Σε αναζήτηση ρόλου και πολιτικού χώρου βρίσκονται οι Τούρκοι στη Βουλγαρία, όπως αναφέρει δημοσίευμα στη Deutsche Welle. Η Βουλγαρία φιλοξενεί σήμερα τη μεγαλύτερη τουρκική πληθυσμιακή ομάδα στα Βαλκάνια. Περίπου 500.000 πολίτες – σχεδόν το 8% του συνολικού πληθυσμού, σύμφωνα με την απογραφή του 2021 – αυτοπροσδιορίζονται ως Τούρκοι. Πρόκειται κυρίως για απογόνους Οθωμανών εποίκων που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή κατά τον 14ο και 15ο αιώνα. Η παρουσία τους αποτυπώνεται ακόμη και στο τοπίο της πρωτεύουσας, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το ιστορικό Τζαμί Μπάνια Μπάσι στη Σόφια, χτισμένο τον 16ο αιώνα.

Οι περισσότεροι Βούλγαροι Τούρκοι είναι σουνίτες μουσουλμάνοι και κατοικούν κυρίως στις νότιες και βορειοανατολικές επαρχίες της χώρας (κοντά στα σύνορα με την Ελλάδα δηλαδή). Διατηρούν την τουρκική γλώσσα, σε αντίθεση με τους βουλγαρόφωνους μουσουλμάνους, γνωστούς ως Πομάκους. Παράλληλα, στο μωσαϊκό των μουσουλμανικών κοινοτήτων της χώρας συγκαταλέγονται και μουσουλμάνοι Ρομά, καθώς και νεότεροι μετανάστες από τη Συρία και το Αφγανιστάν μετά το 2015.

Πολιτισμική θρησκευτικότητα και καθημερινή συνύπαρξη

Σύμφωνα με έρευνα του 2017, περίπου το 89% των Βούλγαρων μουσουλμάνων δηλώνουν θρησκευόμενοι. Ωστόσο, όπως επισημαίνει η κοινωνιολόγος Μαρίνα Λιάκοβα, η θρησκευτικότητα στη Βουλγαρία έχει κυρίως πολιτισμικό χαρακτήρα. Η τήρηση του Ραμαζανιού είναι διαδεδομένη, όμως η τακτική προσέλευση στο τζαμί παραμένει περιορισμένη, ενώ η μαντίλα σπάνια εμφανίζεται στις νεότερες γενιές.

Οι πέντε αιώνες οθωμανικής κυριαρχίας άφησαν βαθύ αποτύπωμα, όχι μόνο πολιτικά αλλά και πολιτισμικά. Χριστιανοί και μουσουλμάνοι επηρεάστηκαν αμοιβαία σε γλώσσα, κουζίνα και καθημερινές πρακτικές. Στην πράξη, όπως επισημαίνουν κοινωνικοί επιστήμονες, κυριαρχεί μια μορφή «γειτονικής συνύπαρξης». Ωστόσο, η αυξημένη μετανάστευση από τη Μέση Ανατολή έχει ενισχύσει σε τμήματα της κοινωνίας αρνητικές στάσεις απέναντι στο Ισλάμ, ιδίως όταν αυτό συνδέεται ιστορικά με την οθωμανική περίοδο.

Το τραύμα της «Διαδικασίας Αναγέννησης»

Οι πληγές του παρελθόντος παραμένουν ανοιχτές. Το 1984-85, επί καθεστώτος του Τόντορ Ζίβκοφ, επιβλήθηκε στους Βούλγαρους Τούρκους υποχρεωτική αλλαγή ονομάτων σε βουλγαρικά, στο πλαίσιο της λεγόμενης «Διαδικασίας Αναγέννησης». Στόχος ήταν η εξάλειψη της εθνικής τους ταυτότητας.

Το 1989, μετά από μαζικές διαμαρτυρίες, περισσότεροι από 360.000 Τούρκοι απελάθηκαν στην Τουρκία – μια από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις εθνοτικής εκδίωξης στην Ευρώπη μετά το 1945. Ο στρατός απέκλεισε χωριά, έγιναν συλλήψεις και σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εκατοντάδες έως και 2.500 άνθρωποι σκοτώθηκαν.

