Σκληρή ρητορική απέναντι στην Αθήνα υιοθέτησε ο Ρώσος ΥΠΕΞ, Σεργκέι Λαβρόφ, με αφορμή τη στάση της Ελλάδας στο ουκρανικό, υποστηρίζοντας ότι μετά την έναρξη της ρωσικής «ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης» η χώρα μας «διέκοψε τη συνεργασία δεκαετιών με τη Ρωσία», με αποτέλεσμα –όπως είπε– να «διαλυθεί ένα ολόκληρο φάσμα της ρωσο-ελληνικής συνεργασίας, από την πολιτική και την οικονομία έως τον πολιτισμό και τα ανθρωπιστικά ζητήματα».

Ο Λαβρόφ πρόσθεσε ότι η Μόσχα συνεχίζει να ακούει «επιθετικές αντιρωσικές δηλώσεις και αβάσιμες ρωσοφοβικές κατηγορίες», διαμηνύοντας πως «η Ρωσία δεν θα επέτρεπε ποτέ κάτι παρόμοιο εις βάρος της Ελλάδας».

Η αφορμή: η φερόμενη αναφορά Μητσοτάκη για «πόλεμο»

Η τοποθέτηση του Ρώσου ΥΠΕΞ δόθηκε ως απάντηση σε ερώτηση δημοσιογράφου για φερόμενη δήλωση του Κυριάκου Μητσοτάκη ότι «βρισκόμαστε σε κατάσταση πολέμου με τη Ρωσία». Στο ίδιο πλαίσιο, ο Λαβρόφ μίλησε για «νεοφιλελεύθερο ολοκληρωτισμό» στην ΕΕ και έκανε ειδική αναφορά σε ελληνικούς πληθυσμούς που ζουν σε εδάφη τα οποία η Μόσχα θεωρεί «ρωσικά», υποστηρίζοντας ότι οι αποφάσεις της Αθήνας τους δημιουργούν «άμεσες απειλές για τη ζωή και την υγεία τους».

Η δήλωση Λαβρόφ

Η δήλωση του Λαβρόφ δόθηκε από τη Ρωσική Πρεσβεία στην Ελλάδα ως απάντηση του Υπουργείου Εξωτερικών της Ρωσίας στην ερώτηση για τις δηλώσεις της ελληνικής ηγεσίας για τη Ρωσία που ελήφθη για τη συνέντευξη Τύπου του Υπουργού Εξωτερικών της Ρωσίας Σ.Λαβρόφ σχετικά με τα αποτελέσματα των ρωσικών διπλωματικών δραστηριοτήτων το 2025

Ερώτηση: Ο πρωθυπουργός της Ελλάδας Κ.Μητσοτάκης δήλωνε: “Βρισκόμαστε σε κατάσταση πολέμου με τη Ρωσία”. Αληθεύει όντως αυτό;
Απάντηση: Με την έναρξη της ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης η Ελλάδα διέκοψε τη συνεργασία της με τη Ρωσία, η οποία είχε οικοδομηθεί κατά τη διάρκεια πολλών δεκαετιών. Διαλύθηκε ένα ολόκληρο φάσμα της ρωσο-ελληνικής συνεργασίας, από την πολιτική και την οικονομία έως τον πολιτισμό και τα ανθρωπιστικά ζητήματα. Έπειτα από σχεδόν τέσσερα χρόνια δεν υπήρξε καμία αλλαγή στην προσέγγιση της επίσημης Αθήνας προς τη χώρα μας. Συνεχίζουμε να ακούμε τις επιθετικές αντιρωσικές δηλώσεις και αβάσιμες ρωσοφοβικές κατηγορίες εναντίον μας. Η Ρωσία δεν θα επέτρεπε ποτέ κάτι παρόμοιο εις βάρος της Ελλάδας.
Η Αθήνα ήταν από τους πρώτους που έστειλαν τα όπλα και πυρομαχικά στην Ουκρανία, τα οποία οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις χρησιμοποιούν καθημερινά εναντίον των αμάχων στο Ντονμπάς, στις περιοχές Ζαπορόζιε και Χερσώνα, στην Κριμαία και σε άλλες νότιες περιοχές της χώρας μας. Και όλα αυτά παρά το γεγονός ότι εκεί εδώ και αιώνες κατοικεί μια πολυάριθμη ελληνική διασπορά. Είναι τεράστια, φιλειρηνική, αγαπάει την ιστορική της πατρίδα, πάντα με κάθε δυνατό τρόπο ενίσχυε τους δεσμούς και τις επαφές και ποτέ δεν συνέβαλε σε αρνητικές εξελίξεις ή τάσεις.

