Γράφει ο Αριστόβουλος

Αφορμή για το άρθρο αυτό αποτέλεσε η πρόσφατη κίνηση της Γερμανίας να προτείνει τη σύνθεση μιας ομάδας 6 ισχυρών κ-μ της ΕΕ (Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Κάτω Χώρες & Πολωνία) οι οποίες ως βασικός πυρήνας λήψεως αποφάσεων. Με άλλα λόγια μια μόνιμη γερμανική τάση για την ύπαρξη διαφορετικών ταχυτήτων εντός ΕΕ επανέρχεται. Και στο βάθος της γερμανικής σκέψης βρίσκεται η κατάργηση του βέτο και η πλήρης υιοθέτηση της ειδικής πλειοψηφίας (55% των κ-μ & 65% του πληθυσμού). Φύση και θέση απουσιάζουμε. Άλλωστε από τις πιο ταραγμένες σχέσεις που η χώρα μας είχε ποτέ είναι αυτές προς τη Γερμανία. Με τη μεγάλη αυτή χώρα σχεδόν ποτέ δεν βρεθήκαμε στην ίδια πλευρά και οι σχέσεις μας είναι σχεδόν πάντα συγκρουσιακές. Έχουμε υποφέρει πολλά από τους Γερμανούς όπως έχει καταγραφεί στο θυμικό μας αλλά δεν πρέπει να πέφτουμε στην παγίδα πως μόνο αυτοί μας έχουμε βλάψει. Απλά οι Γερμανοί έχουνε το μόνιμο μειονέκτημα να μην χρησιμοποιούν μανδύα κι όχι λόγω ευθύτητας αλλά ιδιοσυγκρασίας. Οι σχέσεις μας με τη Γερμανία έχουνε περάσει από τις διακυμάνσεις που είχε και η γερμανική ιστορική ροή. Διότι άλλοι είναι οι Γερμανοί όταν είναι διασπασμένοι κι εντελώς διαφορετικοί όταν είναι ενωμένοι σε μια χώρα. Η ιστορική Ομοσπονδία του Ρήνου (εποχή μετά τη Βεστφαλία/1683 και κυρίως την εποχή του Ναπολέοντα) δεν είχε την ίδια επιθετική συμπεριφορά όπως αυτή εμφανίστηκε μετά την ενοποίηση του 1870 υπό τον σπουδαίο Καγκελάριο Βίσμαρκ οπότε και αναζητούσε/αναζητά τη θέση της στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι.

Οι δικές μας σχέσεις για να πιάσουμε τον ιστορικό χρόνο από την αρχή, ανάγονται στο Μεσαίωνα και την εξελικτική πορεία της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Οι Γερμανοί υπό τα διάφορα φύλα τους ποτέ δεν ήτανε εντός της Ρωμαϊκής διοίκησης. Παρέμειναν σταθερά εκτός ακόμα και μετά τη διάλυση του δυτικού ρωμαϊκού κράτους, διότι στην προσέγγιση που έκαναν προς το ανατολικό δέχθηκαν την υπεροπτική άρνηση των Βυζαντινών. Με τη σχηματοποίηση της Αυτοκρατορίας των Φράγκων υπό τον Καρλομάγνο, αναπτύχθηκε ανταγωνιστική στάση προς το ανατολικό τμήμα της Ευρώπης η οποία μέσα από διακυμάνσεις και με την άνοδο της ισχύος των Ρώσων παραμένει μέχρι τις μέρες μας. Εξαρχής λοιπόν και με «δομικά» χαρακτηριστικά έχουμε εκκινήσει σε ανταγωνιστική σχέση με τους Γερμανούς. Πρέπει όμως να μην μας διαφύγει πως από το πλήθος των φιλελλήνων η πλειοψηφία ήτανε Γερμανοί του Στρατηγού Νόρμαν προεξάρχοντος ως μια μορφή που συγκαταλέγεται επάξια στην ηρωική Φρουρά της Ιεράς Πόλεως του Μεσολογγίου. Είναι η εποχή όπου οι Γερμανοί αρχίζουν να αναζητούν την εθνική τους ολοκλήρωση η οποία θα ενταθεί μετά το 1848 και θα καταλήξει στο 1870. Και μπορεί πολλοί να θεωρούν τη Γαλλία ως τη διαχρονική συνέχεια του ελληνικού πνεύματος, αλλά δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι οι Γερμανοί μελέτησαν την αρχαία ελληνική γραμματεία, εμπνεύστηκαν από αυτή και προσπάθησαν να εμφανιστούν ως οι συνεχιστές της με τρόπο σχεδόν εμμονικό. Αναπτύχθηκε έτσι από πλευράς τους μια ανταγωνιστική σχέση προς κάθε τι ελληνικό, που βρίσκει το νόημα της στη φράση του Γκαίτε «άτιμε Έλληνα κατέκτησες με το πνεύμα σου τα πάντα και λάμπεις τόσο πολύ που δεν έμεινε τίποτε για εμάς». Βέβαια ο μεγάλος στοχαστής δεν υπήρξε ανταγωνιστικός αλλά θαυμαστής της Ελλάδας. Όμως δεν μπορούσανε όλοι να διαχειριστούνε τις σκέψεις κατά τον τρόπο του Γκαίτε ακόμη κι δεν ήτανε ιδιοτελείς.

