Επιμέλεια: Χρήστος Κωνσταντινίδης

Σενάρια ενεργής στήριξης ένοπλων αντικαθεστωτικών ομάδων στο εσωτερικό του Ιράν εξετάζει ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, καθώς η σύγκρουση με την Τεχεράνη κλιμακώνεται. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, που επικαλείται Αμερικανούς αξιωματούχους, ο Λευκός Οίκος μελετά το ενδεχόμενο πολιτικής –και ενδεχομένως επιχειρησιακής– υποστήριξης σε δυνάμεις που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως «χερσαίος βραχίονας» πίεσης κατά του ιρανικού καθεστώτος.

Επαφές με Κούρδους – «Οι μπότες στο έδαφος είναι οι Ιρανοί»

Σύμφωνα με το Axios, ο Τραμπ είχε συνομιλία την Κυριακή με Κούρδους ηγέτες, ενώ συνεχίζει επαφές με τοπικούς παράγοντες που –όπως αναφέρεται– θα μπορούσαν να «εκμεταλλευτούν τις αδυναμίες της Τεχεράνης». Οι Κούρδοι διαθέτουν σημαντική ένοπλη παρουσία κατά μήκος των συνόρων Ιράκ–Ιράν, στοιχείο που ενισχύει τις εκτιμήσεις ότι ενδέχεται να διαδραματίσουν κεντρικό ρόλο σε ένα τέτοιο σενάριο.

Σε δημόσιες παρεμβάσεις του, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει καλέσει τους Ιρανούς να «πάρουν πίσω τη χώρα τους», αφήνοντας να εννοηθεί ότι η Ουάσιγκτον στηρίζει πολιτικά μια εσωτερική εξέγερση. Σε άρθρο γνώμης που αναπαρήγαγε ο ίδιος στα κοινωνικά δίκτυα, διατυπώνεται η άποψη ότι «δεν χρειάζεται αμερικανική εισβολή – οι Ιρανοί είναι οι μπότες στο έδαφος», σκιαγραφώντας ένα δόγμα έμμεσης εμπλοκής, χωρίς μαζική αποστολή αμερικανικών δυνάμεων.

Ωστόσο, Αμερικανοί αξιωματούχοι διευκρινίζουν ότι δεν έχει ληφθεί τελική απόφαση για παροχή όπλων, εκπαίδευσης ή πληροφοριών σε αντικαθεστωτικές οργανώσεις.

Η σκιά της Συρίας και ο όρος «expired»

Την ίδια ώρα, η συζήτηση για πιθανή στήριξη κουρδικών δυνάμεων επαναφέρει το τραυματικό προηγούμενο της Συρίας. Ο αναλυτής Diliman Abdulkader επισημαίνει ότι οι ΗΠΑ βρέθηκαν σε στρατιωτική συμμαχία με τους Κούρδους της Συρίας στον αγώνα κατά του ISIS, όμως στη συνέχεια –όπως καταγγέλλει– εγκατέλειψαν τους συμμάχους τους για να κατευνάσουν την Άγκυρα.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η αναφορά στον όρο «expired» (λήξαν) που φέρεται να χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει την αμερικανική στήριξη προς τους Σύρους Κούρδους, όταν αυτή κρίθηκε πολιτικά μη συμφέρουσα.

Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι σαφές: τι διασφαλίζει ότι μια νέα συνεργασία με κουρδικές ένοπλες δυνάμεις στο Ιράν δεν θα έχει την ίδια κατάληξη;

After speaking with Kurdish leaders of the autonomous Kurdistan Region, President Trump is open to supporting armed groups to weaken Iran.

These armed groups are likely the Kurds of course.

There’s just one major problem, U.S. was just in an alliance with the Kurds in Syria… https://t.co/HfwJi5P8Fl

— Diliman Abdulkader (@D_abdulkader) March 3, 2026

Οι κουρδικές απαιτήσεις

Σύμφωνα με τις ίδιες τοποθετήσεις, οι Κούρδοι του Ιράν –ιδίως στην περιοχή του Ροζχελάτ (Ανατολικό Κουρδιστάν)– εμφανίζονται διατεθειμένοι να κινηθούν κατά του καθεστώτος, υπό έναν όρο: σαφείς, γραπτές και διεθνώς κατοχυρωμένες εγγυήσεις.