Παρά τη διακήρυξη του βουλγαρικού κοινοβουλίου το 2012, που αναγνώρισε και καταδίκασε τις παραβιάσεις, καμία ουσιαστική δικαστική διαδικασία δεν προχώρησε. Κανένας υπεύθυνος δεν λογοδότησε. Ιστορικοί, όπως ο Τόμας Καμουζέλα, επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει πολιτική βούληση για ουσιαστική αναμέτρηση με το παρελθόν. Το ζήτημα παραμένει ευαίσθητο, ακόμη και εντός των ίδιων των οικογενειών.

Παράλληλα, εκκρεμούν ζητήματα αποκατάστασης περιουσιών που κατασχέθηκαν εκείνη την περίοδο. Προσπάθειες της μουσουλμανικής ηγεσίας να ανακτήσει τζαμιά και γη που δημεύθηκαν δεν έχουν ευοδωθεί.

Η πολιτική εκπροσώπηση σε κρίση

Για δεκαετίες, η τουρκική μειονότητα εκπροσωπήθηκε κυρίως από το Κίνημα για τα Δικαιώματα και τις Ελευθερίες (DPS), το οποίο διαδραμάτισε ρυθμιστικό ρόλο στην πολιτική σκηνή της χώρας. Ωστόσο, το 2024 το κόμμα διασπάστηκε. Ο Ντέλιαν Πεέφσκι ανέλαβε τον έλεγχο και το μετονόμασε σε «DPS-Νέα Αρχή», ενώ ο ιστορικός ηγέτης Άχμεντ Ντογκάν ίδρυσε νέο πολιτικό σχηματισμό.

Οι κατηγορίες περί διαφθοράς, εξαγοράς ψήφων και αθέμιτης επιρροής βαραίνουν τον Πεέφσκι, ο οποίος βρίσκεται υπό αμερικανικές κυρώσεις από το 2021. Οι αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις από το φθινόπωρο του 2025 στρέφονται και εναντίον του, καθώς, παρότι δεν μετέχει στην κυβέρνηση του Ρόσεν Σελιάζκοφ, την στηρίζει κοινοβουλευτικά.

Σήμερα, οι Τούρκοι της Βουλγαρίας ζουν σε ένα πλαίσιο τυπικής συνταγματικής ισότητας, αλλά με την Ορθόδοξη Εκκλησία να διατηρεί προνομιακό καθεστώς ως «παραδοσιακή θρησκεία». Η τουρκική γλώσσα δεν αποτελεί γλώσσα διδασκαλίας στο δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα, ενώ ζητήματα ταυτότητας παραμένουν πολιτικά ευαίσθητα.

Η Άγκυρα επηρεάζει θρησκευτικά τη χώρα μέσω της Diyanet, χρηματοδοτώντας τζαμιά και ρυθμίζοντας την εκπαίδευση ιμάμηδων.

Τί μας δείχνει ουσιαστικά το δημοσίευμα της Deutsche Welle; Ότι στη γειτονική Βουλγαρία η τουρκική μειονότητα, η οποία δέχτηκε διώξεις αναζητά πολιτικό ρόλο και δεν τον έχει βρει μέχρι στιγμής παρότι το 8% των Βούλγαρων αυτοπροσδιορίζονται ως Τούρκοι. Στην Ελλάδα η μουσουλμανική μειονότητα, η οποία ουδεμία βαρβαρότητα δεν έχει αντιμετωπίσει και έχει δεχτεί την αρωγή του ελληνικού κράτους, έχει γίνει αντικείμενο εργαλειοποίησης από την Άγκυρα. Εγκάθετοι του τουρκικού παρακράτους μπαινοβγαίνουν σε ελληνικά εδάφη και προσπαθούν να επηρεάσουν καταστάσεις και να εγείρουν ζητήματα “Δυτικής Θράκης”, παρότι η μειονότητα απολαμβάνει τα ίδια δικαιώματα με τους υπόλοιπους Έλληνες. Η Ελλάδα πρέπει να αφυπνιστεί και να πάρει μέτρα αυστηρά για τον περιορισμό των Τούρκων πρακτόρων που δρούνε με άνδρο το προξενείο στην Κομοτηνή.

