Αναλύσεις
Σοκ στα Στενά του Ορμούζ! Οι αγορές πετρελαίου τιμολογούν τον φόβο
Μόλις οι αγορές διαχωρίσουν τη διακοπή της διέλευσης από τη μόνιμη απώλεια της παγκοσμίως εμπορεύσιμης προσφοράς, οι τιμές θα πρέπει να σταθεροποιηθούν και τελικά να υποχωρήσουν.
Σοκ στα Στενά του Ορμούζ: Οι αγορές πετρελαίου τιμολογούν τον φόβο, όχι τη σπανιότητα
Γράφει ο Σάι Γκα, LevantIntel
Περίληψη που δημιουργήθηκε με χρήση του AI
• Οι τιμές του πετρελαίου κοντά στα 120 δολάρια αντανακλούν ένα σοκ στις μεταφορές λόγω των φόβων γύρω από τη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ, όχι μια παγκόσμια έλλειψη προσφοράς.
• Το Ιράν μπορεί να διαταράξει τη ναυσιπλοΐα, αλλά δεν μπορεί να κλείσει μόνιμα τα Στενά του Ορμούζ. Υπάρχουν εναλλακτικές διαδρομές μέσω αγωγών που μπορούν να περιορίσουν τους κινδύνους.
• Τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου αυξάνονται, κάτι που δείχνει προσαρμοστικότητα της προσφοράς και ενδέχεται να οδηγήσει σε σταθεροποίηση των τιμών καθώς οι αγορές προσαρμόζονται.
Η αγορά πετρελαίου δεν τιμολογεί μια διαρθρωτική έλλειψη. Τιμολογεί ένα σοκ στις μεταφορές.
Αυτές είναι οι ημέρες κατά τις οποίες το Brent επιστρέφει κοντά στα 120 δολάρια, τα ναύλα εκτοξεύονται, η ασφαλιστική κάλυψη πολεμικού κινδύνου εκτοξεύεται και η κυκλοφορία μέσω των Στενών του Ορμούζ αραιώνει μπροστά στα μάτια όλων. Αυτή δεν είναι μια νέα ισορροπία. Είναι ένα πολεμικό ασφάλιστρο πάνω στη διέλευση, στα φορτία, στην εφοδιαστική αλυσίδα και στην εμπιστοσύνη.
Ούτε πρόκειται για το 1973. Ο κόσμος βρίσκεται αντιμέτωπος με μια βίαιη θαλάσσια διαταραχή, όχι με ένα συντονισμένο εμπάργκο από ένα ενιαίο μπλοκ παραγωγών εναντίον μιας Δύσης εξαρτημένης από εισαγωγές. Η προσφορά είναι ευρύτερη, τα αποθέματα είναι υψηλότερα και το παγκόσμιο σύστημα έχει πολύ μεγαλύτερη ικανότητα να απορροφήσει ένα ξαφνικό σοκ απ’ όσο υποδηλώνει η κίνηση των τιμών.
Το στρατηγικό βάρος του Ορμούζ
Η κλίμακα του Ορμούζ εξακολουθεί να δικαιολογεί τον φόβο. Περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και περισσότερο από το ένα τέταρτο του θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου περνά μέσα από τα Στενά. Περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών LNG περνά από εκεί επίσης.
Το 2024 περίπου το 84% του αργού και των συμπυκνωμάτων που διήλθαν από τα Στενά του Ορμούζ και το 83% των φορτίων LNG είχαν προορισμό την Ασία, ιδιαίτερα την Κίνα, την Ινδία, την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα.
Το Κατάρ μόνο του έστελνε περίπου 9,3 δισεκατομμύρια κυβικά πόδια LNG την ημέρα μέσω αυτού του περάσματος. Οποιαδήποτε παρατεταμένη διαταραχή, επομένως, προκαλεί επιπτώσεις πολύ πέρα από τις αγορές πετρελαίου. Αγγίζει τις ασιατικές επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, τα ναύλα LNG και το ευρωπαϊκό κλίμα στην αγορά φυσικού αερίου, ακόμη κι αν η Ευρώπη σήμερα είναι λιγότερο εκτεθειμένη απ’ όσο ήταν κατά την κρίση του ρωσικού φυσικού αερίου.
Ωστόσο, το κεντρικό γεγονός είναι απλούστερο από τους τίτλους.
Το Ιράν μπορεί να διαταράξει βίαια το Ορμούζ. Μπορεί να το ναρκοθετήσει, να το απειλήσει και να καταστήσει τη διέλευση εξαιρετικά ακριβή. Δεν μπορεί να το κλείσει για πολύ.
Διαταραχή έναντι κλεισίματος
Η ναυσιπλοΐα προσαρμόζεται ήδη. Τα τάνκερ αποφεύγουν τα ιρανικά ύδατα και προτιμούν διαδρομές κοντά στις ακτές του Ομάν.
