Αναλύσεις
Το λάθος του Μητσοτάκη στην ΕΕ για το καλώδιο και τουρκικό βέτο διά της ισχύος
Άρθρο του Γιάννου Χαραλαμπίδη. Πώς μετατράπηκε η ασφάλεια υλοποίησης του έργου σε διμερές θέμα Ελλάδας – Τουρκίας και ο κίνδυνος εξάρτησης από το… Άκιουγιου
Γράφει ο Γιάννος Χαραλαμπίδης, Σημερινή
Η γεωπολιτική σημασία του καλωδίου είναι ενταγμένη στη λογική των παιγνίων της ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο. Για την Κύπρο είναι σημαντικό το καλώδιο, διότι την βγάζει από τη νησιώτικη απομόνωση και την εντάσσει στο ενιαίο ευρωπαϊκό δίκτυο. Γι’ αυτό, άλλωστε, η ΕΕ έρχεται να συνδράμει με 675 εκ. ευρώ στην κατασκευή του έργου. Και, όμως, παρότι το έργο είναι ευρωπαϊκό, λόγω λανθασμένων διπλωματικών χειρισμών της Αθήνας και δη του Έλληνα Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, εξελίχθηκε, κυρίως, σε διμερές, δηλαδή μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Ως εκ τούτου, η ΕΕ κρατεί την ουρά της με διπλωματικό τρόπο εκτός των γεωπολιτικών.
Ο εγκλωβισμός
Η Κύπρος, από την πλευρά της, ακολουθεί την Ελλάδα, χωρίς αυτό να της προσφέρει επαρκές άλλοθι, διότι μαζί λαμβάνονται οι αποφάσεις. Αφού, λοιπόν, η Άγκυρα δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία και εφόσον αυτή εμπίπτει στη ζώνη της Γαλάζιας Πατρίδας, και η ΕΕ δεν θεωρεί το καλώδιο ως κατ’ εξοχήν ευρωπαϊκό ζήτημα επί του οποίου να είναι έτοιμη να δώσει μάχη σε όλα τα επίπεδα, η Λευκωσία παραμένει εγκλωβισμένη στη στρατιωτική υπεροχή της Τουρκίας, η οποία θέτει βέτο διά των όπλων της. Όπως βέτο θέτει και το Ισραήλ για το καλώδιο, που μελετά να περάσει η Τουρκία από τη Σ. Αραβία στο έδαφός της και από εκεί προς την Ευρώπη. Γιατί; Διότι το Ισραήλ δεν επιθυμεί την αναβάθμιση της Τουρκίας και τη μετατροπή της σε ενεργειακό κόμβο. Τον ρόλο αυτό θέλει να τον διατηρήσει για τον εαυτό του. Εξ ου και το γεγονός ότι: 1. Επιδιώκει να υλοποιήσει το τελευταίο σκέλος του ηλεκτρικού καλωδίου Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ, δηλαδή μεταξύ του ιδίου και της Κύπρου. 2. Να φέρει -σε κάποιο στάδιο- καλώδιο από τη Σ. Αραβία στο έδαφός του και από εκεί, εάν υλοποιηθεί το καλώδιο μέσω Κύπρου και Ελλάδας, να προκύψει σύνδεση με την υπόλοιπη Ευρώπη.
Η επιμονή του Ισραήλ και η κρίση
Το σκηνικό διαμορφώνεται με τον εξής τρόπο: Πρώτο, το Ισραήλ επιδιώκει να ολοκληρώσει το «πόδι» τού καλωδίου με την Κύπρο, για τους λόγους που έχουν ήδη αναφερθεί, αλλά και για έναν ακόμη: Θέλει να διατηρήσει ζωντανή την επιλογή μέσω Ελλάδας. Συναφείς διπλωματικές πληροφορίες αναφέρουν και τα ακόλουθα: Υπάρχει μεν η συνεργασία με την Κύπρο και την Ελλάδα, αλλά το Ισραήλ δεν θα εμπλακεί σε οποιαδήποτε κρίση με την Τουρκία, που θα αφορά το καλώδιο από την Ελλάδα στην Κύπρο. Κάτι τέτοιο δεν το επιθυμεί ούτε το ίδιο, αλλά ούτε και οι ΗΠΑ, που κρατούν ισορροπίες μεταξύ δυο συμμάχων τους (Ισραήλ-Τουρκίας). Ακόμη και στην περίπτωση του «ποδιού», το Ισραήλ επιδιώκει τη στήριξη των ΗΠΑ για ν’ αποφευχθούν παρατράγουδα. Δεύτερο, εφόσον το Ισραήλ δεν επιθυμεί εμπλοκή με την Τουρκία -παρά μόνο εάν η Άγκυρα προχωρήσει και περάσει τις κόκκινες γραμμές των δικών του συμφερόντων- η παγίδευση του καλωδίου ως διμερούς διαφοράς αντί ως ευρωπαϊκής αφαιρεί από την Ελλάδα την πλήρη εμπλοκή τής ΕΕ και την πρόσθετη άσκηση πιέσεων επί της Τουρκίας.
