Αναλύσεις
France 24 :Ο Χαμενεΐ αντικαθιστά τον Χαμενεΐ: Το Ιράν αψηφά τον Τραμπ, σηματοδοτεί συνέχεια
Η επιλογή του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ από το Ιράν για να αντικαταστήσει τον δολοφονημένο πατέρα του, Αλί Χαμενεΐ, ως ανώτατο ηγέτη σηματοδοτεί την εδραίωση της σκληροπυρηνικής κληρικής εξουσίας και τη συνεχιζόμενη αντίσταση εν μέσω της στρατιωτικής επίθεσης μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ. Υπογραμμίζει επίσης την πολιτική αποτυχία του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να περιγράψει λεπτομερώς τους στόχους του πολέμου.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΓΕΙΩΤΗΣ
France 24 :Ο Χαμενεΐ αντικαθιστά τον Χαμενεΐ: Το Ιράν αψηφά τον Τραμπ, σηματοδοτεί συνέχεια
Ανάλυση της Λίλα ΧΑΣΙΝΤΟ
Η επιλογή του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ από το Ιράν για να αντικαταστήσει τον δολοφονημένο πατέρα του, Αλί Χαμενεΐ, ως ανώτατο ηγέτη σηματοδοτεί την εδραίωση της σκληροπυρηνικής κληρικής εξουσίας και τη συνεχιζόμενη αντίσταση εν μέσω της στρατιωτικής επίθεσης μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ. Υπογραμμίζει επίσης την πολιτική αποτυχία του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να περιγράψει λεπτομερώς τους στόχους του πολέμου.
της Λίλα ΧΑΣΙΝΤΟ
Μια γυναίκα ποζάρει με μια φωτογραφία του νέου Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, και του εκλιπόντος πατέρα του, Αλί Χαμενεΐ, σε συγκέντρωση στο κέντρο της Τεχεράνης στις 9 Μαρτίου 2026. © Atta Kenaré, AFP
Μετά από περισσότερο από μία εβδομάδα μαζικών βομβαρδισμών από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, περίπου 1.200 αναφερόμενους θανάτους Ιρανών, επτά νεκρούς Αμερικανούς στρατιώτες, ζημιές στις υποδομές, εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου, μπλοκαρισμένα πλοία και καθηλωμένες πτήσεις, το Ιράν απέκτησε τον νέο ηγέτη που όλοι περίμεναν εδώ και χρόνια.
Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο 56χρονος γιος του εκλιπόντος Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ , ορίστηκε ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, καθώς το ισλαμικό καθεστώς αντιμετωπίζει μια υπαρξιακή κρίση. Το μήνυμα της Συνέλευσης Εμπειρογνωμόνων, του οργάνου που έχει την εξουσία να διορίσει τον νέο ηγέτη, ήταν σαφές στο Ιράν και στον κόσμο. Το Βελαγιάτ-ε-Φακίχ , το σιιτικό πολιτικό δόγμα στο οποίο στηρίζεται η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, θα συνεχιζόταν, η αντίσταση δεν θα πτοούνταν και η αλλαγή που πολλοί Ιρανοί λαχταρούσαν δεν ήταν πουθενά κοντά.
Ο Χαμενεΐ διορίστηκε νέος ηγέτης μόλις μια εβδομάδα αφότου οι ιρανικές αρχές επιβεβαίωσαν τον θάνατο του 86χρονου πατέρα του στον αρχικό γύρο αμερικανοϊσραηλινών επιδρομών. Εν μέσω φημών για τις υλικοτεχνικές δυσκολίες της διεξαγωγής ψηφοφορίας και εικασιών για το εάν ο πόλεμος θα μπορούσε να ενισχύσει μια μεταρρυθμιστική φωνή, η απόφαση ήταν άμεση και σαφής.
Ο Τραμπ προσπαθεί να εκτιμήσει εάν ο νέος Αγιατολάχ είναι «ένας ηγέτης με τον οποίο μπορεί να συνεργαστεί»
«Το μήνυμα είναι πολύ σαφές. Είναι ένα μήνυμα αποφασιστικότητας που στέλνει η ιρανική κυβέρνηση», δήλωσε ο Σιαβός Γκάζι του FRANCE 24, αναφερόμενος από την Τεχεράνη το πρωί μετά την ανακοίνωση. «Τα μέλη της Συνέλευσης Εμπειρογνωμόνων δήλωσαν ότι συνεχίζει την κληρονομιά του πατέρα του… Στην πραγματικότητα, το αποτέλεσμα του πολέμου που ξεκίνησε ο [Πρόεδρος των ΗΠΑ] Ντόναλντ Τραμπ και ο [Ισραηλινός Πρωθυπουργός] Μπενιαμίν Νετανιάχου είναι να αντικαταστήσει έναν 86χρονο με έναν 56χρονο. Έτσι, τίποτα δεν αλλάζει και το μήνυμα είναι: Θα συνεχίσουμε την πορεία μας – και θα συνεχίσουμε να αντιστεκόμαστε στους Αμερικανούς και τους Ισραηλινούς».
Για να αποδείξουν το επιχείρημα, τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ακολούθησαν την ανακοίνωση, η οποία μεταδόθηκε τη Δευτέρα γύρω στη 1 π.μ. τοπική ώρα, με μια αναφορά για μια νέα επίθεση στο Ισραήλ. «Το Ιράν εξαπέλυσε ένα πρώτο κύμα πυραύλων υπό τον Αγιατολάχ Σαγίντ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ προς τα [παλαιστινιακά] κατεχόμενα εδάφη», δήλωσαν οι κρατικοί ραδιοφωνικοί σταθμοί, ενώ η κρατική τηλεόραση μετέδωσε μια φωτογραφία ενός βλήματος που έφερε το σύνθημα «Στις εντολές σας, Σαγίντ Μοτζτάμπα», χρησιμοποιώντας ένα ισλαμικό τιμητικό προσφώνημα.
