Γράφει ο υποστράτηγος ε.α. Δημήτρης Καμπισιούλης

Μετά από σχεδόν δύο ημέρες πολέμου και αφού παρακολούθησα κάποιες ελληνικές και ξένες εκπομπές έβγαλα κάποια συμπεράσματα. Οι επόμενες μέρες θα δείξουν τι ισχύει και τι όχι. Ας δούμε παρακάτω:

Γενικό συμπέρασμα είναι ότι το πρώτο θύμα του πολέμου είναι η αλήθεια και πως στον σημερινό κόσμο δεν έχει καμία απολύτως σημασία το αν η επίθεση είναι νόμιμη ή όχι.

Δημογραφικό πρόβλημα

Πολλοί θα αναρωτώνται γιατί δεν σχεδιάστηκε χερσαία επιχείρηση για κατανίκηση του Ιράν και ανατροπή του καθεστώτος. Η τελευταία μεγάλη χερσαία επιχείρηση εναντίον κυρίαρχου κράτος ήταν η «Καταιγίδα της Ερήμου» το 1991. Ακριβώς μετά από αυτήν την επιχείρηση οι χώρες, λόγω της διάλυσης του ανατολικού μπλοκ, άρχισαν να μειώνουν δραστικά τους στρατούς τους. Σήμερα λόγω του πολύ έντονου δημογραφικού προβλήματος που αντιμετωπίζουν όλες ανεξαιρέτως οι δυτικές χώρες και των μικρών σε μέγεθος στρατών, η οποιαδήποτε συγκέντρωση χερσαίων συμμαχικών δυνάμεων εναντίον μεγάλου κράτους είναι ΑΔΥΝΑΤΗ. Απλώς τα στρατεύματα αυτά δεν υπάρχουν και ούτε μπορούν ποτέ να συγκεντρωθούν. Οπότε θα μείνουμε με τις αναμνήσεις από το 1991.

Δυο λόγια για το Ιράν

Οι Ιρανοί δεν είναι Άραβες, είναι κατά κύριο λόγο οι Πέρσες, όπως τους γνωρίζαμε στην Ελλάδα και δεν έχουν άριστες σχέσεις με τους αραβικούς λαούς. Επίσης, είναι Σιϊτες και όχι Σουνίτες με τους οποίους έχουν πολύ μεγάλες διαφορές. Γενικώς στην Ελλάδα τα μπερδέψαμε λίγο και τα ανακατεύουμε όλα μαζί.

Επίσης, το Ιράν μπορεί να έχει θεοκρατικό αλλά δεν έχει προσωποκεντρικό καθεστώς. Εξουδετερώθηκε ο θρησκευτικός ηγέτης αλλά, εκτός από τη μεγάλη ηλικία του (86 χρ.) και τη σπουδαιότητα της θέσης, δεν είχε την ακτινοβολία και τη σημασία για το καθεστώς όπως πχ ο Καντάφι για τη Λιβύη και ο Σαντάμ για το Ιράκ.

Συνεπώς εκτιμάται ότι παρά τις μεγάλες απώλειες κρίσιμων προσώπων του καθεστώτος, αυτοί θα αντικατασταθούν. Το λεγόμενο Chain of command υπάρχει σήμερα στο Ιράν.

Το πρόσχημα και η πραγματική αιτία

Το πρόσχημα για την επίθεση είναι η κατασκευή πυρηνικής βόμβας. Είναι φανερό ότι δεν είναι αυτός ο πραγματικός λόγος. Ακριβής γνώστης δεν μπορώ να είμαι αλλά το 2007 στην Ακαδημία Πολέμου της Γερμανίας συμμετείχα σε μία ομάδα εργασίας για το θέμα αυτό, ενώ το Ιράν ήταν και η εργασία μου στην Διακλαδική Σχολή Πολέμου το 2012. Και στις δύο περιπτώσεις υπήρχε ο γενικός ισχυρισμός από τα ΜΜΕ και την αρθρογραφία ότι η κατασκευή πυρηνικής βόμβας ήταν θέμα χρόνου, το πολύ μηνών, άντε 1-2 χρόνων. Πέρασαν 20 και 15 χρόνια από τότε αντίστοιχα. Εκτιμώ πως αν το Ιράν ήθελε πραγματικά να αποκτήσει βόμβα θα το είχε πράξει. Αλλά αυτό είναι προσωπική εκτίμηση.

