Σήκωσε χειρόφρενο η Τουρκία στο Κυπριακό ενώ παράλληλα επιχειρεί να δημιουργήσει  εντυπώσεις για «πρόοδο» στα ελλαδοτουρκικά. Το πολιτικό- διπλωματικό πόκερ της Άγκυρας, που συνδέεται με τις γεωπολιτικές εξελίξεις, διαμορφώνουν μια τακτική δυο ταχυτήτων, που στόχο έχει την εξυπηρέτηση των ευρύτερων σχεδιασμών.

Σε αυτή, λοιπόν, τη φάση, η κατοχική πλευρά, χωρίς να αλλάζει ποσώς τις επιδιώξεις της, θέλει να συντηρήσει- ενίοτε με αλλαγές/ διαφοροποιήσεις- τα «ήπια νερά» με την Ελλάδα. Συντηρώντας αυτή την εικόνα, επιχειρεί να υποδείξει πως με την Αθήνα υπάρχουν μεν δυσκολίες αλλά κουβεντιάζουν ενώ στην Κύπρο, οι Ελληνοκύπριοι δεν συνεργάζονται. Πρόκειται για ένα επαναλαμβανόμενο αφήγημα, που βρίσκει έδαφος τόσο σε τρίτους όσο και σε κάποιους στο εσωτερικό. Είναι, πάντως, σαφές πως στο Κυπριακό η Τουρκία δεν πρόκειται να κάνει πίσω εκτός κι εάν γίνουν αποδεκτοί οι όροι της για λύση συνομοσπονδίας, που θα της επιτρέπει τον έλεγχο ολόκληρου του νησιού.

Οι τέσσερις άξονες

Η κατοχική πλευρά υπενθυμίζει πως το 2004 η ίδια αποδέχθηκε το σχέδιο Ανάν, πλην όμως η ελληνοκυπριακή πλευρά, που το απέρριψε, εντάχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Τουρκοκύπριοι παρέμειναν στην «απομόνωση».

Τρίτο, επιμένει να θέτει προϋπόθεση πώς  για να συγκαλέσει ο Γ.Γ. του ΟΗΕ την άτυπη Πενταμερή Διάσκεψη για το Κυπριακό, θα πρέπει να σημειωθεί πρόοδος στα ΜΟΕ και να συμφωνηθεί η μεθοδολογία ( που ο ίδιος προτείνει). Το θέμα, όπως αναφέρεται, είναι πως επιμένει στους δικούς όρους και δεν αφήνει περιθώρια συζητήσεων.

Πρέπει, πάντως, να σημειωθεί ότι ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, την προηγούμενη της συνάντησης της συνάντησης στη Νέα Υόρκη, είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Γενικό Γραμματέα του Διεθνούς Οργανισμού, η οποία και ανακοινώθηκε. Οι Γκουτέρες και Φιντάν συζήτησαν και το Κυπριακό. Και προφανώς ο Φιντάν έσπευσε να προλάβει κάθε ενδεχόμενο και να ξαναφρεσκάρει την μνήμη του Γενικού Γραμματέα για τη θέση της Άγκυρας στο Κυπριακό. Κοντολογίς είπε τη θέση της τουρκικής πλευράς. Δηλαδή, Άγκυρας και κατεχομένων, πριν τη διατυπώσει ο Τουφάν Έρχιουρμαν.

Και ο Μητσοτάκης

Σημειώνεται πως το Κυπριακό τέθηκε και από τον Έλληνα Πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, κατά τη συνάντησή του, με τον Τούρκο Πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, την περασμένη Τετάρτη, στην Άγκυρα. Ο κ. Μητσοτάκης επανέλαβε τη γνωστή θέση για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, στη βάση των παραμέτρων των Ηνωμένων Εθνών, από το σημείο στο οποίο διακόπηκαν, το καλοκαίρι του 2017, στο Κραν Μοντανά. Ο Τούρκος Πρόεδρος σχολίασε τις αναφορές Μητσοτάκη επαναλαμβάνοντας, χωρίς περιστροφές τις γνωστές του θέσεις. Δεν υπήρξε, εξ όσων γίνεται αντιληπτό, συζήτηση στο Κυπριακό, αλλά παράλληλες τοποθετήσεις.

