόιλ ακολουθεί, μεταξύ άλλων πολιτικών προσώπων, και τον λογαριασμό του πρώην πρωθυπουργού. Ο λόγος του συγκεκριμένου like, ωστόσο, δεν έχει διευκρινιστεί. Η διαδικτυακή αντίδραση δεν αρκεί για να συναχθεί ότι η πρέσβης υιοθετεί το σύνολο των θέσεων της ανάρτησης ή ότι αυτές εκφράζουν την επίσημη αμερικανική πολιτική.
Το σαφές δημόσιο μήνυμά της αφορά την ενίσχυση της ελληνοαμερικανικής συνεργασίας. Η επίσκεψη Ρούμπιο και οι εργασίες του Στρατηγικού Διαλόγου αποτελούν το πεδίο στο οποίο αυτό το μήνυμα καλείται να αποκτήσει συγκεκριμένο περιεχόμενο.
GEOPOLITICO
Μη Χακάρετε το Λογισμικό του Θεού!
Η αγωγή της Φλόριντας κατά της Pfizer επαναφέρει στο προσκήνιο κρίσιμα ερωτήματα για τη διαφάνεια των επιστημονικών δεδομένων, την ενημερωμένη συναίνεση και τον έλεγχο της φαρμακοβιομηχανίας. Ο καθηγητής Αλέξιος Παναγόπουλος εξετάζει τις βιοηθικές και γεωπολιτικές προεκτάσεις της υπόθεσης, θέτοντας στο επίκεντρο την προστασία του πολίτη και την ανεξάρτητη διερεύνηση των καταγγελιών.
Βιοασφάλεια, Βιοηθική και γεωπολιτική της υγείας – Η υπόθεση Pfizer στην Πολιτεία Φλόριντα !!
Η αγωγή που κατέθεσε την 1η Οκτωβρίου 2026 ο Γενικός Εισαγγελέας της Φλόριντας James Uthmeier κατά της Pfizer και του διευθύνοντος συμβούλου της Albert Bourla ανοίγει ένα παγκόσμιο πολύπλοκο νομικό ζήτημα πολύ ευρύτερο από μια δικαστική διαφορά μεταξύ μιας πολιτείας και μιας φαρμακευτικής εταιρείας. Άραγε περνά απαρατήρητο; Άραγε μήπως όλη αυτή η κατάσταση έρχεται σε συνδυασμό με τα αποκαλυπτικά λόγια που είχε πει ο έντονα σοκαρισμένος μακαριστός Νομπελίστας ιολόγος Luc Montagnier: Μη Χακάρετε το Λογισμικό του Θεού!
Που τελικά αφορά την ίδια την αρχιτεκτονική της εμπιστοσύνης μεταξύ επιστήμης, κράτους δικαίου, φαρμακοβιομηχανίας, της παγκόσμιας κοινωνίας και της προστασίας του πολίτη, που κάποιοι θέλουν να τον κάνουν άνθρωπο-ρομποκόπ ή ζόμπι; Ενόσω η Πολιτεία της Φλόριντας υποστηρίζει ότι η Pfizer παραπλάνησε τους καταναλωτές, σχετικά με την ασφάλεια, βιοασφάλεια και την αποτελεσματικότητα του εμβολίου COVID-19, υποβαθμίζοντας, κατά την αγωγή, γνωστούς ή πιθανούς κινδύνους και προβάλλοντας ισχυρισμούς για την αναστολή της μετάδοσης που, σύμφωνα με το νομικό κατηγορητήριο της Πολιτείας, δεν είχαν τεκμηριωθεί επαρκώς από τις αρχικές δοκιμές. Η Pfizer απορρίπτει τις κατηγορίες. Μήπως τελικά ζούμε στην κοινωνία της Ωκεανίας Όργουελ και οδηγούμαστε στο λεγόμενο εκ του Κλάους Σβάμπ “δεν θα έχεις τίποτα και θασε ευτυχισμένος”; Αλλά πόσο ευτυχισμένος ως Ζόμπι;
Αυτό είναι το νομικό σημείο από το οποίο πρέπει να αρχίσει ένας σοβαρός βιοηθικός διάλογος: όχι από την προκαταβολική καταδίκη οποιουδήποτε, αλλά από την απαίτηση για πλήρη νομική διαφάνεια και αποδεικτική διερεύνηση, για τη βιοασφάλεια της κοινωνίας και κατά της οποιασδήποτε σύγχρονης Ωκεανίας Όργουελ και υβριδικής μορφής αντισυνταγματικής Υποχρεωτικότητας.