Η απουσία της ΕΕ
Τι σημαίνει ο μειωμένος ρόλος της ΕΕ στην υπόθεση του καλωδίου και η εξέλιξή του σε διμερή διαφορά, την οποία θα πρέπει να επιλύσουν Ελλάδα – Τουρκία; Πριν από και μετά την κρίση στην Κάσο, η Αθήνα συνεννοείτο με την Άγκυρα για το εάν θα περάσει και πώς το καλώδιο προς την Κύπρο. Η ΕΕ ήταν απούσα ή θεατής της εξέλιξης -τόσο το 2024 όσο και το 2025 στα επεισόδια κοντά στην Κάσο- παρότι το έργο είναι ευρωπαϊκό. Ποιες είναι οι λανθασμένες διπλωματικές κινήσεις των Αθηνών, που σιωπηρώς υιοθετεί και η Λευκωσία; Εφόσον το έργο είναι ευρωπαϊκό και χρηματοδοτούμενο, θα έπρεπε στο πλαίσιο των επαφών τής ΕΕ με την Τουρκία να είχε καταστεί σαφές ότι δεν μπορεί να εμποδιστεί. Άρα:
1) Η Άγκυρα δεν θα έπρεπε να μιλά μόνο με την Αθήνα αλλά και με τις Βρυξέλλες, οπότε αναγκαστικά θα ήταν στο παιχνίδι και η Κυπριακή Δημοκρατία, την οποία δεν αναγνωρίζει η Τουρκία. Ως εκ τούτου, τα διλήμματα θα τα είχε ως επί το πλείστον η Άγκυρα. 2) Η ΕΕ θα έπρεπε να προχωρήσει -εφόσον θα είχε τεθεί από τη Λευκωσία και την Αθήνα- σε αποφάσεις στήριξης της ασφαλούς υλοποίησης του έργου, που θα μπορούσαν να περιληφθούν σε συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου: Α) Το έργο είναι ευρωπαϊκό και, ως εκ τούτου, η προσπάθεια παρεμπόδισης για την υλοποίησή του από τρίτη χώρα αφορά όλα τα κράτη μέλη και την ίδια την ΕΕ. Β) Εάν εμποδιστεί το έργο, τότε η ΕΕ θα λάβει όλα τα μέτρα, που το κεκτημένο προβλέπει, μεταξύ των οποίων και κυρώσεις. Στη δε περίπτωση κρίσης και επίθεσης από την Τουρκία θα έπρεπε να διατυπωθεί από τώρα η θέση για την εφαρμογή της Αρχής της Αλληλεγγύης, άρθρο 220 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της ΕΕ και του 47 παρ. 2 (εάν κράτος μέλος δεχθεί επίθεση από τρίτο κράτος και η ΕΕ ως τέτοια και τα κράτη μέλη της σπεύδουν να συνδράμουν ακόμη και στρατιωτικά). Εφόσον γίνεται λόγος για αυτόνομη άμυνα στην ΕΕ, που είναι και θέση της Κυπριακής Προεδρίας, η όποια κρίση σε βάρος της Κύπρου και της Ελλάδας θα νοείται ως επίθεση, που στρέφεται εναντίον της ΕΕ, των κρατών μελών της και των συμφερόντων τους. Αλλιώς διερωτάται ο πολίτης: Για ποια ευρωπαϊκή άμυνα και ασφάλεια μπορεί να γίνεται λόγος, όταν δεν μπορεί να υπερασπιστεί ένα απλό δικό της έργο;
Οι δυνατότητες της Άγκυρας
Το σκηνικό αυτό εκλαμβάνεται ως αδυναμία των Αθηνών, της Λευκωσίας, καθώς και της ΕΕ και ως μειωμένη αποτρεπτική ικανότητα που δίνει στην Τουρκία τη δυνατότητα να απειλεί με μικρές ή μεγάλες κρίσεις, τις οποίες κερδίζει (βλέπε υπόθεση 2024, όταν διατάχθηκε μη εμπλοκή ελληνικών πολεμικών πλοίων στις τουρκικές προκλήσεις, με αποτέλεσμα να μη διεξαχθούν οι έρευνες από ιταλικό ερευνητικό σκάφος που ενεργούσε εκ μέρους της Ελλάδας). Γιατί; Διότι για την αποκλιμάκωση της όποιας κρίσης υποχωρεί κυρίως η Ελλάδα, στην οποία ανήκουν τα δικαιώματα και παραμένουν επί της ουσίας παγωμένα. Στην παρούσα φάση, η Τουρκία είναι ενεργειακά συνδεδεμένη με τον ENTSO-E, χωρίς όμως να διατηρεί κομβικό ρόλο, δηλαδή διάδρομο μαζικής μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος. Ο ENTSO-E είναι ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας και έχει ως αρμοδιότητά του να συντονίζει τη λειτουργία, τους κανόνες, την ασφάλεια και τις αγορές του ευρωπαϊκού δικτύου. Στην πράξη, Άγκυρα έχει τη δυνατότητα να προχωρεί σε ανταλλαγές ρεύματος (εισαγωγές/εξαγωγές) μέσω Ελλάδας και Βουλγαρίας, να συμμετέχει σε εξισορρόπηση συχνότητας και να στηρίζει την περιφερειακή σταθερότητα. Επειδή δεν είναι κράτος μέλος της ΕΕ, δεν συμμετέχει πλήρως στους μηχανισμούς λήψης αποφάσεων, στη χρηματοδότηση και επέκταση υποδομών ENTSO-E – όπως είναι η περίπτωση του καλωδίου Κύπρου, Ελλάδας, Ισραήλ. Ταυτοχρόνως, η Τουρκία δεν εφαρμόζει τους κανόνες τής ΕΕ για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Για να είναι, λοιπόν, δυνατό να καταστεί η Τουρκία διάδρομος της ΕΕ θα πρέπει να προχωρήσει σε αλλαγές, που αφορούν, εκτός των άλλων, νέες γραμμές HVDC, αυξημένη και ελεγχόμενη ικανότητα μεταφοράς ρεύματος και στενή ρυθμιστική εποπτεία από την ΕΕ. Ούτως όμως ή άλλως, σε αλλαγές θα πρέπει να προχωρήσει και η Κύπρος, λόγω καλωδίου. Αυτές οι αλλαγές δεν αφορούν μόνο τον τομέα των υποδομών, αλλά και την αποθήκευση, για παράδειγμα (Η αύξηση παραγωγής ενέργειας από Εναλλακτικές Πηγές Ενέργειας και η εναρμόνιση του νομοθετικού πλαισίου με εκείνο της υπόλοιπης ΕΕ είναι αναγκαίες προϋποθέσεις υλοποίησης του έργου. Νομοθετικά, το Κεκτημένο δεν εφαρμόζεται πλήρως στην Κύπρο λόγω του ότι δεν είμαστε συνδεδεμένοι με το υπόλοιπο δίκτυο της ΕΕ. Με το καλώδιο θα πρέπει να επέλθουν και οι απαιτούμενες νομοθετικές αλλαγές).