Οι πλούσιοι σε πετρέλαιο γείτονες του Ιράν στον Κόλπο έλαβαν επίσης ένα μήνυμα για την επαναλειτουργία των συνηθισμένων δραστηριοτήτων λίγες ώρες αργότερα, με τη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και το Κατάρ να αναφέρουν νέες εκρήξεις και επιθέσεις τη Δευτέρα. Οι ασιατικές αγορές, ανοίγοντας για μια νέα εβδομάδα συναλλαγών, αντανακλούσαν τις οικονομικές πιέσεις του αποκλεισμού του Στενού του Ορμούζ από το Ιράν , μέσω του οποίου μεταφέρεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου. Οι τιμές του πετρελαίου εκτοξεύτηκαν στο ιστορικό υψηλό των 120 δολαρίων ανά βαρέλι το πρωί της Δευτέρας, προτού υποχωρήσουν σε μια κρίσιμη συνεδρίαση συναλλαγών.
«Γίνεται πλήρης δυναστεία»
Σχεδόν μισό αιώνα αφότου η Ισλαμική Επανάσταση ανέτρεψε τη μοναρχία των Παχλεβί , ο διορισμός ενός ακόμη Χαμενεΐ ως ηγέτη της δημοκρατίας ήταν μια δήλωση ανυπακοής. Κατά τα τελευταία χρόνια του Αλί Χαμενεΐ, ειδικοί που εξέταζαν πιθανούς υποψηφίους διαδοχής σημείωσαν τη δυσκολία επιλογής του γιου του για ένα καθεστώς που «υπερηφανεύεται για την ανατροπή χιλιάδων ετών μοναρχικής διακυβέρνησης».
Αλλά στο τέλος, η δυναστική μεταβίβαση της εξουσίας πέρασε χωρίς κανένα πρόβλημα. «Αυτό δεν προκαλεί έκπληξη με την έννοια ότι όλες οι επαναστάσεις τείνουν να αντικαθιστούν αυτό που κατέστρεψαν με κάτι πολύ παρόμοιο», δήλωσε ο Rouzbeh Parsi, καθηγητής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Lund της Σουηδίας. «Έτσι, με αυτή την έννοια, η μετάβαση σε πλήρη δυναστεία δεν είναι απαραίτητα εκπληκτική. Υπάρχει επίσης ένα στοιχείο αυτού στη σιιτική θεολογία, όπου η έννοια της ιερότητας και η έννοια του χαρίσματος και της ηγεσίας διαδέχονται μέσα στην οικογένεια».
Το Ιράν γίνεται «πλήρης δυναστεία»
Όσο ο πατέρας του ήταν στο αξίωμα, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ δεν κατείχε επίσημη κυβερνητική θέση. Αλλά τα χρόνια εργασίας του στο γραφείο του ανώτατου ηγέτη στο Μπέιτ ως ένα είδος βοηθού, προσωπικού βοηθού και έμπιστου προσώπου του πατέρα του τον έφεραν στο επίκεντρο των πολιτικών, οικονομικών και, κυρίως, των δικτύων ασφαλείας στο Ιράν.
Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν είναι η απόλυτη εξουσία σε όλους τους κλάδους της κυβέρνησης και επικεφαλής ενός συστήματος ασφαλείας που περιλαμβάνει τον στρατό, το ναυτικό, τις υπηρεσίες πληροφοριών και, πάνω απ’ όλα, το ισχυρό Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), μια παράλληλη ένοπλη δύναμη που περιλαμβάνει συμμαχικές οργανώσεις όπως η πολιτοφυλακή Basij.
Το IRGC ασκεί επίσης οικονομική επιρροή, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 25% της ιρανικής οικονομίας, σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις.
Ο Χαμενεΐ θεωρούνταν το δεξί χέρι του ογδοντάχρονου πατέρα του για αρκετά χρόνια, τροφοδοτώντας εικασίες ότι ο γιος ουσιαστικά διαχειριζόταν την καθημερινή λειτουργία του κράτους.
Σύνδεσμοι ασφαλείας, οικονομικά περιουσιακά στοιχεία, θρησκευτικά διαπιστευτήρια
Γεννημένος το 1969 στην πόλη Μασάντ, ο Χαμενεΐ πολέμησε στον πόλεμο Ιράν-Ιράκ 1980-1988 με μια μεραρχία του IRGC, αρκετοί από τους οποίους ανήλθαν σε ισχυρές θέσεις στις υπηρεσίες πληροφοριών εντός της δύναμης, εδραιώνοντας τους δεσμούς του μέσα σε έναν οργανισμό που εξελίχθηκε στο πιο ισχυρό ίδρυμα της χώρας.
Αφότου ο πατέρας του έγινε ανώτατος ηγέτης το 1989, είχε πρόσβαση στα δισεκατομμύρια δολάρια και στα επιχειρηματικά περιουσιακά στοιχεία που ήταν διασκορπισμένα σε πολλά bonyads του Ιράν, ή ιδρύματα που χρηματοδοτούνταν από κρατικές βιομηχανίες και άλλο πλούτο που κάποτε κατείχε ο πρώην σάχης.
Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του πατέρα του, ο Χαμενεΐ χρησιμοποίησε την εγγύτητά του με την ηγεσία για να συσσωρεύσει τη δική του δύναμη, σύμφωνα με αμερικανικές και ισραηλινές πηγές. Αμερικανικά διπλωματικά τηλεγραφήματα που δημοσιεύθηκαν από τα WikiLeaks στα τέλη της δεκαετίας του 2000 υποδηλώνουν ότι διετέλεσε «κύριος φύλακας» του πατέρα του και είχε διαμορφώσει τη δική του βάση εξουσίας εντός της χώρας.
Σε μια περίοδο κρίσης, η εξοικείωση του Χαμενεΐ με τα διοικητικά όργανα και η γνώση του σκιώδους έργου του IRGC – επίσης γνωστού ως «Φρουρού» – θεωρήθηκε πλεονέκτημα, σύμφωνα με τους ειδικούς.