Η αρχή της βιοηθικής προστασίας και βιοασφάλειας.
Η ιατρική δεοντολογία στηρίζεται σε θεμελιώδεις νομικές αρχές: αυτονομία, ενημερωμένη συναίνεση, μη βλάβη, ευεργεσία και δικαιοσύνη. Η ενημερωμένη συναίνεση όμως δεν θα μπορεί να είναι πραγματικά ενημερωμένη όταν ο πολίτης θα λαμβάνει μόνο ένα σχετικό μέρος των διαθέσιμων δεδομένων που του επιτρέπει να λάβει γνώση.
Επομένως, το θεμελιώδες συνταγματικό και νομικό ερώτημα δεν είναι αν ένα εμβόλιο είναι «καλό» ή «κακό». Το επιστημονικά ορθό ερώτημα είναι: Ποια νομικά δεδομένα ήταν γνωστά σε κάθε χρονική στιγμή και πορεία της επιδημίας ή πανδημίας, ποιος τα γνώριζε, πότε τα γνώριζε, πώς αξιολογήθηκαν και τι ακριβώς γνωστοποιήθηκε στους πολίτες; Αυτή η αλληλουχία είναι αποφασιστικής σημασίας για τη βιοηθική και Βιοασφάλεια.
Μυοκαρδίτιδα: ένας υπαρκτός πλέον κίνδυνος που άραγε δεν θα πρέπει να συζητείται με ακρίβεια και στην Ελλάδα; Δεν αποτελεί πλέον ζήτημα εικασίας ότι η μυοκαρδίτιδα και περικαρδίτιδα έχουν αναγνωριστεί ως σπάνιες σοβαρές και ανεπιθύμητες ενέργειες μετά τον εμβολιασμό κατά της COVID-19. Το CDC αναφέρει ότι έχουν παρατηρηθεί συχνότερα σε εφήβους και νεαρούς άνδρες, ιδιαίτερα μετά τη δεύτερη δόση του εμβολίου mRNA.
Αυτό δεν σημαίνει επιστημονικά ότι κάθε καρδιακό επεισόδιο μετά τον εμβολιασμό mRNA θα προκλήθηκε από το εμβόλιο αυτό. Η νομική διάκριση μεταξύ χρονικής συσχέτισης και αιτιότητας είναι θεμελιώδης στην επιδημιολογία. Ακριβώς γι’ αυτό η βιοηθική και Βιοασφάλεια απαιτεί κάτι περισσότερο από γενικές διαβεβαιώσεις περί «ασφάλειας». Απαιτεί ενημέρωση για τη συχνότητα, την ηλικιακή ομάδα, το φύλο, τους παράγοντες κινδύνου και τη σχέση ευρύτερα κινδύνου – οφέλους.
Εγκυμοσύνη: εκεί απαιτείται ακόμη μεγαλύτερη επιστημονική και νομική αυστηρότητα. Η αγωγή της Φλόριντας υποστηρίζει ότι η Pfizer είχε λόγους να γνωρίζει για πιθανούς κινδύνους κατά την εγκυμοσύνη και αναφέρεται ειδικά σε αποβολές πρώτου τριμήνου!
