Η επικαιρότητα «πήρε το τιμόνι» στην εκπομπή Review της Ναυτεμπορικής TV, με τη συζήτηση να ξεκινά από το ερώτημα «γιατί κάνουν οι άνθρωποι πόλεμο, αφού οι πόροι φτάνουν;» και να εξελίσσεται σε μια ευθεία, κλασική ανάγνωση του διεθνούς συστήματος από τον καθηγητή Γιώργο Κοντογιώργη.

Ο ίδιος έθεσε εξαρχής το πλαίσιο με αναφορές σε Αριστοτέλη και Θουκυδίδη: ο άνθρωπος, είπε, μπορεί να φτάσει μέχρι την αυτοκαταστροφή, όχι επειδή «γεννήθηκε για να πολεμά» σαν ζώο, αλλά επειδή έχει κάτι μοναδικό: είναι «εξουσιοδοτημένος από τη φύση να νομοθετεί» τα του οίκου του. Κι ακριβώς μέσα σε αυτή τη νομοθεσία χωρά η βουλημία – η επιθυμία της ηγεμονίας. Έτσι, η ιστορική διαδρομή, κατά την ανάλυσή του, είναι μια μόνιμη σύγκρουση ανάμεσα σε όσους θέλουν να ηγεμονεύουν και σε όσους θέλουν να είναι ελεύθεροι.

Το κρίσιμο σημείο της παρέμβασής του ήταν η διάκριση ανάμεσα στο εσωτερικό των κοινωνιών και στο διεθνές πεδίο. Ο νόμος «εξανθρωπίζει» το εσωτερικό, όμως τα σύγχρονα συντάγματα και οι πολιτείες αγκαλιάζουν το κράτος – όχι τις διακρατικές σχέσεις. Εκεί δεν υπάρχει πολιτικό σύστημα, αλλά «τάξη πραγμάτων», όπου οι σχέσεις καθορίζονται με όρους ισχύος. Και γι’ αυτό, όπως υπογράμμισε, τα κράτη –όποιο κι αν είναι το πολίτευμά τους– έχουν τελικά «την ίδια εξωτερική πολιτική»: έξω δεν λειτουργούν ως δημοκρατίες, αλλά ως δρώντες ισχύος.

Σε αυτή τη λογική ενέταξε και το θουκυδίδειο μάθημα που επανέφερε με ωμή διατύπωση: μην μπερδεύετε την εσωτερική πολιτική με την εξωτερική πολιτική – η πρώτη μπορεί να είναι ελευθερία, η δεύτερη τυραννία. Είτε μικρός είτε μεγάλος, αν θες να προστατεύσεις την ελευθερία σου ή να ηγεμονεύσεις, «ένας τρόπος υπάρχει»: να είσαι σε ετοιμότητα, άρα εμπόλεμος. Αυτό, είπε, δεν αμφισβητείται.

Η αιτία του πολέμου, όπως την όρισε, είναι ο κρατοκεντρισμός: η απουσία ενός πλανητικού πολιτικού συστήματος που να βάζει κανόνες και να απαγορεύει τον πόλεμο. Και από εκεί, η συζήτηση «άνοιξε» στον ελληνικό κόσμο και στην έννοια της ελληνικότητας, με αφορμή το βιβλίο Η ιστορία του ελληνικού κόσμου – όχι του κράτους ή του έθνους, αλλά του «κόσμου».

Ο Κοντογιώργης μίλησε για τη σύγχρονη παρερμηνεία: οι Νεοέλληνες, είπε, βλέπουν τον εαυτό τους και το παρελθόν με «τα μάτια του δυτικού ανθρώπου», ενώ η Δύση ερμηνεύει τη δική της πραγματικότητα με «τα μάτια του κλασικού Έλληνα». Και οι δύο, κατά την έκφρασή του, πάσχουν από «στραβισμό»: οι μεν υποτιμούν το δικό τους ιστορικό βάθος, οι δε παίρνουν ελληνικές έννοιες (όπως «δημοκρατία») και τις «ντύνουν» στα συστήματα της εποχής τους, δημιουργώντας εννοιολογική σύγχυση. Η ελληνικότητα, τόνισε, δεν είναι μια γραμμική ομοιογένεια, αλλά πολιτισμικό ιδίωμα με πολλαπλές φάσεις, που ολοκληρώνεται ιστορικά στην έννοια της καθολικής ελευθερίας – όχι απλώς στην ατομική ελευθερία των δικαιωμάτων.

