Σοβαρές ανησυχίες για την κατεύθυνση που, όπως υποστήριξε, λαμβάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση στον τομέα της ελευθερίας της έκφρασης διατύπωσε ο Σταύρος Καλεντερίδης στην τελευταία του ανάλυση, σχολιάζοντας τις εξελίξεις γύρω από τη ρύθμιση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και την αντιμετώπιση της διαδικτυακής παραπληροφόρησης.

Κατά τη διάρκεια της παρέμβασής του, ο αναλυτής υποστήριξε ότι τα νέα ευρωπαϊκά νομοθετήματα οδηγούν σταδιακά σε ένα ιδιαίτερα αυστηρό πλαίσιο ελέγχου της δημόσιας έκφρασης, εκφράζοντας την άποψη ότι οι αλλαγές αυτές μπορούν να επηρεάσουν θεμελιώδη δημοκρατικά δικαιώματα.

Όπως ανέφερε, οι κυβερνήσεις και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί επικαλούνται την ανάγκη προστασίας των πολιτών από την παραπληροφόρηση, τη ρητορική μίσους και την κακόβουλη ψηφιακή δραστηριότητα. Ωστόσο, κατά την εκτίμησή του, πίσω από αυτή τη διαδικασία διαμορφώνεται ένας μηχανισμός που θα επιτρέπει μεγαλύτερο κρατικό έλεγχο πάνω στο περιεχόμενο που διακινείται στο διαδίκτυο.

«Η Ευρώπη αλλάζει»

Στην ανάλυσή του, ο Σταύρος Καλεντερίδης έκανε λόγο για μια συνολική μεταβολή του τρόπου με τον οποίο λειτουργούν πλέον οι ευρωπαϊκές δημοκρατίες.

Κατά την άποψή του, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται συνεχής διεύρυνση των παρεμβάσεων των κρατικών αρχών στον ψηφιακό χώρο, με ολοένα περισσότερες αποφάσεις να αφορούν τον έλεγχο πληροφοριών, την αφαίρεση περιεχομένου και την επιτήρηση των ηλεκτρονικών επικοινωνιών.

Ο ίδιος εκτίμησε ότι η τάση αυτή δεν περιορίζεται μόνο σε συγκεκριμένες χώρες, αλλά αποτελεί ευρύτερη ευρωπαϊκή πολιτική, η οποία, όπως είπε, επηρεάζει συνολικά τον δημόσιο διάλογο.

Επίκεντρο τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες.

Ο κ. Καλεντερίδης υποστήριξε ότι τα κοινωνικά δίκτυα βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο ενός νέου πλαισίου εποπτείας, όπου οι ίδιες οι πλατφόρμες καλούνται να αφαιρούν περιεχόμενο ή να περιορίζουν τη διάδοσή του σύμφωνα με τις απαιτήσεις των αρμόδιων αρχών.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, η εξέλιξη αυτή δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για τα όρια μεταξύ της προστασίας των πολιτών και της διατήρησης της ελευθερίας της έκφρασης.

Κριτική στους ευρωπαϊκούς θεσμούς

Κατά την τοποθέτησή του, ο Σταύρος Καλεντερίδης άσκησε έντονη κριτική στις πολιτικές που εφαρμόζονται σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Υποστήριξε ότι οι Βρυξέλλες προωθούν ένα μοντέλο αυξημένου ελέγχου της ψηφιακής πληροφορίας, εκφράζοντας φόβους ότι η καταπολέμηση της παραπληροφόρησης ενδέχεται να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο περιορισμού διαφορετικών πολιτικών ή κοινωνικών απόψεων.

Όπως είπε, η συζήτηση δεν αφορά μόνο την τεχνολογία αλλά τον ίδιο τον τρόπο λειτουργίας των δημοκρατικών θεσμών.

Αναφορά στην Ελλάδα

Ο αναλυτής συνέδεσε τις ευρωπαϊκές εξελίξεις και με την ελληνική πραγματικότητα.