Η εκπομπή Direct News με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια ανοίγει με «αποκαλυπτικά δημοσιεύματα» και ένα «συγκλονιστικό μήνυμα» του Ισραηλινού πρωθυπουργού, το οποίο παρουσιάζεται ως μανιφέστο που προδιαγράφει νέα αρχιτεκτονική συμμαχιών στην Ανατολική Μεσόγειο και πέρα από αυτή.

Στο επίκεντρο τίθεται η δήλωση Νετανιάχου περί δημιουργίας συμμαχίας που θα περιλαμβάνει Ινδία, Ελλάδα και Κύπρο, ως απάντηση –όπως λέγεται– απέναντι σε έναν «ριζοσπαστικό σιιτικό και σουνιτικό άξονα». Η εκπομπή το «διαβάζει» ως μήνυμα προς την Τουρκία, το Κατάρ, τη Μουσουλμανική Αδελφότητα και, συνολικά, σε δίκτυα επιρροής και proxies που επιχειρούν αποσταθεροποίηση.

«Εξάγωνο» συμμαχιών από Νετανιάχου! Ινδία, Ελλάδα, Κύπρος και αραβικά κράτη ως αντίβαρο σε Ιράν, Τουρκία και Πακιστάν

1) Η «μεγάλη δήλωση» Νετανιάχου και η “σφιχτή” σχέση με την Ινδία

Ο παρουσιαστής υπογραμμίζει ότι ο Νετανιάχου περιέγραψε ένα σύστημα συμμαχιών εντός/εκτός Μεσογείου με συμμετοχή:

• μεσογειακών χωρών όπως Ελλάδα – Κύπρος,

• Ινδίας,

• αραβικών και αφρικανικών κρατών (με αναφορές στη Σομαλιλάνδη),

• και ευρύτερων ασιατικών παικτών.

Κομβικό στοιχείο, σύμφωνα με την εκπομπή, είναι η επίσκεψη του Ινδού πρωθυπουργού Μόντι στην Ιερουσαλήμ και η ομιλία του στην Κνεσέτ, ως «σφράγισμα» μιας σχέσης που βαθαίνει και περνά σε στρατηγικό επίπεδο.

2) «Καμία διάθεση» Ισραήλ για επαναπροσέγγιση με Τουρκία

Δεύτερος άξονας της εκπομπής είναι η πληροφορία πως αμερικανικοί κύκλοι πιέζουν/μεσολαβούν για να «τα βρουν» Ισραήλ και Τουρκία. Το Direct News επικαλείται επαφές/πηγές και μεταφέρει την απάντηση από την Ιερουσαλήμ ως απόλυτη άρνηση:

• «Δεν έχουμε να συζητήσουμε τίποτα»,

• «Δεν θα καθίσουμε στο τραπέζι».

Η εκπομπή το εντάσσει σε μια συνολικότερη ανάγνωση: οι ΗΠΑ επιδιώκουν “ισορροπίες” στην περιοχή, όμως στο ισραηλινό πεδίο η Τουρκία αντιμετωπίζεται ως διαφορετική κατηγορία αντιπαράθεσης, άρα «όποια προσπάθεια θα πέσει σε τοίχο».

3) Ιράν: τελεσίγραφα, αναβολή χτυπήματος και «ψυχολογικός πόλεμος»

Το τρίτο και πιο «εκρηκτικό» σκέλος αφορά την κλιμάκωση γύρω από το Ιράν:

• γίνεται αναφορά σε τελεσίγραφο 48 ωρών για συμφωνία στο πυρηνικό πρόγραμμα,

• σε σενάριο επίθεσης που «συζητήθηκε/προετοιμάστηκε» και αναβλήθηκε την τελευταία στιγμή για να μετατεθεί «στις επόμενες ημέρες»,

• σε εσωτερική πίεση στην Ουάσιγκτον (αναφορές σε παραινέσεις “φρένου” και σε φωνές υπέρ άμεσης επίθεσης),

• και σε ανάγνωση της επικοινωνίας (post/σύνθημα τύπου “Καρχηδόνα”) ως σήμα μετάβασης από διπλωματία σε στρατιωτική επιλογή.