Στη συνέχεια, το στούντιο πέρασε σε έκτακτες εικόνες (ένταση στο Σύνταγμα, προσαγωγές, κλιμάκωση με πυραυλικές επιθέσεις στη Μέση Ανατολή, εικόνες από Τεχεράνη, αναφορές στον «Θόλο» και στις σειρήνες), πριν η συζήτηση επιστρέψει στο τρίτο μεγάλο θέμα: τον Καποδίστρια.

Εκεί ο Κοντογιώργης έδωσε μια ευθεία εξήγηση για το γιατί ο Καποδίστριας «συγκινεί» σήμερα: αν υπήρχαν ηγέτες στο ύψος των περιστάσεων, θα ήταν ένας από πολλούς – τώρα όμως ξεχωρίζει γιατί «δεν υπάρχει διαδοχή». Υποστήριξε ότι η κοινωνία βλέπει στον Καποδίστρια πρότυπο ακριβώς επειδή το κράτος και η πολιτική τάξη, όπως εξελίχθηκαν ιστορικά, δεν παρήγαγαν συνέχεια ηγεσίας. Έκανε λόγο για πορεία «από το κακό στο χειρότερο» και μίλησε σκληρά για ιδεολογικά φίλτρα, σιωπές της επιστημονικής κοινότητας και «κατήχηση» γύρω από το κράτος, ενώ υπερασπίστηκε τη σημασία των πρωτογενών πηγών και της «αναλυτικής επιστολής» του Καποδίστρια ως κλειδιού για τη στρατηγική του.

Κλείνοντας, συνέδεσε τον Καποδίστρια με την ίδια την έννοια της ελληνικότητας, επικαλούμενος τη δική του φράση για το Βυζάντιο ως «ελληνική αυτοκρατορία» και υποστήριξε ότι η δολοφονία του και οι εμφύλιοι άνοιξαν τον δρόμο σε μια επιβολή «βαβαρικής» πραγματικότητας, διώξεις, εκτροπές και μια μακρά σειρά παθογενειών που –κατά την άποψή του– σφράγισαν το νεοελληνικό κράτος.

Γράφει ο υποστράτηγος ε.α. Δημήτρης Καμπισιούλης

Μετά από σχεδόν δύο ημέρες πολέμου και αφού παρακολούθησα κάποιες ελληνικές και ξένες εκπομπές έβγαλα κάποια συμπεράσματα. Οι επόμενες μέρες θα δείξουν τι ισχύει και τι όχι. Ας δούμε παρακάτω:

Γενικό συμπέρασμα είναι ότι το πρώτο θύμα του πολέμου είναι η αλήθεια και πως στον σημερινό κόσμο δεν έχει καμία απολύτως σημασία το αν η επίθεση είναι νόμιμη ή όχι.

Δημογραφικό πρόβλημα

Πολλοί θα αναρωτώνται γιατί δεν σχεδιάστηκε χερσαία επιχείρηση για κατανίκηση του Ιράν και ανατροπή του καθεστώτος. Η τελευταία μεγάλη χερσαία επιχείρηση εναντίον κυρίαρχου κράτος ήταν η «Καταιγίδα της Ερήμου» το 1991. Ακριβώς μετά από αυτήν την επιχείρηση οι χώρες, λόγω της διάλυσης του ανατολικού μπλοκ, άρχισαν να μειώνουν δραστικά τους στρατούς τους. Σήμερα λόγω του πολύ έντονου δημογραφικού προβλήματος που αντιμετωπίζουν όλες ανεξαιρέτως οι δυτικές χώρες και των μικρών σε μέγεθος στρατών, η οποιαδήποτε συγκέντρωση χερσαίων συμμαχικών δυνάμεων εναντίον μεγάλου κράτους είναι ΑΔΥΝΑΤΗ. Απλώς τα στρατεύματα αυτά δεν υπάρχουν και ούτε μπορούν ποτέ να συγκεντρωθούν. Οπότε θα μείνουμε με τις αναμνήσεις από το 1991.

