Το Αζερμπαϊτζάν υπερασπίζεται την κατεδάφιση δύο αρμενικών εκκλησιών στο Στεπανακέρτ, επικαλούμενο «νομικούς και ηθικούς λόγους», την ώρα που η Αρμενική Αποστολική Εκκλησία κάνει λόγο για «συστηματική εξάλειψη» της πολιτιστικής της παρουσίας στο Αρτσάχ.

Η κρατικά ελεγχόμενη ισλαμική αρχή της χώρας επιβεβαίωσε την κατεδάφιση του Καθεδρικού Ναού της Παναγίας και της Εκκλησίας του Σουρπ Αγκόπ (Αγίου Ιακώβου), υποστηρίζοντας ότι επρόκειτο για «παράνομες κατασκευές» της περιόδου της αρμενικής «κατοχής».

Σε ανακοίνωσή του, το Γραφείο Μουσουλμάνων του Καυκάσου (CMO) ανέφερε ότι η κατεδάφιση «δεν συνιστά καταστροφή θρησκευτικής ή πολιτιστικής κληρονομιάς», προσθέτοντας ότι είχαν προηγηθεί αιτήματα εκτοπισμένων Αζέρων για την απομάκρυνσή τους.

Οι πρώτες ενδείξεις για την κατεδάφιση του καθεδρικού ναού προέκυψαν από δορυφορικές εικόνες την περασμένη εβδομάδα, ενώ νωρίτερα αρμενικά μέσα είχαν δημοσιεύσει φωτογραφίες που έδειχναν ότι η Εκκλησία του Σουρπ Αγκόπ είχε ήδη καταστραφεί.

Έντονη ήταν η αντίδραση της Αγίας Έδρας του Ετσμιατζίν, η οποία κατήγγειλε «κρατικά υποκινούμενο βανδαλισμό».

Σε ανακοίνωσή της, ανέφερε ότι οι αζερικές αρχές κατεδάφισαν την Εκκλησία του Αγίου Αγκόπ, καθώς και γειτονικά χατσκάρ και μνημεία, τα οποία —όπως υποστηρίζει— «αυθαίρετα χαρακτηρίστηκαν παράνομα». Παράλληλα, εξέφρασε ανησυχία για τον καθεδρικό ναό, κάνοντας λόγο για «συστηματική καταστροφή» της αρμενικής πολιτιστικής και πνευματικής κληρονομιάς του Αρτσάχ.

Το Ετσμιατζίν προειδοποιεί ότι τέτοιες ενέργειες υπονομεύουν τις προοπτικές ειρήνης με την Αρμενία και καλεί τόσο τις αρμενικές αρχές όσο και τη διεθνή κοινότητα να αναλάβουν άμεση δράση για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Από την πλευρά του, το CMO απορρίπτει τις κατηγορίες, κάνοντας λόγο για «πολιτικοποίηση» του ζητήματος σε μια κρίσιμη περίοδο για την εξομάλυνση των σχέσεων των δύο χωρών. Κατηγορεί, μάλιστα, την αρμενική πλευρά για σιωπή στο παρελθόν σχετικά με την καταστροφή αζερικών μνημείων.

Υποστηρίζει επίσης ότι τα επίμαχα κτίρια είχαν αρχικά διατηρηθεί μετά την ανάκτηση του ελέγχου της περιοχής το 2023 και ότι η κατεδάφισή τους έγινε κατόπιν αιτημάτων των εκτοπισμένων που επέστρεψαν.

Ο πρωθυπουργός της Αρμενίας Νιγκόλ Πασινιάν αποφεύγει να υιοθετήσει σκληρή στάση. Δηλώνει ότι το ζήτημα δεν αναμένεται να τεθεί σε διεθνές επίπεδο, τονίζοντας ότι απαιτείται προσοχή, καθώς πρόκειται για «δίκοπο μαχαίρι». Όπως ανέφερε, η κυβέρνηση θα εξετάσει το θέμα, χωρίς ωστόσο να σκοπεύει να το αναδείξει σε διεθνή πολιτική ατζέντα.

Σε ανάλογο τόνο, ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων Αρσέν Τοροσιάν σημείωσε ότι το ζήτημα θα μπορούσε να τεθεί από διεθνείς οργανισμούς, όπως η UNESCO, αλλά όχι από την ίδια την Αρμενία, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για ενέργεια εντός της κυριαρχίας του Αζερμπαϊτζάν.

Ο καθεδρικός ναός, που εγκαινιάστηκε το 2019 μετά από πολυετή κατασκευή, είχε χρησιμοποιηθεί και ως καταφύγιο κατά τον πόλεμο του 2020.

Η καταστροφή αρμενικών θρησκευτικών μνημείων στην περιοχή συνεχίζεται τα τελευταία χρόνια και εντάθηκε μετά την πλήρη ανάκτηση του ελέγχου του Αρτσάχ από το Αζερμπαϊτζάν το 2023.

Μετάφραση: Azad Or

Πηγή: Zartonk Media

Με βαρύ γεωπολιτικό φορτίο κινήθηκε η νέα εκπομπή Direct News με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια, καθώς στο επίκεντρο βρέθηκαν οι εξελίξεις γύρω από τον στολίσκο για τη Γάζα, η τουρκική εμπλοκή στο επικοινωνιακό μέτωπο, οι φόβοι της Άγκυρας για τη σύγκλιση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ, αλλά και οι κρίσιμες αμυντικές κινήσεις της Αθήνας και της Λευκωσίας.

Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας άνοιξε την εκπομπή με το θέμα που, όπως σημείωσε, έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις στον τουρκικό Τύπο: τις αναφορές Τούρκων και κατοχικών αναλυτών περί δήθεν «ισραηλινού σχεδίου» κατά της Τουρκίας και των κατεχομένων. Σύμφωνα με όσα παρουσίασε, στην Τουρκία γίνεται λόγος για επιχείρηση με την ονομασία «Αμαλίκ», την οποία τουρκικοί κύκλοι συνδέουν με ενδεχόμενη στρατιωτική πίεση του Ισραήλ εναντίον της τουρκικής παρουσίας στην Κύπρο.

Η ανησυχία αυτή, όπως τονίστηκε στην εκπομπή, δεν προκύπτει τυχαία. Η ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, η παρουσία ισραηλινών συστημάτων στην περιοχή, η αναβάθμιση κυπριακών βάσεων και η ευρύτερη κινητικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο φαίνεται πως έχουν προκαλέσει εκνευρισμό στην Άγκυρα. Ο Μουντζουρούλιας υποστήριξε ότι για το ισραηλινό αμυντικό και πολιτικό κατεστημένο, η παρουσία του «Αττίλα» στα κατεχόμενα θεωρείται πλέον παράγοντας απειλής.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στον ρόλο του στολίσκου για τη Γάζα. Η εκπομπή παρουσίασε την τουρκική προσπάθεια να εμπλακεί και η Ελλάδα στο αφήγημα, με τουρκικά μέσα και αναλυτές να υποστηρίζουν ότι η ισραηλινή επιχείρηση έγινε σε περιοχή ελληνικής ευθύνης έρευνας και διάσωσης. Ο Μουντζουρούλιας απέρριψε την προσπάθεια σύνδεσης του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού με την αναχαίτιση του στολίσκου και έκανε λόγο για ξεκάθαρη τουρκική επικοινωνιακή επιχείρηση.

Στο ίδιο πλαίσιο, κατήγγειλε ότι πίσω από τον στολίσκο βρίσκεται η Τουρκία, κάνοντας λόγο για συστηματική εμπλοκή τουρκικών μέσων, δηλώσεων αξιωματούχων, τοποθετήσεων του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών και συνεχών ζωντανών συνδέσεων με τα πλοία. Όπως σημείωσε, η ανακοίνωση του ίδιου του στολίσκου, με την οποία ζητούσε συγγνώμη από τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τον τουρκικό λαό για ανάρτηση που φέρεται να προήλθε από παραβίαση λογαριασμών, δείχνει ποιοι στηρίζουν πολιτικά την όλη κίνηση.