Οι Γερμανοί είναι από τα συστατικά στοιχεία των Άγγλων εφόσον οι Σάξωνες μετοίκησαν στη Βρετανία και κυριάρχησαν στην περιοχή της Αγγλίας. Επίσης η βρετανική βασιλική οικογένεια ως Μαουντμπάντεν έλκουν και γερμανική ρίζα. Στο πέρασμα όμως των αιώνων υπήρξε σαφής διαχωρισμός και οι Βρετανοί από το νησί τους πάντα ανησυχούσανε για όποια χώρα της Ηπείρου (Continent) αποκτούσε αξιόλογη ισχύ. Συνεπώς Άγγλοι και Γερμανοί βρέθηκαν στα τέλη του 19^ου και κυρίως στην αρχή του 20^ου αι. σε τροχιά σύγκρουσης. Η αναδυόμενη Γερμανία προσπάθησε να αρπάξει το παίγνιο των πετρελαίων με προσεταιρισμό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και με το φιλόδοξο σχέδιο της σιδηροδρομικής σύνδεσης Βερολίνου – Βαγδάτης. Έτσι βρέθηκαν αντιμέτωποι με τους φυσικούς υποστηρικτές της αναγκαίας τουρκικής ύπαρξης Βρετανούς. Στο γερμανικό σχέδιο υφαρπαγής της επιρροής προς την Οθωμανική Αυτοκρατορία μεγάλο εμπόδιο ήτανε οι συμπαγείς ελληνικοί πληθυσμοί του Πόντου και της Ανατολίας. Ήτανε λοιπόν οι Γερμανοί που προσέγγισαν πρώτοι των στρατιωτικό ακόλουθο της ΟΑ στο Βερολίνο Κεμάλ και πρότειναν τον ξεριζωμό των ενοχλητικών εμποδίων της επένδυσης του σιδηροδρόμου. Οι Τούρκοι άδραξαν την ευκαιρία και η τραγική συνέχεια είναι γνωστή. Συμπήχθηκε δε μια τόσο στενή ιδεολογική επαφή μεταξύ τους ώστε οι Γερμανοί ως δάσκαλοι είδανε την αποτελεσματικότητα των μαθητών τους κι αφού αυτοί «διέπρεψαν και αρίστευσαν», είπανε μερικές δεκαετίες αργότερα να ξεπεράσουν τους Τούρκους σε επιδόσεις (….). Μπορεί βέβαια η Γερμανία να έχει αλλάξει σελίδα και να έχει ξεφύγει από εκείνο το παρελθόν, αλλά έμεινε η στρατηγική σχέση με τους Τούρκους την οποία έχουνε ποικιλοτρόπως προσπαθήσει να διατηρήσουν έχοντας πάντοτε να αντιμετωπίσουν το αντίπαλο δέος των Άγγλων που μόνο τους Τούρκους δεν έχουνε πουλήσει για την υλοποίηση των συμφερόντων τους και σύμφωνα με το δόγμα τους.

Ως ιθύνων νους της συμμαχίας των Κεντρικών Αυτοκρατοριών η Γερμανία θα προσπαθήσει να προσεταιριστεί την Ελλάδα η οποία από γεννήσεως νεοελληνικού κράτους είναι εγκλωβισμένη στην αγγλοσαξωνική και αγγλογαλλική επιρροή. Αν και πολλοί υποστηρίζουν πως η Ελλάδα μπήκε καθυστερημένα στον πόλεμο, δεν θα συμμεριστούμε την άποψη αυτή. Διότι εν τέλει δεν σημαίνει και τίποτε. Η συμμετοχή σε μια πολεμική σύρραξη έχει και ποιοτικά χαρακτηριστικά. Η σύμπηξη ενός νέου μετώπου στη Βαλκανική (το Μακεδονικό) και η διάσπαση του ήτανε από εκείνους τους παράγοντες που ανέτρεψαν τη στατικότητα του Α΄ΠΠ. Στο μεσοπόλεμο η Γερμανία δεν αποτέλεσε πρόβλημα για την Ελλάδα αφού οι Σύμμαχοι την είχανε εξουθενώσει. Η ανάταση της ναζιστικής (πλέον) Γερμανίας δεν επηρέασε την Ελλάδα. Έγινε μια προσπάθεια προσέγγισης που έμεινε μόνο σε εμπορικές σχέσεις καθόσον ο Μεταξάς διευκρίνισε πως η θέση της Ελλάδας είναι στο αντίπαλο δέος. Με την απροσδόκητη ελληνική νίκη στα βορειοηπειρωτικά βουνά η Γερμανία φοβήθηκε μια πιθανή επανάληψη του προ 20ετιας Μακεδονικού μετώπου κι έσπευσε να κλείσει το θέμα αυτό. Η λυσσαλέα ελληνική αντίσταση και η εμπλοκή σημαντικών γερμανικών δυνάμεων στο ελληνικό έδαφος θύμωσαν του Γερμανούς οι οποίοι μη ξεχνώντας τις συνέπειες της διάσπασης του μακεδονικού μετώπου, άσκησαν μια από τις χειρότερες κατοχές που έχουμε βιώσει κι από τις χείριστες που εφάρμοσαν στην κατεχόμενη Ευρώπη. Οι ανθρώπινες απώλειες όπως έγιναν (κυρίως από την πείνα και μετά από τις εκτελέσεις), το κατοχικό δάνειο ως μια ευθεία ληστεία και η συστηματική καταστροφή υποδομών είναι από εκείνα τα θέματα που εμπόδισαν την ταχεία επανένταξη της Ελλάδας στο διεθνές σύστημα. Το 1953 η Ελλάδα αναγνωρίζοντας ότι στραγγαλίζοντας κάποιον μόνο κακό μπορείς να προκαλέσεις συνυπέγραψε τη διαγραφή μεγάλου μέρους των γερμανικών χρεών προς τρίτους, κίνηση που αν δεν είχε γίνει η Γερμανία δεν θα μπορούσε να ξανασταθεί στα πόδια της τόσο γρήγορα.

