Η διάβρωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δεν είναι «εξωτικό» πρόβλημα της Ασίας, αλλά παγκόσμιος κίνδυνος που μπορεί να μεταφερθεί εύκολα και στην Ευρώπη, προειδοποίησε η συγγραφέας, ομιλήτρια και ανθρωπίστρια Ντίνα Πέρλα Πόρτνααρ, σε συνέντευξή της στο Ινδικό Πρακτορείο Ειδήσεων, με αφορμή τις μαρτυρίες και τις εξελίξεις γύρω από τη θρησκευτική νομοθεσία και ειδικά τους νόμους περί «βλασφημίας».

Η Πόρτνααρ έθεσε στο επίκεντρο το ηθικό δίλημμα που, όπως είπε, καλλιεργείται συστηματικά: ότι η ελευθερία της θρησκείας και η ελευθερία της έκφρασης δήθεν «συγκρούονται». Αντίθετα, υποστήριξε, οι δύο ελευθερίες οφείλουν να ενισχύουν η μία την άλλη. Το πρόβλημα, κατά την ίδια, είναι πως οι νόμοι περί βλασφημίας χρησιμοποιούνται ως εργαλείο πίεσης κατά μειονοτήτων «με πρόσχημα» την προστασία της πίστης.

Συνδέοντας το θέμα με την ευθύνη του κράτους, τόνισε ότι ο πυρήνας της υπόθεσης δεν είναι η πίστη, αλλά ο εξαναγκασμός. Όπως περιέγραψε, αυτή η πίεση μπορεί να επιβάλλεται ακόμη και από κρατικούς μηχανισμούς, οδηγώντας σε διώξεις, αποκλεισμό, εκβιασμούς και ευρύτερες παραβιάσεις δικαιωμάτων — μέχρι και θανάτους. Μίλησε για «γκρίζες ζώνες» όπου η νομιμότητα, η ηθική και η πολιτική σκοπιμότητα μπλέκονται, παράγοντας ένα καθεστώς φόβου που σιωπά τη διαφωνία και την κριτική.

Η ίδια ανέφερε ότι η συζήτηση άγγιξε το Άρθρο 18 και το διεθνές δίκαιο, ωστόσο επέμεινε πως το κρίσιμο δεν είναι μόνο το νομικό πλαίσιο αλλά «η ηθική, η ακεραιότητα και τα ηθικά διλήμματα» που γεννώνται όταν ένα κράτος κωδικοποιεί μία ερμηνεία θρησκείας ως κανόνα και τη στρέφει κατά στοχοποιημένων ομάδων.

Ιδιαίτερο βάρος έδωσε στη διεθνή «τύφλωση» που, κατά την άποψή της, διαπιστώνεται στις μακροπρόθεσμες εκτιμήσεις κινδύνου. Επικαλούμενη στοιχεία και κατατάξεις από διεθνείς βάσεις δεδομένων (World Economic Forum και Statista), εξέφρασε απορία για το πώς η «διάβρωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων» εμφανίζεται ως κίνδυνος στα επόμενα δύο χρόνια, αλλά τείνει να εξαφανίζεται από τις προβλέψεις δεκαετίας — κάτι που χαρακτήρισε παράλογο με βάση όσα συμβαίνουν διεθνώς.

Στο ίδιο πλαίσιο, παρέθεσε το παράδειγμα της Μαλαισίας για να δείξει ότι «οι μουσουλμανικές χώρες μπορούν να είναι διαφορετικές» και να συνυπάρχουν ειρηνικά, αντιδιαστέλλοντας το με περιοχές όπου ο εξαναγκασμός γίνεται πολιτικό εργαλείο. Και εκεί έρχεται η κεντρική της προειδοποίηση: τα μοτίβα διώξεων και «βλασφημικών» διώξεων δεν είναι κλειδωμένα σε σύνορα. «Αυτό μπορεί να συμβεί στην Ευρώπη, μπορεί να συμβεί στην Ολλανδία, μπορεί να συμβεί στην Πορτογαλία», είπε, επιμένοντας ότι αυτά τα πρότυπα είναι μεταφερόμενα.