Υποστήριξε ότι οι αντίστοιχες πολιτικές θα επηρεάσουν και την Ελλάδα, εκφράζοντας την άποψη ότι οι Έλληνες πολίτες θα βρεθούν αντιμέτωποι με ένα αυστηρότερο πλαίσιο ελέγχου του δημόσιου λόγου στο διαδίκτυο.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στη λειτουργία των ελληνικών θεσμών, ασκώντας κριτική στις κυβερνητικές επιλογές και εκφράζοντας την εκτίμηση ότι η χώρα ακολουθεί τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις χωρίς ουσιαστική δημόσια συζήτηση.

Προειδοποίηση για το μέλλον

Στο κλείσιμο της ανάλυσής του, ο Σταύρος Καλεντερίδης υποστήριξε ότι οι εξελίξεις αυτές δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως μεμονωμένα μέτρα, αλλά ως μέρος μιας συνολικότερης αλλαγής στη σχέση κράτους και πολίτη.

Κατά την άποψή του, οι νέες τεχνολογίες, η τεχνητή νοημοσύνη και τα εξελιγμένα ψηφιακά συστήματα δίνουν πλέον στις κυβερνήσεις δυνατότητες ελέγχου που μέχρι πριν από λίγα χρόνια δεν υπήρχαν.

Ο ίδιος κάλεσε τους πολίτες να παρακολουθούν στενά τις νομοθετικές εξελίξεις και να συμμετέχουν ενεργά στον δημόσιο διάλογο γύρω από τα ζητήματα προστασίας των ατομικών ελευθεριών, υποστηρίζοντας ότι η ισορροπία μεταξύ ασφάλειας και ελευθερίας θα αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις των επόμενων ετών.

Η Αθήνα τον έστειλε εξορία. Σε μια άλλη Μακρόνησο μαζί και μεγαλόνησο, που τη λένε Κρήτη. Και Νότιο Κρητικό Πέλαγος .

Τύχη αγαθή που κάθε τόσο, τόσο και τα Μέσα της, κυρίως όμως το «Μέσα» της, δεν αφήνουν την Πρωτεύουσα χωρίς να μας στηρίζουν που την τσιγκλάμε.

Οι εικόνες του Χάρτη της Σεβίλλης με τις επεξεργασίες και τις συνθέσεις μας, γεμίζουν ολόκληρη γκαλερί. Δεν λέω ότι είναι πορτρέτα. Είναι πιο σπουδαία. Είναι οι Γκουέρνικες της Ανατολικής Μεσογείου.

Και αν κάθε μια εικόνα αξίζει όντως χίλιες λέξεις, μιλάμε για εκατομμύρια. Όπως και εκατοντάδες χιλιάδες επισκεπτών που διαβάζουν τα γραπτά και τις προτάσεις.

Συγκινεί το γεγονός ότι ένας από τους χάρτες αυτούς συγκέντρωσε σκέτος, περισσότερες από εκατό χιλιάδες επισκέψεις αναγνωστών, χωρίς κείμενο. Χωρίς λόγια, που λένε κι οι σκιτσογράφοι. Και αυτό στο “Νότιο Κρητικό Πέλαγος” με χειριστή το Σμήναρχο Λουτσέτη.

Θυμίζει και δικαιώνει τον Ουμπέρτο Έκο που έλεγε ότι οι Χάρτες διαβάζονται και τα βιβλία βλέπονται.

Σήμερα λοιπόν έχουμε να πούμε κάτι ακόμη. Μια καινούργια πρόταση που απευθύνεται προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Να αναλάβει την πρωτοβουλία, μετά από συνεννόηση με το Υπουργείο Παιδείας, να εκδοθεί από την Προεδρία, μια και αποτελεί προνομία του θεσμού, Προεδρικό Διάταγμα (Π.Δ.) με βάση το οποίο να συσταθεί Εθνικό Ίδρυμα, με την επωνυμία: “Ο Χάρτης της Σεβίλλης”.

Περιττό να αναφέρω για τη διδασκαλία της ιστορίας, το πώς και γιατί η Ε.Ε. ανέθεσε στο Πανεπιστήμιο της Σεβίλλης τη σύνταξή του. Αλλά και όλες τις πτυχές της υπόθεσης.

Από την αναγραφή “Σύμπλεγμα Καστελόριζου”, από τον Ανδαλουσιανό όσο και Έλληνα καθηγητή Vivero, μέχρι τις κατά καιρούς Αθηναϊκές αποκρύψεις της ύπαρξης του μοναδικού αυτού Άτλαντα.

Γιατί περί Άτλαντα πρόκειται που κρατάει επάνω του τον πολλάκις χιλιετή Ελληνισμό. Θαλάσσιο και Στεριανό, μετά απωλειών, «ων ουκ έστιν αριθμός».

Παρεμπιπτόντως μια ικανή μεγέθυνση μπορεί να κοσμήσει από βιτρίνες μέχρι τις πινακοθήκες Μουσείων. Και μάλιστα χωρίς έξοδα.

Όσο τώρα για τη συμπερίληψη στα Σχολικά εγχειρίδια μπορεί να ειπωθούν πάρα πολλά. Νομίζω απλά ότι στο εισαγωγικό μάθημα, ο πιο κατάλληλος να μιλήσει δεν είναι άλλος από το Συντάκτη του, που είναι ο ομότιμος καθηγητής Vivero.

Είμαι βέβαιος ότι μπορώ να τον πείσω, με βάση και τη μικρή μας γνωριμία, από την μεταξύ μας ανταλλαγή e-mails.

Ειδικά δε αυτό να γίνει στην πραγματική Πρωτεύουσα του Χάρτη. Που δεν είναι άλλη από το Δημοτικό Σχολείο στη Μεγίστη του Καστελόριζου. Και με την ευκαιρία την ανακήρυξή του, σε επίτιμο Δημότη.

Όσο για τον παρόντα τότε εκεί Ηπειρώτη Πρόεδρο της Δημοκρατίας, θα αποτελεί μεγάλη τιμή τόσο το ίδιο το Προεδρικό Διάταγμα, όσο και για τη μνήμη του Δημοσθένη, με το: “Προς γαρ το τελευταίον εκβάν κλπ”.

Τελικά θα γίνει και σωματείο: “οι Δενεχειστές” . Ξεκίνησε από κάποιους το: «Σαν τη Χαλκιδική δεν έχει». Το παράφρασα στο: «Σαν την Πολιτική δεν έχει» και τώρα στο: “Σαν το Χάρτη της Σεβίλλης δεν έχει”.

Με μεγάλη όμως και σαφή στήριξη στους οικονομικά δενεχειστές. Όχι όμως προς τους πολιτικά δενεχειστές, σαν τους εν Αθήναις άνωθεν. Και όχι μόνον.

Χρήστος Κηπουρός

Πρώην Βουλευτής Έβρου

ΥΓ: Η παρούσα εθνική και γεωοικονομική πρόταση για την ίδρυση του Εθνικού Ιδρύματος έχει ήδη κοινοποιηθεί, μεταφρασμένη στην αγγλική γλώσσα, στον ίδιο τον συντάκτη του Χάρτη, ομότιμο καθηγητή κ. J. L. Suárez de Vivero.

Σε μια περίοδο όπου η Τουρκία επιχειρεί να αναβαθμίσει συνολικά τον ρόλο της στο δυτικό στρατόπεδο, η εκπομπή Direct News με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια ανέδειξε μια εξέλιξη που προκαλεί έντονο προβληματισμό στην Αθήνα: την πρόθεση της κυβέρνησης Τραμπ να προχωρήσει στην πώληση αμερικανικών κινητήρων για το τουρκικό μαχητικό KAAN.

Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν στην εκπομπή, η είδηση δεν περιορίζεται πλέον σε διαρροές ή παρασκηνιακές πληροφορίες, αλλά αναπαράγεται τόσο από τουρκικά όσο και από αμερικανικά μέσα, με το Reuters να έχει κεντρικό ρόλο στις σχετικές αποκαλύψεις. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι το State Department δεν διέψευσε τις πληροφορίες, γεγονός που ενισχύει την εκτίμηση ότι η διαδικασία έχει μπει σε τροχιά υλοποίησης.

Η υπόθεση αφορά κινητήρες της General Electric, οι οποίοι προορίζονται για το εγχώριο τουρκικό μαχητικό KAAN, ένα πρόγραμμα που η Άγκυρα παρουσιάζει ως σύμβολο της αμυντικής της αυτονομίας. Μέχρι πρόσφατα, η εκτίμηση ήταν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα έδιναν τέτοιου είδους τεχνολογική ώθηση στην Τουρκία, λόγω των εκκρεμοτήτων με τους S-400, του αποκλεισμού από το πρόγραμμα των F-35 και των αντιδράσεων στο Κογκρέσο.

Ωστόσο, η νέα κινητικότητα δείχνει ότι ο Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει να κρατήσει ανοιχτό τον δίαυλο με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, λίγες ημέρες πριν από τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα. Όπως τονίστηκε στην εκπομπή, η συνάντηση Τραμπ–Ερντογάν δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως τυπική διπλωματική επαφή. Αντιθέτως, ενδέχεται να έχει άμεσες επιπτώσεις στα ελληνοτουρκικά, στην Κύπρο, στη Συρία, στη Λιβύη και συνολικά στην αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ανατολικής Μεσογείου.

Η Άγκυρα εμφανίζεται αποφασισμένη να αξιοποιήσει τη συγκυρία. Από τη μία πλευρά προβάλλει τον ρόλο της στη Γάζα, στις διαπραγματεύσεις για ομήρους και στην επικοινωνία με τη Χαμάς. Από την άλλη επιχειρεί να εμφανιστεί ως αναντικατάστατος σύμμαχος του ΝΑΤΟ, διεκδικώντας ανταλλάγματα: αμυντική συνεργασία με τις ΗΠΑ, επαναφορά σε δυτικά εξοπλιστικά προγράμματα και συμμετοχή στην ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική.

Το ζήτημα προκαλεί ανησυχία στην Αθήνα, καθώς μια πιθανή αμερικανική αναβάθμιση της Τουρκίας θα της έδινε μεγαλύτερα περιθώρια κινήσεων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Όπως σημειώθηκε στην εκπομπή, η Τουρκία μπορεί να μεταθέτει χρονικά ορισμένες κινήσεις, όπως τη «Γαλάζια Πατρίδα», όμως δεν εγκαταλείπει τον στρατηγικό της σχεδιασμό. Αντίθετα, κινείται μεθοδικά, χτίζοντας σχέσεις, πιέζοντας σε πολλά μέτωπα και ζητώντας ανταλλάγματα από τη Δύση.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στις αντιδράσεις που έχουν ήδη εκδηλωθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο βουλευτής Γκρέγκορι Μικς, υψηλόβαθμο μέλος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων, κατήγγειλε ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να παρακάμψει το Κογκρέσο για πώληση στρατιωτικού εξοπλισμού προς την Τουρκία αξίας άνω των 700 εκατ. δολαρίων. Σύμφωνα με όσα μεταφέρθηκαν στην εκπομπή, δεν δόθηκε επαρκής αιτιολόγηση, ούτε υπήρξε ουσιαστική ενημέρωση προς το Κογκρέσο.