Η διχοτόμηση της Γερμανίας, η αποναζιστικοποίηση και η ανάδειξη στην πολιτική σκηνή του Κόνραντ Αντενάουρεν θα δημιουργήσουν μια Δυτική Γερμανία η οποία αποτέλεσε ένα σημαντικό παράγοντα ειρήνης (!) στο δυτικό μπλοκ. Οι Γερμανοί ξαναγαπήθηκαν ως λαός διότι όπως είναι η μοίρα τους όταν είναι διαιρεμένοι είναι πολύ ήπιοι. Η Δυτική Γερμανία έγινε η ατμομηχανή της ΕΟΚ και πολλοί συμφώνησαν στη ενοποίηση της Γερμανίας μετά την πτώση του Βερολίνου. Η επανένωση έφερε στην επιφάνεια το γερμανικό σκληρό πρόσωπο που έχουν οι Γερμανοί όταν είναι ενωμένοι… Η γερμανική υποστήριξη προς Σλοβενία – Κροατία θα προκαλέσει τη διάλυση του γιουγκοσλαβικού οικοδομήματος. Αργότερα κι αφού με το ευρώ είχανε (υπερ)ισχυροποιηθεί όταν ξέσπασε η ελληνική δημοσιονομική κρίση, υπήρξανε υπέρμετρα σκληροί απέναντι στην Ελλάδα. Να ξεκαθαρίσουμε πως ευθυνόμαστε για τα δεινά μας λόγω της κακής μας νοοτροπίας, αλλά η γερμανική συμπεριφορά υπήρξε το λιγότερο απαράδεκτη έως και προσβλητική. Δεν είναι απίθανο εκτός από την ανταγωνιστική διάθεση που έχουμε περιγράψει όχι μόνο από παλιά αλλά κυρίως (έως ανεξήγητα) από την προσπάθεια του εκτοπισμού του ελληνικού πνεύματος και της αντικατάστασης του από το γερμανικό, η μνήμη των Γερμανών να ανατρέχει στους δύο παγκόσμιους πολέμους. Η χώρα σαφώς κι έχει αποτινάξει το ναζισμό ως ιδεολογία και σχεδόν αποστρατιωτικοποίηθηκε συνεπεία των τύψεων που ένιωσε. Δεν παύει όμως ως ιστορικό γεγονός να έχει καταγραφεί πως μια μικρή χώρα μέσα σε είκοσι χρόνια και δύο φορές στον ίδιο γεωγραφικό χώρο ανέτρεψε τους γερμανικούς σχεδιασμούς συν ότι στην Κρήτη οι κάτοικοι συνετέλεσαν τα μέγιστα για την καταστροφή του επίλεκτου τμήματος των αλεξιπτωτιστών, ανθού της Βέρμαχτ, το οποίο δεν επανέκαμψε ποτέ.

Η επανένωση της Γερμανίας μετά από τόσα χρόνια δεν έχει μεταβάλει τους Γερμανούς σε μια δύναμη που θα τρέξει την ευρωπαϊκή ενοποίηση. Το τέχνασμα 4+2 (ΗΠΑ, ΕΣΣΔ, Γαλλία, Μ. Βρετανία + Ανατολική & Δυτική Γερμανία) έγινε ώστε να αποφευχθεί η συνθήκη ειρήνης οπότε η επανενωμένη πλέον Γερμανία θα έφερε το βάρος ως φυσική συνέχεια του Γ΄ Ράιχ της καταβολής υπέρογκων αποζημιώσεων που θα οφείλονται στο διηνεκές…. Η Γερμανία θα επιβάλλει την οικονομική της άποψη στην αρχιτεκτονική του ευρώ και θα κερδίσει τεράστια ποσά από αυτό έχοντας κάνει στρατηγικό άνοιγμα προς τη Ρωσία απ΄ όπου πήρε πολύ φθηνή ενέργεια. Σε όλο αυτό το διάστημα νομισματικής κυριαρχίας η Γερμανία δεν θα μπορέσει να κάνει το άλμα που θα έσπρωχνε την ΕΕ προς τα εμπρός. Θα μείνει πίσω από τη στείρα και υπεροπτική άποψη πως αφού είμαστε κεντρικά στην ευρωπαϊκή γεωγραφία, κεντρικά θα λαμβάνονται και οι αποφάσεις. Αυτή η κεντρική διάσταση έρχεται από το παρελθόν οπότε και συνέβαλε δύο φορές στην καταστροφή της Γερμανίας και πάλι ως λειτουργική αντίληψη δεν τη βοηθά ώστε να αναλάβει τον αυξημένο ρόλο που μπορεί να έχει. Μόνη εξαίρεση και πολύ θετική είναι η γερμανική πρωτοβουλία που προτάθηκε και υλοποιήθηκε κατά την πρώτη θητεία Τράμπ, η Στρατηγική Πυξίδα. Μια πολλά υποσχόμενη πρωτοβουλία για την στρατηγική αυτονόμηση της Ευρώπης η οποία υπογράφτηκε το Μάρτιο του 2022 επί γαλλικής προεδρίας αλλά δεν έχει τη δυναμική που θα έπρεπε, γιατί ακόμη και οι Γερμανοί δεν την υποστήριξαν όπως θα έπρεπε.