Στην Πάφο αντί στο Αμμάν η κ. Ολγκίν

Αντί στην ιορδανική πρωτεύουσα, πήγαν στην Πάφο, η Προσωπική Απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Μαρία Άνχελ Ολγκίν Κουεγιάρ, με ομάδα Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων. Τούτο έγινε κατά την πρόσφατη επίσκεψη της στην Κύπρο. Η συνάντηση ήταν προγραμματισμένη να γίνει στο Αμμάν, ωστόσο, λόγω των εξελίξεων στην περιοχή και το ενδεχόμενο να κλείσει ο εναέριος χώρος, προτιμήθηκε να γίνει εντός. Ως εκ τούτου η ομάδα των Ελληνοκυπρίων και των Τουρκοκυπρίων, που κλήθηκαν να συζητήσουν διάφορα ζητήματα, που άπτονται του Κυπριακού, μετέβησαν στην Πάφο μαζί με την αξιωματούχο του ΟΗΕ.

Στο μεταξύ, στη συνάντηση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες με τον κατοχικό ηγέτη, Τουφάν Έρχιουρμαν, συμμετείχε η πρώην επικεφαλής της ΟΥΝΦΙΚΥΠ, Ελίζαμπεθ Σπέχαρ. Η συμμετοχή της προέκυψε καθώς οι αξιωματούχοι της Γραμματείας που ασχολούνται με το Κυπριακό ( Ντι Κάρλο και Λακρουά), απουσίαζαν από τη Νέα Υόρκη.

Ο Μητσοτάκης ενημέρωσε Ερντογάν για Ηλεκτρική Διασύνδεση

Το έργο για της Ηλεκτρικής Διασύνδεσης Κρήτης- Κύπρου, με προοπτική να επεκταθεί και προς το Ισραήλ, τέθηκε από τον Έλληνα Πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη κατά τη συνάντησή του με τον Τούρκο Πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, την περασμένη Τετάρτη στην Άγκυρα. Το θέμα τέθηκε καθώς ως γνωστό η κατοχική πλευρά εμποδίζει την διεξαγωγή ερευνών για πόντιση καλωδίου. Η Αθήνα εγείροντας το όλο ζήτημα, σύμφωνα με αρμόδιες ελλαδικές πηγές,  δεν εισήλθε σε συζήτηση με την τουρκική πλευρά για το κατά πόσο θα προχωρήσει το έργο ή όχι. Κι αυτό, σύμφωνα με ελλαδικές πηγές,  για να μην θεωρηθεί πως η Ελλάδα εξαρτά τους σχεδιασμούς της από την Τουρκία. Επέλεξε, ωστόσο, να ενημερώσει την Άγκυρα για το έργο. Πέραν του γεγονότος τούτου, της πρόθεσης δηλαδή, το ζητούμενο είναι κατά πόσο θα προχωρήσει το όλο έργο. Και στην προκειμένη περίπτωση η υλοποίηση του έργου, σε αυτή τη φάση, που είναι καθοριστικής σημασίας, εξαρτάται από την Αθήνα. Κι αυτό γιατί σε θαλάσσια περιοχή της Ελλάδος  θα πρέπει, αρχικά, να γίνει η έρευνα και η πόντιση του καλωδίου. Σημειώνεται  ότι οι σχεδιασμοί σταμάτησαν λόγω των τουρκικών απειλών. Υπενθυμίζεται, πάντως, ότι οι Κυβερνήσεις Ελλάδος και Κύπρου έχουν αποφασίσει να γίνει νέα μελέτη βιωσιμότητας του έργου.

Η συνάντηση Μητσοτάκη- Ερντογάν χαρακτηρίσθηκε ως θετική καθώς αμφότεροι επέλεξαν, για διαφορετικούς λόγους, να κρατηθούν ήπιοι τόνοι. Η Άγκυρα προφανώς και επιλέγει αυτή την οδό- σε αυτή τη φάση καθώς μπορεί ανά πάσα στιγμή να αλλάξει- καθώς, μεταξύ άλλων, έχει άλλα ανοικτά μέτωπα, κυρίως στη Συρία. Παράλληλα, ο Ερντογάν παρά το γεγονός ότι φαίνεται να έχει την εύνοια του Τραμπ (παρακολουθήσαμε τι έγινε με τους Κούρδους), δεν θεωρεί δεδομένο ότι η στήριξη των ΗΠΑ θα είναι μέχρι τέλους. Γι αυτό, όπως σημειώνουν ενημερωμένες πηγές, αυτή η εύνοια μπορεί να σημαίνει πολλά αλλά και τίποτε.

Είναι, πάντως, προφανές ότι τόσο η Αθήνα όσο και η Άγκυρα δεν θέλουν «αμερικανική μεσολάβηση» στα ελληνοτουρκικά για προφανείς λόγους. Δεν θέλουν τη μεσολάβηση καθώς δεν ξέρουν τι θα προκύψει. Γι αυτό και  προτίμησαν να συζητήσουν από μόνοι τους, στέλνοντας το μήνυμα ότι συναντώνται σε «καλό κλίμα».

