Καλεντερίδης για Ίμια: «”Μάθημα” των ΗΠΑ στον Σημίτη! Πληρώσαμε τρεις ήρωες και “γκρίζα” κυριαρχία»

Στη «μαύρη επέτειο» της κρίσης των Ιμίων, με τη συμπλήρωση 30 ετών από τη νύχτα που σημάδεψε την ελληνοτουρκική αντιπαράθεση, ο Σάββας Καλεντερίδης παρενέβη στον Flash 99,4 Θεσσαλονίκης και στην εκπομπή «Πρωινή Παρέμβαση» με την Όλγα Γιοβαντζάκη και τον Γιάννη Καραβίδα, δίνοντας μια αιχμηρή ανάγνωση τόσο για το πολιτικό πλαίσιο όσο και για τις επιχειρησιακές αστοχίες που οδήγησαν στην τραγωδία.

Ο αναλυτής ξεκίνησε από την απαρχή του επεισοδίου, αποδίδοντας ιδιαίτερη σημασία στο περιστατικό με το τουρκικό φορτηγό πλοίο Figen Akat που προσάραξε στα Ίμια τα Χριστούγεννα του 1995. Όπως υποστήριξε, όταν το Ελληνικό Λιμενικό επιχείρησε διάσωση –εντός της ελληνικής ζώνης έρευνας και διάσωσης– ο καπετάνιος αρνήθηκε να δεχθεί βοήθεια, κάτι που, κατά τον ίδιο, δείχνει ότι υπήρχε «γραμμή» να μην υπάρξει ελληνική εμπλοκή. «Δεν έχουμε διαπιστώσει αν ήταν στημένο, αλλά είχε εντολές να μη δεχθεί διάσωση από την Ελλάδα», είπε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι τότε υπήρξαν ρηματικές διακοινώσεις με τους Τούρκους να εγείρουν θέμα κυριαρχίας στα Ίμια.

«Η κρίση κρατήθηκε να υποβόσκει – περίμεναν ποιος θα εκλεγεί στο ΠΑΣΟΚ»

Ο Καλεντερίδης συνέδεσε ευθέως το ξέσπασμα της κρίσης με το εσωτερικό πολιτικό σκηνικό της Ελλάδας, υποστηρίζοντας ότι το επεισόδιο «κρατήθηκε» μέχρι να ξεκαθαρίσει η ηγεσία στο ΠΑΣΟΚ. Κατά την εκτίμησή του, όταν εξελέγη ο Κώστας Σημίτης –και πριν λάβει ψήφο εμπιστοσύνης– «ξέσπασε η κρίση» για να του σταλεί μήνυμα «ποια είναι τα όριά του και τι μπορεί να πάθει αν δεν συμμορφωθεί». Στο ίδιο πλαίσιο απέδωσε ρόλο στον αμερικανικό παράγοντα, λέγοντας ότι η κρίση χρησιμοποιήθηκε ως πολιτικό “μάθημα”.

Μάλιστα, στάθηκε και στη γνωστή φράση που ακολούθησε μετά την αποκλιμάκωση, υποστηρίζοντας ότι ένας από τους όρους για να παρέμβουν ώστε να αποτραπεί πολεμική αναμέτρηση ήταν να ειπωθεί δημοσίως το «ευχαριστώ τους Αμερικάνους», το οποίο εντάσσει –όπως είπε– στο πολιτικό πλαίσιο της κρίσης.

Οι τρεις νεκροί και το «παράδοξο» της αποκλιμάκωσης

Ο ίδιος έκανε ειδική μνεία στους τρεις αξιωματικούς που χάθηκαν: Χριστόδουλος Καραθανάσης, Έκτορας Γιαλοψός, Παναγιώτης Βλαχάκος, τονίζοντας ότι το τίμημα δεν ήταν μόνο ανθρώπινο, αλλά και εθνικό.

Σε επιχειρησιακό επίπεδο υποστήριξε ότι «η κρίση είχε τελειώσει στις 12 τα μεσάνυχτα» σε πολιτικό επίπεδο, καθώς είχαν συμφωνηθεί βήματα αποκλιμάκωσης (απόσυρση δυνάμεων και σημαιών). Εκεί, όμως, κατά τον Καλεντερίδη προέκυψε το «παράδοξο»: την ώρα που συμφωνήθηκε «όχι στρατεύματα – όχι σημαίες», οι Τούρκοι δεν είχαν ακόμη αποβιβαστεί στα Μικρά Ίμια, με αποτέλεσμα να υπάρξει μια αλληλουχία κινήσεων που οδήγησε τελικά στην αποβίβαση Τούρκων βατραχανθρώπων.

Ακολούθως, όπως είπε, δόθηκε εντολή να σηκωθεί ελικόπτερο τις πρώτες πρωινές ώρες για επιβεβαίωση παρουσίας, σε δύσκολες καιρικές συνθήκες και νύχτα. Εκεί στάθηκε σε μια κρίσιμη παράμετρο: υποστήριξε ότι το ελικόπτερο δεν διέθετε τα απαιτούμενα μέσα πλοήγησης για τέτοιες συνθήκες, με αποτέλεσμα την πτώση και την τραγική κατάληξη.

