Σε κλίμα αυξημένης διεθνούς έντασης, η εκπομπή «Χωρίς Χρώμα» στο ART TV φιλοξένησε παρέμβαση του πρέσβη ε.τ. Γιώργος Αϋφαντής και του αντιναυάρχου ε.α. Νίκος Σπανός, με δύο βασικούς άξονες: το ενδεχόμενο κλιμάκωσης Donald Trump–Ιράν και την τουρκική πίεση στο Αιγαίο μέσω NAFTEX ενόψει συνάντησης κορυφής Ελλάδας–Τουρκίας.

«Η αποκλιμάκωση χωρίς χτύπημα είναι πολιτικά δύσκολη»

Ο Γιώργος Αϋφαντής περιέγραψε μια εικόνα «υπερσυσσώρευσης» στρατιωτικών μέσων στην περιοχή, εκτιμώντας ότι η σταδιακή αποχώρησή τους θα μπορούσε να εκληφθεί διεθνώς ως πολιτική αποτυχία του Donald Trump. Με αυτό το σκεπτικό, υποστήριξε ότι η πορεία προς ένα πλήγμα τείνει να λειτουργεί ως «αυτοεκπληρούμενη προφητεία».

Ο ίδιος στάθηκε στο ότι το «κρίσιμο σημείο» για την Τεχεράνη δεν είναι μόνο το πυρηνικό σκέλος αλλά –όπως τόνισε– η απαίτηση να αποδυναμώσει το πυραυλικό της οπλοστάσιο, κάτι που εκτίμησε πως δύσκολα θα αποδεχθεί το ιρανικό καθεστώς. Ειδική αναφορά έκανε στο λιμάνι του Bandar Abbas, επισημαίνοντας ότι, σε περίπτωση επιχειρήσεων που θα στοχεύουν τη ροή πετρελαίου, οι ιρανικές δυνατότητες κρούσης μέσου βεληνεκούς παραμένουν βασικό εργαλείο αποτροπής.

Ορμούζ: «Αν υπάρξει πλήγμα, απάντηση μπορεί να είναι το κλείσιμο»

Στο ενεργειακό ρίσκο, ο Γιώργος Αϋφαντής έβαλε στο κάδρο τα Στενά του Ορμούζ: εκτίμησε ότι κλείσιμο/αποσταθεροποίηση της ναυσιπλοΐας θα μπορούσε να έρθει ως απάντηση μετά από πλήγμα, με κόστος όχι μόνο για τις ΗΠΑ αλλά κυρίως για τις μοναρχίες του Κόλπου και την Ευρώπη μέσω τιμών και εφοδιασμού. Επίσης υποστήριξε ότι παράγοντες όπως η Ρωσία και ο Βλαντίμιρ Πούτιν θα επιδιώξουν να αποτραπεί ένα ακραίο σενάριο ενεργειακής έκρηξης.

«Υψηλό ρίσκο για το Ισραήλ – το κόστος της αναχαίτισης»

Ο πρέσβης ε.τ. υπογράμμισε ότι σε μια ευρεία κλιμάκωση θα πληγούν αμερικανικές βάσεις και μοναρχίες του Κόλπου, αλλά «κυρίως» –όπως είπε– το Ισραήλ, λόγω μεγέθους/αντοχών και κόστους αντιπυραυλικής άμυνας. Το συμπέρασμά του ήταν ότι το εγχείρημα είναι high risk, με αβέβαιη απόδοση, εκτός αν υπάρξει απόφαση για βαριά χερσαία εμπλοκή και αναδιάταξη ισχύος επί του πεδίου.

Τουρκική NAFTEX: «Δοκιμή αντανακλαστικών» ή «πλαίσιο επιβολής;»

Στο δεύτερο σκέλος, ο Νίκος Σπανός χαρακτήρισε την τουρκική NAFTEX πρόκληση που στοχεύει να δοκιμάσει τα ελληνικά αντανακλαστικά ενόψει της συνάντησης κορυφής. Ανέλυσε ότι η NAFTEX είναι ναυτιλιακή οδηγία που κανονικά αφορά ασφάλεια ναυσιπλοΐας/ασκήσεις/έρευνα–διάσωση, όμως –όπως υποστήριξε– η Άγκυρα την «φορτώνει» με πολιτικό περιεχόμενο (αποστρατιωτικοποίηση, «συνεννόηση» για εργασίες κ.λπ.), δημιουργώντας σύγχυση και πίεση στο πεδίο.

Παράλληλα, ο Νίκος Σπανός δήλωσε ότι ο διάλογος είναι αναγκαίος, αλλά ζήτησε καθαρή ατζέντα και προειδοποίησε για τον κίνδυνο προβοκάτσιας, καθώς –κατά την εκτίμησή του– η Τουρκία αξιοποιεί συστηματικά παραβιάσεις/παρενοχλήσεις ως εργαλείο γεωστρατηγικής πίεσης.

Αϋφαντής για τη συνάντηση: «Με αυτούς τους όρους, δεν πας»

Ο Γιώργος Αϋφαντής ήταν πιο απόλυτος: υποστήριξε ότι η NAFTEX λειτουργεί ως «πλαίσιο» που επιχειρεί να εμφανίσει πως η Ελλάδα δεν μπορεί να κινηθεί ούτε εντός των χωρικών της υδάτων χωρίς τουρκική έγκριση. Με αυτή τη λογική, προειδοποίησε ότι μια συνάντηση κορυφής, αν γίνει υπό τέτοιους όρους, «επικυρώνει» διεθνώς το τουρκικό αφήγημα και μεταφέρει τη συζήτηση πολύ πέρα από τη μία διαφορά που προβάλλει επισήμως η Αθήνα.

Στην ίδια γραμμή, έκανε λόγο για «Πρέσπες του Αιγαίου», υποστηρίζοντας ότι ένα τμήμα του πολιτικού συστήματος θα ήθελε μια φόρμουλα εκτόνωσης με παραχωρήσεις, αλλά «σκοντάφτει» στο πολιτικό κόστος απέναντι στην κοινωνία.

γ