Του Δημήτρη Αντωνόπουλου

Η κάλυψη των υποθέσεων που σχετίζονται με το Qatargate και τις δραστηριότητες των Ελλήνων αξιωματούχων στις Βρυξέλλες παρουσιάζει σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των διεθνών και των εγχώριων μέσων ενημέρωσης.

Ενώ ο ελληνικός Τύπος εστιάζει συχνά στις επίσημες απαντήσεις και τις διαψεύσεις των εμπλεκομένων, διεθνή μέσα όπως το Politico, το Follow the Money (FTM) και η Le Soir, προχωρούν σε βαθύτερες αναλύσεις, αναδεικνύοντας ζητήματα ηθικής, πολιτικής επιρροής και «γκρίζων ζωνών» που σπάνια συζητούνται στην Ελλάδα.

Η περίπτωση του Μαργαρίτη Σχοινά αναδεικνύει την πιο έντονη διαφορά στην προσέγγιση. Ενώ στην Ελλάδα η παρουσία του στο Κατάρ παρουσιάστηκε ως θεσμική υποχρέωση, ο διεθνής Τύπος έθεσε σοβαρά ερωτήματα για το ύφος και το περιεχόμενο των επαφών του.

Τι αναφέρει ο διεθνής Τύπος (και υποβαθμίζεται στην Ελλάδα):

•Πολυτελής Φιλοξενία: Το ερευνητικό δίκτυο Follow the Money αποκάλυψε ότι ο κ. Σχοινάς ήταν ο Επίτροπος με τις περισσότερες διανυκτερεύσεις στον Κόλπο (11 διανυκτερεύσεις σε τρία ταξίδια). Στο πρώτο του ταξίδι στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η διαμονή του σε πολυτελή θέρετρα καλύφθηκε πλήρως από τη φιλοξενούσα χώρα, ενώ παρέμεινε τουλάχιστον μία ημέρα παραπάνω από το απαραίτητο.

•Συστηματική Σιωπή για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα: Διεθνή μέσα επισημαίνουν ότι, παρά το γεγονός ότι το χαρτοφυλάκιό του αφορά την «Προώθηση του Ευρωπαϊκού Τρόπου Ζωής», ο κ. Σχοινάς απέφυγε συστηματικά οποιαδήποτε κριτική για τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Κατάρ και τα Εμιράτα. Αντίθετα, χαρακτήριζε τα Εμιράτα ως «φάρο έμπνευσης».

•Η «Οργή» των Βρυξελλών: Το Politico περιέγραψε σκηνές έντασης στην αίθουσα τύπου της Κομισιόν, όταν η Πρόεδρος Φον ντερ Λάιεν ΑΡΝΗΘΗΚΕ να απαντήσει σε ερωτήσεις για τις σχέσεις του κ. Σχοινά με το Κατάρ, προκαλώντας την οργή των διεθνών ανταποκριτών. Αυτή η εικόνα της «πολιορκημένης» Κομισιόν λόγω του Έλληνα Επιτρόπου δεν μεταφέρθηκε με την ίδια ένταση στα ελληνικά μέσα.. Το αντίθετο.

Για τον Δημήτρη Αβραμόπουλο, η διεθνής κάλυψη εστιάζει στη συστηματική παραβίαση των κανόνων δεοντολογίας και τη συμμετοχή σε μια οργάνωση που θεωρείται «βιτρίνα» για παράνομες δραστηριότητες.

Τι αναφέρει ο διεθνής Τύπος (και υποβαθμίζεται στην Ελλάδα):

•Παραβίαση Μετα-θητειακών Περιορισμών: Το ένταλμα σύλληψης των βελγικών αρχών (Ιούνιος 2026) δεν εστιάζει μόνο στα χρήματα, αλλά στην κατηγορία ότι ο κ. Αβραμόπουλος παραβίασε τους αυστηρούς όρους που επιβάλλει η Κομισιόν στους πρώην Επιτρόπους για τις δραστηριότητές τους μετά τη θητεία τους.

•Συμμετοχή σε Εγκληματική Οργάνωση: Ενώ στην Ελλάδα η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από το αν η αμοιβή των 60.000 (ή αλλού 73.000) ευρώ ήταν νόμιμη και φορολογημένη, διεθνή μέσα όπως το Politico και η Le Soir αναφέρουν ότι οι βελγικές αρχές τον κατηγορούν για «συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση» και τη «Βιτρίνα» της Fight Impunity. Ο διεθνής Τύπος αναλύει διεξοδικά πώς η ΜΚΟ του Παντσέρι χρησιμοποιήθηκε ως εργαλείο για την εξαγορά επιρροής, αμφισβητώντας το επιχείρημα ότι ένας έμπειρος πολιτικός όπως ο κ. Αβραμόπουλος δεν θα μπορούσε να αντιληφθεί τον πραγματικό σκοπό της οργάνωσης.