Τα Στενά παραμένουν επικίνδυνα, αλλά η ιδέα ότι το Ιράν μπορεί απλώς να «κλείσει το Ορμούζ» αγνοεί την επιχειρησιακή πραγματικότητα της θαλάσσιας κυκλοφορίας, των ναυτικών αντιμέτρων και της φυσικής γεωγραφίας της υδάτινης οδού.
Η ναρκοθέτηση δείχνει ακριβώς αυτή τη διάκριση. Οι ναυτικές νάρκες είναι το πιο αποτελεσματικό εργαλείο του Ιράν. Επιβραδύνουν την κυκλοφορία, αυξάνουν το κόστος ασφάλισης και επιβάλλουν συνοδείες. Μπορούν να κρατήσουν το ασφάλιστρο σε υψηλά επίπεδα για κάποιο διάστημα. Αλλά ακόμη και έντονα ναρκοθετημένα ύδατα μπορούν να εκκαθαριστούν. Οι νάρκες επιβάλλουν καθυστερήσεις και κόστος, όχι μόνιμο σφράγισμα.
Ούτε η γεωγραφία προσφέρει στην Τεχεράνη μια εύκολη λαβή στραγγαλισμού.
Τα στενά περάσματα ανάμεσα στα νησιά Μουσαντάμ αναφέρονται μερικές φορές ως εναλλακτικές διελεύσεις, όμως δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως ρεαλιστική παράκαμψη για μεγάλα τάνκερ. Τα πλοία με μεγάλο βύθισμα βασίζονται στο καθιερωμένο σύστημα διαχωρισμού κυκλοφορίας που εκτείνεται κατά μήκος των υδάτων του Ομάν και των ΗΑΕ.
Στην πράξη, η επιχειρησιακή απάντηση είναι η πειθαρχημένη δρομολόγηση, όχι η αυτοσχέδια πλοήγηση μέσα από τα περάσματα των νησιών.
Αγωγοί: το πραγματικό σύστημα παράκαμψης
Η πραγματική δυνατότητα παράκαμψης δεν βρίσκεται σε κρυφές θαλάσσιες οδούς αλλά στους αγωγούς.
Ο αγωγός ανατολής-δύσης της Σαουδικής Αραβίας προς την Ερυθρά Θάλασσα και ο αγωγός Habshan–Fujairah των ΗΑΕ παρέχουν μαζί εξαγωγική δυναμικότητα αρκετών εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως που δεν περνά από το Ορμούζ.
Υπό συνθήκες έκτακτης ανάγκης, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εκτιμά ότι η σαουδαραβική και εμιρατινή δυνατότητα παράκαμψης μπορεί να φτάσει περίπου τα 3,5 έως 5,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.
Τα σαουδαραβικά φορτία μπορούν να κινηθούν δυτικά προς το Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα. Το εμιρατινό αργό μπορεί να κινηθεί ανατολικά προς τη Φουτζάιρα στον Κόλπο του Ομάν. Οι δύο παραγωγοί με τη μεγαλύτερη πλεονάζουσα δυναμικότητα είναι επίσης οι δύο που διαθέτουν υποδομές ειδικά σχεδιασμένες για να παρακάμπτουν τα Στενά.
Το Τζέμπελ Άλι εντάσσεται σε αυτή την εικόνα με διαφορετικό τρόπο. Το λιμάνι είναι κόμβος εφοδιαστικής αλυσίδας και όχι οδός διαφυγής για το πετρέλαιο.
Τα ΗΑΕ μπορούν να μετακινούν εμπορευματοκιβώτια μεταξύ των λιμανιών τους στον Κόλπο και της ανατολικής ακτής τους μέσω εσωτερικών οδικών και σιδηροδρομικών διαδρόμων που συνδέουν το Τζέμπελ Άλι, το Χορ Φακκάν και τη Φουτζάιρα. Αυτή η διάταξη βοηθά στη διατήρηση της συνέχειας του εμπορίου όταν οι θαλάσσιες διαδρομές βρίσκονται υπό πίεση.
Για το πετρέλαιο, ωστόσο, η καθοριστική υποδομή παραμένει το σύστημα αγωγών που τροφοδοτεί τη Φουτζάιρα.
Ο εμπορικός περιορισμός του Ιράν
Η Τεχεράνη αντιμετωπίζει επίσης έναν εμπορικό περιορισμό που λαμβάνει λιγότερη προσοχή.
Οι ιρανικές εξαγωγές είναι σε μεγάλο βαθμό συγκεντρωμένες σε έναν και μόνο αγοραστή.
Το 2024 το Ιράν εξήγαγε περίπου 1,5 εκατομμύριο βαρέλια αργού και συμπυκνωμάτων ημερησίως. Περίπου 1,44 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως κατευθύνθηκαν προς την Κίνα, με το μεγαλύτερο μέρος τους να απορροφάται από ανεξάρτητα διυλιστήρια που έλκονται από εκπτώσεις που συχνά ξεπερνούν τα οκτώ δολάρια ανά βαρέλι.
Αυτά δεν είναι τα βαρέλια πάνω στα οποία γίνεται η ελεύθερη εκκαθάριση της παγκόσμιας αγοράς. Είναι βαρέλια υπό κυρώσεις, με έκπτωση και σε μεγάλο βαθμό περιορισμένα σε έναν κυρίαρχο προορισμό.