Ποια είναι η πραγματική αιτία της επίθεσης ανάγεται στη σφαίρα της εκτίμησης και μόνο. Άλλοι λένε πως είναι η τροφοδοσία της Κίνας με πετρέλαιο, άλλοι ισχυρίζονται (όπως ο κορυφαίος Αμερικανός καθηγητής και στρατηγικός αναλυτής Mearsheimer) ότι οι ΗΠΑ ενεργούν καθ’ υπόδειξη του Ισραήλ διότι το Ιράν είναι το μοναδικό εμπόδιό του στα ηγεμονικά του σχέδια στην περιοχή. Ο καθένας από αυτά που συμβαίνουν μπορεί να βγάλει τα συμπεράσματά του.

Επιχειρησιακά θέματα

Είναι φανερό ότι η επιχείρηση σχεδιάστηκε από κοινού εδώ και πολλές εβδομάδες. ΗΠΑ και Ισραήλ πραγματικά στην επιχείρηση αυτή ενεργούν ως ένα κράτος.

Οι δύο χώρες έχουν στη διάθεσή τους ομάδες κρούσης αεροπλανοφόρων, στρατηγικά βομβαρδιστικά stealth και πυρομαχικά ακριβείας. Αξιοσημείωτο είναι πως οι πτήσεις πάνω από το Ιράν είναι ανενόχλητες.

Το ρίσκο των ΗΠΑ

Καταρχήν κάθε συμμετέχουσα χώρα πρέπει να έχει σχέδιο εξόδου που δεν θα θεωρηθεί ήττα. Εδώ εντοπίζεται το μεγάλο ρίσκο κυρίως για τις ΗΠΑ.

Η ήττα για τις ΗΠΑ δεν είναι η στρατιωτική ήττα διότι σοβαρά πλήγματα των Ιρανών εναντίον στρατιωτικών στόχων είναι σχεδόν ακατόρθωτα. Η ήττα όμως είναι η μη νίκη. Διότι άπαντες γνωρίζουν ότι η ανατροπή του καθεστώτος μόνο με αεροπορικές επιχειρήσεις δεν είναι δυνατή και αυτή θα επιτευχθεί μόνο με υποκίνηση του πληθυσμού. Και εδώ είναι σήμερα το πρώτο μεγάλο ερωτηματικό. Σε διάφορες εκπομπές έχει εμφανιστεί ένα ποσοστό 20% του λαού ως αυτό που υποστηρίζει το καθεστώς. Εκτός του ότι αυτό είναι ένα υπολογίσιμο ποσοστό, υπάρχουν αναλυτές που το αμφισβητούν και το ανεβάζουν προς τα πάνω. Οι επόμενες μέρες θα δείξουν. Αν οι Ιρανοί συσπειρωθούν γύρω από το καθεστώς, τότε πώς θα επιτευχθεί η πτώση του;

Το δεύτερο μεγάλο ερωτηματικό είναι η στάση του ιρανικού στρατού. Είναι γνωστό πως η χώρα διαθέτει μεγάλο σε μέγεθος στρατό ενώ οι προστάτες του καθεστώτος είναι οι φρουροί της επανάστασης. Μένει να αποδειχθεί αν και σε ποιο βαθμό οι σύμμαχοι έχουν προσεταιριστεί την ηγεσία και στελέχη του στρατού.

Αν τα παραπάνω αποτύχουν, ο μόνος στρατιωτικός τρόπος για τους συμμάχους είναι η συνέχιση των αεροπορικών βομβαρδισμών. Αλλά η χώρα είναι πολύ μεγάλη. Για την καταστροφή όλων των εγκαταστάσεων απαιτείται πολύς χρόνος και τεράστιος όγκος πυρομαχικών. Δεν είναι γνωστό αν υπάρχουν αποθέματα για αγώνα πολλών εβδομάδων, ενώ και η κόπωση του προσωπικού παίζει μεγάλο ρόλο. Η δυνατότητα υποστήριξης των επιχειρήσεων από τους συμμάχους ειδικά σε πυρομαχικά, είναι το τρίτο μεγάλο ερωτηματικό.

Και κάτι για την Ελλάδα

Με τη συνέχιση των αεροπορικών επιχειρήσεων υπάρχει το ενδεχόμενο χιλιάδες Ιρανοί πρόσφυγες να κινηθούν προς Τουρκία και από εκεί προς τη χώρα μας. Το θέμα πρέπει σοβαρά να απασχολήσει την Ελλάδα.

Η εκπομπή της Κυριακής 1ης Μαρτίου 2026 εξελίχθηκε σε μια από τις πιο δραματικές και φορτισμένες αναλύσεις των τελευταίων ετών. Ο Σάββας Καλεντερίδης περιέγραψε με ωμό ρεαλισμό τη νέα γεωπολιτική πραγματικότητα μετά τη δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν Αλί Χαμενεΐ και την εξόντωση 48 κορυφαίων στελεχών του καθεστώτος σε συντονισμένη επιχείρηση ΗΠΑ–Ισραήλ.