Στο ΝΑΤΟ η Γερμανία είναι αξιοπρόσεκτα σιωπηλή κάτι που δεν το συνηθίζει μέσα στα ευρωπαϊκά όργανα. Η Γερμανία θα υποστηρίξει πρόθυμα την Ουκρανία και θα συνηγορήσει σε κάθε κύρωση κατά της Ρωσίας. Με τον τρόπο αυτό δεν κατάλαβε τα πλήγματα που θα δεχθεί η οικονομία της τα οποία είναι πλέον ορατά. Η γερμανική οικονομία δεν τρέχει και είναι σχεδόν στάσιμη ενώ ο πληθωρισμός ως ο διαχρονικός μπαμπούλας που στοιχειώνει τους Γερμανούς έχει επανεμφανιστεί. Η Γερμανία δεν κατάλαβε όταν στηνότανε το παίγνιο πως στους σχεδιασμούς των αγγλοσαξώνων ήτανε να διαρραγεί και η δική τους προνομιακή σχέση με τη Ρωσία. Μέσα σε αυτό το διαμορφωμένο πλαίσιο η Γερμανία ούσα και στο στόχαστρο Τράμπ ήδη από την πρώτη του θητεία με στόχο την υπερφορολόγηση της, ακολουθεί τις εξελίξεις τις οποίες δεν μπορεί να καθορίσει αλλά και αγχωτικά στέκεται απέναντι τους. Θέλει να ηγηθεί της ευρωπαϊκής αμυντικής αρχιτεκτονικής αλλά χωρίς φαντασία και δυνατότητα ηγεσίας. Έτσι ξεχνά πως έχει περιγραφεί η Τουρκία στην Στρατηγική Πυξίδα και την επαναφέρει στο προσκήνιο ως τη λύση εκείνη που θα επιλύσει κάθε ζήτημα. Έχει επιδοθεί σε μια λυσσαλέα προσπάθεια τουρκικής συνδρομής στα ευρωπαϊκά θέματα με χαρακτηριστικά κοντή αντίληψη για το ρόλο της Τουρκίας. Αυτή η αρτηριοσκληρωτική άποψη έρχεται να συγκρουστεί με ακόμη μια ανάλογη που είναι ο διαχρονικός τρόπος που βλέπει η Μ. Βρετανία την Τουρκία.

Δεν είναι η αντιπαλότητα που έχουμε εμείς προς την Τουρκία, είναι ότι μια μεγάλη χώρα δεν χρησιμοποιεί το εκτόπισμα της για να τρέξει την Ένωση αλλά καταφεύγει στο να ξαναζεσταίνει ένα άνοστο φαγητό. Εκτός εάν της έχει μείνει απωθημένο να προσεταιριστεί κάποτε την Τουρκία πλήρως κι όχι απλώς με στρατηγική σχέση. Εκτός κι αν βλέπει στην συνεργασία των εταιριών τη δυνατότητα να εκμεταλλευτεί το τουρκικό εργατικό δυναμικό όπως είχε μάθει να κάνει για δεκαετίες. Τη γερμανική σύγχυση έρχεται να επιβεβαιώσει και ο Καγκελάριος Μέρτς κατά την πρόσφατη επίσκεψη του στην Άγκυρα. Αν και δεύτερος στη σειρά για την πώληση των eurofoghter εφόσον οι Άγγλοι προηγήθηκαν, επιβεβαίωσε τον τεράστιο ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η Τουρκία στην ευρωπαϊκή άμυνα. Για μια φορά ακόμη προβλήθηκε ως ξεπέταγμα προς τα εμπρός (…) η συμμετοχή της γείτονος στο SAFE ώστε να πάρει κι άλλα χρήματα των ευρωπαίων φορολογουμένων (!!!). Δεν παρέλειψε βέβαια να πει πως η Τουρκία δεν πληροί τα κριτήρια της Κοπεγχάγης ώστε να καταστεί πλήρες μέλος λες και η Τουρκία έχει καμιά σχέση με την Ευρώπη ή ότι υπάρχει έστω κι ένα κριτήριο που να εκπληρώνει.