East-Med και καλώδιο
Το καλώδιο επηρεάζει και επηρεάζεται από την τουρκική επιλογή. Η Άγκυρα επιδιώκει: 1. Την εμπέδωση της αναθεωρητικής της πολιτικής, που σημαίνει την αλλαγή των νομικών σχέσεων Τουρκίας – Ελλάδας και Κύπρου. Και αυτό περνά μέσω της Γαλάζιας Πατρίδας. 2. Τη γεωπολιτική της αναβάθμιση μέσω της ενέργειας και άλλως πως. Η ματαίωση του καλωδίου σύνδεσης Κύπρου – Ελλάδας, που δίνει προοπτική από 35 έως και 50 ετών, αυξάνει τις όποιες εναλλακτικές επιλογές υπάρχουν σε βάθος χρόνου μέσω του εδάφους τής Τουρκίας, η οποία έχει το εξής αξίωμα: Εάν η όποια γεωπολιτική επιλογή – που με βάση το Διεθνές Δίκαιο ανήκει στην Ελλάδα και στην Κύπρο – δεν γίνει όπως η ίδια θέλει, τότε ματαιώνεται. Με άλλα λόγια, εφόσον δεν κλέβει τα κυριαρχικά μας δικαιώματα ή δεν τα συνασκεί, τα παγώνει. Την ίδια πρακτική εφάρμοσε με τον αγωγό East-Med και τις γκρίζες ζώνες του Αιγαίου.
Αποφάσεις και επιλογές
Επί του παρόντος τι συμβαίνει: Πρώτο, υπάρχει καθυστέρηση στο έργο, αφού με τις τελευταίες αποφάσεις Χριστοδουλίδη – Μητσοτάκη γίνεται εκ νέου μελέτη του θέματος. Δεύτερο, τα διαπλεκόμενα συμφέροντα από την Αθήνα ώς τη Λευκωσία συνεχίζουν να ασκούν πιέσεις επί των δύο κυβερνήσεων. Γι’ αυτό, από την πρώτη στιγμή έχουμε υποστηρίξει διαφάνεια καθώς και καθαρό έργο, καθαρή ενέργεια. Τρίτο, η τουρκική απειλή εξακολουθεί να υφίσταται και να κρατά το καλώδιο παγωμένο. Και η απειλή αυτή δεν είναι μόνο στην περιοχή της Κάσου, αλλά και της Κύπρου. Δεν υπάρχει, μάλιστα, αξιόπιστη αποτροπή από την Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά ούτε η αποτροπή αυτή ενισχύεται επί του παρόντος από την ΕΕ, η οποία θεωρεί το έργο ευρωπαϊκό στην εξής λογική: Θέλει να ενισχύσει την αυτονομία του ηλεκτρικού της δικτύου, άρα δεν επιθυμεί μεγάλες εξαρτήσεις από τρίτους. Από την άλλη, όμως, τι θα πράξει; Θα πάει σε κρίση με την Τουρκία; Εφόσον δεν μπορεί να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της, ποια είναι η διπλωματική και γεωπολιτική της αξιοπιστία;
Ηλεκτρική εξάρτηση από την Τουρκία
Εάν πάντως βγει από το σκηνικό το καλώδιο, όπως συνέβη με τον East-Med, και αν δεν καρποφορήσουν άλλες επιλογές, όπως της Β. Αφρικής, για παράδειγμα, η Τουρκία θα συνιστά σοβαρή χερσαία οδό. Και τότε θ’ ανοίξει ακόμη μια οδός: Της εξάρτησής μας από την Άγκυρα σε ηλεκτρικό ρεύμα και δη σε περίπτωση της όποιας λύσης. Είναι, άλλωστε, κοντά ο πυρηνικός αντιδραστήρας του Άκιουγιου, που θα καλύπτει το 10% των τουρκικών αναγκών. Δεν είναι ανόητοι οι Ισραηλινοί, που δεν πέρασαν ούτε αγωγούς ούτε καλώδια στην Τουρκία… Επί του παρόντος. Διότι, εάν αλλάξει το σκηνικό και αν ο Πρόεδρος Τραμπ σπεύσει προς τη γειτονιά μας, πολλά μπορούν ν’ αλλάξουν και να συμβούν…

Ο χάρτης αποτυπώνει έναν από τους σχεδιασμούς της χερσαίας διαδρομής ηλεκτρικού καλωδίου από τη Σαουδική Αραβία στην Τουρκία, με προοπτική να καταλήγει στην Ευρώπη. Το Ισραήλ, ουδόλως θα ήθελε να του κλέψει η Τουρκία τον κομβικό ενεργειακό και γεωπολιτικό ρόλο που θέλει ν’ αποκτήσει μέσω του IMEC και του καλωδίου από την Ελλάδα στο έδαφός του μέσω Κύπρου.