Την ίδια ώρα, είναι προφανές ότι ο Τούρκος Πρόεδρος χρειάζεται να αναδείξει μια εικόνα «ειρηνοποιού», η οποία εν πολλοίς εξυπηρετεί την κατοχική πλευρά τόσο στα ευρωτουρκικά αλλά και στο πεδίο των συνεργασιών στο ΝΑΤΟ .

Μητσοτάκης και Ερντογάν επέλεξαν να μην «αγγίξουν» τα ακανθώδη ζητήματα καθώς αυτό προφανώς θα προκαλούσε εντάσεις. Σε αυτή τη φάση, η Ελλάδα με τους «ήπιους τόνους» αγοράζει χρόνο και η Τουρκία, πιστώνεται με «καλή θέληση», την οποία οι διάφοροι τρίτοι καλοθελητές,  θα σπεύσουν να αναδείξουν για να εισπράξει η Άγκυρα δώρα.

Η ουσία είναι πως οι διαφορές παραμένουν, οι διαφορετικές προσεγγίσεις επίσης και ανά πάσα στιγμή, η Άγκυρα μπορεί να επανέλθει στο παλιό κακό της εαυτόν.

Οι ευρωπαϊκές χώρες κατασκευάζουν πολλά όπλα, όμως χρειάζονται τις ΗΠΑ για να συντονίσουν αυτή την ισχύ πυρός, δυσχεραίνοντας κατά συνέπεια τον σχεδιασμό μιας κοινής αμυντικής προσπάθειας χωρίς την Αμερική του Ντόναλντ Τραμπ, αναφέρει σε ανάλυσή του το POLITICO.

Ο επικεφαλής του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, είχε χλευάσει δημόσια την ιδέα μιας Ευρώπης να αμύνεται χωρίς τις ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι η Γηραιά Ήπειρος είναι αβοήθητη χωρίς αμερικάνικη βοήθεια.

Χωρίς αυτές τις δυνατότητες, η Ευρώπη έχει ελάχιστες ελπίδες να αποτρέψει τις εξωτερικές απειλές.

Βήμα προς τον απογαλακτισμό

«Πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αντικαταστήσουμε τους αμερικανικούς στρατηγικούς παράγοντες με τους δικούς μας ευρωπαϊκούς. Αυτή θα πρέπει να είναι η στρατηγική μας προτεραιότητα», δήλωσε αυτή την εβδομάδα ο Επίτροπος Άμυνας Άντριους Κουμπίλιους, αποκαλώντας το «ένα πρώτο βήμα προς την ανεξαρτησία μας».

Όμως η αποχώρηση από τις ΗΠΑ θα είναι χρονοβόρα και δαπανηρή. «Καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν μπορεί, εξ ορισμού, να αντικαταστήσει τις ΗΠΑ», δήλωσε ο Ολιβιέ Σμιτ, επικεφαλής έρευνας στο Ινστιτούτο Στρατιωτικών Επιχειρήσεων στο Βασιλικό Κολλέγιο Άμυνας της Δανίας.

Επίσης, αναλυτές επισημαίνουν ότι αυτό που υπονομεύει σε σημαντικό βαθμό την προσπάθεια της Ευρώπης να βασίζεται λιγότερο στις ΗΠΑ είναι η περίπλοκη πολιτική της ίδιας της ηπείρου, η οποία συχνά παρεμποδίζεται από την ανάγκη για ομοφωνία.

Σε περίπτωση διαζυγίου με τις ΗΠΑ, το κόστος θα ήταν απίστευτα ακριβό. Ο Ρούτε εκτιμά ότι θα ανερχόταν στο 10% του ΑΕΠ, διπλάσιο από αυτό που έχουν δεσμευτεί σήμερα να δαπανήσουν οι χώρες του ΝΑΤΟ για την άμυνα.

Ωστόσο, η Ευρώπη δεν ξεκινά από το μηδέν. Σε πολλούς τομείς, η ΕΕ έχει ήδη καλές εναλλακτικές λύσεις, δήλωσε η Καμίλ Γκραντ, γενική γραμματέας του αμυντικού λόμπι του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Βιομηχανιών Αεροδιαστημικής, Ασφάλειας και Άμυνας. «Νομίζω ότι στο 98% των περιπτώσεων υπάρχει κάποια ευρωπαϊκή λύση».