Ο Χαμενεΐ αναλαμβάνει επίσης τη θέση του πνευματικού ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας με τα απαιτούμενα θρησκευτικά διαπιστευτήρια, σε αντίθεση με τον πατέρα του, ο οποίος ήταν κληρικός μεσαίου επιπέδου όταν αντικατέστησε τον Αγιατολάχ Ρουχόλα Χομεϊνί, τον ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας το 1989.
Οι κληρικές σπουδές του Χαμενεΐ περιλαμβάνουν διδασκαλία σε ένα σεβαστό θεολογικό σχολείο στην ιερή πόλη Κομ. Ακολούθησε περισσότερο από μια δεκαετία διδασκαλίας dars-e kharej — το υψηλότερο επίπεδο διδασκαλίας σε θεολογικά σχολεία στη σιιτική ισλαμική νομολογία. Έφτασε στον κληρικό βαθμό του αγιατολάχ το 2022, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων του θεολογικού σχολείου Κομ.
Αυτό τον τοποθετεί σε μια ασφαλή θέση στους κύκλους εξουσίας του Ιράν, σύμφωνα με τους ειδικούς. «Πρέπει να θυμόμαστε ότι ο πατέρας του χρειάστηκε περίπου μια δεκαετία για να ενισχύσει την αξιοπιστία του και την ικανότητά του να διευθύνει το σύστημα. Τώρα, ο Μοτζτάμπα έρχεται με ισχυρότερα χαρτιά όσον αφορά τις διασυνδέσεις του, αλλά και με μια ασθενέστερη θέση, καθώς θα εξαρτάται περισσότερο από αυτές τις ομάδες, πιθανότατα τους Φρουρούς της Επανάστασης», δήλωσε ο Πάρσι.
«Αντικατάσταση των Ταλιμπάν με τους Ταλιμπάν»
Ο νέος ανώτατος ηγέτης, δεύτερο από τα έξι παιδιά του Αλί Χαμενεΐ, πιστεύεται ότι ήταν εξαιρετικά κοντά στον πατέρα του. Ο 56χρονος κληρικός αναλαμβάνει τη θέση μια εβδομάδα αφότου ο πατέρας του, η μητέρα του Μανσουρέ Χοτζαστέχ Μπαγερζαντέχ, η σύζυγός του Ζάχρα Αντέλ και ένας από τους γιους του σκοτώθηκαν στις αμερικανο-ισραηλινές επιδρομές, σύμφωνα με την ιρανική κυβέρνηση.
Η ήττα είναι απίθανο να τον οδηγήσει σε μια διπλωματική λύση για τον τερματισμό της τρέχουσας σύγκρουσης. Επίσης, διακόπτει τις ελπίδες για ανάληψη ή επιρροή του αξιώματος του ανώτατου ηγέτη από μια μεταρρυθμιστική παράταξη.
«Νομίζω ότι προς το παρόν, είναι όλοι ενωμένοι στο ότι βλέπουν μια υπαρξιακή απειλή στον ισραηλινοαμερικανικό πόλεμο και ότι αυτό είναι κάτι που πρέπει πρώτα να αντιμετωπίσουν», δήλωσε ο Πάρσι.
Οι πληρεξούσιοι του Ιράν στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων των Χούθι στην Υεμένη και της Χεζμπολάχ του Λιβάνου , έχουν επίσης συμμορφωθεί, ορκιζόμενοι πίστη στον νέο ηγέτη.
Σε όλο τον Περσικό Κόλπο, οι ιρανικές επιθέσεις στις πλούσιες σε πετρέλαιο μοναρχίες του Κόλπου σε αντίποινα για τις αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις έχουν επίσης ενισχύσει την ικανότητα του ισλαμικού καθεστώτος να διαταράσσει τις παγκόσμιες αποστολές πετρελαίου, οι οποίες με τη σειρά τους καθορίζουν την ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή, σύμφωνα με ορισμένους ειδικούς.
«Αυτό που έκανε το Ιράν είναι να αυξήσει την πίεση στους Αμερικανούς, σε ολόκληρο το παγκόσμιο σύστημα, που οι Αμερικανοί, κατά μία έννοια, εγγυώνται», δήλωσε ο Πάρσι. «Οι Ιρανοί είναι σε θέση να επηρεάσουν ό,τι συμβαίνει και δυσκολεύουν πολύ τους Αμερικανούς να περιορίσουν αυτή τη σύγκρουση σε μία μόνο χώρα, ώστε ο υπόλοιπος κόσμος να συνεχίσει τη δουλειά του. Δεν πάνε έτσι τα πράγματα. Το γεγονός ότι οι Αμερικανοί δεν φαίνεται να έχουν μια σαφή στρατηγική για το τι θέλουν με αυτόν τον πόλεμο, απλώς διευκολύνει τους Ιρανούς, κατά μία έννοια, να παίξουν αυτό το παιχνίδι».
Την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ δήλωσε ότι ήθελε να έχει λόγο στον διορισμό του νέου ηγέτη του Ιράν. Αυτό δεν επρόκειτο να συμβεί. Ως ανώτατος ηγέτης, ο Χαμενεΐ, όπως και ο πατέρας του, βρίσκεται τώρα ψηλά στο στόχαστρο των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων αποκεφαλισμού. Αλλά το ισλαμικό καθεστώς έχει δώσει το μήνυμά του για συνέχεια, ανεξάρτητα από τον αποδεκατισμό του ανώτερου προσωπικού.
Για ορισμένους ειδικούς, ο διορισμός από το Ιράν μιας νεότερης εκδοχής ενός παλιού ηγέτη υπογραμμίζει την αποτυχία των ΗΠΑ στην περιοχή, η οποία ήταν στο επίκεντρο κατά την κατάληψη της εξουσίας από τους Ταλιμπάν στο γειτονικό Αφγανιστάν το 2021 .