Τελικά ο ξένος τύπος αντιμετωπίζει τους δύο πολιτικούς όχι απλώς ως πρόσωπα που εμπλέκονται σε μια υπόθεση, αλλά ως παραδείγματα μιας ευρύτερης κρίσης ηθικής και διαφάνειας στην ΕΕ. Η κριτική του διεθνούς Τύπου είναι πολύ πιο αιχμηρή όσον αφορά την αποδοχή δώρων και φιλοξενίας, στοιχεία που στην ελληνική πολιτική κουλτούρα συχνά θεωρούνται..«δευτερεύοντα» ή «τυπικά».

Γιατί εις τας Ευρώπας, το ζητούμενο δεν είναι η «προβολή» ή η «άμυνα» της χώρας, αλλά η λογοδοσία απέναντι σε ένα ευρωπαϊκό κοινό που διεκδικεί διαφάνεια. Η υποβάθμιση αυτών των ζητημάτων από τον ελληνικό Τύπο, ενώ ο διεθνής τα τοποθετεί στο κέντρο μιας θεσμικής κρίσης, δημιουργεί ένα επικίνδυνο αφηγηματικό κενό. Δεν πρόκειται για απαξίωση, αλλά για ένα κάλεσμα για αυστηρότερη δημοσιογραφική έρευνα που θα ξεπερνά την επιφανειακή επικοινωνιακή διαχείριση και θα εμβαθύνει στην ουσία της πολιτικής και ηθικής ευθύνης.

Σαφείς επιφυλάξεις για το κατά πόσο η φερόμενη συμφωνία γύρω από το Ιράν μπορεί να οδηγήσει σε πραγματική ειρήνη διατύπωσε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος, υποστηρίζοντας ότι οι εξελίξεις παραπέμπουν περισσότερο σε προσωρινή κατάπαυση παρά σε ουσιαστική διπλωματική λύση.

Στην παρέμβασή του, ο κ. Εγκολφόπουλος σημείωσε ότι στην αρχή υπήρχε η εντύπωση πως οι εμπλεκόμενες πλευρές κινούνται προς αποκλιμάκωση. Ωστόσο, όπως είπε, οι πρώτες δηλώσεις για επαναφορά διεθνών ελέγχων στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα προκάλεσαν ερωτήματα, καθώς ανάλογοι μηχανισμοί επιτήρησης υπήρχαν επί χρόνια χωρίς να εμποδίσουν την πρόοδο της Τεχεράνης.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο ποσό των 300 δισ. δολαρίων που φέρεται να συνδέεται με την ανοικοδόμηση του Ιράν, θέτοντας ερωτήματα για την έκταση των καταστροφών και για το ποιος θα ελέγχει τη διαχείριση αυτών των χρημάτων.

Ο αντιναύαρχος ε.α. υποστήριξε ότι κάθε πλευρά προσπαθεί να κρατήσει στοιχεία που μπορεί να παρουσιάσει ως νίκη. Εκτίμησε, όμως, ότι πίσω από τη φαινομενική αποκλιμάκωση παραμένουν ανοιχτά μεγάλα ζητήματα: το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τα Στενά του Ορμούζ, οι κυρώσεις, οι φιλοϊρανικές οργανώσεις σε Ιράκ, Λίβανο, Υεμένη και Γάζα, αλλά και οι εσωτερικές πολιτικές ανάγκες του Ντόναλντ Τραμπ.

Κατά τον ίδιο, η αμερικανική διαμεσολάβηση πάσχει επειδή δεν στηρίζεται σε κλασικούς διπλωμάτες, αλλά σε πρόσωπα του στενού κύκλου του Τραμπ, κυρίως επιχειρηματίες χωρίς βαθιά εμπειρία σε σύνθετες διεθνείς διαπραγματεύσεις. Όπως ανέφερε, η διπλωματία δεν λειτουργεί όπως οι επιχειρηματικές συμφωνίες.

Ο κ. Εγκολφόπουλος εκτίμησε ότι ο Τραμπ επιδιώκει να κρατήσει ήρεμη την κατάσταση έως τις εσωτερικές εκλογικές αναμετρήσεις στις ΗΠΑ, αποφεύγοντας ανατιμήσεις στα καύσιμα και νέες στρατιωτικές περιπλοκές. Προέβλεψε μάλιστα ότι γύρω στον Αύγουστο μπορεί να ζητηθεί περισσότερος χρόνος, ώστε η κατάσταση να παραταθεί μέχρι τον Νοέμβριο.

Για το Ιράν, υποστήριξε ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να εγκαταλείψει τον στρατηγικό στόχο της πυρηνικής ισχύος, καθώς το καθεστώς έχει επενδύσει επί δεκαετίες τεράστιους πόρους και πολιτικό κεφάλαιο σε αυτή την κατεύθυνση.

