Αναλύσεις
Ανάλυση: Στα στενά του Ορμούζ και τα πυρηνικά κρίνεται η συνέχεια του πολέμου
Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών εύλογα δημιουργούν ερωτηματικά και προκαλούν ανησυχία για το αν είναι πιθανό να επαναρχίσει ο πόλεμος, αλλά και για το πώς ένα νέο ξέσπασμα εχθροπραξιών ή μια παρατεταμένη κρίση στα στενά του Ορμούζ θα επηρεάσει τόσο τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή όσο και την παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Με τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ιράν, Ισραήλ και ΗΠΑ να παραμένει εύθραυστη, το ερώτημα αν ο πόλεμος έχει πράγματι τελειώσει — και ποιος βγαίνει νικητής — επανέρχεται με ένταση. Ο αναπληρωτής καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, Μιχάλης Κοντός, απαντώντας σε ερωτήματα του Κυπριακού Πρακτορείου Ειδήσεων (ΚΥΠΕ), εξηγεί γιατί δεν μπορούν να γίνουν ασφαλείς προβλέψεις, σκιαγραφώντας ωστόσο τις τάσεις που θα κρίνουν την επόμενη ημέρα της σύγκρουσης.
Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών εύλογα δημιουργούν ερωτηματικά και προκαλούν ανησυχία για το αν είναι πιθανό να επαναρχίσει ο πόλεμος, αλλά και για το πώς ένα νέο ξέσπασμα εχθροπραξιών ή μια παρατεταμένη κρίση στα στενά του Ορμούζ θα επηρεάσει τόσο τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή όσο και την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Ζητήσαμε, λοιπόν, από τον καθηγητή Μιχάλη Κοντό να μας εξηγήσει πού βρισκόμαστε σήμερα και ποιες παράμετροι θα κρίνουν τη συνέχεια.
Ο ίδιος προειδοποιεί εξαρχής ότι η ανάγνωση των εξελίξεων δεν είναι εύκολη υπόθεση. «Η ανάγνωση των εξελίξεων δυσχεραίνεται από το αναπόφευκτο γεγονός της ατελούς πληροφόρησης», σημειώνει, προσθέτοντας ότι «κατά κανόνα, η ευαίσθητη ισορροπία μεταξύ πολέμου και διπλωματίας, ιδιαίτερα σε συνθήκες κατάπαυσης του πυρός, διατηρεί ένα έντονα απρόβλεπτο στοιχείο». Όπως καταλήγει, «ασφαλείς προβλέψεις για το πώς θα εξελιχθεί η τρέχουσα κατάσταση δεν μπορούν να γίνουν»· μπορούν, ωστόσο, να σκιαγραφηθούν ορισμένες τάσεις που, στον βαθμό που γίνονται αντιληπτές από τους λήπτες αποφάσεων, ενδέχεται να επηρεάσουν την πορεία της σύγκρουσης.
Ορμούζ και πυρηνικό πρόγραμμα: οι δύο στόχοι που κρίνουν τη συνέχεια
————————————
Ποια είναι, λοιπόν, η πραγματική στοχοθεσία της Ουάσιγκτον και του Τελ Αβίβ σε αυτή τη φάση; Ο κ. Κοντός εντοπίζει δύο σαφείς προτεραιότητες. «Φαίνεται ότι η στοχοθεσία των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο παρόν στάδιο επικεντρώνεται στο άνοιγμα των στενών του Ορμούζ και στην παύση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος», αναφέρει, διευκρινίζοντας ότι «για τις ΗΠΑ το άνοιγμα των στενών είναι κομβικής σημασίας, ενώ το Ισραήλ αποδίδει μεγαλύτερη έμφαση στο πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης».
Το αν θα συνεχιστεί ή όχι ο πόλεμος, εξηγεί, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το αν θα επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι, αλλά και από μία ακόμη παράμετρο. «Θα πρέπει επίσης να λάβουμε υπόψη άλλη μία συναφή παράμετρο: το κατά πόσον η Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ θεωρούν ότι οι στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν έχουν δεχθεί κρίσιμο πλήγμα», σημειώνει. Και προειδοποιεί: «Εάν όντως υπάρχει αυτή η αντίληψη και αν το ιρανικό καθεστώς συνεχίσει να τηρεί άκαμπτη στάση επί των δύο αυτών ζητημάτων, τότε η πιθανότητα επανάληψης των εχθροπραξιών αυξάνεται».