GEOPOLITICO
Σμαραγδής: «Στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας» – Ο Κολοκοτρώνης, η εθνική ταυτότητα και η απάντηση στους επικριτές
Ο σκηνοθέτης μίλησε στην Όλγα Λαθύρη στον Star Κεντρικής Ελλάδας για τη νέα ταινία με επίκεντρο τον Γέρο του Μωριά, την ανάγκη εθνικής ενότητας και τον πολιτισμό ως δύναμη αντίστασης στην ομογενοποίηση.
Με αιχμηρές αναφορές στην παγκοσμιοποίηση, στην υποχώρηση της ελληνικής αυτοπεποίθησης και στις αρνητικές κριτικές που δέχθηκε ο «Καποδίστριας», ο Γιάννης Σμαραγδής παρουσίασε το σκεπτικό της επόμενης κινηματογραφικής του προσπάθειας. Στη συνέντευξή του στην Όλγα Λαθύρη για τον Star Κεντρικής Ελλάδας, αποκάλυψε ότι έχει ολοκληρωθεί η πρώτη μορφή του σεναρίου για τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, τον οποίο αντιμετωπίζει ως φορέα της ελληνικής λαϊκής ψυχής και ως πρότυπο προσφοράς στην πατρίδα.
«Στην ουσία, στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ότι εννοεί την υπεράσπιση μιας «ανώτερης Ελλάδας». Συνέδεσε την τοποθέτησή του με το όραμα του Καποδίστρια και με τις αντιδράσεις απέναντι στην ταινία του, υποστηρίζοντας ότι η ανάδειξη της ελληνικής ιστορίας και ταυτότητας συναντά αντιστάσεις.
Η σύγκρουση με τους κριτικούς και τα ξένα πρότυπα
Ο Σμαραγδής επιτέθηκε σε μεγάλο μέρος της ελληνικής κινηματογραφικής κριτικής, αναγνωρίζοντας πάντως ότι υπάρχουν εξαιρέσεις. Χρησιμοποίησε τον όρο «σύνδρομο της Στοκχόλμης» για να περιγράψει αυτό που ο ίδιος θεωρεί θαυμασμό προς τον «επικυρίαρχο».
Στη δική του ανάγνωση, η παγκοσμιοποίηση επιδιώκει την πολιτισμική ομοιομορφία, με τον αμερικανικό κινηματογράφο να λειτουργεί ως όχημα επιβολής προτύπων. Υποστήριξε ότι η άκριτη υιοθέτησή τους μπορεί να οδηγήσει σε πολιτισμική εξάρτηση, ενώ αντιπαρέβαλε τη δυνατότητα του ελληνικού κινηματογράφου να αναδεικνύει ιστορικές προσωπικότητες και να ενισχύει την αυτογνωσία του κοινού.
«Μας έχουν πείσει ότι είμαστε αδύνατοι να ξαναγίνουμε μεγάλοι», είπε. Κατά τον ίδιο, οι ταινίες του επιχειρούν να αμφισβητήσουν αυτή την εικόνα, υπενθυμίζοντας στους θεατές τις δυνάμεις και τις αξίες που διαθέτουν.
«Ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή»
Για τον Γέρο του Μωριά, ο σκηνοθέτης έδωσε ιδιαίτερο βάρος στον λαϊκό πολιτισμό, στην πίστη, στην παράδοση και στη μετάδοση των αξιών από γενιά σε γενιά.
«Πρώτα απ’ όλα, ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή», υπογράμμισε. Εξήγησε ότι θέλει να φωτίσει, πέρα από τη στρατιωτική του δράση, την εσωτερική διαδρομή ενός ανθρώπου που έφθασε να υπηρετεί κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό του.
Ως κεντρικό νόημα της ταινίας περιέγραψε την υπέρβαση της ατομικής επιδίωξης χάριν μιας ανώτερης αποστολής. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε σε περιστατικά συγχώρεσης και αποφυγής της εκδίκησης, όπως ο ίδιος τα έχει εντάξει στην προσέγγισή του για τον ήρωα.
Παρουσίασε, επίσης, τον Κολοκοτρώνη ως το «alter ego» του Καποδίστρια: τον άνθρωπο της στρατιωτικής πράξης δίπλα στον άνθρωπο του πολιτικού οράματος. Η νέα ταινία, όπως εξήγησε, αποτελεί προέκταση της προηγούμενης, με κοινό άξονα την αφύπνιση της ελληνικής αυτοσυνειδησίας.