Είναι γεγονός πως το άρθρο δεν έχει να καταγράψει και πολλά θετικά για τις σχέσεις μας προς τη Γερμανία, γιατί αυτή είναι η ιστορική πραγματικότητα. Όμως αν και αντίπαλοι τις περισσότερες φορές δεν είναι αυτοί που άφηναν στα κρύα του λουτρού την Ελλάδα όπως οι τρεις προστάτιδες δυνάμεις (sic). Δεν θα πρέπει να μας διαφύγει πως η Γερμανία διαδραμάτισε έντονο παρασκηνιακό ρόλο για το ξεπούλημα του ονόματος της Μακεδονίας. Με την ιστορική απόσταση από τα γεγονότα θα πούμε ότι το 2014 σε μια χρονική στιγμή που η χώρα μπορούσε να ατενίζει καλύτερα το μέλλον της, η κυβέρνηση της κας Μέρκελ παρασκηνιακά τράβηξε το χαλί της αντίστοιχης ελληνικής ώστε η χώρα να συρθεί σε εκλογές. Επακολούθησε ένα τρίτο κι εντελώς αχρείαστο μνημόνιο που θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί και το οποίο μας κατέστησε έρμαια των γερμανικών διαθέσεων. Οπότε κι από θέση ισχύος η Καγκελάριος Μέρκελ θα απειλήσει ωμά την επόμενη κυβέρνηση για την παραχώρηση του ονόματος της Μακεδονίας και την υπογραφή μιας κάκιστης συμφωνίας ώστε να διασωθούν οι μισθοί και οι συντάξεις από μια στάση πληρωμών που θα έφερνε ενδεχομένως κοινωνική αναταραχή στην Ελλάδα. Αν και δευτερεύον ζήτημα για τους Γερμανούς, κατόρθωσαν να μας το επιβάλλουν. Θέλοντας βέβαια να είμαστε αντικειμενικοί κι όχι εμπαθείς, θα πρέπει για λόγους ιστορικής τάξεως να επισημάνουμε πως σε όλη τη διάρκεια των μνημονίων η γερμανική προτροπή δια στόματος Σόιμπλε ήτανε να υπάρξει δικαιότερη φορολογική κατανομή στην Ελλάδα κάτι που δεν έγινε και δεν φταίνε οι Γερμανοί γι αυτό. Όπως επίσης δεν πρέπει να μας διαφύγει πως και στους Πολωνούς οι Γερμανοί δεν έχουνε φερθεί καλά διαχρονικά, αλλά τους υπολογίζουν για τον σκληρό ευρωπαϊκό πυρήνα. Κάποτε πρέπει να κάνουμε αυτοκριτική σοβαρή.

Διαπιστώνουμε πως διαχρονικά η σύμπλευση μας με τους Γερμανούς έχει δυσκολίες και για πολλούς λόγους και νοοτροπίες. Δεν μπορούμε όμως να απέχουμε από σχέσεις μαζί τους. Δίχως να αποτελεί εξαίρεση η συμπεριφορά των Γερμανών σε σχέση με τις άλλες μεγάλες χώρες, είναι προφανές πως λίγα πράγματα μπορούμε να προσμένουμε από τη Γερμανία της οποίας η ροπή προς την Τουρκία είναι δεδομένη. Ίσως και να φοβάται τις αντιδράσεις των 3 εκατομμυρίων Τούρκων που ζούνε στο έδαφος της. Επειδή όμως έχουμε ξοδέψει δισεκατομμύρια για αγορές γερμανικών προϊόντων καλό θα ήτανε τις επόμενες φορές να είμαστε περισσότερο διεκδικητικοί. Να ζητήσουμε περισσότερα και ουσιαστικότερα αντισταθμιστικά ωφελήματα. Και οι συμβάσεις που θα υπογράψουμε να είναι πιο προσεκτικές και ελληνοβαρείς. Αλλιώς να υπενθυμιστεί πως υπάρχουν κι άλλες πορτοκαλιές (= αγορές) ιδίως τώρα που η γερμανική βιομηχανία δεν θα ξαναπαίξει με τη σημαδεμένη τράπουλα της φθηνής ρωσικής ενέργειας. Κι αφού ο πληθωρισμός έχει επανεμφανιστεί καλό θα είναι στο μέλλον να είναι πιο ευγενείς και ανταποδοτικοί.

Την ενοχή και των τεσσάρων εμπλεκομένων προσώπων στην πολύκροτη υπόθεση των τηλεφωνικών παρακολουθήσεων εισηγήθηκε προς το δικαστήριο ο εισαγγελέας της έδρας, Δημήτρης Παυλίδης. Κατά την αγόρευσή του, ο εισαγγελικός λειτουργός προχώρησε σε μια κρίσιμη νομική κίνηση, ζητώντας τη μετατροπή του νομικού χαρακτηρισμού συγκεκριμένων πράξεων από «κατ’ εξακολούθηση» που εισάγονται σε «κατά συρροή». Η συγκεκριμένη πρόταση, εφόσον γίνει αποδεκτή από την έδρα του δικαστηρίου, θα επιφέρει σημαντικές νομικές συνέπειες, καθώς θα οδηγήσει σε αυστηρότερο πλαίσιο ποινών για τους κατηγορούμενους.

«Είναι αποκρυσταλλωμένο ότι είναι παράνομη η χρήση , βάναυσα, προσωπικά δεδομένα. Αποτελεί απειλή για τον πυρήνα σε άτομα που δεν θα έπρεπε να τις έχουν… Τυχόν χρήση αποτελεί ….σημείο αφύπνισης», τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Παυλίδης, ο οποίος κατά την ανάλυση των δεδομένων της δικογραφίας σημείωσε πως θεωρείται αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι «το Predator λειτούργησε στην επικράτεια ».

Το χρονικό της δίκης και το κατηγορητήριο

Ο εισαγγελέας, κατά τη διάρκεια της αγόρευσής του, ξετύλιξε μεθοδικά όλο το νήμα των περίπλοκων τεχνικών και νομικών ζητημάτων που απασχολούν την ακροαματική διαδικασία, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη για χρονικό διάστημα που υπερβαίνει τους τέσσερις μήνες. Στο εδώλιο του κατηγορουμένου βρίσκονται ένα ζευγάρι αλλοδαπών καθώς και δύο Έλληνες υπήκοοι, οι οποίοι φέρονται ως υπεύθυνοι των εταιρειών που εμπλέκονται στην υπόθεση.