Έχουν τεράστια σημασία για τα έσοδα του Ιράν και για ένα συγκεκριμένο τμήμα της κινεζικής διύλισης. Έχουν πολύ μικρότερη σημασία για τη διαμόρφωση των παγκόσμιων τιμών απ’ όσο υπονοούν οι τίτλοι.
Το Ιράν μπορεί να φοβίσει τον μεγαλύτερο πελάτη του. Έχει ελάχιστο κίνητρο να τον παραλύσει για πολύ.
Αποθέματα και ο μεταβαλλόμενος χάρτης του πετρελαίου
Η άνοδος των τιμών, επομένως, αντανακλά περισσότερο συνθήκες στο σύστημα μεταφοράς παρά μια διαρθρωτική έλλειψη προσφοράς.
Τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου αυξήθηκαν κατά περίπου 470 εκατομμύρια βαρέλια το 2025. Τα βιομηχανικά αποθέματα του ΟΟΣΑ μπήκαν στο 2026 πάνω από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας.
Η αύξηση της προσφοράς από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Βραζιλία και τη Γουιάνα έχει διαφοροποιήσει τις πηγές των οριακών βαρελιών, ενώ οι ίδιες οι Ηνωμένες Πολιτείες εισάγουν πλέον μόνο ένα μικρό κλάσμα των υγρών τους μέσω του Ορμούζ.
Τα Στενά παραμένουν αναντικατάστατα. Δεν είναι πλέον το μοναδικό σημείο ασφυξίας που ήταν κάποτε.
Αυτό που πληρώνουν σήμερα οι αγορές δεν είναι απλώς το πετρέλαιο που λείπει. Πληρώνουν για διαταραγμένα προγράμματα φόρτωσης, υψηλότερα ναύλα, εκτοξευμένα ασφαλιστικά κόστη και αβεβαιότητα σχετικά με την ασφαλή διέλευση.
Καθώς τα συστήματα συνοδειών σταθεροποιούνται, οι διαδρομές προσαρμόζονται και οι υποδομές παράκαμψης απορροφούν μέρος της ροής, ένα τμήμα αυτού του ασφαλίστρου μπορεί να υποχωρήσει ακόμη και πριν επιστρέψει κάθε βαρέλι στην αγορά.
Όταν ο φόβος δίνει τη θέση του στην προσαρμογή
Η ιστορία δείχνει το ίδιο μοτίβο.
Το πετρέλαιο εκτινάχθηκε μετά την Ιρανική Επανάσταση, μετά την εισβολή του Ιράκ στο Κουβέιτ, μετά την επίθεση του 2019 στις σαουδαραβικές εγκαταστάσεις και μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Σε κάθε περίπτωση, η αρχική τιμή αντανακλούσε τον φόβο. Η μόνιμη τιμή αντανακλούσε το πόσο γρήγορα προσαρμόστηκε η προσφορά.
Η ίδια λογική ισχύει και σήμερα.
Το Ιράν μπορεί να πλήξει το Ορμούζ. Δεν μπορεί να το σφραγίσει απέναντι στη συνδυασμένη πραγματικότητα της θαλάσσιας ναυσιπλοΐας, των σαουδαραβικών και εμιρατινών υποδομών παράκαμψης, της διεθνούς ναυτικής παρουσίας και της δικής του εξάρτησης από την κινεζική ζήτηση.
Μόλις οι αγορές διαχωρίσουν τη διακοπή της διέλευσης από τη μόνιμη απώλεια της παγκοσμίως εμπορεύσιμης προσφοράς, οι τιμές θα πρέπει να σταθεροποιηθούν και τελικά να υποχωρήσουν.
Ακόμη και με στενά οικονομικούς όρους, ένα προσωρινό ασφάλιστρο στο πετρέλαιο είναι διαχειρίσιμο κόστος, εάν το αποτέλεσμα είναι η απομάκρυνση ενός καθεστώτος που επανειλημμένα επιχειρεί να μετατρέψει τον σημαντικότερο ενεργειακό διάδρομο του κόσμου σε όπλο.
GEOPOLITICO
Σμαραγδής: «Στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας» – Ο Κολοκοτρώνης, η εθνική ταυτότητα και η απάντηση στους επικριτές
Ο σκηνοθέτης μίλησε στην Όλγα Λαθύρη στον Star Κεντρικής Ελλάδας για τη νέα ταινία με επίκεντρο τον Γέρο του Μωριά, την ανάγκη εθνικής ενότητας και τον πολιτισμό ως δύναμη αντίστασης στην ομογενοποίηση.
Με αιχμηρές αναφορές στην παγκοσμιοποίηση, στην υποχώρηση της ελληνικής αυτοπεποίθησης και στις αρνητικές κριτικές που δέχθηκε ο «Καποδίστριας», ο Γιάννης Σμαραγδής παρουσίασε το σκεπτικό της επόμενης κινηματογραφικής του προσπάθειας. Στη συνέντευξή του στην Όλγα Λαθύρη για τον Star Κεντρικής Ελλάδας, αποκάλυψε ότι έχει ολοκληρωθεί η πρώτη μορφή του σεναρίου για τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, τον οποίο αντιμετωπίζει ως φορέα της ελληνικής λαϊκής ψυχής και ως πρότυπο προσφοράς στην πατρίδα.