Η παρέμβασή της έγινε στο περιθώριο εκδήλωσης υψηλού επιπέδου με τίτλο «Blasphemy Laws and the Persecution of Minorities in Asia: Human Rights Implications and Paths Forward», κατά την 61η Σύνοδο του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ. Εκεί, σύμφωνα με το κείμενο, αναδείχθηκαν μορφές συστημικής στοχοποίησης μειονοτήτων (Χριστιανοί, Ινδουιστές, Αχμαντί στο Πακιστάν, Μπαχάι στο Ιράν) αλλά και η διάσταση των διώξεων εις βάρος γυναικών στο Αφγανιστάν.

Το τελικό της συμπέρασμα είναι σκληρό και πολιτικό: όταν οι νόμοι περί βλασφημίας χρησιμοποιούνται για να φιμώσουν μειονότητες, τότε παύουν να αφορούν την πίστη και γίνονται υπόθεση ισχύος. Και όταν η ισχύς μένει χωρίς λογοδοσία, τότε ακριβώς είναι που το δίκαιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων υποτίθεται ότι υπάρχει για να τη συγκρατεί.

Γράφει ο Κώστας Μαυρίδης, Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ-S&D

Τις προάλλες, διοργάνωσα εκδήλωση στο Ευρωκοινοβούλιο, με επίκεντρο την καταστροφή και βεβήλωση εκκλησιών, κοιμητηρίων και θρησκευτικών εικόνων στην τουρκοκρατούμενη περιοχή της Κύπρου. Η εκδήλωση περιελάμβανε έκθεση φωτογραφίας και έγινε με την ευκαιρία της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ. Συμμετείχε πλήθος κόσμου, ανάμεσά τους δεκάδες Ευρωβουλευτές, αξιωματούχοι της ΕΕ, διπλωμάτες, υπάλληλοι της ΕΕ, φοιτητές, μαθητές κ.ά. Την εκδήλωση άνοιξε με χαιρετισμό της η Πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου, η οποία επεσήμανε ότι η καταστροφή αυτή δεν αποτελεί απώλεια μόνο για την Κύπρο αλλά για ολόκληρη την Ευρώπη. Εκ μέρους του Κύπριου Προέδρου, συμμετείχε ο Υπουργός Οικονομικών Μ. Κεραυνός.

Οι σύντομες ομιλίες έγιναν εν μέσω των συγκλονιστικών φωτογραφιών που εκτίθενται για μια εβδομάδα σε τρεις ενότητες: καταστροφή και βεβήλωση εκκλησιών (ορθόδοξων, μαρωνίτικων, αρμενικών κ.ά), κοιμητηρίων και σύληση βυζαντινών εικόνων. Περιλαμβάνονται επίσης δύο εκκλησίες που έχουν αναστηλωθεί με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση μέσω της δικοινοτικής τεχνικής επιτροπής για την πολιτιστική κληρονομιά, γεγονός που αναδεικνύει τον θετικό αντίκτυπο που μπορεί να έχει η ΕΕ. Σε εκείνο τον περιβάλλοντα χώρο που καταμαρτυρούσε το έγκλημα, οι Δήμαρχοι/εκπρόσωποι των εννέα κατεχόμενων δήμων της Κύπρου, με ομιλίες και βιντεογραφικό υλικό, παρουσίασαν την καταστροφή και βεβήλωση εκκλησιών και μνημείων, διατρανώνοντας ταυτόχρονα το αναφαίρετο ανθρώπινο δικαίωμα για επιστροφή στην πατρώα γη. Στη συνέχεια, ο καταξιωμένος, πολυβραβευμένος και πολυμεταφρασμένος ποιητής Κυριάκος Χαραλαμπίδης απήγγειλε ποιήματα του για το δράμα της Κύπρου κι ειδικά για τους τόπους μας με τα «καρτερικά ελληνικά ονόματα.» Κι όπως εξήγησα, ο Κυρ. Χαραλαμπίδης είναι μεν από την Κύπρο, αλλά είναι πλέον ο ποιητής του Ελληνισμού, της Ευρώπης και της οικουμένης ολόκληρης.