Από το πρώτο λεπτό έδωσε το στίγμα:
Ο πόλεμος δεν είναι θέαμα. Δεν είναι «δικαίωση». Είναι αίμα, είναι θάνατος, είναι εγκλήματα – ιδιαίτερα όταν σκοτώνονται άμαχοι και παιδιά.

⚡ «Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΑΛΛΑΞΕ – ΤΩΡΑ ΣΚΟΤΩΝΕΙ ΟΠΟΙΟΣ ΠΑΤΑ ΚΟΥΜΠΙ»

Ο αναλυτής τόνισε πως οι πόλεμοι δεν θυμίζουν πλέον τις ιστορικές αναμετρήσεις στρατών. Δεν υπάρχει πεδίο τιμής, δεν υπάρχει γενναιότητα. Υπάρχουν υπολογιστές, δορυφόροι, drones και μυστικές υπηρεσίες που εξοντώνουν ηγεσίες με χειρουργική ακρίβεια.

Η επιχείρηση κατά της Τεχεράνης, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, βασίστηκε σε πολυμηνιαία παρακολούθηση από τη CIA και σε άμεση αλλαγή επιχειρησιακού σχεδίου όταν διαπιστώθηκε ότι όλη η ηγεσία συγκεντρώθηκε στο ίδιο κτήριο.

Το ερώτημα που έθεσε:
Πώς ένα κράτος υπό απειλή συγκεντρώνει 50 κορυφαίους αξιωματούχους σε μία αίθουσα;

🔥 ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ Η «ΑΠΟΚΕΦΑΛΙΣΗ» ΤΟΥ ΙΡΑΝ

Ο Καλεντερίδης ξεκαθάρισε ότι ο τελικός στόχος δεν είναι τα πυρηνικά. Είναι η αλλαγή καθεστώτος.

Όμως:

• Το Ιράν έχει 95 εκατομμύρια πληθυσμό

• Πάνω από 1 εκατ. στρατό

• Ισχυρό πυραυλικό οπλοστάσιο

• Θεοκρατικό καθεστώς με πυραμιδική δομή

• Περίπου 20 εκατ. σκληρούς υποστηρικτές

Κατά την εκτίμησή του, χερσαία εισβολή είναι αδιανόητη.
Η μόνη ρεαλιστική οδός: εσωτερική υπονόμευση και ρήγμα μέσα στο καθεστώς.

🌍 ΚΛΙΜΑΚΩΣΗ ΣΤΟΝ ΠΕΡΣΙΚΟ ΚΟΛΠΟ

Το Ιράν απάντησε με επιθέσεις σε αμερικανικές βάσεις σε:

• Κατάρ

• Μπαχρέιν

• Κουβέιτ

• ΗΑΕ

• Σαουδική Αραβία

• Ομάν

• Ιρακινό Κουρδιστάν

Παράλληλα σημειώθηκαν απώλειες σε Ισραήλ και ΗΠΑ.

Η σύγκρουση, σύμφωνα με την ανάλυση, δύσκολα θα διαρκέσει μήνες λόγω περιορισμένων αποθεμάτων πυρομαχικών και από τις δύο πλευρές.

🇬🇷 ΕΛΛΑΔΑ – ΚΙΣΕΑ & ΣΟΥΔΑ

Έκτακτη συνεδρίαση ΚΥΣΕΑ πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα.
Στο επίκεντρο:

• Ελληνικά πλοία στον Περσικό

• Στενά Ορμούζ

• Ναυτική δραστηριότητα

• Θέμα Σούδας

Ο Καλεντερίδης υπογράμμισε τη σημασία της προνοητικότητας, της αντικατασκοπίας και της εθνικής ετοιμότητας.

🧨 ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΠΟΥ ΕΜΕΙΝΕ

Η δολοφονία 150 μαθητριών σε βομβαρδισμό σχολείου – όπως τόνισε – δεν είναι «παράπλευρη απώλεια». Είναι έγκλημα.

Ο πόλεμος γίνεται μεταξύ στρατιωτών.
Όταν σκοτώνονται παιδιά, η ανθρωπότητα χάνει.

Σκληρή, αιχμηρή και χωρίς περιστροφές ήταν η παρέμβαση του Γιώργου Αϋφαντή στην εκπομπή Review με την Ιρένα Αργύρη στη Ναυτεμπορική TV. Ο έμπειρος διπλωματικός αναλυτής επιχείρησε να αποδομήσει τόσο την επικοινωνιακή στρατηγική των ΗΠΑ απέναντι στο Ιράν όσο και τις δυτικές «βεβαιότητες» για την έκβαση της σύγκρουσης.