Γιατί η λύση θα είναι, αναπόφευκτα, διπλωματική
————————–
Παρά τη ρευστότητα, ο καθηγητής εκτιμά ότι το τέλος της κρίσης θα έρθει μέσα από τη διπλωματία. «Στο τέλος της ημέρας, δεν μπορεί παρά να υπάρξει μια διπλωματική διευθέτηση της σύγκρουσης», υπογραμμίζει. «Κανένας πόλεμος δεν είναι ες αεί επιθυμητός· συνεπώς, αργά ή γρήγορα θα υπάρξει η κατάλληλη ισορροπία και ευθυγράμμιση μεταξύ του αποδεκτού κόστους και του επιδιωκόμενου οφέλους για τα αντιμαχόμενα μέρη, ώστε να καταστεί δυνατή μια συμφωνία».
Πώς εξηγείται όμως η καταιγιστική — και συχνά αντιφατική — ρητορική των τελευταίων ημερών; Ο κ. Κοντός τη συνδέει με ένα επικοινωνιακό αδιέξοδο: όλες οι πλευρές χρειάζονται μια αφήγηση νίκης. «Από επικοινωνιακής άποψης, η κυριότερη δυσκολία που αντιμετωπίζουν οι αντιμαχόμενοι είναι η ανάγκη τους να “πουλήσουν” την όποια διπλωματική διευθέτηση ως νίκη, τόσο στο εσωτερικό όσο και διεθνώς», παρατηρεί.
Στο πλαίσιο αυτό εντάσσει και τη στάση του Λευκού Οίκου. «Ιδιαίτερα σε σχέση με τις ΗΠΑ, η τακτική των συχνών αντιφατικών δηλώσεων εκ μέρους του Προέδρου Τραμπ καταδεικνύει μια προσπάθεια κεφαλαιοποίησης της αμερικανικής υπεροπλίας ως μοχλού πίεσης, με στόχο την αποκόμιση διπλωματικών κερδών», εξηγεί. Όμως η τακτική αυτή σκοντάφτει στην ανθεκτικότητα της Τεχεράνης: «Το γεγονός ότι το ιρανικό καθεστώς αποδεικνύεται ανθεκτικό και πρόθυμο να απορροφήσει σημαντικό πολεμικό κόστος δυσχεραίνει αυτή την — όχι και τόσο προσεκτικά σχεδιασμένη — τακτική».
Η Τεχεράνη, εξάλλου, διαθέτει και δικά της χαρτιά. «Η επιτυχής αξιοποίηση της στρατηγικής θέσης του Ιράν στα στενά του Ορμούζ, σε συνδυασμό με την πρόκληση περιφερειακού χάους και την έλλειψη ενιαίας στάσης από τα αραβικά κράτη της περιοχής, αποτελεί άλλο ένα εμπόδιο για την αμερικανική εξαναγκαστική διπλωματία», τονίζει.
Υπάρχει, τέλος, και ένας παράγοντας που τροφοδοτεί την αβεβαιότητα στο εσωτερικό των δύο πρωταγωνιστών. «Φαίνεται ότι τόσο στην Ουάσιγκτον όσο και στην Τεχεράνη υπάρχουν εσωτερικές διαφωνίες ως προς το κατά πόσον η επανάληψη των εχθροπραξιών θα ήταν επιθυμητή», επισημαίνει ο κ. Κοντός. «Η διχογνωμία αυτή δυσκολεύει την κατάληξη σε μια ενιαία και σταθερή στάση, γεγονός που συμβάλλει στην αβεβαιότητα που παρατηρείται τις τελευταίες ημέρες», καταλήγει.
Πηγή: ΚΥΠΕ
Αναλύσεις
Axios: Κοντά σε συμφωνία με το Ιράν οι ΗΠΑ
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμένουν απαντήσεις επί σειρά σημαντικών θεμάτων εντός των προσεχών 48 ωρών. Τίποτε δεν έχει συμφωνηθεί ακόμη, αλλά οι πηγές δηλώνουν ότι είναι το κοντινότερο σημείο στο οποίο έχουν φθάσει οι πλευρές από την έναρξη του πολέμου.
Ο Λευκός Οίκος θεωρεί ότι βρίσκεται κοντά σε συμφωνία με το Ιράν με βάση μνημόνιο κατανόησης μεγέθους μίας σελίδας για τον τερματισμό του πολέμου και την θέσπιση ενός πλαισίου για περαιτέρω διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, σύμφωνα με δύο αμερικανούς αξιωματούχους και δύο ακόμη πηγές με γνώση του θέματος που επικαλείται δημοσίευμα του Axios.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμένουν απαντήσεις επί σειρά σημαντικών θεμάτων εντός των προσεχών 48 ωρών. Τίποτε δεν έχει συμφωνηθεί ακόμη, αλλά οι πηγές δηλώνουν ότι είναι το κοντινότερο σημείο στο οποίο έχουν φθάσει οι πλευρές από την έναρξη του πολέμου.
Μεταξύ άλλων, η συμφωνία προβλέπει ότι το Ιράν θα δεσμευθεί βάσει μνημονίου για τον εμπλουτισμό του ουρανίου, οι ΗΠΑ θα συμφωνήσουν στην άρση των κυρώσεων και την αποδέσμευση δισεκατομμυρίων παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, καθώς και την άρση των εκατέρωθεν περιορισμών για την ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Πολλοί από τους όρους που περιέχονται στο μνημόνιο κατανόησης υπόκεινται στην επίτευξη τελικής συμφωνίας, γεγονός που αφήνει ανοικτά τα ενδεχόμενα επανάληψης των εχθροπραξιών ή παράτασης της μετέωρης κατάστασης που υπάρχει σήμερα καθώς έχουν διακοπεί οι εχθροπραξίες, αλλά τίποτε δεν έχει επιλυθεί, σύμφωνα με το Axios.
Πηγή: ΑΠΕ
Ο Σταύρος Καλεντερίδης και η Ζωή Βελέντζα αναλύουν την επικαιρότητα
👉 Η νέα επιχείρηση “Απελευθέρωσης” του Τραμπ στο Στενό του Ορμούζ
👉 Απαντούν με απειλές και νέο χάρτη ελέγχου της περιοχής οι Φρουροί της Επανάστασης
👉 Νέα τροπή στα σκάνδαλα που μαστίζουν την ΝΔ και τον Μητσοτάκη
Αναλύσεις
Η σύγκρουση που μπορεί να αλλάξει όλη τη Μέση Ανατολή
Παρέμβαση του αντιστράτηγου ε.α. και προέδρου του ΕΛΙΣΜΕ στη Θεσσαλία Τηλεόραση
Στις δραματικές εξελίξεις γύρω από το Ιράν, τα Στενά του Ορμούζ, την αμερικανική στρατιωτική κινητοποίηση και τη νέα πραγματικότητα των drones αναφέρθηκε ο αντιστράτηγος ε.α. Ιωάννης Μπαλτζώης, πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών, μιλώντας στη Θεσσαλία Τηλεόραση.
Ο κ. Μπαλτζώης εκτίμησε ότι οι κινήσεις των ΗΠΑ στην περιοχή του Περσικού Κόλπου δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν ως απλή επίδειξη ισχύος. Όπως τόνισε, το ζητούμενο για την Ουάσινγκτον είναι ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ: ποιο πλοίο μπαίνει, ποιο βγαίνει και ποιος τελικά έχει τον πρώτο λόγο σε ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα του πλανήτη.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν οι αμερικανικοί Tomahawk, τους οποίους ο αντιστράτηγος χαρακτήρισε παλαιό αλλά ακόμη εξαιρετικά σημαντικό όπλο. Εξήγησε ότι πρόκειται για πύραυλο που δημιουργήθηκε τη δεκαετία του 1970, αρχικά ως φορέας πυρηνικού φορτίου, αλλά στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκε με συμβατική κεφαλή. Παρότι είναι υποηχητικός, άρα δεν έχει την ταχύτητα νεότερων πυραυλικών συστημάτων, παραμένει δύσκολα ανασχέσιμος επειδή πετά χαμηλά, χρησιμοποιώντας το ανάγλυφο του εδάφους.
Ο Μπαλτζώης στάθηκε και στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, εξηγώντας ότι η ειρηνική χρήση εμπλουτισμένου ουρανίου αφορά ποσοστά περίπου 3,5% έως 5%. Όταν ο εμπλουτισμός ανεβαίνει πολύ υψηλότερα, ιδίως στο 60%, τίθεται εύλογα το ερώτημα γιατί μια χώρα επενδύει τέτοια ποσά σε εγκαταστάσεις βαθιά μέσα σε βουνά, αν πράγματι ενδιαφέρεται μόνο για παραγωγή ενέργειας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτό είναι και το κεντρικό ζήτημα στην αντιπαράθεση ΗΠΑ – Ιράν: η απουσία πραγματικής δέσμευσης της Τεχεράνης για αποπυρηνικοποίηση. Υπενθύμισε μάλιστα ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ξεκίνησε επί Σάχη, ενώ στη συνέχεια ο Αγιατολάχ Χομεϊνί αρχικά το απέρριψε ως «δημιούργημα του διαβόλου», για να έρθει αργότερα ο Χαμενεΐ και να επενδύσει ξανά σε αυτό.
Ο αντιστράτηγος ε.α. συνέδεσε το ιρανικό πρόγραμμα και με τη μεγάλη περιφερειακή σύγκρουση της Μέσης Ανατολής. Όπως είπε, το Ιράν επιδιώκει γεωπολιτική κυριαρχία μέσω δικτύων πληρεξουσίων, όπως η Χαμάς, η Χεζμπολάχ και οι Χούθι, ενώ η αντιπαράθεση με τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχει βαθύτερες θρησκευτικές, εθνοτικές και στρατηγικές ρίζες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η αναφορά του στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στη ρήξη τους με τη Σαουδική Αραβία, την οποία συνέδεσε με την Υεμένη. Όπως είπε, τα Εμιράτα επιχειρούν να απεμπλακούν από ορισμένα ενεργειακά και γεωπολιτικά πλαίσια, ενώ έχουν αναπτύξει στενούς δεσμούς με το Ισραήλ. Η Μέση Ανατολή, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, είναι περιοχή όπου «το απίθανο μπορεί αύριο να γίνει πιθανό και το πιθανό να γίνει απίθανο».
Σχετικά με την αμερικανική επιχείρηση για τα Στενά του Ορμούζ, ο Μπαλτζώης εμφανίστηκε επιφυλακτικός ως προς το αν οι ΗΠΑ διαθέτουν επαρκή μέσα για πλήρη έλεγχο. Σημείωσε ότι 15.000 στρατιώτες δεν αρκούν για θαλάσσιο έλεγχο, καθώς στη θάλασσα απαιτούνται πλοία, αεροσκάφη, ελικόπτερα και, αν χρειαστεί, πεζοναύτες. Επικαλέστηκε μάλιστα εκτιμήσεις ναυτικών που γνωρίζουν την περιοχή, σύμφωνα με τις οποίες για να ελεγχθούν αποτελεσματικά τα Στενά του Ορμούζ απαιτούνται περίπου 70 πολεμικά πλοία, ενώ οι Αμερικανοί διαθέτουν πολύ λιγότερα στην περιοχή.
Στο πιο αποκαλυπτικό σημείο της παρέμβασής του, ο κ. Μπαλτζώης αναφέρθηκε στην παρουσία του ναυάρχου Cooper και στην επίσκεψή του στο USS Tripoli, ένα πλοίο εφόδου που λειτουργεί σαν μικρό αεροπλανοφόρο και μεταφέρει περίπου 1.800 πεζοναύτες. Όπως είπε, η επιλογή αυτού του πλοίου δεν είναι τυχαία, καθώς οι πεζοναύτες και τα αποβατικά μέσα παραπέμπουν σε πιθανές επιχειρήσεις ελέγχου όχι μόνο από τη θάλασσα, αλλά και από την ξηρά.
Μεγάλο μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε στα drones, τα οποία ο Μπαλτζώης χαρακτήρισε game changer των σύγχρονων πολέμων. Όπως υπογράμμισε, σήμερα δεν νοείται στρατός να πάει σε επιχειρήσεις χωρίς χιλιάδες drones. Επισήμανε ότι το παράδειγμα της Ουκρανίας έχει αλλάξει τα δόγματα όλων των στρατών και ότι οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις έχουν αντιληφθεί τη νέα πραγματικότητα.
Ο ίδιος αποκάλυψε, χωρίς να μπει σε λεπτομέρειες, ότι στην Ελλάδα «έχουν γνώση οι φύλακες», σημειώνοντας πως οι νέοι στρατιώτες εκπαιδεύονται πλέον και στα drones ανεξαρτήτως ειδικότητας. Πρόσθεσε ότι η Ελλάδα κατασκευάζει πολλά drones, ακόμη και με δυνατότητα παραγωγής «εν κινήσει», ενώ η «Ασπίδα του Αχιλλέα» περιλαμβάνει και θαλάσσια και υποβρύχια drones.
Ο Μπαλτζώης εμφανίστηκε ιδιαίτερα θετικός για το επίπεδο των σημερινών επιτελών των Ενόπλων Δυνάμεων, λέγοντας ότι οι νέοι αξιωματικοί στα επιτελεία είναι «καλύτεροι από εμάς» και προσαρμόζουν τα ελληνικά δόγματα στα νέα δεδομένα που αναδεικνύονται από τους πολέμους της εποχής.
Το συμπέρασμα της παρέμβασής του ήταν καθαρό: ο πόλεμος αλλάζει. Οι πύραυλοι, τα drones, οι ασύμμετρες απειλές, τα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και οι επιχειρήσεις σε κρίσιμα περάσματα όπως το Ορμούζ διαμορφώνουν ένα νέο περιβάλλον. Και σε αυτό το περιβάλλον, όποιος δεν προσαρμοστεί εγκαίρως, θα βρεθεί πίσω από τις εξελίξεις.
-
Πολιτική4 εβδομάδες πριν«Μπλόκο» από τις ελληνικές αρχές στην Ισίν Καρατζά στο «Ελευθέριος Βενιζέλος»! Απέλαση με φόντο την Κομοτηνή και το επεισόδιο του 2024
-
Διεθνή2 μήνες πρινΤραγωδία στο Μπαλίκεσιρ! Συντριβή τουρκικού F-16 – Νεκρός ο πιλότος – Σοκάρει η στιγμή της πτώσης (ΒΙΝΤΕΟ)
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ1 μήνα πρινΟ Τασούλας ξέχασε στον αέρα τα λόγια του! Το φάλτσο της 25ης Μαρτίου που έδειξε αμηχανία στο ύψος του θεσμού του προέδρου της Δημοκρατίας
-
Άμυνα2 μήνες πρινΤραγωδία στο Μπαλίκεσιρ: Αποκαλύφθηκε η ταυτότητα του πιλότου του F-16 που συνετρίβη! «Είμαστε εδώ για το μέλλον μας στους αιθέρες» δήλωνε σε πρωτοχρονιάτικο μήνυμα της Πολεμικής Αεροπορίας
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΣτρατηγική Σύμπραξη Ελλάδας-Κορέας-ΗΠΑ! Ο Όμιλος ONEX Μετατρέπει τα Ελληνικά Ναυπηγεία σε Διεθνή Κόμβο Καινοτομίας
-
Πολιτική3 μήνες πρινΠοιος προστατεύει την αλήθεια; Ο «Έλληνας» δολοφόνος στη Γερμανία που…. δεν ήταν ποτέ Έλληνας
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινH Γκίλφοϊλ πήρε το “όπλο” της! «Είμαι εδώ ως Αμερικανίδα πρέσβης και αυτό σημαίνει να αντισταθώ πολύ επιθετικά στα κινεζικά συμφέροντα» – Η Ελευσίνα ως «αντίβαρο» στον Πειραιά
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΤούρκος διπλωμάτης αποστομώνει Έλληνες Ακαδημαϊκούς ότι η Τουρκία έχει δικαιώματα στο Αιγαίο! “Σημάδι ότι η «Γαλάζια Πατρίδα» είναι πλέον βυθισμένη σε βαθιά νερά”