Αυτό αποτελεί νομικό ισχυρισμό της αγωγής και όχι δικαστικά αποδεδειγμένο γεγονός. Παράλληλα, το CDC αναφέρει ότι μελέτες σε περισσότερες από ένα εκατομμύριο εγκύους δεν έδειξαν αυξημένο κίνδυνο αποβολής, πρόωρου τοκετού, θνησιγένειας ή συγγενών ανωμαλιών από τον εμβολιασμό κατά την εγκυμοσύνη.
Αλλά ούτε και το αντίστροφο είναι αποδεκτό: η επίκληση μιας γενικής στατιστικής εικόνας δεν μπορεί να χρησιμοποιείται για να απορρίπτεται εκ των προτέρων κάθε συγκεκριμένη περίπτωση της βλάβης. Η πραγματική βιοηθική και Βιοασφάλεια βρίσκεται ανάμεσα στις δύο αυτές υπερβολές.
Από την ιατρική ασφάλεια στη γεωπολιτική βιοασφάλεια. Η πανδημία απέδειξε ότι η υγεία δεν είναι πλέον αποκλειστικά και μόνο ένα παραδοσιακό ιατρικό ζήτημα.
Τα εμβόλια, τα φάρμακα, οι πρώτες ύλες, οι αλυσίδες εφοδιασμού, οι πατέντες, οι διεθνείς οργανισμοί, οι κρατικές συμβάσεις και η πρόσβαση σε βιοϊατρική τεχνολογία συναποτελούν στοιχεία της γεωπολιτικής βιοασφάλειας.
Η πανδημία δημιούργησε ένα νέο πεδίο: τη γεωπολιτική της βιοϊατρικής εξάρτησης και εθνικής Βιοασφάλειας. Όταν λίγες πολυεθνικές επιχειρήσεις κατέχουν κρίσιμη τεχνογνωσία και όταν τα κράτη εξαρτώνται από περιορισμένο αριθμό παραγωγών για προϊόντα ζωτικής σημασίας, η υγειονομική βιοπολιτική αποκτά αναπόφευκτα επίκαιρη στρατηγική διάσταση.
Το ερώτημα επομένως για την Ελλάδα και την Ευρώπη είναι ευρύτερο: Μπορεί μια δημοκρατική κοινωνία και ένα ισχυρό κράτος δικαίου να διασφαλίσει την υγειονομική της αυτονομία χωρίς να απομονωθεί από τη διεθνή επιστημονική συνεργασία;
Η απάντηση προϋποθέτει ευρωπαϊκή και εθνική επένδυση στην έρευνα, στην παραγωγή φαρμακευτικών, βιοχημικών και βιοτεχνολογικών προϊόντων, στην ανεξάρτητη αξιολόγηση των κινδύνων και του οφέλους και στη διαφάνεια των δεδομένων.
Η ασφάλεια και Βιοασφάλεια δεν μπορεί να σημαίνει σιωπή. Η μεγαλύτερη βιοηθική πρόκληση της πανδημίας ίσως δεν ήταν μόνο η διαχείριση ενός νέου ιού, αλλά η ανακάλυψη των κενών.
Ήταν η σκληρή διαχείριση της αβεβαιότητας. Σε μια νέα υγειονομική κρίση, η επιστημονική γνώση θα εξελίσσεται. Οι οδηγίες μπορεί να μεταβάλλονται. Νέα δεδομένα θα εμφανίζονται. Αυτό είναι το φυσιολογικό. Το πρόβλημα δημιουργείται όταν η προσωρινή επιστημονική γνώση και τα πειραματικά σκευάσματα παρουσιάζονται ως μια απόλυτη βεβαιότητα των λεγόμενων Ειδικών. Η επιστήμη δεν χάνει την αξιοπιστία της επειδή παραδέχεται την αβεβαιότητα. Την χάνει όταν η αβεβαιότητα αποκρύπτεται και δημιουργεί το κενό της Βιοασφάλειας. Γι’ αυτό η νομική αρχή της διαφάνειας πρέπει να αφορά όχι μόνο τις φαρμακευτικές εταιρείες, αλλά και όλα τα σύγχρονα κράτη, τους ρυθμιστικούς οργανισμούς, τα πανεπιστήμια, τους λεγόμενους Ειδικούς και τους διεθνείς οργανισμούς που ενεργούν για ένα αληθινό κράτος δικαίου.