«Στην ουσία, στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ότι εννοεί την υπεράσπιση μιας «ανώτερης Ελλάδας». Συνέδεσε την τοποθέτησή του με το όραμα του Καποδίστρια και με τις αντιδράσεις απέναντι στην ταινία του, υποστηρίζοντας ότι η ανάδειξη της ελληνικής ιστορίας και ταυτότητας συναντά αντιστάσεις.
Η σύγκρουση με τους κριτικούς και τα ξένα πρότυπα
Ο Σμαραγδής επιτέθηκε σε μεγάλο μέρος της ελληνικής κινηματογραφικής κριτικής, αναγνωρίζοντας πάντως ότι υπάρχουν εξαιρέσεις. Χρησιμοποίησε τον όρο «σύνδρομο της Στοκχόλμης» για να περιγράψει αυτό που ο ίδιος θεωρεί θαυμασμό προς τον «επικυρίαρχο».
Στη δική του ανάγνωση, η παγκοσμιοποίηση επιδιώκει την πολιτισμική ομοιομορφία, με τον αμερικανικό κινηματογράφο να λειτουργεί ως όχημα επιβολής προτύπων. Υποστήριξε ότι η άκριτη υιοθέτησή τους μπορεί να οδηγήσει σε πολιτισμική εξάρτηση, ενώ αντιπαρέβαλε τη δυνατότητα του ελληνικού κινηματογράφου να αναδεικνύει ιστορικές προσωπικότητες και να ενισχύει την αυτογνωσία του κοινού.
«Μας έχουν πείσει ότι είμαστε αδύνατοι να ξαναγίνουμε μεγάλοι», είπε. Κατά τον ίδιο, οι ταινίες του επιχειρούν να αμφισβητήσουν αυτή την εικόνα, υπενθυμίζοντας στους θεατές τις δυνάμεις και τις αξίες που διαθέτουν.
«Ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή»
Για τον Γέρο του Μωριά, ο σκηνοθέτης έδωσε ιδιαίτερο βάρος στον λαϊκό πολιτισμό, στην πίστη, στην παράδοση και στη μετάδοση των αξιών από γενιά σε γενιά.
«Πρώτα απ’ όλα, ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή», υπογράμμισε. Εξήγησε ότι θέλει να φωτίσει, πέρα από τη στρατιωτική του δράση, την εσωτερική διαδρομή ενός ανθρώπου που έφθασε να υπηρετεί κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό του.
Ως κεντρικό νόημα της ταινίας περιέγραψε την υπέρβαση της ατομικής επιδίωξης χάριν μιας ανώτερης αποστολής. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε σε περιστατικά συγχώρεσης και αποφυγής της εκδίκησης, όπως ο ίδιος τα έχει εντάξει στην προσέγγισή του για τον ήρωα.
Παρουσίασε, επίσης, τον Κολοκοτρώνη ως το «alter ego» του Καποδίστρια: τον άνθρωπο της στρατιωτικής πράξης δίπλα στον άνθρωπο του πολιτικού οράματος. Η νέα ταινία, όπως εξήγησε, αποτελεί προέκταση της προηγούμενης, με κοινό άξονα την αφύπνιση της ελληνικής αυτοσυνειδησίας.
Εθνική ενότητα απέναντι στον διχασμό
Η αναφορά στους εμφύλιους της Επανάστασης έφερε τη συζήτηση στη σημερινή Ελλάδα. Ο Σμαραγδής χαρακτήρισε τους εμφύλιους «κατάρα των Ελλήνων» και ζήτησε υπέρβαση της εσωτερικής αντιπαλότητας.
«Να ενωθούμε», τόνισε, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για τον κατακερματισμό και τις κομματικές συγκρούσεις. Συνέδεσε το μήνυμα της ενότητας με την ανάγκη να αποκτήσουν οι νεότερες γενιές ουσιαστική σχέση με την ιστορία τους.
Ενδεικτική ήταν η αφήγησή του για ένα παιδικό πάρτι στις Λιβανάτες, όπου είδε να χρησιμοποιείται ο Spider-Man ως πρότυπο ψυχαγωγίας. Με αφορμή το περιστατικό, εξήγησε ότι επιθυμεί να αναδείξει τον Καποδίστρια και τον Κολοκοτρώνη ως ελληνικά πρότυπα για τα παιδιά.
Η τοποθέτηση για την Τριπολιτσά
Στο τέλος της συνέντευξης, όταν η Όλγα Λαθύρη έθεσε το ζήτημα των τουρκικών αναφορών στη σφαγή της Τριπολιτσάς, ο Σμαραγδής υποστήριξε ότι ο Κολοκοτρώνης απουσίαζε κατά τη σφαγή, συνδέοντας την απουσία του με τη συμφωνία αποχώρησης των Αλβανών.