Αρκετοί ειδικοί για το Ιράν χρησιμοποίησαν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τη Δευτέρα για να διευκρινίσουν το σημείο. «Οι ΗΠΑ ξόδεψαν 20 χρόνια και τρισεκατομμύρια δολάρια αντικαθιστώντας τους Ταλιμπάν με τους Ταλιμπάν», δήλωσε ο Ιρανός πολιτικός αναλυτής Αλί Αλιζαντέχ στο X. «Ο Τραμπ αντικατέστησε τον Αγιατολάχ Χαμενεΐ με τον Αγιατολάχ Χαμενεΐ σε μόλις 9 ημέρες. Ο πιο αποτελεσματικός πρόεδρος των ΗΠΑ που υπήρξε ποτέ», σημείωσε με σαρκαστικό τρόπο.
Αναλύσεις
Ο Τραμπ κήρυξε νίκη! Το Ιράν κράτησε τα πάντα -Το ίδιο έκανε και ο Νέβιλ Τσάμπερλεν το 1938
Τερματίζοντας τη σύγκρουση χωρίς αλλαγή καθεστώτος, ενισχύει τους Φρουρούς της Επανάστασης, οι οποίοι εδραιώνονται, αντί να ανοίγει δρόμο για τον ιρανικό λαό ως φορέα μιας νέας τάξης. Άρθρο του Μάικλ Ρούμπιν
Γράφει ο Μάικλ Ρούμπιν, 1945
Η στιγμή Τσάμπερλεν του Τραμπ για το Ιράν;
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ συμφώνησε σε μια εκεχειρία δύο εβδομάδων με το Ιράν. Δηλώνοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν ήδη επιτύχει τους στρατιωτικούς τους στόχους, ο Τραμπ ανακοίνωσε:
«υπό την προϋπόθεση ότι η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν συμφωνήσει στο ΠΛΗΡΕΣ, ΑΜΕΣΟ και ΑΣΦΑΛΕΣ ΑΝΟΙΓΜΑ των Στενών του Ορμούζ, συμφωνώ να αναστείλω τους βομβαρδισμούς και την επίθεση κατά του Ιράν για περίοδο δύο εβδομάδων».
Ανακοίνωσε επίσης ότι οι εκπρόσωποι της Ισλαμικής Δημοκρατίας παρουσίασαν ένα σχέδιο 10 σημείων, το οποίο παρείχε μια «λειτουργική βάση για διαπραγμάτευση».
Το Ιράν μπορεί να ξεγέλασε την ομάδα Τραμπ
Ο απεσταλμένος του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, φαίνεται πως έπεσε σε ένα από τα παλαιότερα τεχνάσματα της Ισλαμικής Δημοκρατίας: το «δόλωμα και αλλαγή».
Όπως και με τη λεγόμενη φετφά που απαγόρευε τα πυρηνικά όπλα αλλά της οποίας το περιεχόμενο μεταβαλλόταν συνεχώς, το να δεσμευτούν οι Ιρανοί γραπτώς για τις παραμέτρους μιας διαπραγμάτευσης αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολο.
Το σχέδιο βάσει του οποίου κινείται ο Τραμπ και τα 10 σημεία που η Τεχεράνη δημοσιοποίησε διαφέρουν.
Για παράδειγμα, το ιρανικό PressTV υποστηρίζει ότι τα σημεία που ο Τραμπ αποδέχεται ως βάση διαπραγμάτευσης περιλαμβάνουν την επιβεβαίωση τόσο του δικαιώματος του Ιράν στον εμπλουτισμό όσο και του ελέγχου της Ισλαμικής Δημοκρατίας επί των Στενών του Ορμούζ.
Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου μπορεί να υποβαθμίσουν τις διαφορές ενόψει των συνομιλιών, αλλά οι ατζέντες έχουν σημασία.
Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας είναι απόλυτη.
Το 1986, ο Πρόεδρος Ρόναλντ Ρίγκαν διέταξε στρατιωτικά πλήγματα κατά της Λιβύης, όταν ο Μουαμάρ Καντάφι επιχείρησε να αρνηθεί την ελευθερία ναυσιπλοΐας στον Κόλπο της Σύρτης. Το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ διεξάγει τακτικά «Επιχειρήσεις Ελευθερίας Ναυσιπλοΐας» στα Στενά της Ταϊβάν. Ακόμη και μόνο η αποδοχή διαπραγμάτευσης για την πρόσβαση και την πληρωμή διέλευσης από διεθνή ύδατα συνιστά ανατροπή αιώνων προηγούμενων.
Οι σύμμαχοι ίσως δεν δουν με καλό μάτι αυτή τη συμφωνία
Η εκεχειρία του Τραμπ επίσης, έμμεσα, αφήνει τους συμμάχους εκτεθειμένους. Ο Τραμπ ξεκίνησε την «Επιχείρηση Rough Rider» με ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και την ολοκλήρωσε ανακοινώνοντας συμφωνία, σύμφωνα με την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες θα σταματούσαν να βομβαρδίζουν τους Χούθι με αντάλλαγμα να σταματήσουν εκείνοι να στοχοποιούν αμερικανικά πλοία.
Το σχέδιο των 10 σημείων που, σύμφωνα με τον Τραμπ, αποτελεί βάση διαπραγμάτευσης, τερματίζει τις επιθέσεις Ιράν και ΗΠΑ μεταξύ τους, αλλά δεν απαγορεύει ιρανικές επιθέσεις κατά περιφερειακών χωρών. Αντίθετα, επιδιώκει να προστατεύσει τη Χεζμπολάχ από ισραηλινά πλήγματα, παρότι η ίδια ξεκίνησε τη σύγκρουση εκτοξεύοντας πυραύλους και drones κατά του Ισραήλ, αμέσως μετά τη σφαγή Ισραηλινών πολιτών από τη Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023.
Η πρόκληση της εκεχειρίας
Το απλό γεγονός είναι ότι δεν υπάρχει κανένας πολεμικός στόχος που να μπορεί να επικαλεστεί ο Τραμπ ότι πέτυχαν οι Ηνωμένες Πολιτείες ώστε να δικαιολογηθεί η εκεχειρία. Το Ιράν διατηρεί το πυρηνικό του υλικό και απαιτεί το δικαίωμα να συνεχίσει το πρόγραμμά του.