Η πολιτισμική γενοκτονία στα κατεχόμενα είναι προέκταση του αρχικού εγκλήματος της τουρκικής εισβολής του 1974 και έγκλημα κατά της ανθρωπότητας, αλλά η εκδήλωση αυτή δεν ήταν σαν άλλες που διοργάνωσα. Όσοι μίλησαν, με εικόνες και λέξεις, συντέλεσαν μια αλλιώτικη λειτουργία, μνήμης και αγώνα, και μοίρασαν «αντίδωρο» για αγίους και ήρωες, γειτονιές με καρτερίμια κι ασβέστη, αυλές σπιτιών απλών ανθρώπων, κεντήματα, τραπεζομάντηλα, γιασεμιά, κυκλάμινα, βασιλικό, γλυκό του κουταλιού, χωριά παραδεισένια, τόπους κλεμμένους, σταυρούς στα κοιμητήρια στοιβαγμένους στη γωνιά, μνήματα ανοιχτά που θρηνούν στη σιωπή τους, ακρογιαλιές, περβόλια κι αλάνες, κληματαριές, μοναξιές λατρεμένες, δροσιά, εγκαρτέρηση και αγάπη, μαντήλια βρεγμένα στο δάκρυ, δρομάκια πόλεων που αντιλαλούν, μαχαιριές που σκοτώνουν και πληγές ανοιχτές που αιμορραγούν αγάπη… Αγάπη για το δίκαιο μέσα στον οίκο των συμφερόντων! Και έτσι διαμοίρασαν σε όλους τους παρευρισκόμενους το «αντίδωρο» από τον άρτο τον επιούσιο, για την πατρίδα που βεβηλώνεται. Κι ανάμεσά τους, ο οκτάχρονος Θοδωρής, μεγαλωμένος στις Βρυξέλλες, που έμαθε τόσα ώστε να προγραμματίζουμε το επόμενο ραντεβού μας. Τελικά, είχε δίκαιο όποιος κι αν το είπε: Μόνο όσοι χάσουν το δρόμο τους χίλιες φορές θα βρουν το δρόμο του γυρισμού.

Επαναλαμβάνουμε ότι η πολιτισμική γενοκτονία που συντελείται στα κατεχόμενα αποτελεί προέκταση του εγκλήματος της τουρκικής εισβολής του 1974. Φυσικά, η Ευρ. Επιτροπή έχει δυνατότητες παρέμβασης, αφού καθένας με ανθρώπινη συνείδηση κατανοεί ότι η απώλεια αυτής της κληρονομιάς, αποτελεί πρωτίστως απώλεια κι αποτυχία της ΕΕ. 

Γράφει ο Νίκος Αρβανίτης, Rodopi Press

Μια υπόθεση βανδαλισμού που ξεκίνησε ως προβοκάτσια τις πρώτες πρωινές ώρες της Παρασκευής, εξελίχθηκε σε ένα αποκαλυπτικό παρασκήνιο πολιτικής σκοπιμότητας στην οδό Αβέρωφ και 28ης Οκτωβριου στην Ξάνθη, με επίκεντρο το Τέμενος Χουριέτ. Το RodopiPress κατέγραψε βήμα προς βήμα τα γεγονότα που εκθέτουν τη στάση του τουρκικού προξενείου και των εκπροσώπων των παράλληλων δομών.

Α. Το Χρονικό της Προβοκάτσιας

Με το που έγινε γνωστή η αναγραφή του συνθήματος στον τοίχο του τεμένους, η κινητοποίηση των νόμιμων αρχών ήταν αστραπιαία. Στο σημείο έφτασαν αμέσως ο νόμιμος Τοποτηρητής Μουφτής Ξάνθης, ο Πρόεδρος της ΔΕΜΠ Ξάνθης και ισχυρή δύναμη της Αστυνομίας. Υπό την επίβλεψη του Μουφτή και με μέριμνα της ΔΕΜΠ, ξεκίνησε αμέσως η πλήρης αποκατάσταση της πρόσοψης του τεμένους.