Απέδωσε τη βία στη συσσωρευμένη οργή από την οθωμανική κυριαρχία, δηλώνοντας παράλληλα ότι η σφαγή «δεν έπρεπε να γίνει». Στην επιχειρηματολογία του επικαλέστηκε τις διώξεις των Ελλήνων, τις γενοκτονίες και την Κύπρο. Οι συγκεκριμένες ιστορικές αναφορές παρουσιάστηκαν ως δικές του εκτιμήσεις στη συνέντευξη.
Το σενάριο και το ζητούμενο της χρηματοδότησης
Στο πρακτικό σκέλος, ο Σμαραγδής ανέφερε ότι συνεργάζεται με τον Μελέτη Μελετόπουλο και τον ιστορικό Νίκο Γιαννόπουλο για την οργάνωση του ιστορικού υλικού. Δήλωσε ότι στόχος του είναι η δραματουργία να στηριχθεί στα πραγματικά περιστατικά.
Η πρώτη μορφή του σεναρίου έχει ολοκληρωθεί, αλλά προηγείται η εξασφάλιση της χρηματοδότησης. Ο σκηνοθέτης έχει τρεις ηθοποιούς στο μυαλό του για τον πρωταγωνιστικό ρόλο, χωρίς να τους έχει ενημερώσει.
Παράλληλα, ανέφερε ότι τον «Καποδίστρια» έχουν παρακολουθήσει περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι και μίλησε για δωρεάν προβολές σε σχολεία και για προβολές σε πολιτιστικά κέντρα διεθνώς. Για τον ίδιο, η συνέχεια αυτής της προσπάθειας έχει σαφή προορισμό: να μεταφέρει στις επόμενες γενιές την ιστορική μνήμη και την πίστη ότι η Ελλάδα μπορεί να δημιουργήσει ξανά.
GEOPOLITICO
Κάλλιο να πείσεις την Ουάσιγκτον να δεχθεί τα Εθνικά Χωρικά Ύδατα σου στα 12 ν.μ. στο Αιγαίο, παρά να κινδυνεύουν τα κυριαρχικά δικαιώματά σου από την Άγκυρα…
Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΥΛΟΥ, Hellas Journal – Όσλο
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έρχεται στην Ελλάδα στον απόηχο του θορύβου που προκλήθηκε με αφορμή τα δημοσιευθέντα από την WSJ για το πώς η Αμερικανίδα Πρέσβης στην Αθήνα Γκίλφοϊλ εκλαμβάνει τον ρόλο της έναντι της ελληνικής κυβέρνησης και του ελλαδικού πολιτικού συστήματος.
Επιπλέον, η επίσκεψη αυτή πραγματοποιείται με δεδομένη τη διαβεβαίωση της Αθήνας ότι, μολονότι έχει ήδη φορτωθεί ο κρατικός προϋπολογισμός με αρκετά δισεκατομμύρια δολάρια εξοπλισμών από τη Γαλλία και το Ισραήλ, νέες γενναιόδωρες εγκρίσεις της ελληνικής κυβέρνησης για αμερικανικά συστήματα είναι ante portas.
Σαφώς η ατζέντα έχει πολλά θέματα συμπεριλαμβανομένης της στρατηγικής συμμαχίας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, την Ανατολική Μεσόγειο, τον Κάθετο Άξονα, τα ενεργειακά του ελλαδικού χώρου και την εμπλοκή αμερικανικών εταιρειών, το Κυπριακό, αλλά και το Αιγαίο, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε από την Ουάσιγκτον ο Μιχάλης Ιγνατίου.
Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Προφανώς, αντιλαμβάνεται κανείς ότι μιλώντας περί Αιγαίου, ο Πρωθυπουργός, και ο Έλληνας ομόλογος του κ. Ρούμπιο, θα θέσoυν στον Αμερικανό ΥΠΕΞ το ζήτημα των σταθερών τουρκικών επιδιώξεων και απειλών εις βάρος της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της πατρίδος μας.
Και προφανώς, όποιος παρακολουθεί στενά τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις αντιλαμβάνεται ότι είναι δεδομένη η στήριξη που θα παράσχει ο Αμερικανός ΥΠΕΞ στη Ελλάδα και την Κύπρο μας. Υπάρχει όμως, ένα κρίσιμο ερώτημα που αφορά όχι την αμερικανική πλευρά, αλλά την Ελλάδα, την κυβέρνησή της, και κυρίως τους εμπλεκομένους, ορατούς και αοράτους, στην εξωτερική πολιτική της:
Έχουν άραγε αποφασίσει, ο κ. Μητσοτάκης, ο κ. Γεραπετρίτης, η κ. Παπαδοπούλου, ο κ. Δένδιας, να θέσουν στις ΗΠΑ και τον κ. Ρούμπιο, το ένα και μοναδικό ζήτημα που ως άλλο ξίφος του Μεγαλέξανδρου λύνει τον γόρδιο δεσμό στα Ελληνοτουρκικά;
Αυτό που δεν είναι άλλο από την επέκταση των ελληνικών εθνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο στα 12 ναυτικά μίλια (ή μέχρι τη μέση γραμμή, όπου αυτή αποτελεί το ανώτατο όριο);
Διότι, ας μη γελιόμαστε:
Το κατ᾽εξοχήν ζήτημα στα Ελληνοτουρκικά δεν είναι ούτε το casus belli της Τουρκίας, ούτε το φληνάφημα περί δήθεν κλεισίματος του Αιγαίου και μετατροπής του σε Blue Lagoon με τα 12 νμ ελληνικών ΕΧΥ, που διαδίδεται από χείλη ειδικών νομικών οι οποίοι επικαλούνται προς τούτο την UNCLOS, μολονότι η UNCLOS ακριβώς διασφαλίζει πώς με πλήρη επέκταση δεν προσκόπτεται η διεθνής ναυτιλία!