Όμως η Αθήνα δεν τους σκέφτηκε. Δεν έλαβε υπόψη ότι εκεί ζουν τα αδέρφια τους που διατηρούν σχέσεις με την Ελλάδα, έχουν συγγενείς εκεί, και ότι οι ενέργειες της Αθήνας τους προκαλούν έναν κολοσσιαίο αριθμό όχι μόνο προβλημάτων, αλλά και άμεσων απειλών για τη ζωή και την υγεία τους.

Μια ακόμα επιβεβαίωση των προαναφερομένων αποτέλεσαν οι λεγόμενες συμφωνίες με το ναζιστικό καθεστώς του Κιέβου στις 17 Νοεμβρίου του 2025, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης και χρήσης θαλάσσιων μη επανδρωμένων οχημάτων. Αυτό το βήμα, όπως και κάθε άλλη αντιρωσική ενέργεια της “συλλογικής Δύσης” που στοχεύει στην “νίκη επί της Ρωσίας στο πεδίο της μάχης” (στην πραγματικότητα, στη διεξαγωγή του πολέμου μέχρι του τελευταίου Ουκρανού), έτυχε της δέουσας αξιολόγησης από την πλευρά μας.

Επιπλέον, η Αθήνα προσχώρησε στην πρωτοβουλία PURL για την αγορά από τις ευρωπαϊκές χώρες των αμερικανικών όπλων για τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις, κάτι που προηγουμένως η Ελλάδα δίσταζε να κάνει. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι “ανώτεροι σύντροφοί” τους επισήμαναν επίμονα αυτή την “παράλειψη” και τελικά πέτυχαν τον στόχο τους. Όλοι γνωρίζουν ότι το Κίεβο, αδιαφορώντας για τις αμυντικές δυνατότητες της ίδιας της Ελλάδας, πιέζει μεθοδικά την ελληνική ηγεσία να μεταφέρει στις ένοπλες δυνάμεις της Ουκρανίας τα συστήματα αεράμυνας υψηλής αποτελεσματικότητας ρωσικής και σοβιετικής κατασκευής, τα οποία βρίσκονται επί του παρόντος σε υπηρεσία στις Ένοπλες Δυνάμεις της Ελλάδας. Όλα τα ανωτέρω δείχνουν ξεκάθαρα τον νεοφιλελεύθερο ολοκληρωτισμό που βασιλεύει στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Είναι χαρακτηριστικό ότι το ελληνικό κοινό, για να το θέσουμε ήπια, δεν συμμερίζεται αυτή την προσέγγιση. Σύμφωνα με δημοσκόπηση που διενεργήθηκε για λογαριασμό της εφημερίδας “Καθημερινή” τον Ιούλιο του 2025, το 72% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι η Αθήνα θα έπρεπε να κρατήσει ουδέτερη στάση στην ουκρανική σύγκρουση.

Η υπενθύμιση της σοβιετικής βοήθειας στην Τουρκία το 1922

Η επίθεση προς την Ελλάδα έρχεται σε μια συγκυρία όπου ο Λαβρόφ, σε πρόσφατη συνέντευξή του σε τουρκικό δίκτυο, επέλεξε να θυμίσει δημόσια στην Άγκυρα μια «βαριά» ιστορική σελίδα: ότι η Σοβιετική Ρωσία στήριξε τον Κεμάλ «στον αγώνα της ανεξαρτησίας της Τουρκίας» με «όπλα, πυρομαχικά και χρυσό» – δηλαδή, πρακτικά, την περίοδο που κατέληξε στη Μικρασιατική Καταστροφή για τον Ελληνισμό.