Το πραγματικό διακύβευμα. Η υπόθεση της Φλόριντας δεν έχει ακόμη κριθεί δικαστικά. Οι ισχυρισμοί της Πολιτείας θα πρέπει να εξεταστούν με βάση τα έγγραφα, τα επιστημονικά δεδομένα, τις εσωτερικές επικοινωνίες, τις κλινικές μελέτες και τα επιδημιολογικά στοιχεία.
Αλλά ανεξάρτητα από την τελική έκβαση της συγκεκριμένης δίκης, ένα θεμελιώδες παγκόσμιο μάθημα έχει ήδη αναδειχθεί: Η δημόσια υγεία δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στην εμπιστοσύνη σε θεσμούς και σε λεγόμενους Ειδικούς. Πρέπει να στηρίζεται σε συνταγματικούς θεσμούς που είναι άξιοι της εμπιστοσύνης τών πολιτών. Κι εδώ είναι άξιο απορίας πως οι Έλληνες διακεκριμένοι επιστήμονες δεν μίλησαν όσο θα έπρεπε ή δεν τους δόθηκε βήμα!!
Αυτό σημαίνει ότι είναι αναγκαίος ο ανεξάρτητος έλεγχος. Σημαίνει πλήρη δημοσιοποίηση των δεδομένων. Σημαίνει διαφανή αξιολόγηση κινδύνου. Σημαίνει προστασία των ευάλωτων ομάδων. Σημαίνει και οικονομική αποζημίωση όταν αποδεικνύεται η συγκεκριμένη βλάβη. Και σημαίνει, πάνω απ’ όλα, σεβασμό στην αυτονομία του κάθε ανθρώπου.
Η βιοηθική δεν είναι αντίπαλος της επιστήμης, ούτε της βιοχημείας, ούτε της Βιοασφάλειας. Είναι ο θεσμικός μηχανισμός που υπενθυμίζει στην επιστήμη ότι στο κέντρο της βρίσκεται ο κάθε άνθρωπος. Και η γεωπολιτική ασφάλεια δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στην προστασία των γεωγραφικών συνόρων. Στον 21ο αιώνα περιλαμβάνει και την ασφάλεια της υγείας, την επιστημονική ανεξαρτησία, τη βιοτεχνολογική κυριαρχία και το δικαίωμα των κοινωνιών να γνωρίζουν την αλήθεια για τους κινδύνους που τους αφορούν και τη βιοασφάλεια.
Η υπόθεση Pfizer, επομένως, πρέπει νομικά να εξεταστεί όχι ως αφορμή για νέο χάσμα ή διχασμό, αλλά ως ευκαιρία για μια βαθύτερη θεσμική συζήτηση: Ποιος ελέγχει τη βιοϊατρική εξουσία, ποιος ελέγχει αυτούς που την ελέγχουν και ποιος τελικά προστατεύει τον πολίτη; Ποιες Ελίτ κρύβονται πίσω από αυτό; Αυτό είναι το πραγματικό ζήτημα της βιοηθικής, της ασφάλειας, της Βιοασφάλειας και της γεωπολιτικής της υγείας. Ενώ οι αναφορές σε αποβολές, σε θανάτους, σε Ξαφνικιτιδες και σε «εκατομμύρια θύματα» ως ισχυρισμούς της Πολιτείας της Φλόριντας, είναι πράγματι ένα πολύπλοκο νομικό αντικείμενο, για τη δικαστική διερεύνηση, που οφείλει να ανησυχήσει και την ελληνική έννομη τάξη!!