Ούτε καν είναι πρόβλημα αυτό που είχε ομολογήσει παλαιότερα ο πρώην Αρχηγός της ΕΥΠ, κι επικεφαλής των Διερευνητικών Επαφών Ελλάδας – Τουρκίας, Πρέσβης Παύλος Αποστολίδης, σε συνέντευξή του στην Καθημερινή (5 Νοεμβρίου 2024), ότι αν επεκτείνουμε τα ΕΧΥ μας στο Αιγαίο δεν θα έχουμε τί να διαπραγματευόμαστε με την Τουρκία.
Θέση την οποία επανέλαβε προχθές, (Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026) ο Χρήστος Ροζάκης με άρθρο του στα ΝΕΑ, όπου ούτε λίγο ούτε πολύ παραδέχθηκε ότι η πλήρης επέκταση των ελληνικών ΕΧΥ θα έλυνε για μεγάλο τμήμα του Αιγαίου το ζήτημα οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας.
Το πρόβλημα είναι ότι η Αθήνα δεν θέλει ως τώρα να συμπεριφερθεί διεθνώς, και δη απέναντι στον ισχυρότερο στρατηγικό της σύμμαχο, τις ΗΠΑ, με το ανάστημα που πρέπει και αρμόζει στην Ελλάδα. Γι᾽ αυτό και ανέχεται την Αμερικανίδα Πρέσβη να εκφέρει απειλές που παραπέμπουν σε ιστορίες από το Σικάγο και τη Νέα Υόρκη των αρχών του 20ού αιώνα.
Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει επιτέλους να αντιληφθεί τον ευρύτερο αμερικανικό στρατηγικό σχεδιασμό στην περιοχή και να επιδιώξει τα μέγιστα ανταλλάγματα. Δεν δικαιολογείται πλέον να στερείται εθνικού πολιτικού ρεαλισμού σε αυτή τη συγκυρία όπου μας ζητούνται μέγιστες υπηρεσίες, τις οποίες φυσικά και παρέχουμε.
Δεν νοείται «στρατηγικός σύμμαχος» τέτοιου σπουδαίου εκτοπίσματος, όπως τόσο οι ΗΠΑ ήδη από την εποχή του κ. Πάιατ όσο και η κυβέρνηση Μητσοτάκη συνομολογούν και διατυμπανίζουν για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, ο οποίος να μην τολμά να αξιώσει από τον σύμμαχό του στήριξη σε ενέργειες σύννομες με το Διεθνές Δίκαιο, που αυξάνουν την ισχύ του ιδίου του συμμάχου του!
Τί είδους Στρατηγικός Ελληνοαμερικανικός Διάλογος και τί είδους στρατηγική συμμαχία είναι αυτή, αν οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν έμπρακτα την μέγιστη ενίσχυση και ισχύ της εθνικής εδαφικής κυριαρχίας της Ελλάδος;
Η Αθήνα, επομένως, έχει χρέος να δώσει στην αμερικανική πλευρά και στον εκπρόσωπό της ΥΠΕΞ Ρούμπιο τη δυνατότητα να εκφράσει τη βούληση και τη στήριξή της στην επέκταση των ελληνικών Εθνικών Χωρικών Υδάτων στο Αιγαίο.
Όχι την μερική, κουτσουρεμένη, κι επικίνδυνα τμηματική, όπως κάποιοι επιθυμούν, νοτίως της Κρήτης απλώς, κατά μίμηση των λιλιπούτειων Θαλάσσιων Πάρκων στο κεντρικό Αιγαίο, ή του μοντέλου υποχωρητικότητας στην Κάσο. Αλλά την πλήρη, σύμφωνη προς τις επιταγές και προβλέψεις της UNCLOS επέκταση στα 12 νμ (ή το μέγιστο της μέσης γραμμής).
Καλά τα Ραφάλ, οι Μπελαρά, τα F-35, ο Θόλος του Αχιλλέα, και τα δισεκατομμύρια που καταβάλλουμε στους στρατηγικούς εταίρους μας με την προσδοκία διεθνούς προστασίας. Αλλά είναι καλύτερα να ενημερώσεις την Ουάσιγκτον για την επέκταση της εθνικής κυριαρχίας σου, παρά να αναγκαστείς να την εκχωρήσεις στην Άγκυρα.