Για άλλη μια φορά, η Τεχεράνη επιχειρεί να παρακάμψει τις δεσμεύσεις της βάσει της Συνθήκης Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων, τις οποίες ούτε η συμφωνία του 2015 είχε αντικαταστήσει.
Το Ιράν όχι μόνο διατηρεί τους πυραύλους και τα drones του, αλλά και τη δυνατότητα να τα κατασκευάζει. Το γεγονός ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών υποτίμησαν τόσο την ποσότητα όσο και την ποιότητα των ιρανικών πυραύλων δεν δημιουργεί καμία εμπιστοσύνη σε οποιαδήποτε συμφωνία.
Πουθενά στις επικείμενες συνομιλίες δεν γίνεται λόγος για την προστασία του ιρανικού λαού, 40.000 μέλη του οποίου το καθεστώς σφαγίασε μόλις πριν από τρεις μήνες. Αντίθετα, εάν το καθεστώς θελήσει να ταπεινώσει τον Τραμπ, μπορεί απλώς να συνεχίσει τη σφαγή αντιφρονούντων, αποδεικνύοντας την ατιμωρησία του και την αδυναμία των ξένων να προστατεύσουν τους Ιρανούς.
Τι λέει η Ιστορία
Αν και οι βομβαρδισμοί από μόνοι τους δεν έχουν ανατρέψει ποτέ καθεστώς, υπάρχουν παραλληλισμοί μεταξύ των ενεργειών του Τραμπ στο Ιράν και της εκστρατείας του Προέδρου Μπιλ Κλίντον το 1999 κατά της Σερβίας.
Ο Κλίντον αποδέχθηκε εκεχειρία χωρίς αλλαγή καθεστώτος, όταν η Γιουγκοσλαβία συμφώνησε να αποσύρει τις δυνάμεις της από το Κόσοβο. O Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς κατέρρευσε την επόμενη χρονιά. Ο Κλίντον μπορούσε έτσι να χαρακτηρίσει την παρέμβασή του επιτυχημένη.
Ο Τραμπ, ωστόσο, δεν μπορεί να προβάλει ανάλογους ισχυρισμούς. Οι ιρανικές πληρεξούσιες δυνάμεις ασκούν ισχύ από τον Λίβανο μέχρι το Ιράκ και την Υεμένη. Τερματίζοντας τη σύγκρουση χωρίς αλλαγή καθεστώτος, ενισχύει τους Φρουρούς της Επανάστασης, οι οποίοι εδραιώνονται, αντί να ανοίγει δρόμο για τον ιρανικό λαό ως φορέα μιας νέας τάξης.
Ορισμένες φορές, οι διπλωμάτες και οι πολιτικοί οφείλουν να απορρίπτουν εξαρχής το παράλογο. Διαφορετικά, ενθαρρύνουν τους αντιπάλους να διατυπώνουν ακραίες απαιτήσεις, γνωρίζοντας ότι θα κερδίσουν ακόμη και αν τελικά συναντηθούν «στη μέση».
Ο Τραμπ πιστεύει ότι είναι ο μετρ της τέχνης της συμφωνίας, αλλά δεν έχει διαπραγματευτεί ποτέ με Ιρανό. Με όρους πόκερ, μπήκε στις διαπραγματεύσεις με ρουαγιάλ φλος και επέτρεψε στους Ιρανούς να τον μπλοφάρουν με ένα ζευγάρι δυάρια.
Ο Τραμπ πέτυχε όχι να φέρει ειρήνη στη Μέση Ανατολή, αλλά να απαλλάξει τον Νέβιλ Τσάμπερλεν από τη θέση του πιο αφελούς ηγέτη που γνώρισε ποτέ ο ελεύθερος κόσμος.
Αναλύσεις
Εκεχειρία, Ορμούζ και διαπραγματεύσεις: Πώς διαβάζεται η προσωρινή αποκλιμάκωση στον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν
Η εκεχειρία των δύο εβδομάδων δεν λύνει το πρόβλημα, αλλά αποτρέπει το χειρότερο δυνατό σενάριο: μια αλυσιδωτή καταστροφή που θα έπληττε το Ιράν, τον Κόλπο, τις διεθνείς αγορές και τελικά την παγκόσμια οικονομία για χρόνια. Η περιοχή πήρε μια ανάσα. Το αν αυτή η ανάσα θα μετατραπεί σε σταθερή ειρήνη ή σε απλώς μια παύση πριν από την επόμενη έκρηξη, θα φανεί στις συνομιλίες που έρχονται.
Γράφει ο Σάββας Καλεντερίδης
Μέσα στη βαριά ατμόσφαιρα της Μεγάλης Εβδομάδας, η αιφνίδια συμφωνία για εκεχειρία δύο εβδομάδων ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και το Ιράν ήρθε να ανακόψει, έστω προσωρινά, μια πορεία που έδειχνε να οδηγεί σε γενικευμένη περιφερειακή καταστροφή. Η κατάπαυση του πυρός, που τέθηκε σε ισχύ τα ξημερώματα της Τετάρτης 8 Απριλίου, συνοδεύτηκε από το μερικό άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και από την προοπτική απευθείας συνομιλιών υψηλού επιπέδου στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν.
Η εικόνα που προκύπτει από την ανάλυση των εξελίξεων είναι πως δεν πρόκειται για μια απλή διπλωματική ανάπαυλα, αλλά για το αποτέλεσμα σκληρού καταναγκασμού εν μέσω πολέμου. Αυτό ακριβώς αναδεικνύεται ως το πιο κρίσιμο στοιχείο της κρίσης: για πρώτη φορά, όπως επισημαίνεται, η λογική της εξαναγκαστικής διπλωματίας δεν εφαρμόστηκε πριν από τον πόλεμο, ούτε στο στάδιο της κρίσης, αλλά ενώ οι στρατιωτικές επιχειρήσεις βρίσκονταν σε πλήρη εξέλιξη.
Το τελεσίγραφο που είχαν θέσει οι Ηνωμένες Πολιτείες προς την Τεχεράνη παρατεινόταν διαδοχικά, με νέα χρονικά περιθώρια να δίνονται σχεδόν την τελευταία στιγμή. Στο παρασκήνιο, η Ουάσιγκτον διαβίβασε μέσω Πακιστάν ένα πλαίσιο 15 σημείων, ενώ η ιρανική πλευρά απάντησε αρχικά με πέντε και στη συνέχεια με ένα δικό της πακέτο 10 σημείων, που αποτέλεσε τη βάση για να ξεκινήσει η συζήτηση γύρω από τη σημερινή εκεχειρία.
Η ουσία, ωστόσο, δεν βρίσκεται μόνο στα χαρτιά που αντάλλαξαν οι δύο πλευρές, αλλά στον τρόπο με τον οποίο έφτασαν στο τραπέζι. Από αμερικανικής πλευράς, η πίεση κλιμακώθηκε μέσω βομβαρδισμών και δημόσιων απειλών. Το μήνυμα ήταν σαφές: αν το Ιράν δεν δεχόταν συμφωνία, θα ακολουθούσε συστηματική καταστροφή κρίσιμων υποδομών, από πετρελαϊκές και πετροχημικές εγκαταστάσεις μέχρι δίκτυα ηλεκτροδότησης, γέφυρες, σιδηροδρόμους και μονάδες αφαλάτωσης. Με απλά λόγια, η απειλή ήταν ότι η χώρα θα γυρνούσε δεκαετίες πίσω.
Το Ιράν απάντησε με τη δική του λογική αποτροπής. Διαμήνυσε ότι για κάθε χτύπημα που θα δεχόταν, θα ανταπέδιδε επί δέκα, στοχεύοντας υποδομές και συμφέροντα των ΗΠΑ, του Ισραήλ, των χωρών του Κόλπου και της Ιορδανίας. Ταυτόχρονα, κράτησε ως στρατηγικό όπλο το κλείσιμο του Ορμούζ και την απειλή επέκτασης της κρίσης και σε άλλες θαλάσσιες αρτηρίες, όπως η Ερυθρά Θάλασσα. Εκεί ακριβώς εντοπίζεται, κατά την ανάλυση, το δεύτερο μεγάλο χαρτί της Τεχεράνης: πέρα από τα πυραυλικά και μη επανδρωμένα μέσα, ήταν ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ που υποχρέωσε όλους να υπολογίσουν σοβαρά το κόστος της κλιμάκωσης.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στην εσωτερική διάσταση στο Ιράν. Παρά το βαρύ κλίμα δυσαρέσκειας απέναντι στο καθεστώς και παρά το γεγονός ότι μόλις λίγους μήνες νωρίτερα η χώρα είχε γνωρίσει σοβαρές κοινωνικές αναταράξεις, η εξωτερική επίθεση λειτούργησε συσπειρωτικά. Δεν ήταν, όπως υπογραμμίζεται, μια συσπείρωση γύρω από τους Φρουρούς της Επανάστασης, αλλά γύρω από την πατρίδα. Η μαζική προσέλευση εθελοντών, που σύμφωνα με τα δεδομένα διπλασιάστηκε μέσα σε μία ημέρα όταν ο Πεζεσκιάν υπέγραψε δημόσια, παρουσιάζεται ως ένδειξη ότι η κοινωνία, όταν απειλήθηκε ευθέως, έβαλε σε δεύτερο πλάνο τις εσωτερικές της αντιθέσεις.
Αυτός είναι και ο λόγος που η ανάλυση καταλήγει στο συμπέρασμα πως ο μεγάλος νικητής αυτής της φάσης του πολέμου δεν είναι το καθεστώς, αλλά ο ιρανικός λαός. Ο λαός, επειδή απέδειξε ότι μπορεί να συσπειρωθεί σε ώρα εθνικού κινδύνου, αλλά και επειδή η ενίσχυση του δικού του ρόλου μετά τον πόλεμο θα είναι δύσκολο να αγνοηθεί από ένα καθεστώς που μέχρι χθες κυβερνούσε κυρίως μέσω φόβου και καταπίεσης.
Στο διεθνές επίπεδο, η εικόνα είναι πολύ πιο περίπλοκη. Ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε την εκεχειρία ως πλήρη και απόλυτη νίκη των Ηνωμένων Πολιτειών. Δήλωσε ότι άνοιξε ο δρόμος για πραγματική ειρήνη, ότι το Ιράν σύρθηκε σε συμφωνία υπό πίεση και ότι οι αμερικανικοί στόχοι, ιδίως ως προς τα πυρηνικά, έχουν ουσιαστικά επιτευχθεί. Στην ίδια γραμμή κινήθηκε και ο υπουργός Άμυνας, ο οποίος μίλησε για αποφασιστική νίκη και για εξουδετέρωση μιας απειλής που, όπως είπε, βάραινε επί 47 χρόνια την αμερικανική ασφάλεια.
Πίσω όμως από αυτή την εικόνα θριάμβου, η ανάλυση βλέπει μια πιο σύνθετη πραγματικότητα. Οι ΗΠΑ δεν ηττήθηκαν στρατιωτικά, όμως δεν μπορούν να ισχυριστούν και ότι νίκησαν καθαρά. Το κύρος τους τραυματίστηκε, καθώς αποδείχθηκε ότι ακόμη και η τεράστια στρατιωτική υπεροχή τους δεν αρκούσε για να σπάσει γρήγορα την ιρανική αποτροπή. Επιπλέον, η κρίση στο Ορμούζ αποξένωσε συμμάχους και εταίρους, που είδαν την οικονομία τους να απειλείται άμεσα. Η Ιαπωνία, η Ινδία και άλλοι ασιατικοί παίκτες κινήθηκαν απευθείας προς την Τεχεράνη για να διασφαλίσουν ενεργειακή ροή, γεγονός που έδειξε τα όρια της αμερικανικής επιρροής.