Οι απαιτήσεις που διατυπώνονται περιλαμβάνουν:

• Πλήρη, διεθνώς αναγνωρισμένη αυτονομία

• Πρόσβαση σε προηγμένα οπλικά συστήματα

• Μακροπρόθεσμες εγγυήσεις ασφάλειας

• Δέσμευση που θα έχει την υπογραφή του Κογκρέσου και ευρωπαϊκών κυβερνήσεων

Με άλλα λόγια, όχι αόριστες υποσχέσεις, αλλά θεσμικά δεσμευτικό πλαίσιο.

Στρατηγική επιλογή ή επικίνδυνο στοίχημα;

Η επιλογή έμμεσης αποσταθεροποίησης μέσω εσωτερικών ένοπλων δυνάμεων εντάσσεται σε μια στρατηγική περιορισμού του κόστους για τις ΗΠΑ, αποφεύγοντας μια χερσαία εισβολή. Όμως πρόκειται για μοντέλο υψηλού ρίσκου:

• Ενδέχεται να οδηγήσει σε εμφυλιοπολεμική διάλυση του Ιράν.

• Μπορεί να προκαλέσει αντίδραση της Τουρκίας, η οποία διατηρεί κόκκινη γραμμή σε κάθε ενίσχυση κουρδικών ένοπλων δομών.

• Δημιουργεί αβεβαιότητα ως προς την αξιοπιστία των αμερικανικών εγγυήσεων.

Η γεωπολιτική εξίσωση περιπλέκεται περαιτέρω από τον συντονισμό Τραμπ–Νετανιάχου, καθώς το Ισραήλ εδώ και χρόνια προκρίνει αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν οι ΗΠΑ θα εξοπλίσουν ένοπλες ομάδες εντός Ιράν. Είναι αν μπορούν –και αν θέλουν– να εγγυηθούν το «μετά». Γιατί στη Μέση Ανατολή, η ανατροπή είναι συχνά ευκολότερη από τη σταθεροποίηση.

Και οι Κούρδοι, όπως δείχνει η ιστορία, δεν ξεχνούν. Θυμηθείτε σχετική ανάλυση με τις 9 φορές που τους “πούλησαν” οι ΗΠΑ.

Επιμέλεια: Μπάμπης Πετράκης

Με 47 χρόνια στην εξουσία στην Τεχεράνη, η σιιτική θεοκρατία του Ιράν δεν έχει φανεί ποτέ τόσο αδύναμη. Αμφισβητείται έντονα εσωτερικά και δέχεται σκληρές επιθέσεις εξωτερικά. Εσωτερικά έχει χάσει κάθε στήριξη από τις μορφωμένες μεσαίες τάξεις, μετά την αιματηρή καταστολή των διαδηλώσεων της 8ης Ιανουαρίου 2026 κατά της ακρίβειας και της κακής οικονομικής διαχείρισης.

