Σε μια αιχμηρή τοποθέτηση προχώρησε ο διευθυντής σύνταξης του Star, Ηλίας Παπανικολάου, αναφορικά με τις πρόσφατες δηλώσεις του Αμερικανού πρέσβη στην Άγκυρα, Τομ Μπάρακ. Ο κ. Παπανικολάου κατηγόρησε τον Αμερικανό διπλωμάτη ότι έχει “μπερδέψει τον ρόλο του”, ενεργώντας περισσότερο ως υπουργός της κυβέρνησης Ερντογάν παρά ως εκπρόσωπος των συμφερόντων των ΗΠΑ.

Η σύγκριση S-300 και S-400

Κεντρικό σημείο της ανάλυσης αποτέλεσε η προσπάθεια του κ. Μπάρακ να εξισώσει την ελληνική κατοχή των ρωσικών S-300 με την αγορά των S-400 από την Τουρκία. Ο Ηλίας Παπανικολάου αποδόμησε αυτό το επιχείρημα, τονίζοντας ότι η Ελλάδα απέκτησε τους S-300 για να επιλύσει μια κρίση (μεταφορά από την Κύπρο) και τους διατηρεί αποθηκευμένους χωρίς να τους έχει χρησιμοποιήσει ποτέ. Αντίθετα, χαρακτήρισε την κίνηση της Τουρκίας ως ένα “καπρίτσιο” που δημιούργησε μια νέα κρίση, παρά την άρνηση των ΗΠΑ να της προμηθεύσουν Patriot λόγω της στενής σχέσης της Άγκυρας με τον Πούτιν.

Το προφίλ του Τομ Μπάρακ

Ο κ. Παπανικολάου δεν δίστασε να αναφερθεί στο παρελθόν του πρέσβη, υπενθυμίζοντας τη φυλάκισή του το 2021 για υποθέσεις που σχετίζονταν με χρηματισμό από τα Εμιράτα. Επίσης, αναφέρθηκε σε σκοτεινές πτυχές των επικοινωνιών του Μπάρακ με τον Τζέφρι Έπσταϊν το 2016, οι οποίες αφορούσαν φωτογραφίες παιδιών, θέτοντας σοβαρά ερωτήματα για το ήθος και την αξιοπιστία του ανθρώπου που καλείται να παίξει ρόλο διαμεσολαβητή στην περιοχή.

Με επίκεντρο την τουρκική ρητορική κατά της Ελλάδας και του Ισραήλ, αλλά και με συνεχείς αναφορές στις στρατιωτικές προετοιμασίες της Άγκυρας, η νέα εκπομπή «Direct News με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια» ανέδειξε ένα πλέγμα εξελίξεων που, όπως υποστηρίχθηκε, δείχνουν ότι η τουρκική πλευρά βλέπει πλέον ως σοβαρή απειλή τη στενότερη γεωπολιτική συνεργασία του ελληνισμού με το Ισραήλ.

Από την αρχή της εκπομπής, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στάθηκε στη γραμμή που, όπως ανέφερε, προβάλλουν τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, τα οποία παρουσιάζουν την Ελλάδα ως «δούρειο ίππο του Ισραήλ στην Ευρώπη». Κατά την παρουσίαση, έγινε ειδική αναφορά σε δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου που συνδέουν τις ελληνοϊσραηλινές αμυντικές κινήσεις με έναν ευρύτερο σχεδιασμό περιορισμού της Τουρκίας, τόσο στο Αιγαίο όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στα τουρκικά δημοσιεύματα για τα ισραηλινά οπλικά συστήματα που αποκτά η Ελλάδα, αλλά και στη ρητορική περί παραβίασης της Συνθήκης της Λοζάνης. Ο παρουσιαστής σημείωσε πως η Άγκυρα εμφανίζεται ενοχλημένη από την ενίσχυση της ελληνικής αποτρεπτικής ισχύος, ενώ ειδική μνεία έγινε στους ισραηλινούς πυραύλους και στα συστήματα που, σύμφωνα με τα τουρκικά μέσα, τοποθετούνται κοντά στα σύνορα και στα νησιά του Αιγαίου.