Εθνική ενότητα απέναντι στον διχασμό
Η αναφορά στους εμφύλιους της Επανάστασης έφερε τη συζήτηση στη σημερινή Ελλάδα. Ο Σμαραγδής χαρακτήρισε τους εμφύλιους «κατάρα των Ελλήνων» και ζήτησε υπέρβαση της εσωτερικής αντιπαλότητας.
«Να ενωθούμε», τόνισε, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για τον κατακερματισμό και τις κομματικές συγκρούσεις. Συνέδεσε το μήνυμα της ενότητας με την ανάγκη να αποκτήσουν οι νεότερες γενιές ουσιαστική σχέση με την ιστορία τους.
Ενδεικτική ήταν η αφήγησή του για ένα παιδικό πάρτι στις Λιβανάτες, όπου είδε να χρησιμοποιείται ο Spider-Man ως πρότυπο ψυχαγωγίας. Με αφορμή το περιστατικό, εξήγησε ότι επιθυμεί να αναδείξει τον Καποδίστρια και τον Κολοκοτρώνη ως ελληνικά πρότυπα για τα παιδιά.
Η τοποθέτηση για την Τριπολιτσά
Στο τέλος της συνέντευξης, όταν η Όλγα Λαθύρη έθεσε το ζήτημα των τουρκικών αναφορών στη σφαγή της Τριπολιτσάς, ο Σμαραγδής υποστήριξε ότι ο Κολοκοτρώνης απουσίαζε κατά τη σφαγή, συνδέοντας την απουσία του με τη συμφωνία αποχώρησης των Αλβανών.
Απέδωσε τη βία στη συσσωρευμένη οργή από την οθωμανική κυριαρχία, δηλώνοντας παράλληλα ότι η σφαγή «δεν έπρεπε να γίνει». Στην επιχειρηματολογία του επικαλέστηκε τις διώξεις των Ελλήνων, τις γενοκτονίες και την Κύπρο. Οι συγκεκριμένες ιστορικές αναφορές παρουσιάστηκαν ως δικές του εκτιμήσεις στη συνέντευξη.
Το σενάριο και το ζητούμενο της χρηματοδότησης
Στο πρακτικό σκέλος, ο Σμαραγδής ανέφερε ότι συνεργάζεται με τον Μελέτη Μελετόπουλο και τον ιστορικό Νίκο Γιαννόπουλο για την οργάνωση του ιστορικού υλικού. Δήλωσε ότι στόχος του είναι η δραματουργία να στηριχθεί στα πραγματικά περιστατικά.
Η πρώτη μορφή του σεναρίου έχει ολοκληρωθεί, αλλά προηγείται η εξασφάλιση της χρηματοδότησης. Ο σκηνοθέτης έχει τρεις ηθοποιούς στο μυαλό του για τον πρωταγωνιστικό ρόλο, χωρίς να τους έχει ενημερώσει.
Παράλληλα, ανέφερε ότι τον «Καποδίστρια» έχουν παρακολουθήσει περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι και μίλησε για δωρεάν προβολές σε σχολεία και για προβολές σε πολιτιστικά κέντρα διεθνώς. Για τον ίδιο, η συνέχεια αυτής της προσπάθειας έχει σαφή προορισμό: να μεταφέρει στις επόμενες γενιές την ιστορική μνήμη και την πίστη ότι η Ελλάδα μπορεί να δημιουργήσει ξανά.
GEOPOLITICO
Κάλλιο να πείσεις την Ουάσιγκτον να δεχθεί τα Εθνικά Χωρικά Ύδατα σου στα 12 ν.μ. στο Αιγαίο, παρά να κινδυνεύουν τα κυριαρχικά δικαιώματά σου από την Άγκυρα…
Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΥΛΟΥ, Hellas Journal – Όσλο
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έρχεται στην Ελλάδα στον απόηχο του θορύβου που προκλήθηκε με αφορμή τα δημοσιευθέντα από την WSJ για το πώς η Αμερικανίδα Πρέσβης στην Αθήνα Γκίλφοϊλ εκλαμβάνει τον ρόλο της έναντι της ελληνικής κυβέρνησης και του ελλαδικού πολιτικού συστήματος.
Επιπλέον, η επίσκεψη αυτή πραγματοποιείται με δεδομένη τη διαβεβαίωση της Αθήνας ότι, μολονότι έχει ήδη φορτωθεί ο κρατικός προϋπολογισμός με αρκετά δισεκατομμύρια δολάρια εξοπλισμών από τη Γαλλία και το Ισραήλ, νέες γενναιόδωρες εγκρίσεις της ελληνικής κυβέρνησης για αμερικανικά συστήματα είναι ante portas.
Σαφώς η ατζέντα έχει πολλά θέματα συμπεριλαμβανομένης της στρατηγικής συμμαχίας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, την Ανατολική Μεσόγειο, τον Κάθετο Άξονα, τα ενεργειακά του ελλαδικού χώρου και την εμπλοκή αμερικανικών εταιρειών, το Κυπριακό, αλλά και το Αιγαίο, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε από την Ουάσιγκτον ο Μιχάλης Ιγνατίου.
Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Προφανώς, αντιλαμβάνεται κανείς ότι μιλώντας περί Αιγαίου, ο Πρωθυπουργός, και ο Έλληνας ομόλογος του κ. Ρούμπιο, θα θέσoυν στον Αμερικανό ΥΠΕΞ το ζήτημα των σταθερών τουρκικών επιδιώξεων και απειλών εις βάρος της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της πατρίδος μας.