GEOPOLITICO
Νικολοβγένης: Στρατηγικός διάλογος με τις ΗΠΑ σημαίνει ανταλλάγματα – Η Κύπρος δείχνει τον δρόμο
Η αποτρεπτική ισχύς της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο άξονας Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ και η ανάγκη η Αθήνα να αξιοποιήσει τη στρατηγική αξία των υποδομών της βρέθηκαν στο επίκεντρο της παρέμβασης του γεωπολιτικού αναλυτή στον Πελοπόννησος FM.
Η Ελλάδα οφείλει να προσέρχεται στον στρατηγικό διάλογο με τις Ηνωμένες Πολιτείες με συγκεκριμένες απαιτήσεις και να εξασφαλίζει οφέλη αντίστοιχα της γεωπολιτικής αξίας της. Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα του Θεόδωρου Νικολοβγένη, ο οποίος, μιλώντας στον Πελοπόννησος FM, συνέδεσε την ενίσχυση της κυπριακής άμυνας με την ανάγκη συνολικότερης στρατηγικής για τον Ελληνισμό στην Ανατολική Μεσόγειο.
Με αφετηρία τη στρατιωτική παρέλαση για την επέτειο της ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο αναλυτής στάθηκε τόσο στη διεθνή παρουσία όσο και στα οπλικά συστήματα που παρουσιάστηκαν. Η συμμετοχή ξένων αντιπροσωπειών, κατά την εκτίμησή του, αποτυπώνει τη διπλωματική αναβάθμιση της Λευκωσίας. Ωστόσο, έδωσε προτεραιότητα στις δυνατότητες της ίδιας της Κυπριακής Δημοκρατίας να υπερασπίζεται την κυριαρχία της.
Τα όπλα και το φρόνημα της Κύπρου
«Πιο σημαντικό απ’ όλα […] είναι τα δικά μας όπλα», υπογράμμισε, αναφερόμενος σε αντιαεροπορικά συστήματα Barak, πολλαπλούς εκτοξευτές ρουκετών Tamnava, πυραύλους Exocet και Spike.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η ενίσχυση αυτών των δυνατοτήτων διαμορφώνει συνθήκες αποτροπής και δυσχεραίνει την επιχειρησιακή ελευθερία της Τουρκίας γύρω από το νησί. Ιδιαίτερα για τους Exocet, στάθηκε στη δυνατότητα δημιουργίας ζωνών αντιπρόσβασης για το τουρκικό ναυτικό.
Εξίσου σημαντικό χαρακτήρισε το ηθικό των πεζοπόρων τμημάτων. Όπως επισήμανε, πίσω από τα οπλικά συστήματα βρίσκονται οι άνθρωποι που τα χειρίζονται, ενώ η διατήρηση του εθνικού φρονήματος αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο της αμυντικής ισχύος.
Αναφέρθηκε επίσης στην παρουσία ελληνικών F-16 και πολεμικού πλοίου στην περιοχή, την οποία ενέταξε στη λογική ενός ενιαίου στρατηγικού άξονα από τον Έβρο και το Αιγαίο μέχρι την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο, με προέκταση προς το Ισραήλ. Κατά την προσέγγισή του, η ασφάλεια Ελλάδας και Κύπρου πρέπει να αντιμετωπίζεται μέσα σε αυτό το ευρύτερο γεωγραφικό πλαίσιο.
Η Κυπριακή Δημοκρατία ως πυλώνας του Ελληνισμού
Ο Νικολοβγένης χαρακτήρισε την Κυπριακή Δημοκρατία σημαντικό πυλώνα του Ελληνισμού, δίνοντας έμφαση στη διεθνή αναγνώριση του κράτους, στην ευρωπαϊκή του θέση και στην άσκηση ενεργού διπλωματίας.