Στο ίδιο πλαίσιο μπαίνουν:

• κινεζική παρουσία (κατασκοπευτικό/συλλογής πληροφοριών πλοίο, παρακολούθηση/αισθητήρες),

• ρωσική ενίσχυση (οπλικά συστήματα/ελικόπτερα),

• και η παρατήρηση ότι η ενεργειακή διάσταση πιέζει ιδιαίτερα το Πεκίνο.

4) Σομαλιλάνδη: «παράθυρο» για ελληνική παρουσία στο Κέρας της Αφρικής

Η εκπομπή επαναφέρει το θέμα της Σομαλιλάνδης ως γεωπολιτική ευκαιρία και ως χώρο με θαλάσσιο διάδρομο υψηλής σημασίας για ναυτιλία/εμπόριο. Γίνεται λόγος για:

• ανάγκη «έξυπνων κινήσεων»,

• οικονομική/ναυτιλιακή στόχευση,

• αλλά και πολιτική προσοχή λόγω διεθνούς νομικού πλαισίου (ΟΗΕ/αναγνωρίσεις).

5) Michael Rubin και “πυρηνικές φιλοδοξίες” Τουρκίας – μήνυμα προς Ινδία

Τέλος, η εκπομπή αξιοποιεί άρθρο/ανάλυση του Michael Rubin ως γέφυρα: παρουσιάζεται η ιδέα ότι η Ινδία πρέπει να λάβει μέτρα απέναντι σε τουρκικές πυρηνικές φιλοδοξίες, με αναφορές σε συνεργασίες/διαύλους (Κίνα–Πακιστάν) και στη γενικότερη αντιπαράθεση που “δένει” με το «μανιφέστο» Νετανιάχου.

Δείτε την εκπομπή:

Σε πλήρη εφαρμογή τίθεται από σήμερα, Τρίτη 24 Φεβρουαρίου 2026, το νέο μοντέλο στρατιωτικής θητείας στις Ένοπλες Δυνάμεις, με αφετηρία την κατάταξη της Α’ ΕΣΣΟ 2026. Οι στρατεύσιμοι θα παρουσιαστούν στις μονάδες από 24 έως 27 Φεβρουαρίου, σηματοδοτώντας την έναρξη ενός πλαισίου που το υπουργείο Εθνικής Άμυνας εντάσσει στην «Ατζέντα 2030».

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, έχει επανειλημμένα χαρακτηρίσει τις αλλαγές «επιβεβλημένες», επικαλούμενος την ανάγκη προσαρμογής σε σύγχρονα δεδομένα: γεωπολιτικές ανακατατάξεις, τεχνολογικές εξελίξεις και νέα επιχειρησιακά πρότυπα όπως αυτά που αναδείχθηκαν στις πρόσφατες συρράξεις.

Η “ραχοκοκαλιά” των αλλαγών: 10 εβδομάδες βασική εκπαίδευση – αποκλειστικά στον Στρατό Ξηράς

Κεντρικός πυλώνας του νέου συστήματος είναι η βασική εκπαίδευση διάρκειας 10 εβδομάδων, η οποία πλέον πραγματοποιείται αποκλειστικά στον Στρατό Ξηράς. Στόχος, όπως περιγράφεται, είναι η «ολοκληρωμένη εκπαίδευση του σύγχρονου μαχητή», με νέα αντικείμενα (π.χ. drones, Α’ Βοήθειες) αλλά και αναβάθμιση των υπαρχόντων με περισσότερες βολές, πορείες και ασκήσεις.

Παράλληλα, στο «πακέτο» περιλαμβάνονται: αναβάθμιση συσσιτίου, νέο σύστημα υγειονομικών εξετάσεων στα κέντρα κατάταξης και μετάθεση του συνόλου των στρατευσίμων σε επιχειρησιακές μονάδες μετά την εκπαίδευση.

Λιγότερες ΕΣΣΟ, λιγότερα Κέντρα: πώς θα γίνεται η κατάταξη

Με το νέο μοντέλο:

• Οι ΕΣΣΟ μειώνονται από 6 σε 4: Φεβρουάριο, Μάιο, Αύγουστο, Νοέμβριο.