Ακόμη πιο σκληρή είναι η εκτίμηση για το Ισραήλ και τον Νετανιάχου. Η ανάλυση θεωρεί ότι η μόνη πραγματική επιτυχία τους ήταν το πρώτο πλήγμα, με την εξόντωση της κορυφής της ιρανικής ηγεσίας. Από εκεί και πέρα, όμως, οι ισραηλινές προβλέψεις διαψεύστηκαν: ούτε το καθεστώς κατέρρευσε, ούτε ο ιρανικός λαός εξεγέρθηκε, ούτε τα Στενά του Ορμούζ έμειναν ανοιχτά, ούτε το Ιράν απογυμνώθηκε από δυνατότητα απάντησης. Μάλιστα, αναδεικνύεται και η κριτική στο εσωτερικό του Ισραήλ, με την αντιπολίτευση να μιλά για πολιτική και στρατηγική καταστροφή.
Σημαντικός εμφανίζεται ο ρόλος της Κίνας. Το ίδιο το Πεκίνο, με προσεκτική γλώσσα, δήλωσε ότι θα συνεχίσει να παίζει εποικοδομητικό ρόλο για την αποκατάσταση της ειρήνης και της σταθερότητας, κάτι που ερμηνεύεται ως έμμεση παραδοχή πως έπαιξε ρόλο και στο παρασκήνιο της συμφωνίας. Η εκτίμηση είναι ότι η Κίνα δεν κέρδισε μόνο διπλωματικά, αλλά και στρατηγικά: ενίσχυσε το βάρος της, δοκίμασε ρόλο στην περιφερειακή εξίσωση και ταυτόχρονα είδε να ενισχύεται η συζήτηση γύρω από το γουάν έναντι του δολαρίου.
Κερδισμένη εμφανίζεται και η Ρωσία, καθώς η κρίση εκτόξευσε τη σημασία των ρωσικών ενεργειακών ροών σε μια στιγμή που η Μόσχα αναζητούσε ανάσες για την πολεμική της οικονομία. Κερδισμένο προκύπτει και το Πακιστάν, που αξιοποιεί τη φιλοξενία των συνομιλιών για να αναβαθμίσει τον ρόλο του ως περιφερειακός μεσολαβητής. Αντίθετα, οι μοναρχίες του Κόλπου καταγράφονται στους χαμένους, καθώς βρέθηκαν εκτεθειμένες στρατιωτικά και οικονομικά, ενώ και η Ινδία εμφανίζεται να έχει υποστεί σοβαρό κόστος λόγω των ενεργειακών και ναυτιλιακών αναταράξεων.
Το επόμενο μεγάλο ερώτημα είναι τι ακριβώς θα περιλαμβάνει η συμφωνία που θα αρχίσει να συζητείται στο Ισλαμαμπάντ. Υπάρχουν ενδείξεις ότι η Τεχεράνη θέλει να κρατήσει έλεγχο στο Ορμούζ, να διατηρήσει μορφές εμπλουτισμού ουρανίου για μη στρατιωτικούς σκοπούς, να επιτύχει πλήρη άρση κυρώσεων, να αποσπάσει αποζημιώσεις και να δει αποχώρηση αμερικανικών στρατευμάτων από την περιοχή. Από την άλλη πλευρά, οι ΗΠΑ εμφανίζονται να επιμένουν στον πλήρη έλεγχο του εμπλουτισμένου ουρανίου, στην απομάκρυνση πυρηνικού υλικού και στον περιορισμό της ιρανικής στρατιωτικής ικανότητας.
Το τοπίο παραμένει θολό. Όπως σημειώνεται, είναι πιθανό να γραφτεί μια συμφωνία με τέτοιο τρόπο ώστε και οι δύο πλευρές να μιλήσουν στο εσωτερικό τους κοινό για επιτυχία. Αυτό, άλλωστε, είναι συχνά το βασικό ζητούμενο τέτοιων διευθετήσεων: να επιτρέψουν σε όλους να παρουσιάσουν νίκη, αποφεύγοντας ταυτόχρονα μια νέα έκρηξη.
Σε κάθε περίπτωση, το συμπέρασμα είναι σαφές. Η εκεχειρία των δύο εβδομάδων δεν λύνει το πρόβλημα, αλλά αποτρέπει το χειρότερο δυνατό σενάριο: μια αλυσιδωτή καταστροφή που θα έπληττε το Ιράν, τον Κόλπο, τις διεθνείς αγορές και τελικά την παγκόσμια οικονομία για χρόνια. Η περιοχή πήρε μια ανάσα. Το αν αυτή η ανάσα θα μετατραπεί σε σταθερή ειρήνη ή σε απλώς μια παύση πριν από την επόμενη έκρηξη, θα φανεί στις συνομιλίες που έρχονται.
Αναλύσεις
Φαραντούρης: «Ο κεκονιαμένος τάφος της κυβέρνησης δεν σώζεται χωρίς εκλογές»
Ο ευρωβουλευτής θεωρεί πως οι κινήσεις του πρωθυπουργού, όπως οι εναλλαγές βουλευτών και υπουργών, δεν αποτελούν ουσιαστική απάντηση, αλλά απόπειρα πολιτικού καλλωπισμού ενός συστήματος που έχει πλέον απονομιμοποιηθεί.
Μετωπική επίθεση στην κυβέρνηση εξαπολύει ο ευρωβουλευτής και καθηγητής Ευρωπαϊκού Δικαίου Νικόλας Φαραντούρης, περιγράφοντας τη σημερινή πολιτική κατάσταση ως βαθιά θεσμική κρίση και ζητώντας άμεση προσφυγή στις κάλπες για την αποκατάσταση της δημοκρατικής νομιμοποίησης.