Αναφερόμενος στην ευρύτερη περιοχή, προειδοποίησε ότι η Μέση Ανατολή οδηγείται σε μεγαλύτερη αστάθεια. Έθεσε ερωτήματα για το μέλλον της Χεζμπολάχ, της Χαμάς, των Χούθι και των φιλοϊρανικών παραστρατιωτικών οργανώσεων στο Ιράκ, σημειώνοντας ότι όλοι αυτοί οι μηχανισμοί δεν θα εξαφανιστούν εύκολα.

Για το Ισραήλ, ο Γιάννης Εγκολφόπουλος υποστήριξε ότι παραμένει περιφερειακή υπερδύναμη, στρατιωτικά και οικονομικά. Εκτίμησε ότι οι σχέσεις ΗΠΑ–Ισραήλ είναι τόσο στενές, ώστε οι δημόσιες εντάσεις Τραμπ–Νετανιάχου δεν πρέπει να υπερερμηνεύονται. Όπως είπε, οι δύο πλευρές συχνά λειτουργούν συμπληρωματικά, ακόμη κι όταν εμφανίζονται να παίζουν διαφορετικούς ρόλους.

Κλείνοντας, τόνισε ότι το πραγματικό πρόβλημα είναι πως η περιοχή παραμένει σε κατάσταση παρατεταμένης αβεβαιότητας. Η κατάπαυση μπορεί να μειώνει προσωρινά τις συγκρούσεις, αλλά δεν λύνει τα βαθύτερα αίτια της κρίσης.

1.000 ημέρες αιχμαλωσίας
Ελευθερία για τους 19 Αρμένιους ομήρους
Ηθική υποχρέωση – Πολιτική ευθύνη

Από την εφημερίδα Αζάτ Ορ

Οι συναντήσεις του Νταβίτ Ισχανιάν στην Αθήνα, τον Δεκέμβριο του 2022, πραγματοποιήθηκαν σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, λίγες μόλις ημέρες πριν από τον αποκλεισμό του Διαδρόμου του Λατσίν και την κλιμάκωση της επίθεσης του Αζερμπαϊτζάν κατά του Αρτσάχ.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του το 2022, ο Ισχανιάν συναντήθηκε με τον βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας Θεόδωρο Ρουσόπουλο, τον βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ και πρώην Υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Κατρούγκαλο, καθώς και με τον επικεφαλής της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΠΑΣΟΚ–ΚΙΝΑΛ Μιχάλη Κατρίνη. Στις συναντήσεις αυτές ενημέρωσε τους συνομιλητές του για τους άμεσους κινδύνους που αντιμετώπιζαν το Αρτσάχ και η Αρμενία, ζητώντας παράλληλα την πιο ενεργή στήριξη της Ελλάδας και της Ευρώπης.

Δυστυχώς, οι προειδοποιήσεις του επιβεβαιώθηκαν με τον πλέον τραγικό τρόπο. Ακολούθησαν ο εννεάμηνος αποκλεισμός του Αρτσάχ, η σοβαρή ανθρωπιστική κρίση, η βίαιη εκδίωξη περισσότερων από 120.000 Αρμενίων από τις πατρογονικές τους εστίες, καθώς και η σύλληψη της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας του Αρτσάχ.

Σήμερα, ο ίδιος ο Νταβίτ Ισχανιάν βρίσκεται φυλακισμένος στο Αζερμπαϊτζάν. Είναι ένας από τους 19 Αρμένιους πολιτικούς κρατούμενους και ομήρους που εξακολουθούν να κρατούνται, μαζί με τους πρώην Προέδρους του Αρτσάχ Αρκάντι Γκουκασιάν, Μπάκο Σαχακιάν και Αράικ Χαρουτιουνιάν, τον πρώην Υπουργό Επικρατείας Ρούμπεν Βαρντανιάν και άλλους πολιτικούς και στρατιωτικούς αξιωματούχους.

Η ελληνική κοινωνία και ο πολιτικός κόσμος είχαν εγκαίρως ενημερωθεί από τον Νταβίτ Ισχανιάν για τις επιθετικές προθέσεις του Αζερμπαϊτζάν και τις δραματικές συνέπειες που θα είχε η πολιτική του στην περιοχή.

Σήμερα, σχεδόν τέσσερα χρόνια αργότερα, και ενώ συμπληρώνονται 1.000 ημέρες από την έναρξη της αιχμαλωσίας των Αρμενίων κρατουμένων, έχουμε την ηθική υποχρέωση και την πολιτική ευθύνη να μην επιτρέψουμε να λησμονηθεί η υπόθεσή τους.

Η Ελλάδα, με τους ιστορικούς δεσμούς που τη συνδέουν με τον αρμενικό λαό και με τη διαχρονική προσήλωσή της στις αρχές του διεθνούς δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μπορεί και οφείλει να στηρίξει ενεργά κάθε πρωτοβουλία που αποσκοπεί στην άμεση και άνευ όρων απελευθέρωση των 19 Αρμενίων ομήρων, καθώς και στην απόδοση δικαιοσύνης για τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν εις βάρος του λαού του Αρτσάχ.

Διαβάστε και τα υπόλοιπα άρθρα της εφημερίδας στο PDF