«Ο Τραμπ δεν καταλαβαίνει με ποιους μιλά»

Αναφερόμενος στο μήνυμα του Ντόναλντ Τραμπ προς τον ιρανικό λαό και τους Φρουρούς της Επανάστασης, ο Αϋφαντής ήταν κατηγορηματικός:

«Με μία λέξη, ο πρόεδρος Τραμπ δεν καταλαβαίνει με ποιους μιλά».

Όπως υποστήριξε, το πρόβλημα δεν είναι προσωπικό, αλλά δομικό: η αμερικανική διπλωματία και οι υπηρεσίες πληροφοριών έχουν αποκοπεί από την ιρανική κοινωνία εδώ και δεκαετίες, στηριζόμενες σε εξόριστους και σε πληροφορίες τρίτων χωρών. Το αποτέλεσμα, κατά τον ίδιο, είναι μια ανάγνωση της ιρανικής πραγματικότητας που δεν λαμβάνει υπόψη το ιστορικό βάθος και την πολιτισμική αυτοσυνείδηση του ιρανικού έθνους.

«Δεν πολεμάς ένα καθεστώς – Πολεμάς μια αυτοκρατορική συνείδηση»

Ο Αϋφαντής επέμεινε ότι στη Δύση αντιμετωπίζουμε το Ιράν ως «καθεστώς», ενώ πρόκειται για έθνος με αυτοκρατορική ιστορική μνήμη.
Υπενθύμισε μάλιστα την περίοδο ρωσοβρετανικής επιρροής στις αρχές του 20ού αιώνα και τις τραυματικές εμπειρίες λιμού και ξένης παρέμβασης, τονίζοντας ότι τέτοιες μνήμες δεν επιτρέπουν «συμφωνίες τύπου πάρτε τα λεφτά και φύγετε».

Κατά την ανάλυσή του, το Ιράν ποντάρει στη φθορά:

• Στην αδυναμία Ισραήλ και ΗΠΑ να αντέξουν σε βάθος χρόνου.

• Στην αβεβαιότητα που μπορεί να δημιουργήσει στο Στενό του Ορμούζ.

• Στην αύξηση του κόστους ενέργειας που θα πλήξει κυρίως την Ευρώπη.

«Δεν χρειάζεται να το κλείσουν με αλυσίδα. Αρκεί να χτυπιέται ένα στα τέσσερα πλοία. Ποιος εφοπλιστής θα ρισκάρει;»

«Δεν υπάρχει εφαρμογή που ρίχνει καθεστώτα από τον αέρα»

Απαντώντας στο σενάριο κατάρρευσης του ιρανικού καθεστώτος μέσω συνδυασμού στρατιωτικών πληγμάτων και κοινωνικών κινητοποιήσεων, ο Αϋφαντής ήταν επιφυλακτικός:

«Δεν υπάρχει εφαρμογή που να ρίχνει καθεστώτα μόνο από τον αέρα. Αν θέλεις αλλαγή, πρέπει να αποβιβαστείς στο έδαφος».

Σχολίασε μάλιστα ότι αν η Μοσάντ καταφέρει να λειτουργήσει ως κοινωνικός καταλύτης εξέγερσης, «θα είναι η πρώτη μυστική υπηρεσία στην ιστορία που το πέτυχε».

Ελληνοτουρκικά: «Η τιμή των ήρεμων νερών»

Το δεύτερο μέρος της παρέμβασής του ήταν ακόμη πιο αιχμηρό, καθώς αναφέρθηκε στην πρόσφατη τουρκική επιστολή στον ΟΗΕ και στη ρήτρα της συμφωνίας με την ExxonMobil νότια της Κρήτης.

Ο Αϋφαντής άφησε σαφείς αιχμές ότι η διατύπωση περί ενδεχόμενης μεταβολής κυριαρχίας αποτελεί «αντίτιμο των ήρεμων νερών», δηλαδή έμμεσο άνοιγμα διαπραγμάτευσης για μελλοντική πολιτική διευθέτηση.

«Είναι ψέματα ότι πρόκειται για τεχνική διατύπωση. Θα μπορούσε να υπάρχει ρητή πρόβλεψη ότι η κυριαρχία δεν μεταβάλλεται. Δεν υπάρχει».

Έκανε λόγο για «δια της παραλείψεως έγκλημα», υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα αποφεύγει να ασκήσει κυριαρχικά δικαιώματα, όπως η επέκταση στα 12 ναυτικά μίλια, σε μια συγκυρία που η Τουρκία έχει στραμμένη την προσοχή της αλλού.

Η παρέμβασή του έκλεισε με την επισήμανση ότι «είναι πολύ νωρίς για συμπεράσματα» για την έκβαση της σύγκρουσης, δανειζόμενος τη φράση του Τσου Εν Λάι για τη Γαλλική Επανάσταση: «Too early to say».