Όμως για να μπορέσουν οι ευρωπαϊκές χώρες να αναλάβουν δράση, θα πρέπει να ενοποιήσουν τις αμυντικές τους αγορές, να μειώσουν την επικάλυψη οπλικών συστημάτων, να αγοράσουν από κοινού όπλα και να επενδύσουν πολύ περισσότερα στην άμυνα.

«Το πρόβλημα της Ευρώπης δεν είναι ότι της λείπουν χρήματα. Είναι ότι της λείπει η συνοχή», επισημαίνει ο Τομ Τούγκενχαντ, πρώην Βρετανός υπουργός Ασφαλείας.

POLITICO

Οι έως τώρα συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία κρίνονται παραγωγικές και μάλιστα πρόκειται να επαναληφθούν την ερχόμενη εβδομάδα. Ο κύκλος των ενδιαφερομένων να εισέλθουν σε μια διαδικασία διαλόγου με τη Ρωσία διευρύνεται, μετά τα σχετικά μηνύματα που εξέπεμψαν Ευρωπαίοι ηγέτες, με πρώτο τον Εμανουέλ Μακρόν. Η ουκρανική πλευρά δηλώνει, δια του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, πρόθυμη να θέσει σε δημοψήφισμα τυχόν ειρηνευτική συμφωνία, από κοινού με τη διενέργεια εκλογών την άνοιξη, εάν πάντως, όπως διευκρινίζει, έχει προκύψει εκεχειρία.

Θα έλεγε κανείς ότι ο αιματηρός κύκλος που άνοιξε το 2022 (αν όχι ήδη από το 2014) οδηγείται στο κλείσιμό του. Και όμως: τίποτε το απτό δεν προκύπτει μέχρι στιγμής. Γιατί;

Στην περίπτωση της Ρωσίας, αυτό συναρτάται προς το ότι η τελευταία τετραετία δεν επέφερε ούτε την πλήρη διπλωματική απομόνωση, ούτε την οικονομική κατάρρευση στην οποία απέβλεπε το τείχος κυρώσεων που όρθωσε απέναντί της η Δύση. Απεναντίας αποτέλεσε την βάση οικοδόμησης ενός μοντέλου πολεμικού κεϊνσιανισμού, που προς το παρόν αποδίδει πολιτικο-οικονομικά στο εσωτερικό. Επιπλέον, το αργόσυρτο μοντέλο διεξαγωγής πολέμου που ακολουθείται, σε συνδυασμό με την αξιοποίηση επαγγελματιών στρατιωτών και ενισχύσεων από τη Βόρειο Κορέα μέχρι την… Αφρική, κρατά υπό έλεγχο τον αριθμό των απωλειών, που θα μπορούσε να αποδειχθεί απαγορευτικός για μία χώρα με τραυματικές πολεμικές μνήμες και σαφές δημογραφικό πρόβλημα.

Προφανώς, στους υπολογισμούς της Μόσχας κυριαρχούν οι πιθανότητες να εξαντληθεί πρώτη η Ουκρανία, πόσω μάλλον όταν το σφυροκόπημα της ενεργειακής της υποδομής έχει καταστεί καθημερινή υπόθεση. Εξ ού και δεν επικρατεί στους διαδρόμους του Κρεμλίνου η αίσθηση του επείγοντος για την εξεύρεση διπλωματικής λύσης. Αρκεί η εξαγορά χρόνου, όπως την εξασφαλίζει η επιδεικτική “ανταπόκριση” στα ανοίγματα του Ντόναλντ Τραμπ, ώστε με τη δύναμη των όπλων να επιτευχθούν εντέλει οι τεθέντες στόχοι.

Τα τελεσίγραφα του 2021

Αξίζει να θυμηθούμε ποιοι είναι αυτοί, κατά Πούτιν: η “αποστρατιωτικοποίηση” και η “αποναζιστικοποίηση” της Ουκρανίας. Ήτοι μία “αλλαγή καθεστώτος” στο Κίεβο που θα εξασφαλίσει πρωτίστως ότι η ουκρανική επικράτεια δεν θα προσφερθεί σε αντίπαλους στρατιωτικούς συνασπισμούς, αλλά και δεν θα καταστεί πεδίο μιας “εθνικής οικοδόμησης” που θα αναιρεί το εθνικό αφήγημα και την ιστορική αυτοσυνειδησία της ίδιας της Ρωσίας.