• Όλοι οι στρατεύσιμοι κατατάσσονται στον Στρατό Ξηράς. Μετατάξεις σε Πολεμική Αεροπορία και Πολεμικό Ναυτικό προβλέπονται μόνο για οπλίτες με εξειδικευμένα επαγγελματικά προσόντα.

• Η κατάταξη θα γίνεται σε 13 Κέντρα Εκπαίδευσης.

Θητεία 12 μήνες – 9 μήνες για συγκεκριμένες επιλογές/τοποθετήσεις

Η βασική διάρκεια παραμένει 12 μήνες, με εξαίρεση όσους:

• καταταγούν ως πρότακτοι ή πρωτόκλητοι, ή

• επιλεγούν/επιλέξουν να υπηρετήσουν σε Θράκη, νησιά Ανατολικού Αιγαίου, στην ΕΛΔΥΚ ή στον Λόχο Ευζώνων της Προεδρικής Φρουράς, όπου προβλέπεται 9μηνη θητεία.

Τα 3 στάδια εκπαίδευσης: τι αλλάζει στην πράξη

1) Βασική εκπαίδευση (Κέντρα κατάταξης)

Περιλαμβάνει:

• Αρχική εκπαίδευση (με την εβδομάδα κατάταξης) που ολοκληρώνεται με ορκωμοσία.

• Εκπαίδευση μαχητή, όπου αναπτύσσεται πλήρως η επιχειρησιακή ικανότητα του οπλίτη.

2) Ειδική εκπαίδευση (Μονάδες Ειδικοτήτων / ΚΔΒΜ)

Γίνεται σε:

• Μονάδες Εκπαίδευσης Ειδικοτήτων (ανά Μείζονα Διοίκηση/Σχηματισμό) ή

• Κέντρα Διά Βίου Μάθησης (ΚΔΒΜ), με στόχο «κάθετες δεξιότητες» και ειδικότητες.

Υπάρχουν και ειδικότητες που μετατίθενται απευθείας σε μονάδες (π.χ. ιατροί, νοσηλευτές, φυσικοθεραπευτές, μικροβιολόγοι, πληροφορικής, μουσικοί, χημικοί κ.ά.).

3) Επιχειρησιακή ένταξη (σε μονάδες)

Το τελευταίο στάδιο αφορά την ένταξη στις μονάδες όπου ο οπλίτης τοποθετείται/μετατίθεται για το υπόλοιπο της θητείας.

Βασική εκπαίδευση 10 εβδομάδων: περισσότερη «πράξη» και νέα αντικείμενα

Το νέο μοντέλο προβλέπει:

• Αύξηση πρακτικής εκπαίδευσης.

• Περισσότερες βολές και νέα είδη: νυχτερινή βολή, βολή πιστολίου, ρίψη εκπαιδευτικής χειροβομβίδας.

• Περισσότερα αντικείμενα τακτικής, πορείες, ασκήσεις μικρών ομάδων και νυχτερινές εκπαιδεύσεις.

• Συνδυαστικές εκπαιδεύσεις αυξανόμενης δυσκολίας (π.χ. πορεία + βολή, νυχτερινή πορεία-βολή, διανυκτέρευση στο ύπαιθρο).

• Εκπαίδευση σε «οριζόντιες δεξιότητες» για την καθημερινή ζωή: Α’ Βοήθειες, πυροπροστασία, περιβαλλοντική εκπαίδευση.

• Εκπαίδευση σε ΣμηΕΑ (drones): θεωρία, μέθοδοι ανίχνευσης/εντοπισμού/αντιμετώπισης, εξάσκηση σε εξομοιωτή με σενάρια δυσκολίας. Όσοι περάσουν, δίνουν τελική δοκιμασία σε εκπαιδευτικό ΣμηΕΑ, αποκτούν δεξιότητα χειριστή και ειδικό διακριτικό σήμα στη στολή.

Ειδική εκπαίδευση 4 εβδομάδων: λιγότερες ειδικότητες, πιο «χρηστικές» δεξιότητες

Η ειδική εκπαίδευση έχει διάρκεια 4 εβδομάδες και οργανώνεται σε επιλεγμένες επιχειρησιακές μονάδες, σχολές/κέντρα και ΚΔΒΜ.