Και προφανώς, όποιος παρακολουθεί στενά τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις αντιλαμβάνεται ότι είναι δεδομένη η στήριξη που θα παράσχει ο Αμερικανός ΥΠΕΞ στη Ελλάδα και την Κύπρο μας. Υπάρχει όμως, ένα κρίσιμο ερώτημα που αφορά όχι την αμερικανική πλευρά, αλλά την Ελλάδα, την κυβέρνησή της, και κυρίως τους εμπλεκομένους, ορατούς και αοράτους, στην εξωτερική πολιτική της:
Έχουν άραγε αποφασίσει, ο κ. Μητσοτάκης, ο κ. Γεραπετρίτης, η κ. Παπαδοπούλου, ο κ. Δένδιας, να θέσουν στις ΗΠΑ και τον κ. Ρούμπιο, το ένα και μοναδικό ζήτημα που ως άλλο ξίφος του Μεγαλέξανδρου λύνει τον γόρδιο δεσμό στα Ελληνοτουρκικά;
Αυτό που δεν είναι άλλο από την επέκταση των ελληνικών εθνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο στα 12 ναυτικά μίλια (ή μέχρι τη μέση γραμμή, όπου αυτή αποτελεί το ανώτατο όριο);
Διότι, ας μη γελιόμαστε:
Το κατ᾽εξοχήν ζήτημα στα Ελληνοτουρκικά δεν είναι ούτε το casus belli της Τουρκίας, ούτε το φληνάφημα περί δήθεν κλεισίματος του Αιγαίου και μετατροπής του σε Blue Lagoon με τα 12 νμ ελληνικών ΕΧΥ, που διαδίδεται από χείλη ειδικών νομικών οι οποίοι επικαλούνται προς τούτο την UNCLOS, μολονότι η UNCLOS ακριβώς διασφαλίζει πώς με πλήρη επέκταση δεν προσκόπτεται η διεθνής ναυτιλία!
Ούτε καν είναι πρόβλημα αυτό που είχε ομολογήσει παλαιότερα ο πρώην Αρχηγός της ΕΥΠ, κι επικεφαλής των Διερευνητικών Επαφών Ελλάδας – Τουρκίας, Πρέσβης Παύλος Αποστολίδης, σε συνέντευξή του στην Καθημερινή (5 Νοεμβρίου 2024), ότι αν επεκτείνουμε τα ΕΧΥ μας στο Αιγαίο δεν θα έχουμε τί να διαπραγματευόμαστε με την Τουρκία.
Θέση την οποία επανέλαβε προχθές, (Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026) ο Χρήστος Ροζάκης με άρθρο του στα ΝΕΑ, όπου ούτε λίγο ούτε πολύ παραδέχθηκε ότι η πλήρης επέκταση των ελληνικών ΕΧΥ θα έλυνε για μεγάλο τμήμα του Αιγαίου το ζήτημα οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας.
Το πρόβλημα είναι ότι η Αθήνα δεν θέλει ως τώρα να συμπεριφερθεί διεθνώς, και δη απέναντι στον ισχυρότερο στρατηγικό της σύμμαχο, τις ΗΠΑ, με το ανάστημα που πρέπει και αρμόζει στην Ελλάδα. Γι᾽ αυτό και ανέχεται την Αμερικανίδα Πρέσβη να εκφέρει απειλές που παραπέμπουν σε ιστορίες από το Σικάγο και τη Νέα Υόρκη των αρχών του 20ού αιώνα.
Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει επιτέλους να αντιληφθεί τον ευρύτερο αμερικανικό στρατηγικό σχεδιασμό στην περιοχή και να επιδιώξει τα μέγιστα ανταλλάγματα. Δεν δικαιολογείται πλέον να στερείται εθνικού πολιτικού ρεαλισμού σε αυτή τη συγκυρία όπου μας ζητούνται μέγιστες υπηρεσίες, τις οποίες φυσικά και παρέχουμε.
Δεν νοείται «στρατηγικός σύμμαχος» τέτοιου σπουδαίου εκτοπίσματος, όπως τόσο οι ΗΠΑ ήδη από την εποχή του κ. Πάιατ όσο και η κυβέρνηση Μητσοτάκη συνομολογούν και διατυμπανίζουν για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, ο οποίος να μην τολμά να αξιώσει από τον σύμμαχό του στήριξη σε ενέργειες σύννομες με το Διεθνές Δίκαιο, που αυξάνουν την ισχύ του ιδίου του συμμάχου του!
Τί είδους Στρατηγικός Ελληνοαμερικανικός Διάλογος και τί είδους στρατηγική συμμαχία είναι αυτή, αν οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν έμπρακτα την μέγιστη ενίσχυση και ισχύ της εθνικής εδαφικής κυριαρχίας της Ελλάδος;
Η Αθήνα, επομένως, έχει χρέος να δώσει στην αμερικανική πλευρά και στον εκπρόσωπό της ΥΠΕΞ Ρούμπιο τη δυνατότητα να εκφράσει τη βούληση και τη στήριξή της στην επέκταση των ελληνικών Εθνικών Χωρικών Υδάτων στο Αιγαίο.