«Δεν διδαχτήκαμε τίποτα – κατευνασμός και αγιοποίηση του “διαλόγου”»

Στο πιο πολιτικό σκέλος της παρέμβασής του, ο Καλεντερίδης επέμεινε ότι η χώρα «δεν διδαχτήκε απολύτως τίποτα», υποστηρίζοντας πως η Ελλάδα ακολουθεί «με θρησκευτική ευλάβεια» πολιτική κατευνασμού, ενώ η Τουρκία αξιοποιεί τον διάλογο για να προωθεί θέσεις και διεκδικήσεις.

Μίλησε για μια «λεξιλαγνεία» γύρω από την έννοια του διαλόγου, όπου –όπως είπε– το δίλημμα τίθεται τεχνητά ως «τι θέλετε να κάνουμε, πόλεμο;», ώστε να γίνεται αποδεκτή η λογική των συνεχών υποχωρήσεων. Και συνέδεσε αυτή την πορεία με κρίσιμες καμπές των ελληνοτουρκικών (1976, 1987, 1996), καταλήγοντας στη φράση-κλειδί της αποτίμησής του: από δύο βασικά ζητήματα παλαιότερα (υφαλοκρηπίδα και Κυπριακό), σήμερα «έχουμε στο τραπέζι 13-14 διεκδικήσεις των Τούρκων, χωρίς το Κυπριακό».

Δικαστήριο, Αλβανία και το «δεδικασμένο» που φοβάται η Άγκυρα

Σε ερώτηση για την προσφυγή σε διεθνές δικαστήριο, ο Καλεντερίδης εκτίμησε ότι η Τουρκία δεν θα το δεχθεί ποτέ γιατί ξέρει ότι «θα χάσει» από αυτά που διεκδικεί. Έφερε ως παράδειγμα την εκκρεμότητα με την Αλβανία για τις θαλάσσιες ζώνες, υποστηρίζοντας ότι η καθυστέρηση εξυπηρετεί τουρκική στόχευση: να μην υπάρξει απόφαση διεθνούς δικαστηρίου που θα αναγνωρίζει δικαιώματα σε διαπόντιες νήσους, γιατί αυτό θα λειτουργούσε ως δεδικασμένο και για το Αιγαίο.

Παράλληλα, ξεχώρισε το δικαίωμα επέκτασης χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ. ως κυρίαρχη ελληνική απόφαση, ενώ για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών τόνισε ότι χωρίς συμφωνία, ο δρόμος είναι το δικαστήριο.

Κύπρος – Αίγυπτος και «ενταφιασμός» οριοθέτησης

Σε ό,τι αφορά τη σύνδεση θαλασσίων ζωνών Ελλάδας–Κύπρου, ο Καλεντερίδης υποστήριξε ότι χάθηκαν ευκαιρίες, αναφερόμενος σε παλαιότερη δυνατότητα τριμερούς οριοθέτησης (Ελλάδα–Κύπρος–Αίγυπτος). Επίσης άσκησε κριτική στη μερική οριοθέτηση Ελλάδας–Αιγύπτου, λέγοντας ότι η «μειωμένη επήρεια» που δόθηκε δημιουργεί προβλήματα και λειτουργεί ως «διπλός ενταφιασμός» της οριοθέτησης με την Κύπρο.

«Ζώνη ασφαλείας» στο Ιράν: «Πρόσχημα – στόχος κατάληψη και αποτροπή κουρδικής αυτονομίας»

Στο κλείσιμο, ερωτηθείς για δημοσιεύματα περί τουρκικού σχεδιασμού «ζώνης ασφαλείας» εντός Ιράν, απάντησε καταφατικά ότι υπάρχουν αναφορές και ενημερώσεις βουλευτών σε κλειστές συνεδριάσεις. Ωστόσο απέρριψε το επιχείρημα της Άγκυρας περί αποτροπής μεταναστευτικών ροών ως πρόσχημα, λέγοντας ότι τα μέτρα φύλαξης στα σύνορα καθιστούν το αφήγημα αυτό «ψέμα». Κατά την εκτίμησή του, ο πραγματικός στόχος είναι η επεκτατική κίνηση σε περιοχές με Αζέρους και Κούρδους και η αποτροπή ενδεχόμενης κουρδικής αυτονομίας σε περίπτωση αποσταθεροποίησης του Ιράν.

Το κεντρικό μήνυμα που επέμεινε να αφήσει ήταν σαφές: «Δεν μιλάμε για αναθεωρητική, αλλά για επεκτατική δύναμη όταν αναφερόμαστε στην Τουρκία. Αυτό πρέπει να το πάρουμε όλοι και να πράξουμε αναλόγως».