• Καταργούνται ειδικότητες που δεν ταιριάζουν στο σύγχρονο επιχειρησιακό περιβάλλον.

• Οι ειδικότητες ομαδοποιούνται σε 19 εκπαιδευτικές (από 46 κύριες).

• Ξεκινά πιλοτική εφαρμογή προγραμμάτων δεξιοτήτων σε ΚΔΒΜ με πιστοποιημένη εξειδίκευση. Για την Α’ ΕΣΣΟ προβλέπονται:

  • Χειριστής Μηχανημάτων

  • Ναυαγοσώστης – Αυτοδύτης

  • Οπλουργός

  • Χειριστής Drone

  • πρόγραμμα Κυβερνοασφάλειας στη Σχολή Προγραμματιστών Η/Υ
    Τα πεδία δεξιοτήτων προβλέπεται να διευρυνθούν στις επόμενες ΕΣΣΟ.

Τοποθετήσεις: προτεραιότητα Θράκη και Ανατολικό Αιγαίο – 70% των οπλιτών

Μετά τη βασική και ειδική εκπαίδευση, οι οπλίτες τοποθετούνται σε Επιχειρησιακές Μονάδες (ελιγμού, υποστήριξης μάχης, διοικητικής μέριμνας), «υψηλών απαιτήσεων» και κατά απόλυτη προτεραιότητα σε Θράκη και Ανατολικό Αιγαίο, όπου προβλέπεται να κατευθυνθεί το 70%.

Οι οπλίτες αποκτούν δικαίωμα τακτικής μετάθεσης μετά τη συμπλήρωση 6 μηνών από την κατάταξη, για:

• 12 εβδομάδες (στην 9μηνη θητεία) ή

• 26 εβδομάδες (στην 12μηνη θητεία)
  Οι τοποθετήσεις θα γίνονται με μοριοδότηση (γνώσεις/δεξιότητες, τόπος προτίμησης–εντοπιότητα).

Αποζημίωση: από 8,80€ σε 50€ ή 100€ – αυξήσεις και για πολύτεκνους, γονείς, ορφανούς

Η μηνιαία αποζημίωση αλλάζει δραστικά:

• 100€ για όσους υπηρετούν σε παραμεθόριο (Θράκη και νησιά Ανατολικού Αιγαίου),

• 50€ για όσους υπηρετούν στην ενδοχώρα,
  από 8,80€ που ίσχυε έως σήμερα.

Για ειδικές κατηγορίες:

• Τέκνα πολύτεκνων οικογενειών: 150€ (από 35€).

• Οπλίτες γονείς: 150€ για 1 τέκνο, 200€ για 2 τέκνα, +50€ για κάθε επιπλέον.

• Άγαμοι ορφανοί και από τους δύο γονείς: 200€ (από 100€).

Συσσίτιο: νέο διατροφολόγιο, + χρήματα ανά μερίδα

Η αναβάθμιση του συσσιτίου στηρίζεται σε νέο κανονισμό τροφοδοσίας «με σύγχρονα διατροφικά πρότυπα» και αύξηση της τροφοδοτικής μερίδας:

• από 4,50€ σε 6,40€.

Το νέο διατροφολόγιο προβλέπει εμπλουτισμό με νέα είδη, κάλυψη ημερήσιας θερμιδικής αξίας, δυνατότητα εξατομικευμένων μερίδων και ταυτόχρονη εφαρμογή σε όλα τα κέντρα εκπαίδευσης.

Το πολιτικό στίγμα της αλλαγής

Το υπουργείο Εθνικής Άμυνας «δένει» το νέο μοντέλο με τη συνολικότερη μεταρρύθμιση της «Ατζέντας 2030», παρουσιάζοντάς το ως απάντηση σε έναν κόσμο όπου οι επιχειρήσεις δεν θυμίζουν πια «παραδοσιακό στρατόπεδο»: τεχνολογία, drones, κυβερνοχώρος και αυξημένες απαιτήσεις ετοιμότητας μπαίνουν πλέον στον κορμό της θητείας – μαζί με ένα σαφές κίνητρ