Εξωτερικά, από τις 28 Φεβρουαρίου 2026 δέχεται επίθεση από τις δύο ισχυρότερες στρατιωτικές δυνάμεις της Μέσης Ανατολής: τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Ο ανώτατος ηγέτης της, ο αγιατολάχ Χαμενεΐ, εξοντώθηκε από την πρώτη στιγμή με πύραυλο των ισραηλινών δυνάμεων – μια ακόμα απόδειξη της εξαιρετικής συλλογής πληροφοριών και ακριβείας χτυπημάτων σε εχθρικό έδαφος. Οι Αμερικανοί και οι Ισραηλινοί δεν έκρυψαν τον στόχο: αλλαγή καθεστώτος. Θα τα καταφέρουν; Εξαρτάται από το αν θα ρισκάρουν κι άλλο, π.χ. με ειδικές δυνάμεις στο έδαφος. Στην Ουάσινγκτον και στην Ιερουσαλήμ ξέρουν ότι τέτοια ευκαιρία δεν θα ξαναϋπάρξει σύντομα. Είναι η στιγμή να ανατραπεί το ισλαμικό καθεστώς. Ο Τραμπ κινήθηκε έξυπνα υποσχόμενος ασυλία στους Φρουρούς της Επανάστασης αν παραδώσουν τα όπλα.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα τώρα είναι η επιλογή μιας αξιόπιστης μεταβατικής εξουσίας. Έχουν οι Αμερικανοί κάποιο πρόσωπο έτοιμο να παίξει ρόλο μεταβατικής ηγεσίας (όπως η Δέλσι Ροντρίγκες στη Βενεζουέλα); Είναι διατεθειμένοι για βαθιές θεσμικές αλλαγές; Σκέφτονται να αναθέσουν την καθημερινή διακυβέρνηση στον τακτικό στρατό; Το ζήτημα αυτό θα έπρεπε να απασχολεί πολύ περισσότερο τον Λευκό Οίκο παρά την κυβέρνηση Νετανιάχου. Ο Νετανιάχου πέτυχε ήδη τον στόχο του: αποκεφάλισε ένα καθεστώς που απειλούσε ανοιχτά να σβήσει το Ισραήλ από τον χάρτη. Για τον Τραμπ όμως είναι πιο περίπλοκο – χρειάζεται ένα σταθερό Ιράν ευθυγραμμισμένο με τα αμερικανικά συμφέροντα. Αλλιώς, θα μπει στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου 2026 με τους Δημοκρατικούς να τον βαφτίζουν ψεύτη.

Ο Τραμπ παίζει ένα τεράστιο διεθνές πόκερ. Μέχρι στιγμής τα πάει καλά, αλλά το παιχνίδι συνεχίζεται. Κρίνεται στο τέλος.

Η θεοκρατία είναι σε κατάσταση κατάρρευσης. Πώς έφτασε εκεί;
Το 2003 ήταν σε ισχυρή θέση. Εσωτερικά δεν εμπόδισε την εκλογή/επανεκλογή του μεταρρυθμιστή Χατάμι. Εξωτερικά οι ΗΠΑ της «χάρισαν» το Ιράκ, αντικαθιστώντας τον Σαντάμ με σιίτες φιλικούς προς την Τεχεράνη. Αντί να εκμεταλλευτεί τη συγκυρία με σύνεση, ο Χαμενεΐ παρασύρθηκε από υπεροψία.

Το πρώτο μοιραίο στρατηγικό λάθος : Εκτίμησε λανθασμένα την ισραηλινή «αδεξιότητα» ως αδυναμία. Το Ισραήλ είναι ισχυρό, πλούσιο και αποφασισμένο. Η θεοκρατία επιτέθηκε σε ισχυρότερο αντίπαλο και έχασε.

Το δεύτερο μοιραίο στρατηγικό λάθος : Προτίμησε τη δαπανηρή δημιουργία σιιτικού άξονα (Τεχεράνη–Βαγδάτη–Δαμασκός–Βηρυτός–Σαναά) αντί για την οικονομική ικανοποίηση του νεανικού πληθυσμού. Η ισχύς κρίνεται πρωτίστως εσωτερικά.

Το τρίτο –και πιο πρόσφατο– μοιραίο στρατηγικό λάθος : Βομβάρδισε τις πετρελαϊκές μοναρχίες του Κόλπου, που προσπαθούσαν να αποτρέψουν τον πόλεμο. Θα ήταν πιο έξυπνο να μην αγγίξει σουνιτικά κράτη, να εστιάσει μόνο στο Ισραήλ και να προσπαθήσει να εξεγείρει την ούμμα κατά των «σιωνιστών».

Στην σκοταδιστική ιδεολογία τους πρόσθεσαν –προς όλεθρό τους– και στρατηγική ανοησία.

ΠΗΓΗ: Le Figaro