1. Ο «Περίεργος» Σταυρός

Από την επιτόπια εξέταση του συμβόλου προκύπτει ένα κρίσιμο συμπέρασμα: Ο σταυρός που σχεδιάστηκε είναι περίεργος και δεν έχει καμία σχέση με τον συνήθη ελληνικό ορθόδοξο Σταυρό. Η ασυνήθιστη τεχτροτροπία του ενισχύει την εκτίμηση ότι πρόκειται για μια εσκεμμένη ενέργεια από κύκλους που επιδίωκαν να προκαλέσουν τεχνητή ένταση, χρησιμοποιώντας ένα σύμβολο που «ξενίζει» οπτικά όσους γνωρίζουν την ορθόδοξη παράδοση.

2. Το Προξενικό «Lockout» και ο αποκλεισμός των πιστών

Η κατάσταση πήρε άλλη τροπή με την άφιξη του ψευδομουφτή Μουσταφά Τράμπα, του Τούρκου Προξένου και του Χουσεΐν Μπαλτατζή (εκπροσώπου του ΚΙΕΦ και άλλων παράλληλων δομών). Σύμφωνα με το ρεπορτάζ:

• Μόλις αντιλήφθηκαν την παρουσία του νόμιμου Μουφτή στον χώρο, οι προαναφερόμενοι κλειδώθηκαν μέσα στο τέμενος.

• Αποτέλεσμα αυτής της κίνησης ήταν να παρεμποδιστεί η είσοδος σε όλους τους πιστούς που προσέρχονταν για την προσευχή τους.

• Ο νόμιμος Μουφτής παρέμεινε έξω, επιβλέποντας τις εργασίες αποκατάστασης, ενώ γεννάται το εύλογο ερώτημα: Με ποιο δικαίωμα ο Πρόξενος κλειδώθηκε στο τέμενος και δεν επέτρεπε στον νόμιμο Μουφτή και τους πιστούς να εισέλθουν;

3. Η Θεσμική Απάντηση: Μητρόπολη και Πολιτεία

Η ελληνική πολιτεία και η τοπική εκκλησία αντέδρασαν άμεσα, ακυρώνοντας στην πράξη κάθε προσπάθεια διχασμού:

1. Ιερά Μητρόπολις Ξάνθης: Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης κ.κ. Παντελεήμων όταν εγινε γνωστό το γεγονός του βανδαλισμού, μετέβη στη Μουφτεία Ξάνθης, επιβεβαιώνοντας εμπράκτως την ειρηνική συνύπαρξη στην περιοχή.

2. Υπουργείο Παιδείας: Ο Γενικός Γραμματέας Θρησκευμάτων εξέδωσε Δελτίο Τύπου καταδίκης του περιστατικού.

3. Νομικές Ενέργειες: Ο Πρόεδρος της ΔΕΜΠ Ξάνθης προσήλθε στην Αστυνομική Διεύθυνση για τις δέουσες ενέργειες.

4. Η Δήλωση της Μουφτείας Ξάνθης

Σε κλίμα ενότητας, η επίσημη Μουφτεία Ξάνθης εξέδωσε ανακοίνωση τονίζοντας:

«Δεν θα επιτρέψουμε σε κανέναν να υπονομεύσει την ειρηνική συνύπαρξη. Τα τεμένη της πόλης μας ανήκουν σε όλους όσους τα επισκέπτονται ειρηνικά και με σεβασμό. Έχουμε απόλυτη εμπιστοσύνη στις Αρχές της πατρίδας μας».

Β. Συμπέρασμα

Η ταχύτατη αποκατάσταση της πρόσοψης του τεμένους από τη ΔΕΜΠ και η θεσμική στάση της Μουφτείας και της Μητρόπολης εξουδετέρωσαν την προβοκάτσια. Παραμένει, ωστόσο, το μελανό σημείο της στάσης του Προξενείου και των εκπροσώπων των παράλληλων δομών (ΚΙΕΦ), που επέλεξαν να μετατρέψουν έναν χώρο λατρείας σε πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης, αποκλείοντας ακόμα και τους ίδιους τους μουσουλμάνους πιστούς από το τέμενος.

Γ. ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