Το διπλό μήνυμα είναι εμφανές! Προς την Τουρκία προβολή «στρατηγικής μνήμης» και ιστορικού δεσμού, προς την Ελλάδα κατηγορία για πλήρη ρήξη των σχέσεων και για επιλογές που –κατά τη Μόσχα– στρέφονται εναντίον ρωσικών συμφερόντων.

Μετωπική απάντηση στις δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη για το δικαίωμα της Ελλάδας να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο έδωσε το τουρκικό υπουργείο Άμυνας, ανεβάζοντας ξανά τους τόνους και επαναφέροντας ευθέως το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» ως πολιτικό και στρατιωτικό πλαίσιο.

Η Άγκυρα χαρακτηρίζει «μονομερείς» τις ελληνικές τοποθετήσεις, ισχυρίζεται ότι «αγνοούν τις υφιστάμενες διαφορές» και προχωρά σε ένα σταθερό μοτίβο αποδόμησης: λέει ότι οι ελληνικοί ισχυρισμοί είναι «αντίθετοι με το διεθνές δίκαιο», «απαράδεκτοι» και –κυρίως– ότι «δεν έχουν καμία νομική συνέπεια» για την Τουρκία.

Το μήνυμα της τουρκικής ανακοίνωσης

Στην επίσημη ανακοίνωση, το τουρκικό ΥΠΑΜ υποστηρίζει ότι «μια δίκαιη, ισότιμη και διεθνώς νόμιμη θαλάσσια δικαιοδοσία στο Αιγαίο» μπορεί να υπάρξει μόνο μέσω «αμοιβαίου διαλόγου και καλής πίστης». Στην ίδια γραμμή, απορρίπτει κάθε ελληνική αναφορά σε άσκηση δικαιώματος ως «μονομερή ενέργεια» που –κατά την τουρκική πλευρά– «παραβιάζει τα δικαιώματα της Τουρκίας».

Το πιο κρίσιμο σημείο, όμως, είναι το κλείσιμο της ανακοίνωσης: η Τουρκία συνδέει ρητά το θέμα με τη «Γαλάζια Πατρίδα» και διαμηνύει ότι οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις «συνεχίζουν αποφασιστικά» την αποστολή τους «να προστατεύουν όλα τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της χώρας» στις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας που η ίδια θεωρεί ότι της ανήκουν. Πρόκειται για καθαρό σήμα στρατιωτικοποίησης του αφηγήματος, όχι απλώς διπλωματική διαφωνία.

Τι είπε ο Μητσοτάκης και γιατί απαντά τώρα η Τουρκία

Η τουρκική αντίδραση ήρθε μετά τη συνέντευξη του Έλληνα πρωθυπουργού στον ΣΚΑΪ. Οι πέντες άξονες που ενόχλησαν την Άγκυρα είναι οι εξής:

• Η Ελλάδα έχει ήδη επεκτείνει χωρικά ύδατα στο Ιόνιο.

• Το δικαίωμα επέκτασης έως τα 12 μίλια είναι «αναφαίρετο» και «θα ασκηθεί όταν κριθούν οι κατάλληλες συνθήκες».

• Πρόκειται για «μονομερές δικαίωμα» που «δεν απαιτεί την έγκριση κανενός».

• Στο Αιγαίο, το ζήτημα αγγίζει και την «ελεύθερη ναυσιπλοΐα», άρα δεν αφορά μόνο Αθήνα–Άγκυρα.

• Για τη συνολική διαφορά, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο διεθνούς δικαιοδοσίας, αλλά έθεσε ως εμπόδια τις «γκρίζες ζώνες», την έμμεση αμφισβήτηση κυριαρχίας νησιών και την απειλή πολέμου.

Με απλά λόγια: η Αθήνα υπενθύμισε ότι η επέκταση είναι κυριαρχικό δικαίωμα βάσει Διεθνούς Δικαίου και ότι η Ελλάδα ήδη το άσκησε σε άλλο γεωγραφικό μέτωπο. Η Άγκυρα απάντησε ακριβώς εκεί που πονάει: επιχειρεί να το εμφανίσει ως θέμα που δεν μπορεί να αποφασιστεί «μονομερώς», άρα να το σύρει στη λογική «παζαριού» και «συνδιαχείρισης» στο Αιγαίο.