Όχι την μερική, κουτσουρεμένη, κι επικίνδυνα τμηματική, όπως κάποιοι επιθυμούν, νοτίως της Κρήτης απλώς, κατά μίμηση των λιλιπούτειων Θαλάσσιων Πάρκων στο κεντρικό Αιγαίο, ή του μοντέλου υποχωρητικότητας στην Κάσο. Αλλά την πλήρη, σύμφωνη προς τις επιταγές και προβλέψεις της UNCLOS επέκταση στα 12 νμ (ή το μέγιστο της μέσης γραμμής).
Καλά τα Ραφάλ, οι Μπελαρά, τα F-35, ο Θόλος του Αχιλλέα, και τα δισεκατομμύρια που καταβάλλουμε στους στρατηγικούς εταίρους μας με την προσδοκία διεθνούς προστασίας. Αλλά είναι καλύτερα να ενημερώσεις την Ουάσιγκτον για την επέκταση της εθνικής κυριαρχίας σου, παρά να αναγκαστείς να την εκχωρήσεις στην Άγκυρα.
Διότι όσο αφήνουμε Κερκόπορτες στο Αιγαίο ανοιχτές τόσο ρισκάρουμε εθνικές καταστροφές. Και η Κύπρος δεν κείται μακράν, ούτε χωρικά, ούτε χρονικά…
GEOPOLITICO
Το GSI δοκιμάζει την ελληνική αποφασιστικότητα – Τι κρύβουν τα τουρκικά σενάρια σύγκρουσης
Η ελληνογαλλική συνεννόηση για το καλώδιο, η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής και η στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής «Direct News». Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας υπογράμμισε ότι η ισχύς των εξοπλισμών αποκτά πραγματικό αντίκρισμα όταν συνοδεύεται από πολιτική βούληση.
Σε κρίσιμο τεστ για την ελληνική αποφασιστικότητα και την προστασία των ενεργειακών υποδομών στην Ανατολική Μεσόγειο εξελίσσεται, σύμφωνα με την ανάλυση του Ανδρέα Μουντζουρούλια στην εκπομπή «Direct News», η προώθηση του Great Sea Interconnector. Παράλληλα, ο δημοσιογράφος παρουσίασε τουρκικά δημοσιεύματα που περιγράφουν σενάρια στρατιωτικής αντιπαράθεσης, επισημαίνοντας ότι πίσω από αυτά συνυπάρχουν ανησυχία για την ελληνική ισχύ και προσπάθεια δημιουργίας κλίματος φόβου.
Το βασικό ερώτημα που έθεσε είναι εάν η Αθήνα θα μετατρέψει τη διπλωματική υποστήριξη και την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων σε έμπρακτη υπεράσπιση των συμφερόντων της.
GSI: Ενημέρωση της Τουρκίας χωρίς αίτημα άδειας
Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε σε πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες Αθήνα και Παρίσι βρίσκονται κοντά σε φόρμουλα για την επανεκκίνηση των ερευνών του ηλεκτρικού καλωδίου. Στο πλαίσιο αυτό, ξεχώρισε τη σημασία της 26ης Οκτωβρίου, την οποία παρουσίασε ως προβλεπόμενη ημερομηνία έναρξης ερευνών στον βυθό, ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου.
Όπως ανέφερε, η γαλλική πλευρά αναμένεται να ενημερώσει προκαταβολικά την Άγκυρα για τις εργασίες. Τόνισε, ωστόσο, ότι η ενημέρωση δεν πρέπει να μετατραπεί σε διαδικασία αδειοδότησης από την Τουρκία.
«Άλλο η λέξη ενημέρωση, άλλο η έννοια της αδειοδότησης», υπογράμμισε, εξηγώντας ότι το διακύβευμα είναι να μη γίνει αποδεκτή η τουρκική αξίωση ελέγχου του έργου.
Άσκησε επίσης κριτική στις καθυστερήσεις της ελληνικής πλευράς, υποστηρίζοντας ότι ένα έργο τέτοιας γεωπολιτικής σημασίας απαιτεί πρωτοβουλία και αποφασιστικότητα. Προειδοποίησε για τον κίνδυνο επανάληψης μιας κρίσης όπως εκείνη της Κάσου και σημείωσε ότι οι πραγματικές προθέσεις όλων θα κριθούν στο πεδίο.
Στην εκπομπή παρουσιάστηκαν ως πιθανά σενάρια αντίδρασης της Άγκυρας η έκδοση αντι-NAVTEX και η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων. Ο ίδιος επικαλέστηκε πληροφορίες για ενδεχόμενη ελληνική ανάπτυξη ναυτικών και αεροπορικών μέσων, διευκρινίζοντας ότι μένει να φανεί πώς θα ενεργήσει η Αθήνα.
Τα τουρκικά σενάρια για ραντάρ και αεροπορικές βάσεις
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο κύμα τουρκικών αναλύσεων που αποδίδουν στην Ελλάδα σχεδιασμούς ηλεκτρονικού πολέμου, παρεμβολής στα τουρκικά ραντάρ και πληγμάτων εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Σύμφωνα με όσα μετέφερε ο παρουσιαστής, τα δημοσιεύματα περιγράφουν υποθετικές επιχειρήσεις με Rafale και F-16 Viper, καθώς και προσπάθεια αποδιοργάνωσης της τουρκικής αεράμυνας. Πρόκειται για σενάρια που αποδίδονται σε τουρκικές αναλύσεις και όχι για παρουσίαση επιβεβαιωμένου ελληνικού επιχειρησιακού σχεδίου.