Χρησιμοποιώντας βαρύ βιβλικό συμβολισμό, ο κ. Φαραντούρης παραλληλίζει την εικόνα της κυβέρνησης με τον «κεκονιαμένο τάφο» του Ευαγγελίου, δηλαδή με μια εξουσία που προς τα έξω εμφανίζεται τακτοποιημένη και νομιμοφανής, αλλά στο εσωτερικό της είναι διαβρωμένη από υποκρισία, ανομία και σήψη. Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρίσκονται οι αποκαλύψεις της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, οι οποίες, όπως υποστηρίζει, έχουν πλήξει καίρια τόσο τη λαϊκή όσο και την κοινοβουλευτική εμπιστοσύνη προς την απερχόμενη κυβέρνηση.
Ο ευρωβουλευτής θεωρεί πως οι κινήσεις του πρωθυπουργού, όπως οι εναλλαγές βουλευτών και υπουργών, δεν αποτελούν ουσιαστική απάντηση, αλλά απόπειρα πολιτικού καλλωπισμού ενός συστήματος που έχει πλέον απονομιμοποιηθεί. Κατά την εκτίμησή του, η επιλογή της κυβέρνησης να συνεχίζει να στηρίζεται σε βουλευτές που βρίσκονται υπό δικασική δίωξη συνιστά ευθεία αντίφαση προς την αρχή της δεδηλωμένης πλειοψηφίας και μετατρέπει τη Βουλή από πυλώνα της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας σε μηχανισμό προστασίας της ατιμωρησίας.
Στο ίδιο πνεύμα, ο Φαραντούρης υποστηρίζει ότι η άρνηση του πρωθυπουργού να θέσει εκτός Κοινοβουλευτικής Ομάδας τους εμπλεκόμενους βουλευτές δεν είναι απλώς πολιτική επιλογή, αλλά πράξη που υπονομεύει το ίδιο το συνταγματικό πλαίσιο λειτουργίας του πολιτεύματος. Για τον ίδιο, η κυβέρνηση έχει καταστεί έωλη και κοινοβουλευτικά ανομιμοποίητη, γεγονός που καθιστά αναπόδραστη την προσφυγή στη λαϊκή ετυμηγορία.
Ιδιαίτερο βάρος δίνει επίσης στην κριτική του απέναντι στην, όπως τη χαρακτηρίζει, οργανωμένη και συνεχιζόμενη επίθεση κατά της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και των Ανεξάρτητων Αρχών. Ο ευρωβουλευτής βλέπει πίσω από αυτή τη στάση μια συστηματική προσπάθεια αποδόμησης του κράτους δικαίου, με σκοπό να συγκαλυφθούν σοβαρές υποθέσεις που αφορούν τόσο το σκάνδαλο των υποκλοπών όσο και την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ. Με απλά λόγια, εκτιμά ότι η εκτελεστική εξουσία στρέφεται πλέον κατά των ευρωπαϊκών και εθνικών ελεγκτικών θεσμών για να προστατεύσει τον εαυτό της.
Σύμφωνα με τον Νικόλα Φαραντούρη, η χώρα δεν βρίσκεται απλώς μπροστά σε μια πολιτική φθορά, αλλά μέσα σε μια οξεία θεσμική κρίση, η οποία μπορεί να θεραπευτεί μόνο μέσα από την ενεργοποίηση του ίδιου του συνταγματικού μηχανισμού της λαϊκής κυριαρχίας. Γι’ αυτό ζητεί άμεση διάλυση της Βουλής και εκλογές, ώστε να προκύψει νέα κυβέρνηση με καθαρή, διαυγή και στέρεη δεδηλωμένη, χωρίς εξαρτήσεις, πιέσεις και σκιές.
Το τελικό μήνυμά του είναι σαφές και επιθετικό: ο «κεκονιαμένος τάφος» της κυβέρνησης πρέπει να σπάσει τώρα. Και αυτό, κατά την άποψή του, δεν μπορεί να γίνει ούτε με ανασχηματισμούς ούτε με επικοινωνιακά τεχνάσματα, αλλά μόνο με κάλπες.
-
Διεθνή1 μήνα πρινΤραγωδία στο Μπαλίκεσιρ! Συντριβή τουρκικού F-16 – Νεκρός ο πιλότος – Σοκάρει η στιγμή της πτώσης (ΒΙΝΤΕΟ)
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 εβδομάδες πρινΟ Τασούλας ξέχασε στον αέρα τα λόγια του! Το φάλτσο της 25ης Μαρτίου που έδειξε αμηχανία στο ύψος του θεσμού του προέδρου της Δημοκρατίας
-
Άμυνα1 μήνα πρινΤραγωδία στο Μπαλίκεσιρ: Αποκαλύφθηκε η ταυτότητα του πιλότου του F-16 που συνετρίβη! «Είμαστε εδώ για το μέλλον μας στους αιθέρες» δήλωνε σε πρωτοχρονιάτικο μήνυμα της Πολεμικής Αεροπορίας
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΣτρατηγική Σύμπραξη Ελλάδας-Κορέας-ΗΠΑ! Ο Όμιλος ONEX Μετατρέπει τα Ελληνικά Ναυπηγεία σε Διεθνή Κόμβο Καινοτομίας
-
Πολιτική2 μήνες πρινΠοιος προστατεύει την αλήθεια; Ο «Έλληνας» δολοφόνος στη Γερμανία που…. δεν ήταν ποτέ Έλληνας
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΜια απάντηση στον (ανιστόρητο) Ράμα
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινH Γκίλφοϊλ πήρε το “όπλο” της! «Είμαι εδώ ως Αμερικανίδα πρέσβης και αυτό σημαίνει να αντισταθώ πολύ επιθετικά στα κινεζικά συμφέροντα» – Η Ελευσίνα ως «αντίβαρο» στον Πειραιά
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤούρκος διπλωμάτης αποστομώνει Έλληνες Ακαδημαϊκούς ότι η Τουρκία έχει δικαιώματα στο Αιγαίο! “Σημάδι ότι η «Γαλάζια Πατρίδα» είναι πλέον βυθισμένη σε βαθιά νερά”