Διότι όσο αφήνουμε Κερκόπορτες στο Αιγαίο ανοιχτές τόσο ρισκάρουμε εθνικές καταστροφές. Και η Κύπρος δεν κείται μακράν, ούτε χωρικά, ούτε χρονικά…
GEOPOLITICO
Το GSI δοκιμάζει την ελληνική αποφασιστικότητα – Τι κρύβουν τα τουρκικά σενάρια σύγκρουσης
Η ελληνογαλλική συνεννόηση για το καλώδιο, η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής και η στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής «Direct News». Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας υπογράμμισε ότι η ισχύς των εξοπλισμών αποκτά πραγματικό αντίκρισμα όταν συνοδεύεται από πολιτική βούληση.
Σε κρίσιμο τεστ για την ελληνική αποφασιστικότητα και την προστασία των ενεργειακών υποδομών στην Ανατολική Μεσόγειο εξελίσσεται, σύμφωνα με την ανάλυση του Ανδρέα Μουντζουρούλια στην εκπομπή «Direct News», η προώθηση του Great Sea Interconnector. Παράλληλα, ο δημοσιογράφος παρουσίασε τουρκικά δημοσιεύματα που περιγράφουν σενάρια στρατιωτικής αντιπαράθεσης, επισημαίνοντας ότι πίσω από αυτά συνυπάρχουν ανησυχία για την ελληνική ισχύ και προσπάθεια δημιουργίας κλίματος φόβου.
Το βασικό ερώτημα που έθεσε είναι εάν η Αθήνα θα μετατρέψει τη διπλωματική υποστήριξη και την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων σε έμπρακτη υπεράσπιση των συμφερόντων της.
GSI: Ενημέρωση της Τουρκίας χωρίς αίτημα άδειας
Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε σε πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες Αθήνα και Παρίσι βρίσκονται κοντά σε φόρμουλα για την επανεκκίνηση των ερευνών του ηλεκτρικού καλωδίου. Στο πλαίσιο αυτό, ξεχώρισε τη σημασία της 26ης Οκτωβρίου, την οποία παρουσίασε ως προβλεπόμενη ημερομηνία έναρξης ερευνών στον βυθό, ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου.
Όπως ανέφερε, η γαλλική πλευρά αναμένεται να ενημερώσει προκαταβολικά την Άγκυρα για τις εργασίες. Τόνισε, ωστόσο, ότι η ενημέρωση δεν πρέπει να μετατραπεί σε διαδικασία αδειοδότησης από την Τουρκία.
«Άλλο η λέξη ενημέρωση, άλλο η έννοια της αδειοδότησης», υπογράμμισε, εξηγώντας ότι το διακύβευμα είναι να μη γίνει αποδεκτή η τουρκική αξίωση ελέγχου του έργου.
Άσκησε επίσης κριτική στις καθυστερήσεις της ελληνικής πλευράς, υποστηρίζοντας ότι ένα έργο τέτοιας γεωπολιτικής σημασίας απαιτεί πρωτοβουλία και αποφασιστικότητα. Προειδοποίησε για τον κίνδυνο επανάληψης μιας κρίσης όπως εκείνη της Κάσου και σημείωσε ότι οι πραγματικές προθέσεις όλων θα κριθούν στο πεδίο.
Στην εκπομπή παρουσιάστηκαν ως πιθανά σενάρια αντίδρασης της Άγκυρας η έκδοση αντι-NAVTEX και η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων. Ο ίδιος επικαλέστηκε πληροφορίες για ενδεχόμενη ελληνική ανάπτυξη ναυτικών και αεροπορικών μέσων, διευκρινίζοντας ότι μένει να φανεί πώς θα ενεργήσει η Αθήνα.
Τα τουρκικά σενάρια για ραντάρ και αεροπορικές βάσεις
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο κύμα τουρκικών αναλύσεων που αποδίδουν στην Ελλάδα σχεδιασμούς ηλεκτρονικού πολέμου, παρεμβολής στα τουρκικά ραντάρ και πληγμάτων εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Σύμφωνα με όσα μετέφερε ο παρουσιαστής, τα δημοσιεύματα περιγράφουν υποθετικές επιχειρήσεις με Rafale και F-16 Viper, καθώς και προσπάθεια αποδιοργάνωσης της τουρκικής αεράμυνας. Πρόκειται για σενάρια που αποδίδονται σε τουρκικές αναλύσεις και όχι για παρουσίαση επιβεβαιωμένου ελληνικού επιχειρησιακού σχεδίου.
Ο Μουντζουρούλιας έδωσε δύο βασικές ερμηνείες: αφενός ότι η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής προβληματίζει την Τουρκία, αφετέρου ότι η προβολή μιας υποτιθέμενης ελληνικής απειλής εξυπηρετεί την εσωτερική συσπείρωση και την παρουσίαση της Αθήνας ως επιτιθέμενης στη διεθνή κοινότητα.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε τις αναφορές σε τουρκικούς πυραύλους Tayfun και τις απειλές για πλήγματα στην Ελλάδα, τις οποίες χαρακτήρισε μέρος ψυχολογικών επιχειρήσεων.