Ο Μουντζουρούλιας έδωσε δύο βασικές ερμηνείες: αφενός ότι η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής προβληματίζει την Τουρκία, αφετέρου ότι η προβολή μιας υποτιθέμενης ελληνικής απειλής εξυπηρετεί την εσωτερική συσπείρωση και την παρουσίαση της Αθήνας ως επιτιθέμενης στη διεθνή κοινότητα.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε τις αναφορές σε τουρκικούς πυραύλους Tayfun και τις απειλές για πλήγματα στην Ελλάδα, τις οποίες χαρακτήρισε μέρος ψυχολογικών επιχειρήσεων.
Επανήλθε, πάντως, στο ζήτημα της πολιτικής απόφασης: η αγορά σύγχρονων οπλικών συστημάτων, όπως επισήμανε, δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει αποτελεσματική αποτροπή.
Ελλάδα–Ισραήλ και ο ανταγωνισμός στη Μεσόγειο
Η ενίσχυση της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ αποτέλεσε έναν ακόμη κεντρικό άξονα της εκπομπής.
Ο παρουσιαστής αναφέρθηκε σε δηλώσεις του Μπενιαμίν Νετανιάχου για την ενίσχυση της ισραηλινής ναυτικής ισχύος και τις ερμήνευσε ως ένδειξη αυξανόμενης έμφασης στη θαλάσσια ασφάλεια. Συνέδεσε αυτή την κατεύθυνση με τις δυνατότητες συνεργασίας με την Ελλάδα, την προστασία υποθαλάσσιων υποδομών και τους ενεργειακούς διαδρόμους.
Παράλληλα, μετέφερε αναλύσεις της Jerusalem Post για τον ανταγωνισμό Τουρκίας–Ισραήλ, με επίκεντρο τη Συρία και την Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με την παρουσίασή του, η τουρκική προσπάθεια παρεμπόδισης του GSI αφορά ευρύτερα περιφερειακά συμφέροντα, πέρα από την Αθήνα και τη Λευκωσία.
Αναφέρθηκε επίσης σε σκέψεις για στενότερη περιφερειακή συνεργασία, την οποία ορισμένα δημοσιεύματα περιγράφουν ως «μεσογειακό ΝΑΤΟ», διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για συζητούμενη ιδέα και όχι για συγκροτημένη συμμαχία.
Η προπαγάνδα για Meta και Unit 8200
Ο Μουντζουρούλιας σχολίασε και δημοσίευμα της Milliyet, το οποίο απέδωσε στον Özay Şendir, σχετικά με υποτιθέμενη ισραηλινή χειραγώγηση των κοινωνικών δικτύων.
Όπως μετέφερε, το δημοσίευμα συνδέει τη Meta και στελέχη με προηγούμενη υπηρεσία στη μονάδα Unit 8200 με την προώθηση περιεχομένου εναντίον της Τουρκίας στην Ελλάδα και την Κύπρο.
Ο ίδιος απέρριψε τους ισχυρισμούς ως ατεκμηρίωτους και τους ενέταξε στην προσπάθεια να παρουσιαστεί η ελληνική στάση ως προϊόν εξωτερικής καθοδήγησης.
P-3B Orion: Η σημασία της ναυτικής επιτήρησης
Στο αμυντικό σκέλος, η εκπομπή στάθηκε στο πρόγραμμα αναβάθμισης των P-3B Orion και στην εκπαίδευση των πληρωμάτων τους.
Ο παρουσιαστής ανέφερε την προσδοκία για δύο επιχειρησιακά αεροσκάφη έως το τέλος του 2026, επισημαίνοντας ότι κρίσιμο ζητούμενο παραμένει η αυτόνομη επιχειρησιακή δράση των ελληνικών πληρωμάτων.
Υπογράμμισε τη σημασία τους για τη ναυτική επιτήρηση, τη συλλογή πληροφοριών και τον ανθυποβρυχιακό πόλεμο, ιδιαίτερα σε μια περιοχή που εκτείνεται από το Αιγαίο και την Κρήτη έως την Κύπρο και τη Μέση Ανατολή.
Ιράκ και χριστιανοί της Συρίας
Στο τελευταίο μέρος, ο Μουντζουρούλιας παρουσίασε την καταγγελία της Βαγδάτης για 398 τουρκικές παραβιάσεις εδάφους και εναέριου χώρου μέσα σε τέσσερις μήνες, καθώς και την τουρκική επίκληση του δικαιώματος αυτοάμυνας.
Αναφέρθηκε ακόμη σε επίθεση εναντίον χριστιανικής πόλης στην επαρχία Χάμα της Συρίας. Σύμφωνα με όσα μετέφερε, ένοπλοι πυροβόλησαν κατοικίες και καταστήματα, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό μιας γυναίκας, ενώ χριστιανικές οργανώσεις κατήγγειλαν ανεπαρκή προστασία από τις δυνάμεις ασφαλείας.
Ζήτησε μεγαλύτερη κινητοποίηση για την προστασία των χριστιανικών κοινοτήτων και κατήγγειλε αυτό που θεωρεί επιλεκτική ευαισθησία απέναντι στις διώξεις τους.
Το μήνυμα που διαπέρασε την εκπομπή ήταν ότι η Ελλάδα χρειάζεται συμμαχίες, στρατιωτική ετοιμότητα και, κυρίως, τη βούληση να στηρίξει τις αποφάσεις της όταν αυτές δοκιμάζονται.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας