Αναλύσεις
Bitter Winter: Το Πεκίνο «ανακαλύπτει» Πλάτωνα και Κικέρωνα για να χτυπήσει τη δυτική δημοκρατία
Tο ενδιαφέρον του Πεκίνου για τα αρχαία ελληνικά και τα λατινικά δεν είναι απλώς ακαδημαϊκό, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη ιδεολογική στρατηγική του καθεστώτος Σι Τζινπίνγκ: να αξιοποιήσει την κλασική, προνεωτερική Δύση ως αντίβαρο απέναντι στις σύγχρονες δυτικές έννοιες των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του φιλελευθερισμού και της πολυκομματικής δημοκρατίας.
Μια αιχμηρή ανάγνωση της νέας κινεζικής στροφής προς τις κλασικές σπουδές φιλοξενεί το Bitter Winter, σε άρθρο του Massimo Introvigne με τίτλο «Plato Goes to Beijing: Why Xi Jinping Wants China to Become a World Leader in Greek and Latin Studies». Ο αρθρογράφος υποστηρίζει ότι το ενδιαφέρον του Πεκίνου για τα αρχαία ελληνικά και τα λατινικά δεν είναι απλώς ακαδημαϊκό, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη ιδεολογική στρατηγική του καθεστώτος Σι Τζινπίνγκ: να αξιοποιήσει την κλασική, προνεωτερική Δύση ως αντίβαρο απέναντι στις σύγχρονες δυτικές έννοιες των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του φιλελευθερισμού και της πολυκομματικής δημοκρατίας.
Το δημοσίευμα έρχεται σε μια συγκυρία όπου η διεθνής συζήτηση για τις κλασικές σπουδές έχει ήδη ανοίξει. Το New Yorker είχε καταγράψει πρόσφατα την εντυπωσιακή άνοδο του κινεζικού ενδιαφέροντος για την ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα, την ώρα που τμήματα κλασικών σπουδών σε ΗΠΑ και Βρετανία πιέζονται, συρρικνώνονται ή επαναπροσδιορίζονται μέσα από τις αντιπαραθέσεις για αποικιοκρατία, εθνοκεντρισμό και ταυτότητα. Μέσα σε αυτό το κενό, η Κίνα επιχειρεί να εμφανιστεί ως ο νέος μεγάλος προστάτης της δυτικής κλασικής παράδοσης.
Σύμφωνα με το Bitter Winter, η κορύφωση αυτής της πολιτιστικής και ιδεολογικής επίθεσης ήταν η Παγκόσμια Διάσκεψη Κλασικών Σπουδών του 2024 κοντά στο Πεκίνο, μια διοργάνωση υψηλού συμβολισμού και κρατικής στήριξης. Η εκδήλωση πράγματι πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2024, με συγχαρητήριο μήνυμα του ίδιου του Σι Τζινπίνγκ, ο οποίος συνέδεσε τη διοργάνωση με την ανάγκη ανταλλαγής πολιτισμών και με τη δημιουργία νέων θεσμών, όπως η Chinese School of Classical Studies στην Αθήνα.
Εκεί ακριβώς, κατά τον Introvigne, κρύβεται η ουσία της κινεζικής στρατηγικής. Η ηγεσία του Πεκίνου επιχειρεί να διαχωρίσει τη σύγχρονη Δύση από την αρχαία Ελλάδα και τη Ρώμη. Με απλά λόγια, να παρουσιάσει τη νεωτερική Δύση, δηλαδή τον φιλελευθερισμό, τον συνταγματισμό και την πολυκομματική δημοκρατία, ως ιδεολογικό αντίπαλο, αλλά την αρχαία Δύση ως χρήσιμο σύμμαχο. Αυτό το σχήμα έχει όντως προβληθεί δημόσια από κινεζικές και κρατικά συνδεδεμένες πηγές, ενώ ο Σι είχε ήδη από το 2023 χαιρετίσει την ίδρυση του Κέντρου Κινεζικών και Ελληνικών Αρχαίων Πολιτισμών στην Αθήνα, μιλώντας για αμοιβαία μάθηση ανάμεσα στους δύο πολιτισμούς.
Το άρθρο του Bitter Winter πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα και υποστηρίζει ότι το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας δεν «σώζει» απλώς τον Πλάτωνα, αλλά τον στρατεύει. Ο αρθρογράφος θεωρεί ότι το Πεκίνο βλέπει θετικά ακριβώς εκείνα τα «μη δημοκρατικά» στοιχεία της αρχαίας σκέψης που σήμερα προκαλούν αμηχανία σε τμήμα της δυτικής ακαδημαϊκής κοινότητας. Στο ίδιο πνεύμα, κινεζικοί θεσμικοί φορείς έχουν δημοσιεύσει κείμενα όπου ζητούν οι κλασικές σπουδές να ακολουθούν τη «σωστή πολιτική κατεύθυνση», να καθοδηγούνται από τη «Σκέψη του Σι Τζινπίνγκ για τον Πολιτισμό» και να ενισχύουν την ικανότητα της Κίνας να προβάλλει τη φωνή της διεθνώς.
Υπάρχει όμως και καθαρά γεωπολιτική διάσταση. Το Bitter Winter συνδέει τη νέα κινεζική αγάπη για την ελληνική αρχαιότητα με τη μακρόχρονη προσπάθεια του Πεκίνου να καλλιεργήσει ειδική σχέση με την Ελλάδα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το επιχείρημα είναι ότι η πολιτιστική κολακεία προς την Ελλάδα, και ειδικά η επίκληση του Πλάτωνα, του Παρθενώνα και της κλασικής κληρονομιάς, λειτουργεί ως ήπια ισχύς που συνοδεύει τις κινεζικές οικονομικές και στρατηγικές κινήσεις στην περιοχή. Το Kathimerini English Edition έχει επίσης επισημάνει πως το πρώτο World Conference of Classics αποτέλεσε κινεζοελληνική συνεργασία, με τη συμμετοχή της Ακαδημίας Αθηνών και του ελληνικού Υπουργείου Πολιτισμού.
Το κεντρικό συμπέρασμα του Introvigne είναι σκληρό: η Κίνα επιχειρεί να γίνει καλύτερη «φύλακας» του δυτικού κλασικού κανόνα από την ίδια τη Δύση, αλλά με σαφές πολιτικό ένσημο. Όπως, λέει, το Πεκίνο διαφημίζει ότι μπορεί να φτιάχνει καλύτερες «ιταλικές» τσάντες ή «γερμανικά» αυτοκίνητα, έτσι τώρα φιλοδοξεί να διδάσκει και τον Πλάτωνα καλύτερα από τα ίδια τα πανεπιστήμια που κληρονόμησαν αυτή την παράδοση. Η διαφορά, σύμφωνα με το Bitter Winter, είναι ότι εδώ το προϊόν συνοδεύεται από ενσωματωμένη ιδεολογική ατζέντα.
Με δυο λόγια, το δημοσίευμα βλέπει πίσω από την ακαδημαϊκή βιτρίνα ένα ευρύτερο σχέδιο: η Κίνα δεν αγκαλιάζει την αρχαιότητα από θαυμασμό μόνο, αλλά επειδή τη θεωρεί χρήσιμο εργαλείο στην ιδεολογική της αντιπαράθεση με τη σύγχρονη Δύση. Και αυτό, είτε συμφωνεί κανείς με την οπτική του Bitter Winter είτε όχι, είναι η ουσία της συζήτησης που έχει πλέον ανοίξει διεθνώς.
Αναλύσεις
Το “φρένο” της Αθήνας στα σχέδια της Άγκυρας και η ρητορική των προκλήσεων
Ανάλυση από τον διευθυντή σύνταξης του δελτίου ειδήσεων του Star Channel Ηλία Παπανικολάου στην εκπομπή Leaders+
Στο επίκεντρο της εκπομπής “Leaders+” και του Ηλία Παπανικολάου βρέθηκαν οι πρόσφατες δηλώσεις κορυφαίων Τούρκων αξιωματούχων, οι οποίες καταδεικνύουν την ενόχληση της Άγκυρας για τον σταθεροποιητικό ρόλο Ελλάδας και Κύπρου στην Ανατολική Μεσόγειο και την Ευρώπη.
Η “παραφωνία” του Χακάν Φιντάν
Ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, κατά τη διάρκεια επαφών του στη Βιέννη, επιχείρησε να παρουσιάσει την Τουρκία ως έναν ιδανικό εταίρο για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ισχυριζόμενος ότι η συνεργασία αυτή θα μπορούσε να αποφέρει εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ. Ωστόσο, ο κ. Φιντάν δεν παρέλειψε να στοχοποιήσει την Ελλάδα και την Κύπρο, φωτογραφίζοντάς τις ως τις δύο χώρες που “βάζουν φρένο” στην περαιτέρω σύσφιξη των σχέσεων Τουρκίας-ΕΕ. Η ρητορική αυτή ερμηνεύεται ως μια προσπάθεια της Άγκυρας να απομονώσει τις ελληνικές θέσεις, παρουσιάζοντάς τις ως εμπόδιο στην οικονομική ευημερία των υπολοίπων Ευρωπαίων εταίρων.
Οι απειλές του Ομέρ Τσελίκ
Ακόμα πιο οξεία ήταν η τοποθέτηση του εκπροσώπου του κόμματος του Ερντογάν, Ομέρ Τσελίκ. Ο κ. Τσελίκ χρησιμοποίησε ιδιαίτερα προκλητική γλώσσα, προειδοποιώντας ότι η Ελλάδα “ξεστρατίζει” και ότι όποιος ακολουθεί τέτοια πορεία “καταλήγει στο χαντάκι”. Η δήλωση αυτή, που φέρει σαφείς απειλητικές προεκτάσεις, συνιστά ευθεία προσβολή της εθνικής κυριαρχίας και αναδεικνύει την επιθετική διάθεση της τουρκικής ηγεσίας όταν οι διπλωματικοί της ελιγμοί δεν αποδίδουν τα αναμενόμενα.
Το Ευρωκοινοβούλιο και τα “τουρκικά προϊόντα”
Την ίδια στιγμή, προβληματισμό προκαλούν οι κινήσεις εντός του Ευρωκοινοβουλίου. Σύμφωνα με πληροφορίες, κυκλοφορούν εκθέσεις που εισηγούνται την εξίσωση των τουρκικών προϊόντων με τα ευρωπαϊκά, μια κίνηση που αν υλοποιηθεί θα προσφέρει τεράστιο οικονομικό πλεονέκτημα στην Τουρκία χωρίς την απαραίτητη συμμόρφωση με τους κανόνες της ΕΕ. Η κριτική εστιάζεται στην έλλειψη σθεναρής αντίδρασης από το σώμα των Ελλήνων ευρωβουλευτών, οι οποίοι καλούνται να υπερασπιστούν τα εθνικά συμφέροντα απέναντι σε ισχυρά τουρκικά λόμπι.
Αναλύσεις
Γιώργος Ασλάν στη Βουλή της Τουρκίας: «Τι απέγιναν οι Χριστιανοί αυτής της γης;»
Ο ασσυριακής καταγωγής Τούρκος βουλευτής, ο μοναδικός Χριστιανός εντός της τουρκικής εθνοσυνέλευσης, απασφάλισε ξανά.
Μια παρέμβαση με βαρύ ιστορικό και πολιτικό φορτίο έκανε μέσα στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση ο Γιώργος Ασλάν, βουλευτής Μαρντίν του DEM Partisi και μέλος της ασσυριακής/συριακής χριστιανικής κοινότητας, θέτοντας ευθέως το ερώτημα που το τουρκικό κράτος αποφεύγει επί δεκαετίες: τι απέγιναν οι εκατομμύρια Χριστιανοί της Ανατολίας;
Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης
Η παρέμβαση έγινε με αφορμή τη συζήτηση για τα γεγονότα του 1915 και την επέτειο της Γενοκτονίας των Αρμενίων. Σύμφωνα με τουρκικά μέσα, ο Ασλάν απευθύνθηκε στους συναδέλφους του λέγοντας ότι το 1915 ο πληθυσμός υπό οθωμανική διοίκηση ήταν περίπου 13 εκατομμύρια, εκ των οποίων τα 3 εκατομμύρια ήταν Αρμένιοι, Ασσύριοι/Σύριοι και άλλοι χριστιανικοί λαοί. «Σήμερα είμαστε στο 2026. Ενώ ο πληθυσμός αυτών των λαών θα έπρεπε να αριθμεί εκατομμύρια, είναι μόλις 50.000. Τι απέγιναν αυτοί οι άνθρωποι; Γιατί δεν αυξήθηκε ο πληθυσμός τους; Πού πήγαν;», ρώτησε.
Η φράση του συμπυκνώνει όλο το ιστορικό ερώτημα. Το 1915 σε αυτά τα χώματα ζούσαν εκατομμύρια Αρμένιοι, Ασσύριοι και Ρωμιοί. Σήμερα οι πληθυσμοί τους μετρώνται σε δεκάδες χιλιάδες. Τι συνέβη σε αυτούς τους ανθρώπους;
1915’te bu topraklarda milyonlarca Ermeni, Süryani ve Rum yaşıyordu. Bugün nüfusları onbinlerle ifade ediliyor. Bu insanlara ne oldu? pic.twitter.com/qLwwviQE21
— George Aslan (@george_aryo) April 29, 2026
Η απάντηση Τούρκου βουλευτή και η επιμονή του Ασλάν
Στην παρέμβαση του Ασλάν απάντησε ο Τουρχάν Τσομέζ, κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του İYİ Parti, απορρίπτοντας τον όρο γενοκτονία. Υποστήριξε ότι η απόφαση του 1915 «δεν ήταν απόφαση γενοκτονίας» και ότι μέρος των Αρμενίων μετακινήθηκε επειδή, κατά τον ίδιο, συνδεόταν με οργανώσεις όπως οι Χιντσάκ και οι Τασνάκ. Παραδέχθηκε ότι υπήρξαν άνθρωποι που έχασαν τη ζωή τους στη διαδρομή, αλλά επέμεινε στην κλασική γραμμή της τουρκικής άρνησης, ότι επρόκειτο για «ιστορική διαδικασία» και όχι για οργανωμένο σχέδιο εξόντωσης.
Ο Ασλάν δεν άφησε την απάντηση αναπάντητη. Επανήλθε με μια ακόμη πιο καίρια ερώτηση: «Ας αφήσουμε στην άκρη τους Αρμενίους, αφού ίσως έχετε κάποια επιχειρήματα. Οι Ασσύριοι τι έκαναν; Ποιο ήταν το αμάρτημά τους;». Η φράση αυτή καταγράφεται και στα πρακτικά της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, όπου φαίνεται καθαρά ότι ο Ασλάν ζήτησε απάντηση ειδικά για την τύχη των Ασσυρίων.
Η απάντηση του Τσομέζ ήταν πολιτικά αποκαλυπτική. Αντί να απαντήσει επί της ουσίας, είπε ότι «αυτό το έθνος έφερε Σύριους σαν εσάς και τους έκανε βουλευτές», υποστηρίζοντας στη συνέχεια ότι οι Σύριοι έφυγαν από την Τουρκία «για κάποιους λόγους» και καλώντας να μη γίνεται «εκμετάλλευση» του ζητήματος.
Δεν είναι η πρώτη φορά που μιλά
Η παρέμβαση αυτή δεν αποτελεί μεμονωμένο επεισόδιο. Ο Γιώργος Ασλάν έχει επανειλημμένα θέσει μέσα στην τουρκική Βουλή ζητήματα που αφορούν τους Αρμενίους, τους Ρωμιούς και τους Ασσύριους της Ανατολίας. Στα πρακτικά της 18ης Ιουνίου 2025, για παράδειγμα, καταγράφεται οξύτατη αντιπαράθεση όταν ο Ασλάν μίλησε για τον Ταλαάτ Πασά, τον Ρεσίτ Πασά και τις σφαγές εναντίον χριστιανικών πληθυσμών, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από εθνικιστές βουλευτές. Ήταν ένα ράπισμα μέσα στην τουρκική εθνοσυνέλευση, όπως είχε χαρακτηρίσει τότε την παρέμβασή του το Geopolitico.
Στα ίδια πρακτικά, ο Ασλάν είχε θέσει το ίδιο δημογραφικό ερώτημα! Το 1915, είπε, περίπου 3 εκατομμύρια από τον πληθυσμό της οθωμανικής επικράτειας ήταν χριστιανικοί λαοί — Αρμένιοι, Ρωμιοί και Σύριοι/Ασσύριοι — ενώ σήμερα, σε μια Τουρκία 86 εκατομμυρίων, οι πληθυσμοί αυτοί εκφράζονται σε δεκάδες χιλιάδες. Τον Δεκέμβριο του 2023, είχε προκαλέσει οργή στους Τούρκους βουλευτές, όταν συνεχάρη Αρμένιους, Έλληνες και Ασσύριους για τα Χριστούγεννα.
Το ερώτημα που χτυπά την τουρκική άρνηση
Το βάρος της παρέμβασης Ασλάν δεν βρίσκεται μόνο στους αριθμούς. Βρίσκεται στο ότι το ερώτημα τέθηκε μέσα στο τουρκικό Κοινοβούλιο, από έναν Χριστιανό βουλευτή, απόγονο των γηγενών κοινοτήτων της Ανατολίας.
Δεν είπε κάτι περίπλοκο. Δεν χρειάστηκε μακροσκελή ανάλυση. Έθεσε το απλό, αμείλικτο ερώτημα της Ιστορίας: αν οι Χριστιανοί της Ανατολίας ήταν εκατομμύρια, γιατί σήμερα έχουν σχεδόν εξαφανιστεί;
Αυτό το ερώτημα αφορά τους Αρμενίους. Αφορά τους Έλληνες της Μικράς Ασίας, του Πόντου, της Κωνσταντινούπολης, της Ίμβρου και της Τενέδου. Αφορά τους Ασσύριους/Σύριους της Μεσοποταμίας και του Τουρ Αμπντίν. Αφορά όλους τους γηγενείς χριστιανικούς λαούς που βρέθηκαν μέσα στη δίνη της ύστερης Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και της συγκρότησης του τουρκικού εθνικού κράτους.
Αξίζει να τιμηθεί από την Ελλάδα;
Ναι, ένας βουλευτής που μέσα στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση θέτει δημόσια το ζήτημα της εξαφάνισης των χριστιανικών πληθυσμών της Ανατολίας αξίζει πολιτική και ηθική αναγνώριση από την Ελληνική Πολιτεία.
Όχι επειδή είναι «αντι-Τούρκος». Αυτό θα ήταν φθηνή ανάγνωση. Αλλά επειδή υπερασπίζεται τη μνήμη, την ιστορική αλήθεια και το δικαίωμα των γηγενών λαών της Ανατολίας να μη σβηστούν από τον χάρτη της Ιστορίας. Η Ελλάδα θα όφειλε να έχει αντανακλαστικά σε τέτοιες περιπτώσεις. Να τιμά ανθρώπους που, μέσα σε δύσκολο πολιτικό περιβάλλον, μιλούν για Αρμενίους, Έλληνες και Ασσύριους χωρίς να κρύβονται πίσω από τη σιωπή.
Ποια Τουρκία βλέπουμε;
Η παρέμβαση Ασλάν δείχνει ότι υπάρχουν δύο πραγματικότητες μέσα στη σημερινή Τουρκία.
Η μία είναι η επίσημη Τουρκία της άρνησης, του κρατικού εθνικισμού, της μετατόπισης ευθυνών, της λογικής ότι όποιος μιλά για Γενοκτονία «προσβάλλει το έθνος». Αυτή είναι η Τουρκία που γνωρίσαμε στον 20ό αιώνα και που συνεχίζει να παράγει πολιτικό λόγο γύρω από την άρνηση, την ισχύ και τον φόβο.
Η άλλη είναι η Ανατολία των λαών που επέζησαν, των Αρμενίων, των Ρωμιών, των Ασσυρίων, των Κούρδων, των ανθρώπων που ξέρουν ότι η Ιστορία δεν αρχίζει από το τουρκικό εθνικό αφήγημα. Με αυτήν την Ανατολία μπορεί να υπάρξει ειρήνη, συνεννόηση και αληθινή φιλία. Όχι με βάση τη λήθη, αλλά με βάση την αναγνώριση.
Η πραγματική συμφιλίωση δεν χτίζεται με φωτογραφίες, διπλωματικές χειραψίες και κενά συνθήματα. Χτίζεται όταν κάποιος έχει το θάρρος να ρωτήσει: πού πήγαν οι άνθρωποι που ζούσαν εδώ;
Ο Γιώργος Ασλάν το έχει διαπράξει επανειλημμένως μέσα στην Τουρκική Βουλή. Και αυτό, από μόνο του, είναι πράξη ιστορικής σημασίας.
Αναλύσεις
Ελλάδα – Τουρκία – Γαλλία: Πυρηνικές κεφαλές σε Dassault Rafale και νέα γεωπολιτική σε Αιγαίο
Στο νέο γεωπολιτικό παίγνιο του Αιγαίου και της λεγόμενης προστασίας του Ισραήλ, η εξίσωση Ελλάδα–Γαλλία απέναντι στην Τουρκία, δείχνει ότι η αποτροπή έχει πλέον αποκτήσει και πυρηνική σκιά.
-
Πολιτική3 εβδομάδες πριν«Μπλόκο» από τις ελληνικές αρχές στην Ισίν Καρατζά στο «Ελευθέριος Βενιζέλος»! Απέλαση με φόντο την Κομοτηνή και το επεισόδιο του 2024
-
Διεθνή2 μήνες πρινΤραγωδία στο Μπαλίκεσιρ! Συντριβή τουρκικού F-16 – Νεκρός ο πιλότος – Σοκάρει η στιγμή της πτώσης (ΒΙΝΤΕΟ)
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ1 μήνα πρινΟ Τασούλας ξέχασε στον αέρα τα λόγια του! Το φάλτσο της 25ης Μαρτίου που έδειξε αμηχανία στο ύψος του θεσμού του προέδρου της Δημοκρατίας
-
Άμυνα2 μήνες πρινΤραγωδία στο Μπαλίκεσιρ: Αποκαλύφθηκε η ταυτότητα του πιλότου του F-16 που συνετρίβη! «Είμαστε εδώ για το μέλλον μας στους αιθέρες» δήλωνε σε πρωτοχρονιάτικο μήνυμα της Πολεμικής Αεροπορίας
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΣτρατηγική Σύμπραξη Ελλάδας-Κορέας-ΗΠΑ! Ο Όμιλος ONEX Μετατρέπει τα Ελληνικά Ναυπηγεία σε Διεθνή Κόμβο Καινοτομίας
-
Πολιτική3 μήνες πρινΠοιος προστατεύει την αλήθεια; Ο «Έλληνας» δολοφόνος στη Γερμανία που…. δεν ήταν ποτέ Έλληνας
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινH Γκίλφοϊλ πήρε το “όπλο” της! «Είμαι εδώ ως Αμερικανίδα πρέσβης και αυτό σημαίνει να αντισταθώ πολύ επιθετικά στα κινεζικά συμφέροντα» – Η Ελευσίνα ως «αντίβαρο» στον Πειραιά
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΤούρκος διπλωμάτης αποστομώνει Έλληνες Ακαδημαϊκούς ότι η Τουρκία έχει δικαιώματα στο Αιγαίο! “Σημάδι ότι η «Γαλάζια Πατρίδα» είναι πλέον βυθισμένη σε βαθιά νερά”