Επανήλθε, πάντως, στο ζήτημα της πολιτικής απόφασης: η αγορά σύγχρονων οπλικών συστημάτων, όπως επισήμανε, δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει αποτελεσματική αποτροπή.
Ελλάδα–Ισραήλ και ο ανταγωνισμός στη Μεσόγειο
Η ενίσχυση της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ αποτέλεσε έναν ακόμη κεντρικό άξονα της εκπομπής.
Ο παρουσιαστής αναφέρθηκε σε δηλώσεις του Μπενιαμίν Νετανιάχου για την ενίσχυση της ισραηλινής ναυτικής ισχύος και τις ερμήνευσε ως ένδειξη αυξανόμενης έμφασης στη θαλάσσια ασφάλεια. Συνέδεσε αυτή την κατεύθυνση με τις δυνατότητες συνεργασίας με την Ελλάδα, την προστασία υποθαλάσσιων υποδομών και τους ενεργειακούς διαδρόμους.
Παράλληλα, μετέφερε αναλύσεις της Jerusalem Post για τον ανταγωνισμό Τουρκίας–Ισραήλ, με επίκεντρο τη Συρία και την Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με την παρουσίασή του, η τουρκική προσπάθεια παρεμπόδισης του GSI αφορά ευρύτερα περιφερειακά συμφέροντα, πέρα από την Αθήνα και τη Λευκωσία.
Αναφέρθηκε επίσης σε σκέψεις για στενότερη περιφερειακή συνεργασία, την οποία ορισμένα δημοσιεύματα περιγράφουν ως «μεσογειακό ΝΑΤΟ», διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για συζητούμενη ιδέα και όχι για συγκροτημένη συμμαχία.
Η προπαγάνδα για Meta και Unit 8200
Ο Μουντζουρούλιας σχολίασε και δημοσίευμα της Milliyet, το οποίο απέδωσε στον Özay Şendir, σχετικά με υποτιθέμενη ισραηλινή χειραγώγηση των κοινωνικών δικτύων.
Όπως μετέφερε, το δημοσίευμα συνδέει τη Meta και στελέχη με προηγούμενη υπηρεσία στη μονάδα Unit 8200 με την προώθηση περιεχομένου εναντίον της Τουρκίας στην Ελλάδα και την Κύπρο.
Ο ίδιος απέρριψε τους ισχυρισμούς ως ατεκμηρίωτους και τους ενέταξε στην προσπάθεια να παρουσιαστεί η ελληνική στάση ως προϊόν εξωτερικής καθοδήγησης.
P-3B Orion: Η σημασία της ναυτικής επιτήρησης
Στο αμυντικό σκέλος, η εκπομπή στάθηκε στο πρόγραμμα αναβάθμισης των P-3B Orion και στην εκπαίδευση των πληρωμάτων τους.
Ο παρουσιαστής ανέφερε την προσδοκία για δύο επιχειρησιακά αεροσκάφη έως το τέλος του 2026, επισημαίνοντας ότι κρίσιμο ζητούμενο παραμένει η αυτόνομη επιχειρησιακή δράση των ελληνικών πληρωμάτων.
Υπογράμμισε τη σημασία τους για τη ναυτική επιτήρηση, τη συλλογή πληροφοριών και τον ανθυποβρυχιακό πόλεμο, ιδιαίτερα σε μια περιοχή που εκτείνεται από το Αιγαίο και την Κρήτη έως την Κύπρο και τη Μέση Ανατολή.
Ιράκ και χριστιανοί της Συρίας
Στο τελευταίο μέρος, ο Μουντζουρούλιας παρουσίασε την καταγγελία της Βαγδάτης για 398 τουρκικές παραβιάσεις εδάφους και εναέριου χώρου μέσα σε τέσσερις μήνες, καθώς και την τουρκική επίκληση του δικαιώματος αυτοάμυνας.
Αναφέρθηκε ακόμη σε επίθεση εναντίον χριστιανικής πόλης στην επαρχία Χάμα της Συρίας. Σύμφωνα με όσα μετέφερε, ένοπλοι πυροβόλησαν κατοικίες και καταστήματα, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό μιας γυναίκας, ενώ χριστιανικές οργανώσεις κατήγγειλαν ανεπαρκή προστασία από τις δυνάμεις ασφαλείας.
Ζήτησε μεγαλύτερη κινητοποίηση για την προστασία των χριστιανικών κοινοτήτων και κατήγγειλε αυτό που θεωρεί επιλεκτική ευαισθησία απέναντι στις διώξεις τους.
Το μήνυμα που διαπέρασε την εκπομπή ήταν ότι η Ελλάδα χρειάζεται συμμαχίες, στρατιωτική ετοιμότητα και, κυρίως, τη βούληση να στηρίξει τις αποφάσεις της όταν αυτές δοκιμάζονται.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας