Με επίκεντρο τις πολιτικές εξελίξεις στην Αρμενία, τη νίκη του Νικόλ Πασινιάν, τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις στον Νότιο Καύκασο και τις σχέσεις Τουρκίας – Ισραήλ, ο Σταύρος Καλεντερίδης προχώρησε σε μια ιδιαίτερα αιχμηρή ανάλυση στην εκπομπή του την Πέμπτη 11 Ιουνίου.

Ο έμπειρος αναλυτής υποστήριξε ότι η επανεκλογή του Πασινιάν δεν αφορά μόνο την Αρμενία, αλλά συνδέεται με ευρύτερους δυτικούς σχεδιασμούς στον Καύκασο, ενώ προειδοποίησε ότι παρόμοια μοντέλα διευθετήσεων και πιέσεων θα μπορούσαν να εμφανιστούν και στην ελληνική περίπτωση.

Παράλληλα αναφέρθηκε στις σχέσεις Τουρκίας και Ισραήλ, χαρακτηρίζοντας προσχηματική τη δημόσια αντιπαράθεση Ερντογάν – Νετανιάχου, ενώ αφιέρωσε μεγάλο μέρος της ανάλυσής του στις εξελίξεις γύρω από τον διάδρομο Ζανγκεζούρ και το μέλλον της Αρμενίας.

«Ο Πασινιάν νομιμοποιήθηκε πολιτικά μετά την απώλεια του Αρτσάχ»

Ο Σταύρος Καλεντερίδης χαρακτήρισε τον Αρμένιο πρωθυπουργό Νικόλ Πασινιάν ως τον άνθρωπο που οδήγησε, κατά την εκτίμησή του, στην απώλεια του Αρτσάχ (Ναγκόρνο Καραμπάχ), υποστηρίζοντας ότι η νέα εκλογική του νίκη δημιουργεί νέα δεδομένα στην περιοχή.

Όπως τόνισε, η εξέλιξη αυτή δεν αφορά αποκλειστικά την εσωτερική πολιτική σκηνή της Αρμενίας, αλλά συνδέεται άμεσα με ευρύτερα γεωπολιτικά σχέδια που επηρεάζουν τη Ρωσία, την Τουρκία, το Αζερμπαϊτζάν και τη Δύση.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η περίπτωση της Αρμενίας αποτελεί παράδειγμα για το πώς μπορεί να προωθηθεί μια πολιτική σταδιακών υποχωρήσεων υπό διεθνείς πιέσεις.

Η σύγκρουση Ερντογάν – Νετανιάχου και οι «σκιώδεις συνεργασίες»

Ένα από τα βασικά σημεία της παρέμβασής του ήταν η κριτική που άσκησε τόσο στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν όσο και στον Μπέντζαμιν Νετανιάχου.

Ο Καλεντερίδης υποστήριξε ότι πίσω από τις δημόσιες αντιπαραθέσεις των δύο ηγετών εξακολουθούν να υφίστανται κρίσιμες οικονομικές και στρατηγικές σχέσεις.

Ειδική αναφορά έκανε στη μεταφορά αζερικού πετρελαίου προς το Ισραήλ μέσω του αγωγού που διέρχεται από την Τουρκία, σημειώνοντας ότι η ενεργειακή συνεργασία συνεχίστηκε ακόμη και σε περιόδους έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης.

Παράλληλα επεσήμανε ότι η Τουρκία εξακολουθεί να διατηρεί εμπορικές και οικονομικές σχέσεις με το Ισραήλ, παρά τη σκληρή ρητορική που χρησιμοποιεί ο Ερντογάν για το παλαιστινιακό ζήτημα.

Οι Αζέροι, το Ισραήλ και το Αρτσάχ

Ο αναλυτής συνέδεσε τις εξελίξεις στο Αρτσάχ με τη στρατηγική συνεργασία Τουρκίας, Αζερμπαϊτζάν και Ισραήλ.

Υποστήριξε ότι η στρατιωτική επικράτηση του Μπακού απέναντι στους Αρμενίους δεν θα ήταν δυνατή χωρίς τη βοήθεια προηγμένων οπλικών συστημάτων που προήλθαν από το Ισραήλ, ενώ χαρακτήρισε την εκδίωξη των Αρμενίων από το Αρτσάχ ως μια διαδικασία εθνοκάθαρσης που άλλαξε οριστικά τον χάρτη της περιοχής.

Ο Καλεντερίδης υποστήριξε ότι η γεωπολιτική συνεργασία Τουρκίας – Αζερμπαϊτζάν – Ισραήλ παραμένει ισχυρή και επηρεάζει συνολικά τις ισορροπίες στον Καύκασο και τη Μέση Ανατολή.

Ο Τραμπ, ο Ερντογάν και η αμερικανική στάση

Σημαντικό μέρος της ανάλυσης αφιερώθηκε και στις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για τον Τούρκο πρόεδρο.

Ο Σταύρος Καλεντερίδης σχολίασε την πρόσφατη δημόσια στήριξη που παρείχε ο Αμερικανός πρόεδρος στον Ερντογάν, σημειώνοντας ότι η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να θεωρεί την Τουρκία σημαντικό γεωπολιτικό παίκτη παρά τις κατά καιρούς εντάσεις.

Κατά την εκτίμησή του, η στάση αυτή αποκαλύπτει ότι οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις παραμένουν βαθύτερες από ό,τι παρουσιάζονται συχνά στον δημόσιο διάλογο.

Ο διάδρομος Ζανγκεζούρ και το σχέδιο TRIPP

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον περίφημο διάδρομο Ζανγκεζούρ, ο οποίος συνδέει το Αζερμπαϊτζάν με τον θύλακα του Ναχιτσεβάν και αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα για την Άγκυρα και το Μπακού.

Ο Καλεντερίδης αναφέρθηκε στο σχέδιο που παρουσιάζεται ως TRIPP (Trump Route for International Peace and Prosperity), υποστηρίζοντας ότι πίσω από τις οικονομικές προοπτικές του έργου κρύβονται σημαντικές γεωπολιτικές επιδιώξεις.

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η δημιουργία του διαδρόμου θα αλλάξει ριζικά τις ισορροπίες στον Νότιο Καύκασο, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τον γεωπολιτικό χώρο της Αρμενίας.

Η προειδοποίηση για την Ελλάδα

Το πιο ηχηρό μήνυμα της παρέμβασης αφορούσε την Ελλάδα.

Ο Σταύρος Καλεντερίδης εκτίμησε ότι οι εξελίξεις στην Αρμενία θα πρέπει να μελετηθούν προσεκτικά από την Αθήνα, καθώς θεωρεί ότι ορισμένα μοντέλα διευθετήσεων και πιέσεων που εφαρμόζονται στον Καύκασο θα μπορούσαν να επιχειρηθεί να μεταφερθούν και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Όπως ανέφερε, οι πιέσεις για συμβιβασμούς, οι αλλαγές συνόρων ή ζωνών επιρροής και η σταδιακή αποδοχή τετελεσμένων αποτελούν πρακτικές που έχουν ήδη εφαρμοστεί σε διάφορες περιοχές του κόσμου.

Για αυτό τον λόγο υποστήριξε ότι η Ελλάδα οφείλει να παρακολουθεί στενά όσα συμβαίνουν στην Αρμενία, καθώς αποτελούν, κατά την άποψή του, γεωπολιτικό προάγγελο ευρύτερων εξελίξεων.

Επίλογος

Η παρέμβαση του Σταύρου Καλεντερίδη κινήθηκε σε τρεις βασικούς άξονες: τις πολιτικές εξελίξεις στην Αρμενία, τις πραγματικές σχέσεις Τουρκίας και Ισραήλ πίσω από τις δημόσιες αντιπαραθέσεις και τις ευρύτερες γεωπολιτικές επιπτώσεις του διαδρόμου Ζανγκεζούρ.

Το κεντρικό μήνυμα της ανάλυσής του ήταν ότι η Αρμενία βρίσκεται σε μια ιστορική καμπή, η οποία δεν αφορά μόνο τον αρμενικό λαό, αλλά επηρεάζει συνολικά τον συσχετισμό δυνάμεων στον Καύκασο, τη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο.

Και όπως προειδοποίησε, η Ελλάδα δεν μπορεί να αντιμετωπίζει αυτές τις εξελίξεις ως ένα μακρινό περιφερειακό ζήτημα, καθώς ενδέχεται να αποτελούν πρόδρομο ευρύτερων γεωπολιτικών σχεδιασμών στην περιοχή μας.

Με ισχυρό συμβολικό και ιστορικό φορτίο πραγματοποιήθηκε στο Ιωνικό Κέντρο η εκδήλωση της ΠΑΕ ΑΕΚ προς τιμήν των μαθητών και καθηγητών της Μεγάλης του Γένους Σχολής, οι οποίοι επισκέφθηκαν την Αθήνα.

Η παρουσία της ιστορικής Σχολής στην εκδήλωση δεν είχε απλώς εκπαιδευτικό ή εθιμοτυπικό χαρακτήρα. Ανέδειξε τη βαθιά σχέση ανάμεσα στην παιδεία, τη μνήμη της Κωνσταντινούπολης, τον προσφυγικό ελληνισμό και την ταυτότητα της ΑΕΚ.

Κεντρικός ομιλητής της βραδιάς ήταν ο πρόεδρος της ΠΑΕ ΑΕΚ, Μάριος Ηλιόπουλος, ο οποίος αναφέρθηκε στη διαχρονική προσφορά της Μεγάλης του Γένους Σχολής στον ελληνισμό. Τη χαρακτήρισε σύμβολο και σημείο αναφοράς, υπογραμμίζοντας τον ρόλο της στη διατήρηση της ελληνικής παιδείας και παράδοσης μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης.

Η Μεγάλη του Γένους Σχολή υπήρξε επί αιώνες ένας από τους κεντρικούς πυλώνες της πνευματικής ζωής του υπόδουλου ελληνισμού. Η συμβολή της στη διατήρηση της γλώσσας, της ιστορικής συνείδησης και της ορθόδοξης παράδοσης είναι ανεκτίμητη. Για αυτό και η τιμή προς τους μαθητές και καθηγητές της αποτελεί, ταυτόχρονα, τιμή προς μια ολόκληρη ιστορική διαδρομή.

Ο Μάριος Ηλιόπουλος συνέδεσε αυτή την κληρονομιά με την ΑΕΚ, έναν σύλλογο που γεννήθηκε από τον πόνο της προσφυγιάς και τη μνήμη της Μικράς Ασίας και της Κωνσταντινούπολης. Η Ένωση, όπως τόνισε, δεν είναι απλώς μια αθλητική ομάδα, αλλά ένας οργανισμός με κοινωνικό, πολιτιστικό και ιστορικό βάθος.

Η αναφορά του ότι η ΑΕΚ θα είναι πάντα συνδεδεμένη με το DNA των προσφύγων αποτυπώνει τον πυρήνα της ταυτότητας του συλλόγου. Η ΑΕΚ δημιουργήθηκε ως απάντηση στον ξεριζωμό. Ως χώρος συνάντησης ανθρώπων που έχασαν τις πατρίδες τους, αλλά δεν εγκατέλειψαν τη μνήμη, την πίστη, τη γλώσσα και τον πολιτισμό τους.

Στην εκδήλωση παρέστησαν στελέχη της διοίκησης της ΠΑΕ ΑΕΚ, υπουργοί της κυβέρνησης, εκπρόσωποι της Εκκλησίας, ο δήμαρχος Νέας Φιλαδέλφειας και άλλες προσωπικότητες, γεγονός που υπογράμμισε τη σημασία της πρωτοβουλίας.

Η βραδιά στο Ιωνικό Κέντρο ανέδειξε ότι η σχέση της ΑΕΚ με τον προσφυγικό ελληνισμό παραμένει ζωντανή και ενεργή. Δεν πρόκειται για ένα μουσειακό στοιχείο ή για μια απλή αναφορά στο παρελθόν. Είναι βασικό συστατικό της ταυτότητας του συλλόγου και της κοινωνικής του αποστολής.

Σε μια εποχή όπου η ιστορική μνήμη συχνά υποβαθμίζεται ή εργαλειοποιείται, τέτοιες εκδηλώσεις υπενθυμίζουν ότι ο αθλητισμός μπορεί να λειτουργεί και ως φορέας πολιτισμού, παιδείας και εθνικής αυτογνωσίας.

Η ΑΕΚ, τιμώντας τη Μεγάλη του Γένους Σχολή, τίμησε ουσιαστικά τις ίδιες της τις ρίζες.