Δυο λόγια για το Ιράν

Οι Ιρανοί δεν είναι Άραβες, είναι κατά κύριο λόγο οι Πέρσες, όπως τους γνωρίζαμε στην Ελλάδα και δεν έχουν άριστες σχέσεις με τους αραβικούς λαούς. Επίσης, είναι Σιϊτες και όχι Σουνίτες με τους οποίους έχουν πολύ μεγάλες διαφορές. Γενικώς στην Ελλάδα τα μπερδέψαμε λίγο και τα ανακατεύουμε όλα μαζί.

Επίσης, το Ιράν μπορεί να έχει θεοκρατικό αλλά δεν έχει προσωποκεντρικό καθεστώς. Εξουδετερώθηκε ο θρησκευτικός ηγέτης αλλά, εκτός από τη μεγάλη ηλικία του (86 χρ.) και τη σπουδαιότητα της θέσης, δεν είχε την ακτινοβολία και τη σημασία για το καθεστώς όπως πχ ο Καντάφι για τη Λιβύη και ο Σαντάμ για το Ιράκ.

Συνεπώς εκτιμάται ότι παρά τις μεγάλες απώλειες κρίσιμων προσώπων του καθεστώτος, αυτοί θα αντικατασταθούν. Το λεγόμενο Chain of command υπάρχει σήμερα στο Ιράν.

Το πρόσχημα και η πραγματική αιτία

Το πρόσχημα για την επίθεση είναι η κατασκευή πυρηνικής βόμβας. Είναι φανερό ότι δεν είναι αυτός ο πραγματικός λόγος. Ακριβής γνώστης δεν μπορώ να είμαι αλλά το 2007 στην Ακαδημία Πολέμου της Γερμανίας συμμετείχα σε μία ομάδα εργασίας για το θέμα αυτό, ενώ το Ιράν ήταν και η εργασία μου στην Διακλαδική Σχολή Πολέμου το 2012. Και στις δύο περιπτώσεις υπήρχε ο γενικός ισχυρισμός από τα ΜΜΕ και την αρθρογραφία ότι η κατασκευή πυρηνικής βόμβας ήταν θέμα χρόνου, το πολύ μηνών, άντε 1-2 χρόνων. Πέρασαν 20 και 15 χρόνια από τότε αντίστοιχα. Εκτιμώ πως αν το Ιράν ήθελε πραγματικά να αποκτήσει βόμβα θα το είχε πράξει. Αλλά αυτό είναι προσωπική εκτίμηση.

Ποια είναι η πραγματική αιτία της επίθεσης ανάγεται στη σφαίρα της εκτίμησης και μόνο. Άλλοι λένε πως είναι η τροφοδοσία της Κίνας με πετρέλαιο, άλλοι ισχυρίζονται (όπως ο κορυφαίος Αμερικανός καθηγητής και στρατηγικός αναλυτής Mearsheimer) ότι οι ΗΠΑ ενεργούν καθ’ υπόδειξη του Ισραήλ διότι το Ιράν είναι το μοναδικό εμπόδιό του στα ηγεμονικά του σχέδια στην περιοχή. Ο καθένας από αυτά που συμβαίνουν μπορεί να βγάλει τα συμπεράσματά του.

Επιχειρησιακά θέματα

Είναι φανερό ότι η επιχείρηση σχεδιάστηκε από κοινού εδώ και πολλές εβδομάδες. ΗΠΑ και Ισραήλ πραγματικά στην επιχείρηση αυτή ενεργούν ως ένα κράτος.