Κομβικό θέμα της εκπομπής αποτέλεσε και η αναφορά στην επαναφορά του σχεδίου του EastMed, με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια να επισημαίνει πως οι Τούρκοι το βλέπουν ως έργο που στοχοποιεί ενεργειακά και γεωπολιτικά την Τουρκία. Όπως υπογραμμίστηκε, οι τελευταίες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, η κρίση στα Στενά του Ορμούζ και η συνολική ανασφάλεια στον ενεργειακό χάρτη φαίνεται να επαναφέρουν το έργο στο προσκήνιο.

Παράλληλα, η εκπομπή στάθηκε εκτενώς στην απόφαση της Τουρκίας να συγκροτήσει 15 νέες ταξιαρχίες κομάντο, μια εξέλιξη που παρουσιάστηκε ως ιδιαίτερα σοβαρή. Σύμφωνα με την ανάλυση που έγινε, η Άγκυρα επιχειρεί να προσαρμόσει το στρατιωτικό της δόγμα στις νέες μορφές πολέμου, ενώ τουρκικοί αναλυτές – όπως μεταφέρθηκε στην εκπομπή – συνδέουν ευθέως αυτή τη νέα δομή δυνάμεων με το ενδεχόμενο κλιμάκωσης απέναντι στο Ισραήλ, αλλά και με τον ρόλο Ελλάδας και Κύπρου στο νέο περιφερειακό σκηνικό.

Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας έδωσε επίσης ιδιαίτερη βαρύτητα στην Κύπρο, κάνοντας λόγο για νέες τουρκικές προκλήσεις στην Πύλα και για αυξημένη ένταση από την κατοχική πλευρά. Επικαλέστηκε μάλιστα αναφορές σύμφωνα με τις οποίες οι Τούρκοι παραδέχονται κινήσεις στην περιοχή και επιχειρούν να δώσουν δική τους εκδοχή στα γεγονότα, σε μια περίοδο όπου – όπως τόνισε – η τουρκική πλευρά επιχειρεί να δημιουργήσει νέα τετελεσμένα.

Η Θράκη αποτέλεσε επίσης βασικό σημείο της θεματολογίας. Η εκπομπή υπογράμμισε ότι η Άγκυρα συνεχίζει να τη στοχοποιεί ρητορικά, ενώ έγινε αναφορά και σε υλικό που παρουσιάστηκε ως «φωτογραφία σοκ» από τα Κατεχόμενα, με στρατιωτική διάταξη και στοιχεία που, όπως ειπώθηκε, δείχνουν ότι οι τουρκικές κινήσεις δεν είναι ούτε τυχαίες ούτε μεμονωμένες.

Στο διεθνές σκέλος, η εκπομπή αφιέρωσε σημαντικό χρόνο στις εξελίξεις γύρω από το Ιράν, τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και τον Λίβανο. Ο παρουσιαστής μίλησε για δεκαήμερη εκεχειρία, για σχέδια που αφορούν τα Στενά του Ορμούζ, για τον ρόλο του σκιώδους στόλου του Ιράν και για τα αμερικανικά τελεσίγραφα προς την Τεχεράνη. Παράλληλα, έγινε λόγος για σκληρές δηλώσεις τόσο από αμερικανικής όσο και από ισραηλινής πλευράς, με το γενικό συμπέρασμα της εκπομπής να είναι ότι όλα παραμένουν ανοιχτά και η κατάσταση μπορεί να αλλάξει από ώρα σε ώρα.

Συνολικά, η εκπομπή «Direct News με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια» κινήθηκε σε μια καθαρά αποκαλυπτική και προειδοποιητική γραμμή, επιμένοντας ότι η Τουρκία αισθάνεται ασφυκτική πίεση από τη διαμορφούμενη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ. Το βασικό μήνυμα που επιχειρήθηκε να περάσει ήταν ότι η Άγκυρα ανησυχεί, προετοιμάζεται στρατιωτικά και ταυτόχρονα κλιμακώνει σε πολλά μέτωπα, από το Αιγαίο και τη Θράκη μέχρι την Κύπρο και την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.

«Πάντοτε πίστευα και η ιστορία μου έδινε  δίκαιο, ότι η Ελλάδα μπορεί να γίνει κέντρο μορφωτικό του κόσμου, όχι μόνο για το χθες αλλά για το αύριο», είχε αναφέρει ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης, μιλώντας πριν μερικά χρόνια στον ίδιο χώρο που βρισκόμαστε και εμείς απόψε, τιμώντας τη μνήμη και το έργο του, εδώ στην ιστορική Ένωση Ποντίων Σουρμένων.

Ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης (Αλεξανδρούπολη 1951- Αθήνα 2024), έγραψε και ανέδειξε, θεμελίωσε και υπερασπίστηκε με συνέπεια την ανάγκη για την ανάδειξη της Γενοκτονίας, την κρίση του κεμαλισμού και το τουρκικό πρόβλημα, την απελευθέρωση των λαών της Μιράς Ασίας, την ενδογενή πολιτική και ανάπτυξη, την ιστορική και πολιτισμική αυτογνωσία, την κοινωνική δικαιοσύνη. Η βαθιά γνώση της Ελληνικότητας, της ιστορίας, η σύνθεση πολιτικής, φιλοσοφίας και κοινωνιολογίας, τον οδήγησε στη δημιουργία μίας ολοκληρωμένης (πολιτικής) πρότασης για τον Ελληνισμό.

Παρότι πολλοί προσπάθησαν να τον απομονώσουν και να τον εξαφανίσουν από την επίσημη πολιτική σκηνή, αποτέλεσε και (θα) αποτελεί σημείο αναφοράς για όσους αναζήτησαν και (θα) συνεχίζουν να αναζητούν μία διαφορετική οδό για τον Ελληνισμό, με βάση την πολιτική, το ελληνικό ιστορικό και πολιτισμικό βάθος, τη συλλογική μνήμη, την αυτόχθονη σκέψη και την ανάγκη και αίτημα για ουσιαστική αναγέννηση του Ελληνισμού.

Ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης υπήρξε μια πολυσχιδής προσωπικότητα η οποία άφησε ανεξίτηλο το στίγμα της στην πνευματική, πολιτική και κοινωνική ζωή του Ελληνισμού και κατά γενική ομολογία ήταν ένας σημαντικός διανοούμενος, συγγραφέας, πολιτικός.

Η σκέψη του χαρακτηρίστηκε από μια βαθιά πατριωτική συνείδηση, συνδυασμένη με μια κριτική ματιά στις παθογένειες της ελληνικής πολιτικής, οικονομίας και κοινωνίας. Υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής της αποκέντρωσης καθώς και της περιφερειακής και ισόρροπης ανάπτυξης, αναδεικνύοντας το προβληματικό, χρεοβόρο, παρασιτικό κράτος των Αθηνών, πιστεύοντας στη δυναμική και την αναγέννηση της ελληνικής περιφέρειας. Το συγγραφικό του έργο, πλούσιο και πολυδιάστατο, περιλαμβάνει βιβλία, μελέτες, άρθρα, δοκίμια και δημοσιεύσεις στο γραπτό και ηλεκτρονικό τύπο, συνεντεύξεις σε ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς (όπου αυτό ήταν επιτρεπτό…) με αντικείμενο τα εθνικά θέματα, τη Γενοκτονία, τη Μακεδονία, τον Πόντο και τη Μικρά Ασία, τον Ελληνισμό της Μεγάλης Ελλάδας, τις πόλεις και την ανάπτυξη, τον τουρισμό, τον αγροτικό και διατροφικό τομέα, για την πολιτική και τα κόμματα.

Μαζί με την πνευματική του παραγωγή, ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης είχε ενεργό πολιτική δράση. Υπήρξε ιδρυτικό στέλεχος του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος μέλος της ομάδας που συνέγραψε την ιδρυτική του διακήρυξη, εκλεγμένο για δεκαετίες στα κομματικά όργανα και αγωνίστηκε για τις ιδέες του και την προώθηση της Ελληνικότητας με συνέπεια και ανιδιοτέλεια, έχοντας πάντα ως γνώμονα το συλλογικό συμφέρον. Αποχώρησε από το δημιούργημά του, έχοντας γνώση ότι το κράτος, το κόμμα, δεν είναι όχημα για καριέρα, πλουτισμό.

Η ιδιαίτερη γραφή του, η συνεχή του δράση, η πλούσια πολιτική του προσφορά, ο ασκητικός του βίος– είχε μηδενικό πόθεν έσχες- συγκροτούν, μεταξύ των άλλων, τα στοιχεία της μοναδικής του προσωπικότητας: ευγένεια και ήθος, αυστηρότητα και δικαιοσύνη, μεγαλοψυχία και φιλία, ιδέες και επιμονή, εντιμότητα και ανιδιοτέλεια, αξιοπρέπεια και θάρρος, ανδρεία, αγάπη και Ελληνικότητα. Καθοριστική είναι η (προφητική όπως ονομάστηκε) ομιλία του στο 4ο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ το 1996, ομιλία στην οποία αναφέρθηκε, προέβλεψε- αρκετοί έγραψαν ότι προφήτεψε- την οικονομική κρίση στην Ελλάδα: «Στο τέλος του κύκλου το 2004 ή το 2010 η Ελλάδα, αυτό που ονομάζω Τουρκομπαρόκ», θα γίνει «Βιλαέτι ή Γερμανικό Λάντερ». Ανέφερε ότι η Ελλάδα θα πρέπει να θέσει στην ακριβή της διάσταση το Τουρκικό πρόβλημα, ονοματίζοντας τη μήτρα της ανωμαλίας στην περιοχή της ανατολικής Μεσογείου και της Μικράς Ασίας: «Δεν υπάρχει Κυπριακό πρόβλημα, δεν υπάρχει πρόβλημα Αιγαίου, δεν υπάρχει πρόβλημα Θράκης υπάρχει ένα πρόβλημα: Το τουρκικό πρόβλημα.Και αυτό πρέπει να λυθεί με βάση τις αρχές, τις αξίες, και τα ιδανικά που αποτέλεσαν τα θεμέλια των ευρωπαϊκών δημοκρατιών.

Η 19^η Μαΐου

Μία εκ των κορυφαίων δραστηριοτήτων του, αφορά την ανάδειξη της Γενοκτονίας του Ελληνισμού, του μαζικού εγκλήματος εναντίον των Ελληνίδων και των Ελλήνων από την Τουρκία. Το 1985 μαζί με άλλους συναθλητές του, όπως του άρεσε να λέει, ιδρύει το Κέντρο Ποντιακών Μελετών και το 1986 δημοσιεύει το κείμενο του «Πόντιοι. Δικαίωμα στη Μνήμη», το οποίος όπως αναφέρει « άλλαξε την ποντιακή ιστορία. Δύο χρόνια μετά τον Αύγουστο του 1988 στο Δεύτερο Παγκόσμιο Ποντιακό Συνέδριο πρότεινα την 19^η Μαΐου ως ημέρα μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων».

Το 1988 στο Β΄ Παγκόσμιο Ποντιακό Συνέδριο, εκτός από την αναγνώριση της Γενοκτονίας, αίτημα για το οποίο «κάθε λαός έχει δικαίωμα να απαιτεί με επιμονή την επίσημη αναγνώριση των αδικημάτων που διαπράχθηκαν εναντίον του». Την 24^η Φεβρουαρίου 1994 η Βουλή των Ελλήνων υλοποιεί την πρότασή και καθιερώνει τη 19η Μαΐου ως «Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου».

Συνεχίζει τις πρωτοβουλίες του, θέτει στη συνέχεια το Ποντιακό στον ΟΗΕ, αλλά και στον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη. Μάλιστα αρκετές από τις παρεμβάσεις του είχαν σαν αποτέλεσμα την αναγνώριση της Γενοκτονίας από κοινοβούλια, καθώς και από φορείς σε όλον τον πλανήτη (Σουηδία, Αρμενία, ΗΠΑ, Καναδάς, Ιταλία, κ.ά). Η Τουρκία τον θεωρεί τον υπ΄ αριθμόν ένα εχθρό της, τον επικηρύσσει και όλο και πιο συχνά σενάρια δολοφονίας του έρχονται στην επιφάνεια.

Η καθοριστική συμβολή

Ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης πρότεινε με το προσωπικό του παράδειγμα, ένα διαφορετικό πολιτικό και αναπτυξιακό πρότυπο στην Ελλάδα, στηριγμένο στην αυτόχθονη σκέψη, στην τοπική παραγωγή, την παράδοση και τον πολιτισμό.

Διατύπωσε έντονη κριτική στις ελίτ και τα (μη) κόμματα όπως τα αποκαλούσε της μεταπολίτευσης, στην εξάρτηση της χώρας και υποστήριξε την ανάγκη για μια εθνική στρατηγική ανεξαρτησίας και αυτονομίας.

Προώθησε το ζήτημα της Γενοκτονίας,ανάδειξε το Τουρκικό πρόβλημα, επαναδιατύπωσε το νέο Ανατολικό Ζήτημα, τονίζοντας τη σημασία της ιστορικής μνήμης και της αποκατάστασης της αλήθειας.