Οι τέσσερις κατηγορούμενοι είναι αντιμέτωποι με ένα βαρύ κατηγορητήριο, το οποίο περιλαμβάνει κατηγορίες που αφορούν την επέμβαση σε σύστημα αρχειοθέτησης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, την παραβίαση του απορρήτου των συνομιλιών, καθώς και την παράνομη πρόσβαση σε σύστημα πληροφοριών ή δεδομένα. Σύμφωνα με την κατηγορία, οι πράξεις αυτές τελέστηκαν από κοινού και κατ’ εξακολούθηση, τόσο σε τετελεσμένη μορφή όσο και σε στάδιο απόπειρας.

Όσον αφορά το χρονικό πλαίσιο τέλεσης των αδικημάτων, οι πράξεις τοποθετούνται, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, κατά την περίοδο 2020-2021. Ως εκ τούτου, και για τους τέσσερις κατηγορούμενους τυγχάνει εφαρμογής ο ευνοϊκότερος ποινικός νόμος του 2019, βάσει του οποίου το σχετικό αδίκημα υποβαθμίστηκε από κακούργημα σε πλημμέλημα. Αναφερόμενος στη συγκεκριμένη νομοθετική ρύθμιση, ο εισαγγελέας επεσήμανε με νόημα, ως σχόλιο: «Αν οι αποδιδόμενες πράξεις είχαν χρόνο τέλεσης λίγο αργότερα, δεν θα ήμασταν εδώ. Αυτή η υπόθεση δεν ήταν για μονομελές δικαστήριο. Φαίνεται μαρτύρων. Εν πάσει περιπτώσει…».

Ανάλυση του εταιρικού πλέγματος και των πρωταγωνιστών

Η αγόρευση του κ. Παυλίδη ήταν δομημένη σε ειδικότερα κεφάλαια, προκειμένου να καλυφθούν όλες οι πτυχές της υπόθεσης. Ο εισαγγελέας μίλησε λεπτομερώς για τα αμιγώς τεχνικά ζητήματα σχετικά με τη λειτουργία και τις δυνατότητες των συστημάτων παρακολούθησης, ενώ παράλληλα ξεδίπλωσε όλο το σύνθετο πλέγμα των εταιρειών και των φυσικών προσώπων που εμπλέκονται στην υπόθεση.

Αναφερόμενος ξεχωριστά σε κάθε έναν εκ των κατηγορουμένων, ο κ. Παυλίδης υπογράμμισε ότι ο αλλοδαπός κατηγορούμενος, υπήκοος Ισραήλ, που φαίνεται ως ιδρυτής και ιδιοκτήτης του λογισμικού Predator, δεν έχει προβεί σε διάψευση δημοσιευμάτων που τον φέρουν να έχει διατελέσει επικεφαλής επίλεκτης μονάδας, εξειδικευμένης στην ανάπτυξη προηγμένων τεχνολογιών.

Επιπροσθέτως, ο εισαγγελικός λειτουργός εξήγησε τεκμηριωμένα τη σχέση του κατηγορουμένου ελληνικής καταγωγής με το Predator και τη βασική εταιρεία, επικαλούμενος συγκεκριμένες οικονομικές συναλλαγές και τιμολόγια που διακινήθηκαν μέσω διαφόρων εταιρικών σχημάτων. Στο ίδιο πλαίσιο, χαρτογραφήθηκε και η σύνδεση της αλλοδαπής συζύγου του ιδρυτή του Predator με τη βασική εταιρεία και τις λοιπές εταιρικές οντότητες που συνδέονται άμεσα με το κατασκοπικό λογισμικό.

Η λειτουργία του Predator και οι κρατικοί πελάτες

Περιγράφοντας τον τρόπο δράσης του λογισμικού, «Σεν μπορούμε να κρύψουμε ποινικά αδικήματα πίσω από εταιρικά σχήματα», είπε ο εισαγγελέας χαρακτηρίζοντας την επέμβαση στο σύστημα αρχειοθέτησης ενός smartphone, που έκανε το Predator, «έγκλημα βλάβης ». Τόνισε δε, πως «τα προγράμματα τύπου Pegasus και Predator θίγουν τον πυρήνα των πιο προσωπικών δεδομένων, οικονομικά, τραπεζικά ή υγείας, μην τα υποτιμούμε αυτά», σημειώνοντας: «Όσο πιο ψηλά στην πολιτική ή οικονομική ιεραρχία είναι κάποιος, τόσο πολυτιμότερες είναι οι πληροφορίες ».

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο κοινό στο οποίο απευθυνόταν το προϊόν. Διευκρινίζοντας πως το επίμαχο κακόβουλο λογισμικό δεν προοριζόταν για χρήση από ιδιώτες, ο κ. Παυλίδης επεσήμανε ότι η εταιρεία που το εμπορευόταν «είχε κέρδος παρέχοντας σε ένα κράτος μια σουίτα παραποιήσεων: Η πληροφορία δεν έρχεται απλώς, αλλά γίνεται ανάλυσή της. Αυτό εξασφαλίζει περισσότερα χρήματα για την εταιρεία αλλά και μεγαλύτερη εξάρτηση ».