Οι δύο χώρες έχουν στη διάθεσή τους ομάδες κρούσης αεροπλανοφόρων, στρατηγικά βομβαρδιστικά stealth και πυρομαχικά ακριβείας. Αξιοσημείωτο είναι πως οι πτήσεις πάνω από το Ιράν είναι ανενόχλητες.

Το ρίσκο των ΗΠΑ

Καταρχήν κάθε συμμετέχουσα χώρα πρέπει να έχει σχέδιο εξόδου που δεν θα θεωρηθεί ήττα. Εδώ εντοπίζεται το μεγάλο ρίσκο κυρίως για τις ΗΠΑ.

Η ήττα για τις ΗΠΑ δεν είναι η στρατιωτική ήττα διότι σοβαρά πλήγματα των Ιρανών εναντίον στρατιωτικών στόχων είναι σχεδόν ακατόρθωτα. Η ήττα όμως είναι η μη νίκη. Διότι άπαντες γνωρίζουν ότι η ανατροπή του καθεστώτος μόνο με αεροπορικές επιχειρήσεις δεν είναι δυνατή και αυτή θα επιτευχθεί μόνο με υποκίνηση του πληθυσμού. Και εδώ είναι σήμερα το πρώτο μεγάλο ερωτηματικό. Σε διάφορες εκπομπές έχει εμφανιστεί ένα ποσοστό 20% του λαού ως αυτό που υποστηρίζει το καθεστώς. Εκτός του ότι αυτό είναι ένα υπολογίσιμο ποσοστό, υπάρχουν αναλυτές που το αμφισβητούν και το ανεβάζουν προς τα πάνω. Οι επόμενες μέρες θα δείξουν. Αν οι Ιρανοί συσπειρωθούν γύρω από το καθεστώς, τότε πώς θα επιτευχθεί η πτώση του;

Το δεύτερο μεγάλο ερωτηματικό είναι η στάση του ιρανικού στρατού. Είναι γνωστό πως η χώρα διαθέτει μεγάλο σε μέγεθος στρατό ενώ οι προστάτες του καθεστώτος είναι οι φρουροί της επανάστασης. Μένει να αποδειχθεί αν και σε ποιο βαθμό οι σύμμαχοι έχουν προσεταιριστεί την ηγεσία και στελέχη του στρατού.

Αν τα παραπάνω αποτύχουν, ο μόνος στρατιωτικός τρόπος για τους συμμάχους είναι η συνέχιση των αεροπορικών βομβαρδισμών. Αλλά η χώρα είναι πολύ μεγάλη. Για την καταστροφή όλων των εγκαταστάσεων απαιτείται πολύς χρόνος και τεράστιος όγκος πυρομαχικών. Δεν είναι γνωστό αν υπάρχουν αποθέματα για αγώνα πολλών εβδομάδων, ενώ και η κόπωση του προσωπικού παίζει μεγάλο ρόλο. Η δυνατότητα υποστήριξης των επιχειρήσεων από τους συμμάχους ειδικά σε πυρομαχικά, είναι το τρίτο μεγάλο ερωτηματικό.

Και κάτι για την Ελλάδα

Με τη συνέχιση των αεροπορικών επιχειρήσεων υπάρχει το ενδεχόμενο χιλιάδες Ιρανοί πρόσφυγες να κινηθούν προς Τουρκία και από εκεί προς τη χώρα μας. Το θέμα πρέπει σοβαρά να απασχολήσει την Ελλάδα.

Η εκπομπή της Κυριακής 1ης Μαρτίου 2026 εξελίχθηκε σε μια από τις πιο δραματικές και φορτισμένες αναλύσεις των τελευταίων ετών. Ο Σάββας Καλεντερίδης περιέγραψε με ωμό ρεαλισμό τη νέα γεωπολιτική πραγματικότητα μετά τη δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν Αλί Χαμενεΐ και την εξόντωση 48 κορυφαίων στελεχών του καθεστώτος σε συντονισμένη επιχείρηση ΗΠΑ–Ισραήλ.