Τι σημαίνει πρακτικά

Η κίνηση της Άγκυρας δεν είναι «μια ακόμη δήλωση». Είναι υπενθύμιση ότι η Τουρκία επιμένει να κρατά στο τραπέζι τη λογική των «διαφορών» πέρα από την υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ, την απειλή κλιμάκωσης ως πολιτικό εργαλείο και το δόγμα «Γαλάζια Πατρίδα» ως μόνιμη πλατφόρμα πίεσης.

Για την Αθήνα, το μήνυμα είναι διπλό! Αφενός η Τουρκία δεν μετακινείται ούτε χιλιοστό από τη γραμμή άρνησης, αφετέρου επιχειρεί να «κλειδώσει» τη συζήτηση σε πλαίσιο διαπραγμάτευσης όπου το αυτονόητο (ένα δικαίωμα) παρουσιάζεται ως αντικείμενο ανταλλαγής.

Στις 11 Φεβρουαρίου το τετ-α-τετ Μητσοτάκη–Ερντογάν στην Άγκυρα

Για την Τρίτη 11 Φεβρουαρίου «κλείδωσε» η συνάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα, στο πλαίσιο του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας–Τουρκίας, όπως ανακοίνωσε στο σημερινό briefing ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος σημείωσε ότι το αναλυτικό πρόγραμμα και η ατζέντα θα ανακοινωθούν από το Υπουργείο Εξωτερικών, υπογραμμίζοντας τη βασική γραμμή της Αθήνας ενόψει της συνάντησης:
«Η Ελλάδα προσέρχεται με πίστη και αυτοπεποίθηση στον διάλογο, πάντοτε λαμβάνοντας υπόψη το Διεθνές Δίκαιο και χωρίς καμία απολύτως διάθεση υποχώρησης», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Απάντηση στην τουρκική πρόκληση

Ερωτηθείς για τη σημερινή προκλητική δήλωση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, ο κ. Μαρινάκης επανέλαβε ότι για την ελληνική πλευρά ο διάλογος έχει συγκεκριμένο πλαίσιο:
«Διάλογος για εμάς σημαίνει διεκδίκηση και σε καμία περίπτωση υποχώρηση ή οποιαδήποτε συζήτηση ζητημάτων κυριαρχίας ή κόκκινων γραμμών», τόνισε.

Παράλληλα, στάθηκε στη φράση «Διεθνές Δίκαιο», λέγοντας πως η Ελλάδα έχει «δείγματα γραφής», ενώ έδειξε προς την τουρκική πλευρά για αντιφάσεις:
όπως είπε, «δεν μπορεί κανείς να μιλά για Διεθνές Δίκαιο και ταυτόχρονα να μιλά για το δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας και για γκρίζες ζώνες». Η Ελλάδα –πρόσθεσε– είναι χώρα που ιστορικά επιμένει στην επίλυση διαφορών μέσω του Διεθνούς Δικαίου.

Τι είναι το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας

Το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας–Τουρκίας είναι θεσμοθετημένος μηχανισμός διαλόγου στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο. Σε αυτό συμμετέχουν οι πρωθυπουργοί των δύο χωρών και υπουργοί κρίσιμων χαρτοφυλακίων (όπως Εξωτερικών, Άμυνας, Οικονομίας, Μεταφορών), με στόχο την πολιτική συνεννόηση, την οικοδόμηση εμπιστοσύνης και την ενίσχυση συνεργασίας σε επιλεγμένους τομείς.

Η συνάντηση της 11ης Φεβρουαρίου έρχεται σε χρονική συγκυρία αυξημένης έντασης στη ρητορική της Άγκυρας, με την Αθήνα να ξεκαθαρίζει ότι προσέρχεται στο τραπέζι με πλαίσιο, κόκκινες γραμμές και σημείο αναφοράς το Διεθνές Δίκαιο.