Ο Μουντζουρούλιας ήταν ιδιαίτερα αιχμηρός και για Έλληνες πολιτικούς, ευρωβουλευτές και πρώην διπλωμάτες που εμφανίστηκαν σε τουρκικά ή διεθνή μέσα με τοποθετήσεις κατά του Ισραήλ και της ελληνικής κυβέρνησης. Όπως ανέφερε, τέτοιες παρεμβάσεις χρησιμοποιούνται από την τουρκική προπαγάνδα και εντάσσονται σε έναν ευρύτερο πληροφοριακό πόλεμο κατά της Ελλάδας και του Ισραήλ.

Έτερο σημαντικό θέμα της εκπομπής ήταν η πίεση τριών Αμερικανών βουλευτών για αναγνώριση του Κοσόβου από χώρες του ΝΑΤΟ που δεν το έχουν ακόμη αναγνωρίσει, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Ο Μουντζουρούλιας ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται για επίσημη πίεση της κυβέρνησης Τραμπ, αλλά για πρωτοβουλία βουλευτών, την οποία όμως η Αθήνα οφείλει να παρακολουθεί πολύ προσεκτικά. Κατά την ανάλυσή του, η Ελλάδα δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να αναγνωρίσει το Κόσοβο, καθώς μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να ανοίξει επικίνδυνα προηγούμενα, ιδίως σε σχέση με το Κυπριακό.

Στα αμυντικά, η εκπομπή στάθηκε στις διαπραγματεύσεις Ελλάδας–Ιταλίας για τις φρεγάτες Bergamini. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, οι συζητήσεις βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο, με την Αθήνα να εξετάζει σχήμα 2+2 για την απόκτηση τεσσάρων πλοίων. Τα πρώτα δύο, όπως ειπώθηκε, εκτιμάται ότι θα κοστίσουν περίπου 700 εκατομμύρια ευρώ, με πακέτο υποστήριξης, συντήρησης, ανταλλακτικών και εκπαίδευσης πληρωμάτων. Η είδηση παρουσιάστηκε ως μέρος της προσπάθειας αναβάθμισης του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού, την ώρα που οι απαιτήσεις σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο αυξάνονται.

Μεγάλο βάρος δόθηκε και στην Κύπρο. Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε σε άρθρα τουρκικών μέσων που ζητούν ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας της Τουρκίας στα κατεχόμενα, λόγω της αναβάθμισης της αμυντικής θέσης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Παρουσίασε επίσης την πληροφορία για αναβάθμιση της αεροπορικής βάσης «Ανδρέας Παπανδρέου» στην Πάφο από τις ΗΠΑ και της ναυτικής βάσης «Ευάγγελος Φλωράκης» στο Μαρί από τη Γαλλία. Όπως τόνισε, μπορεί η Κύπρος να μην είναι μέλος του ΝΑΤΟ, όμως οι εξελίξεις την τοποθετούν σε ένα νέο δυτικό αμυντικό πλαίσιο, με σαφή στρατηγική σημασία για την Ανατολική Μεσόγειο.

Η εκπομπή έκλεισε με αναφορά στον Ελληνισμό της Βορείου Ηπείρου και στους βανδαλισμούς ελληνικών επιγραφών στη Δρόπολη. Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας ζήτησε σκληρότερη στάση από την ελληνική κυβέρνηση απέναντι στο καθεστώς Ράμα, τονίζοντας ότι η Ελλάδα διαθέτει ισχυρό διπλωματικό όπλο: το βέτο στην ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας. Όπως σημείωσε, ο σεβασμός της ελληνικής εθνικής μειονότητας και η προστασία της περιουσίας των Ελλήνων της Χειμάρρας πρέπει να τεθούν ως αδιαπραγμάτευτες προϋποθέσεις.

Το συνολικό συμπέρασμα της εκπομπής ήταν σαφές: η Ανατολική Μεσόγειος μπαίνει σε περίοδο μεγάλης αστάθειας, με την Τουρκία να επιχειρεί να εμφανιστεί ως κεντρικός παίκτης, αλλά ταυτόχρονα να ανησυχεί για τη στρατηγική σύγκλιση Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ. Από τον στολίσκο μέχρι την Κύπρο και από τις φρεγάτες Bergamini μέχρι το Κόσοβο, το Direct News παρουσίασε μια εικόνα πολλαπλών μετώπων, όπου η Ελλάδα καλείται να κινηθεί με καθαρή στρατηγική, ισχυρές συμμαχίες και αποφασιστικότητα.