Σχετικά με την εταιρεία που εμπορεύεται το κατασκοπικό λογισμικό, και στην οποία εμφανίζονται ως μέτοχοι το ζευγάρι των κατηγορουμένων, ο εισαγγελικός λειτουργός ανέφερε ότι στο καταστατικό της περιγράφονται σκοποί που μπορεί να αφορούν δραστηριότητες τύπου Predator: «“Φαίνεται μία κανονική εταιρία με κάποιες ιδιαιτερότητες. Διαθέτει Μητρώο στο ΓΕΜΗ, εργαζόμενους, έδρα. Συμμετέχει σε εκθέσεις. Εν πρώτοις δεν φαίνεται για μυστική οντότητα, εν μέρει λόγω ανάγκης και εν μέρει λόγω στρατηγικής. , έχει κάποια στεγανά: Υπάλληλοι παρουσιάζουν προϊόντα σε ειδικούς χώρους παρουσία μελών Ενόπλων Δυνάμεων. Οι υπάλληλοι δεν ξέρουν αν κλείστηκαν συμφωνίες για τις παρουσιάσεις που έκαναν ή πως συνδέονται τα προϊόντα. Υπάρχουν σύμφωνα εμπιστευτικότητας».

Απαντήσεις στους ισχυρισμούς της υπεράσπισης

Ο κ. Παυλίδης φρόντισε να απαντήσει σε όλες τις αιτιάσεις που προέβαλαν οι συνήγοροι, μεταξύ αυτών και «Είναι ο,τι πιο εξειδικευμένο σε ακαδημαϊκό επίπεδο, παγκοσμίως», είπε.

Ένα από τα κεντρικά σημεία της νομικής αντιπαράθεσης αφορούσε τον ισχυρισμό των κατηγορουμένων ότι η αποστολή μηνυμάτων αποτελεί απλώς προπαρασκευαστική πράξη και όχι απόπειρα τέλεσης αδικήματος. Επ’ αυτού, ο εισαγγελέας διατύπωσε κάθετα αντίθετη θέση: «υποδομή, ο δράσείναι να κατασκευάσει το (μολυσμένο) μήνυμα και να το στείλει στον στόχο περισσότερες από μία φορές. Απαιτείται ελάχιστη ενέργεια , δηλαδή να πατήσει το ling. Όμως ο δράσ, το θύμα πρέπει να κάνει μια ανεπαίσθητη σύμπραξη. Η αποστολή τέλεσης των αδικημάτων και όχι προπαρασκευαστική πράξη».

Η δίκη συνεχίζεται με τις αγορεύσεις των δικηγόρων προς υποστήριξη των συνηγόρων υπεράσπισης.

Ρεπορτάζ: Καμπουρίδης στο Hellenic Balkan Radio για Θράκη, «Γκρίζους Λύκους» και το “NOTAM/NAVTEX” που «γκριζάρει» το Αιγαίο

Βαρύ κλίμα και «καμπανάκι» για το timing της επικείμενης συνάντησης Μητσοτάκη–Ερντογάν περιέγραψε ο αντιστράτηγος ε.α. Λάζαρος Καμπουρίδης, μιλώντας στο Hellenic Balkan Radio και στον Χρήστο Μουρτζούκο, με αφορμή δύο παράλληλες εξελίξεις: την πρόκληση στην Ξάνθη με το σήμα των «Γκρίζων Λύκων» μπροστά από τη Λέσχη Αξιωματικών και την κλιμάκωση της τουρκικής εργαλειοποίησης των ναυτικών αναγγελιών (NAVTEX), οι οποίες –όπως τόνισε– επιχειρούν να επιβάλουν μια νέα πραγματικότητα στο Αιγαίο.

Ο κ. Μουρτζούκος έθεσε εξαρχής το ερώτημα αν, με αυτό το «σκηνικό πίεσης», πρέπει να γίνει η συνάντηση στην Άγκυρα. Ο κ. Καμπουρίδης απάντησε μεταφέροντας τη δική του ανάγνωση: η Τουρκία «χτίζει κλίμα» πριν από το Ανώτατο Συμβούλιο Στρατηγικής Συνεργασίας Ελλάδας–Τουρκίας, επιδιώκοντας να μπει στη συζήτηση όχι μόνο η μία και μοναδική διαφορά που αναγνωρίζει η ελληνική πλευρά, αλλά ένα πακέτο απαιτήσεων.

Θράκη: «Επίδειξη ισχύος» και δομές επιρροής

Για το περιστατικό στην Ξάνθη, ο αντιστράτηγος ε.α. το ενέταξε σε ετήσιες εκδηλώσεις «ακραίων κύκλων», που –όπως είπε– διοργανώνονται κάθε 29 Ιανουαρίου στη Θράκη και εμφανίζονται ως «ημέρα εθνικής αντίστασης». Περιέγραψε έναν πυρήνα δράσης που αποδίδει στη λεγόμενη «συμβουλευτική επιτροπή τουρκικής μειονότητας δυτικής Θράκης», την οποία χαρακτήρισε επιτροπή ακραίων, με ρόλο και ατζέντα, όπου συμμετέχουν και πρόσωπα που αποκάλεσε «ψευτομουφτήδες».

Ειδική αναφορά έκανε στον Τούρκο πολιτικό Ουμίτ Οζντάγ (ηγέτη του Zafer Partisi), λέγοντας ότι προέρχεται από τον υπερεθνικιστικό χώρο και συνδέεται ιδεολογικά με το αφήγημα των «Γκρίζων Λύκων». Κατά την περιγραφή του, η φωτογράφιση με νεολαίους –και η επανάληψη της χειρονομίας μπροστά στη Λέσχη Αξιωματικών στην Ξάνθη– συνιστά «συνειδητή επίδειξη δύναμης», μήνυμα ότι «η νεολαία εμφορείται» από παντουρκιστικές ιδέες.

Στο ίδιο πλαίσιο, σημείωσε ότι ανάλογες δομές επιρροής εμφανίζονται και σε ευρωπαϊκές χώρες, ειδικά όπου υπάρχουν μεγάλες τουρκικές κοινότητες, μιλώντας για αξιοποίηση δικτύων, χώρων λατρείας και προσώπων, ώστε να καλλιεργείται «ακραία ιδεολογία» και να αναπαράγεται η πολιτική της Άγκυρας στο εξωτερικό.

NAVTEX: από εργαλείο ασφάλειας σε «μοχλό επιβολής»

Το κεντρικό επιχειρησιακό σκέλος της συνέντευξης αφορούσε τις πρόσφατες τουρκικές NAVTEX. Ο κ. Καμπουρίδης εξήγησε ότι η NAVTEX κανονικά είναι ανακοίνωση θαλάσσιων περιοχών για λόγους ασφάλειας ναυσιπλοΐας, όμως –όπως υποστήριξε– η Τουρκία τα τελευταία χρόνια τη χρησιμοποιεί ως πολιτικό εργαλείο για να «ακουμπήσει» στο τραπέζι των παράνομων αξιώσεών της.

Παρέπεμψε στο μοτίβο που, κατά την ανάλυσή του, ενισχύθηκε μετά την κρίση του Oruc Reis (Ιούλιος–Σεπτέμβριος 2020): τότε, όπως είπε, εμφανίστηκε για πρώτη φορά «εκτός λογικής» μια νέα διατύπωση που άνοιξε δρόμο στη σημερινή πρακτική. Και εδώ στάθηκε στην πρόσφατη κλιμάκωση: αναγγελίες διάρκειας δύο ετών και στη συνέχεια επίσημη τουρκική δήλωση ότι δεν πρόκειται καν για διετή διάρκεια αλλά για «μόνιμη ισχύ».

Με αυτή τη λογική, ο αντιστράτηγος ε.α. μίλησε για «μορφή νέου casus belli»: όχι πλέον μόνο το γνωστό casus belli του 1995 για τα 12 ν.μ., αλλά μια νέα απειλή/αξίωση που «δένει» το Αιγαίο με όρους παρέμβασης, είτε για τον εξοπλισμό νησιών είτε για δραστηριότητες (έργα, ασκήσεις, έρευνες, πόντιση καλωδίων), με την Τουρκία να αξιώνει πρακτικά «άδεια».

Από «γκρίζες ζώνες» σε «γκριζάρισμα όλου του Αιγαίου»

Ο κ. Καμπουρίδης υποστήριξε ότι η Τουρκία μετακινεί την πίεση από τις «γκρίζες ζώνες» της περιόδου μετά τα Ίμια –όπου είχε εμφανιστεί η γνωστή τουρκική θεωρία περί 152 νησίδων/βραχονησίδων– σε μια συνολικότερη στρατηγική: «γκριζάρισμα όλου του Αιγαίου», μέσω του ισχυρισμού ότι τα νησιά δεν διαθέτουν υφαλοκρηπίδα και άρα η «τουρκική υφαλοκρηπίδα» εκτείνεται σχεδόν παντού.

Στο ερώτημα αν πρέπει να γίνει η συνάντηση Μητσοτάκη–Ερντογάν, κατέθεσε μια διπλή θέση: ναι μεν υπάρχουν φωνές που λένε «να μην πάει», αλλά ο ίδιος κλίνει στο ότι πρέπει να πάει «για να δούμε κατάματα» ποιες είναι οι νέες απαιτήσεις. Όμως, πρόσθεσε τον βασικό όρο: να πάει έτοιμος, με «κόκκινες γραμμές» και ξεκάθαρη απάντηση ότι τα νησιά είναι ελληνικά, επικαλούμενος διεθνείς συνθήκες και το δικαίωμα αυτοάμυνας.

Καταγγελία για στρατηγική στην Θράκη και «αφήγημα καταπίεσης»

Στο εσωτερικό μέτωπο, ο αντιστράτηγος ε.α. περιέγραψε ότι «στη Θράκη παίζεται παιχνίδι», με τελικό σκοπό –όπως είπε– την αυτονόμηση της περιοχής. Έκανε αναφορά σε πίεση προς άλλες ομάδες (Πομάκους, Ρομά) και σε προσπάθεια να παρουσιαστεί η Ελλάδα ως «παραβατική χώρα» που δήθεν καταπιέζει τη μειονότητα, σε εκπαιδευτικά, θρησκευτικά και οικονομικά ζητήματα.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε την ποσόστωση εισαγωγής στα πανεπιστήμια για μουσουλμάνους μαθητές, υποστηρίζοντας ότι «δεν συνάδει πλέον» με τις σημερινές συνθήκες, καθώς –όπως είπε– μεγάλο μέρος της μειονότητας έχει μετακινηθεί στις πόλεις και έχει πλέον ισότιμη πρόσβαση στη δημόσια εκπαίδευση. Στο ίδιο μοτίβο ενέταξε και το θέμα «κλεισίματος σχολείων», λέγοντας ότι πρόκειται για δημογραφικό φαινόμενο που συμβαίνει παντού, ακόμη και στην ίδια την Τουρκία, και όχι για δίωξη.

Κλείνοντας, κάλεσε την ελληνική πολιτεία να μην αφήνει «παράνομους συλλόγους» να λειτουργούν και να μην επιτρέπεται η εικόνα ότι το προξενείο κινείται «πάνω από» αποφάσεις της ελληνικής δικαιοσύνης, γιατί αυτό –όπως είπε– παράγει λάθος μήνυμα και εντείνει την πίεση στη Θράκη.