Στάθηκε στις συμφωνίες οριοθέτησης ΑΟΖ που άρχισε να υπογράφει η Λευκωσία από το 2003, υποστηρίζοντας ότι συνέβαλαν στη διαμόρφωση μιας ουσιαστικής παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε στην απόρριψη του Σχεδίου Ανάν. Κατά την εκτίμησή του, η σημερινή διεθνής σημασία της Κύπρου διαψεύδει τις προειδοποιήσεις περί απομόνωσης και απουσίας προοπτικής που είχαν διατυπωθεί τότε. Η προσέλευση ξένων αντιπροσωπειών στην παρέλαση αποτέλεσε, για τον ίδιο, χαρακτηριστική εικόνα αυτής της εξέλιξης.
Παράλληλα, επέμεινε στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και του ελληνικού χαρακτήρα της Κύπρου. Υπενθύμισε ότι ο αγώνας της ΕΟΚΑ είχε ως στόχο την Ένωση με την Ελλάδα και παρουσίασε τη δημιουργία του κυπριακού κράτους ως απότοκο εκείνου του αγώνα.
Τι πρέπει να διεκδικήσει η Αθήνα από τις ΗΠΑ
Στο δεύτερο σκέλος της παρέμβασής του, με αφορμή την επίσκεψη Μάρκο Ρούμπιο που συζητήθηκε ως επικείμενη, ο αναλυτής έθεσε το ζήτημα της αμοιβαιότητας στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις.
Υποστήριξε ότι η Σούδα, η Αλεξανδρούπολη και οι υπόλοιπες υποδομές που παρέχει η Ελλάδα έχουν μεγάλη σημασία για τον αμερικανικό σχεδιασμό. Πρόσθεσε ότι και η Κύπρος αποτελεί κρίσιμο σημείο στήριξης στην περιοχή.
Ακριβώς γι’ αυτό, άσκησε κριτική στα ανταλλάγματα που, κατά την αποτίμησή του, έχει εξασφαλίσει η Αθήνα. Αναφέρθηκε σε παραχωρήσεις θωρακισμένων οχημάτων και σε παλαιότερες εξαγγελίες στρατιωτικής βοήθειας, υποστηρίζοντας ότι δεν ανταποκρίνονται στη σημασία των ελληνικών διευκολύνσεων.
«Αν θέλουμε να μιλάμε για στρατηγικό διάλογο, θα πρέπει να σκεφτόμαστε στρατηγικά», τόνισε. Απέρριψε επίσης τη λογική της «στρατηγικής και διπλωματικής ανιδιοτέλειας», υπογραμμίζοντας ότι η συμμαχική σχέση πρέπει να παράγει συγκεκριμένα αποτελέσματα για τα ελληνικά συμφέροντα.
Ο Νικολοβγένης τάχθηκε υπέρ της στρατηγικής σύμπλευσης με τις ΗΠΑ στην παρούσα συγκυρία, αλλά ζήτησε από την ελληνική κυβέρνηση να αναδείξει το βάρος της χώρας και να το αξιοποιήσει διαπραγματευτικά. Όπως είπε, η Κύπρος έχει δείξει την αξία της και το ίδιο πρέπει να πράξει η Αθήνα, ώστε η συνεργασία να αποφέρει ουσιαστικό όφελος και να μην περιορίζεται στην αναγνώριση της Ελλάδας ως καλού συμμάχου.
Κλείνοντας, συνέδεσε τη σημερινή ανάγκη αυτοπεποίθησης με την ιστορική μνήμη, κάνοντας αναφορές στον Μέγα Αλέξανδρο και στους Βαλκανικούς Πολέμους. Το μήνυμα της παρέμβασής του ήταν ότι η διπλωματία, η αμυντική ισχύς και το εθνικό φρόνημα πρέπει να υπηρετούν κοινό στρατηγικό σκοπό.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