Αντιπροσωπεύοντας μια κριτική, αυτόνομη και πατριωτική φωνή στην ελληνική πολιτική και διανόηση, φωνή η οποία αν και συχνά αγνοήθηκε, συκοφαντήθηκε, λοιδορήθηκε, απομονώθηκε ή περιθωριοποιήθηκε, η σκέψη του και η δράση του όχι απλώς δικαιώθηκε αλλά είναι προκλητικά επίκαιρη, ιδίως σε περιόδους κρίσης και αναζήτησης νέων μοντέλων ανάπτυξης και εθνικής αυτογνωσίας.

Ο λόγος, η πράξη, το έργο του Μιχάλης Χαραλαμπίδης άφησε μια μεγάλη κληρονομιά στην ελληνική πνευματική και πολιτική σκηνή, αναδεικνύοντάς τον ως μια προσωπικότητα με βαθιά επίδραση και διαρκή αξία.

Ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης στην Ένωση Ποντίων Σουρμένων

Μέχρι το θάνατό του, ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης η εμβληματική φυσιογνωμία του Ποντιακού Ελληνισμού και της πολιτικής σκέψης στην Ελλάδα, διατηρούσε μια βαθιά σχέση με την Ένωση Ποντίων Σουρμένων, με ένα ζωντανό χώρο μνήμης του Ελληνισμού.

Η σχέση αυτή δεν ήταν τυπική, αλλά βασιζόταν σε κοινούς αγώνες για την ανάδειξη του ποντιακού ζητήματος και την προστασία της ιστορικής μνήμης.

Για τον Μιχάλη Χαραλαμπίδη η Ένωση αποτελούσε μια σταθερή βάση συνεργασίας και ως ένας ιστορικός προσφυγικός οικισμός, συμβόλιζαν για εκείνον τη ζωντανή συνέχεια του Ποντιακού πολιτισμού στον ελλαδικό χώρο. Με την Ένωση υπήρξαν συναθλητές, σε πλήθος πρωτοβουλιών που αφορούσαν τη διεθνοποίηση της Γενοκτονίας και η Ένωση ήταν από τους θερμότερους υποστηρικτές της πρότασής του, η οποία οδήγησε το 1994 στην αναγνώριση, από τη Βουλή των Ελλήνων, της 19ης Μαΐου ως Ημέρας Μνήμης.

Μετά τον θάνατό του, η σχέση αυτή σφραγίστηκε με έναν ιδιαίτερα συγκινητικό τρόπο. Αρχικώς, οι εκδηλώσεις της Ένωσης τον Απρίλιο του 2025 ήταν αφιερωμένες στη μνήμη του, εκδηλώσεις οι οποίες ξεκίνησαν με την ημερίδα με τίτλο «Το Νέο Ανατολικό Ζήτημα. Από το Δικαίωμα στη Μνήμη, στην 19η Μαΐου ως Διεθνή Ημέρα Θυμάτων του Κεμαλισμού». Στην ημερίδα μίλησαν συναθλητές του από τους λαούς για τους οποίους αγωνίστηκε ανιδιοτελώς σε όλη του τη ζωή: Έλληνες, Αρμένιοι, Ασσύριοι, Κούρδοι, Άραβες.

Ωστόσο η πράξη που έδωσε μία άλλη διάσταση στη μακροχρόνια αυτή σχέση ήταν τον Οκτώβριο του 2025, όταν η οικογένεια του Μιχάλη Χαραλαμπίδη δώρισε στην Ένωση Ποντίων Σουρμένων ένα σημαντικό μέρος της βιβλιοθήκης του καθώς και προσωπικά του είδη.

Η δωρεά περιλαμβάνει βιβλία που αντικατοπτρίζουν το πνευματικό και πολιτικό του έργο, καθώς και προσωπικά είδη, χειρόγραφα και κειμήλια που συνδέονται άμεσα με τη ζωή και τον αγώνα του. Τα βιβλία και τα προσωπικά του αντικείμενα βρίσκονται στη νέα πτέρυγα στο Ιστορικό και Λαογραφικό Ποντιακό Μουσείο, καθιστώντας τα επισκέψιμα στο κοινό. Η συμβολή του Μιχάλη Χαραλαμπίδη στην πατρίδα είναι πλέον κτήμα όλων των Ελληνίδων και των Ελλήνων.