Με αυτή την έννοια, το να βγει από την πόρτα η προοπτική ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, για να επιστρέψει από το παράθυρο, υπό μορφήν δυτικών εγγυήσεων ασφαλείας και παρουσίας ξένων στρατευμάτων, είναι συνταγή για να μην προκύψει συμφωνία. Και δίχως ολοκληρωμένη συμφωνία, η Μόσχα δεν μπαίνει καν στη λογική της κατάπαυσης του πυρός.

Πολύς λόγος γίνεται βεβαίως για την εδαφική πτυχή της όποιας λύσης, καθώς η ρωσική πλευρά φέρεται αποφασισμένη να επικυρώσει την προσάρτηση των ουκρανικών επαρχιών που ήδη ελέγχει (αν και όχι στην πλήρη έκτασή τους). Όμως ο πραγματικός προάγγελος της εισβολής στην Ουκρανία ήσαν τα δύο τελεσίγραφα της Ρωσίας τον Δεκέμβριο του 2021, υπό τύπον σχεδίου συμφωνίας με τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ, για μια νέα αρχιτεκτονική συλλογικής ασφάλειας στην Ευρώπη, με αναστροφή των όσων πέτυχε η διεύρυνση της Ατλαντικής Συμμαχίας μετά το 1997.

Σκληρή τοποθέτηση από τον Λαβρόφ

Το Κρεμλίνο ανακοίνωσε χθες ότι ο νέος γύρος των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων για την Ουκρανία θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη εβδομάδα, όμως δεν επιβεβαίωσε τον τόπο διεξαγωγής του.

Τρεις πηγές που γνωρίζουν το θέμα έχουν πει στο Ρόιτερς ότι Αμερικανοί αξιωματούχοι πρότειναν μια τριήμερη συνάντηση τη Δευτέρα στο Μαϊάμι, σε συνέχεια αυτής που διεξήχθη στο Αμπού Ντάμπι.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντίμιτρι Πεσκόφ επιβεβαίωσε πως η Μόσχα και η Ουάσινγκτον συζητούν για διμερή εμπορική και οικονομική συνεργασία, αλλά πρόσθεσε πως είναι απίθανο τέτοιες συνομιλίες να προχωρήσουν μακριά πριν από τη διευθέτηση της σύγκρουσης στην Ουκρανία.

Ο Σεργκέι Λαβρόφ, πάλι, διαβάζει τη συγκυρία απαισιόδοξα. Σε συνέντευξή του στο TV BRICS ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διστάζουν πλέον να υλοποιήσουν τις προτάσεις που υπέβαλαν κατά τη συνάντηση Πούτιν – Τραμπ στο Άνκορεϊτζ τον Αύγουστο, ενώ η Ρωσία δεν βλέπει καμία πολλά υποσχόμενη οικονομική προοπτική στις σχέσεις της με την αμερικανική πλευρά.

Καίτοι η Ρωσία παραμένει ανοιχτή στη συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι ίδιοι οι Αμερικανοί δημιουργούν τεχνητά εμπόδια, κατά Λαβρόφ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιούν αθέμιτες μεθόδους για να καταστείλουν τους ανταγωνιστές τους, συμπεριλαμβανομένης της επιβολής κυρώσεων σε ρωσικές πετρελαϊκές εταιρείες, όπως η Lukoil και η Rosneft. Επίσης, οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούν να ελέγξουν τους στρατιωτικο-τεχνικούς δεσμούς της Ρωσίας με σημαντικούς στρατηγικούς εταίρους, όπως η Ινδία και άλλα μέλη των BRICS, κατήγγειλε ο Ρώσος υπουργός.

Στο πεδίο της ασφάλειας, η Βορειοατλαντική Συμμαχία, η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο Οργανισμός για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη έχουν ξεπεράσει τον χρόνο τους, υποστήριξε χαρακτηριστικά ο Λαβρόφ.

Η Δύση έχει εξαπολύσει έναν παγκόσμιο πόλεμο εναντίον της Ρωσίας και κάνει φρενήρεις προσπάθειες να τιμωρήσει τους εταίρους της τελευταίας. Η ασφάλεια, συμπλήρωσε, απαιτεί επίσης την αποτροπή της συνεχιζόμενης ύπαρξης στα σύνορά μας ενός ναζιστικού κράτους που δημιουργήθηκε από τη Δύση από την Ουκρανία και χρησιμοποιήθηκε για άλλη μια φορά για να διεξαγάγει πόλεμο εναντίον της Ρωσίας. Συνεπώς, η Ρωσία θα απορρίψει την ανάπτυξη στην Ουκρανία οποιουδήποτε όπλου που μπορεί να απειλήσει τα συμφέροντα ασφαλείας της.

www.capital.gr