Από το πρώτο λεπτό έδωσε το στίγμα:
Ο πόλεμος δεν είναι θέαμα. Δεν είναι «δικαίωση». Είναι αίμα, είναι θάνατος, είναι εγκλήματα – ιδιαίτερα όταν σκοτώνονται άμαχοι και παιδιά.

⚡ «Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΑΛΛΑΞΕ – ΤΩΡΑ ΣΚΟΤΩΝΕΙ ΟΠΟΙΟΣ ΠΑΤΑ ΚΟΥΜΠΙ»

Ο αναλυτής τόνισε πως οι πόλεμοι δεν θυμίζουν πλέον τις ιστορικές αναμετρήσεις στρατών. Δεν υπάρχει πεδίο τιμής, δεν υπάρχει γενναιότητα. Υπάρχουν υπολογιστές, δορυφόροι, drones και μυστικές υπηρεσίες που εξοντώνουν ηγεσίες με χειρουργική ακρίβεια.

Η επιχείρηση κατά της Τεχεράνης, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, βασίστηκε σε πολυμηνιαία παρακολούθηση από τη CIA και σε άμεση αλλαγή επιχειρησιακού σχεδίου όταν διαπιστώθηκε ότι όλη η ηγεσία συγκεντρώθηκε στο ίδιο κτήριο.

Το ερώτημα που έθεσε:
Πώς ένα κράτος υπό απειλή συγκεντρώνει 50 κορυφαίους αξιωματούχους σε μία αίθουσα;

🔥 ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ Η «ΑΠΟΚΕΦΑΛΙΣΗ» ΤΟΥ ΙΡΑΝ

Ο Καλεντερίδης ξεκαθάρισε ότι ο τελικός στόχος δεν είναι τα πυρηνικά. Είναι η αλλαγή καθεστώτος.

Όμως:

• Το Ιράν έχει 95 εκατομμύρια πληθυσμό

• Πάνω από 1 εκατ. στρατό

• Ισχυρό πυραυλικό οπλοστάσιο

• Θεοκρατικό καθεστώς με πυραμιδική δομή

• Περίπου 20 εκατ. σκληρούς υποστηρικτές

Κατά την εκτίμησή του, χερσαία εισβολή είναι αδιανόητη.
Η μόνη ρεαλιστική οδός: εσωτερική υπονόμευση και ρήγμα μέσα στο καθεστώς.

🌍 ΚΛΙΜΑΚΩΣΗ ΣΤΟΝ ΠΕΡΣΙΚΟ ΚΟΛΠΟ

Το Ιράν απάντησε με επιθέσεις σε αμερικανικές βάσεις σε:

• Κατάρ

• Μπαχρέιν

• Κουβέιτ

• ΗΑΕ

• Σαουδική Αραβία

• Ομάν

• Ιρακινό Κουρδιστάν

Παράλληλα σημειώθηκαν απώλειες σε Ισραήλ και ΗΠΑ.

Η σύγκρουση, σύμφωνα με την ανάλυση, δύσκολα θα διαρκέσει μήνες λόγω περιορισμένων αποθεμάτων πυρομαχικών και από τις δύο πλευρές.

🇬🇷 ΕΛΛΑΔΑ – ΚΙΣΕΑ & ΣΟΥΔΑ

Έκτακτη συνεδρίαση ΚΥΣΕΑ πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα.
Στο επίκεντρο:

• Ελληνικά πλοία στον Περσικό

• Στενά Ορμούζ

• Ναυτική δραστηριότητα

• Θέμα Σούδας

Ο Καλεντερίδης υπογράμμισε τη σημασία της προνοητικότητας, της αντικατασκοπίας και της εθνικής ετοιμότητας.

🧨 ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΠΟΥ ΕΜΕΙΝΕ

Η δολοφονία 150 μαθητριών σε βομβαρδισμό σχολείου – όπως τόνισε – δεν είναι «παράπλευρη απώλεια». Είναι έγκλημα.

Ο πόλεμος γίνεται μεταξύ στρατιωτών.
Όταν σκοτώνονται παιδιά, η ανθρωπότητα χάνει.