Το σημείο αυτό θεωρείται κρίσιμο, καθώς για να παρακαμφθεί το Κογκρέσο σε τέτοιου είδους διαδικασία απαιτείται επίκληση έκτακτης ανάγκης. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως υποστηρίζουν Αμερικανοί βουλευτές, δεν υφίσταται τέτοια συνθήκη. Αυτό δημιουργεί ένα πιθανό νομικό και πολιτικό εμπόδιο, το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε μπλοκάρισμα της πώλησης.

Πίσω από την υπόθεση των κινητήρων, όμως, βρίσκεται ένα ακόμη μεγαλύτερο ερώτημα: αν η συζήτηση αυτή αποτελεί πρόκριμα για επαναφορά της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35. Στην εκπομπή επισημάνθηκε ότι η Άγκυρα δεν ενδιαφέρεται απλώς για μερικούς κινητήρες, αλλά για συνολική αποκατάσταση της αμυντικής της σχέσης με τις ΗΠΑ. Και αυτό θα άλλαζε δραματικά τις ισορροπίες, ιδίως αν η Τουρκία αποκτούσε στο μέλλον μεγάλο αριθμό F-35.

Παράλληλα, αναφέρθηκε ότι υπάρχει έντονο παρασκήνιο γύρω από τους S-400. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρουσιάστηκαν, εξετάζονται σενάρια απομάκρυνσης των ρωσικών συστημάτων από την Τουρκία ή μεταφοράς τους σε αμερικανική βάση εντός τουρκικού εδάφους. Η πρόσφατη επίσκεψη Φιντάν στη Ρωσία παρουσιάστηκε ως στοιχείο που ίσως συνδέεται με αυτό το παρασκήνιο.

Η εκπομπή δεν έμεινε μόνο στα εξοπλιστικά. Αναφέρθηκε και στον ρόλο της Ελλάδας, του Μαρόκου και της Αλβανίας στη διεθνή δύναμη σταθεροποίησης στη Γάζα, καθώς και στο Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ για τη Γάζα, το οποίο, σύμφωνα με ισραηλινές πληροφορίες, ενδέχεται να συνεδριάσει στην Κύπρο. Τονίστηκε ότι Ελλάδα και Κύπρος βρίσκονται σε θέση παρατηρητή, ενώ η Τουρκία εμφανίζεται ως μέλος, στοιχείο που δημιουργεί πρόσθετο διπλωματικό προβληματισμό.

Στο ίδιο πλαίσιο, ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις ισραηλινές ανησυχίες για την Τουρκία. Σύμφωνα με την εκπομπή, Ισραηλινοί αναλυτές βλέπουν την Άγκυρα ως απειλή, όχι μόνο λόγω της σχέσης της με τη Χαμάς, αλλά και λόγω της αμυντικής της βιομηχανίας, της δράσης της στη Συρία, στη Λιβύη και της προσπάθειάς της να αποκτήσει ρόλο ρυθμιστή στη μεταπολεμική Μέση Ανατολή.

Η Λιβύη αποτέλεσε ακόμη ένα κρίσιμο μέτωπο. Η ταυτόχρονη παρουσία επικεφαλής μυστικών υπηρεσιών Τουρκίας και Ιταλίας στην Τρίπολη παρουσιάστηκε ως ένδειξη ότι η Αθήνα δεν έχει την πολυτέλεια να παρακολουθεί παθητικά. Η Τουρκία, η Ιταλία, η Αίγυπτος και πλέον το Πακιστάν εμφανίζονται να κινούνται έντονα στο λιβυκό πεδίο, την ώρα που η Ελλάδα προσπαθεί να επαναπροσεγγίσει και τις δύο πλευές.

Αναφορά έγινε και στο ζήτημα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, με την επισήμανση ότι η Άγκυρα επιχειρεί να το συνδέσει με απαιτήσεις για τη Θράκη. Στην εκπομπή αυτό παρουσιάστηκε ως κλασική τουρκική παγίδα: η Τουρκία ανοίγει ένα θέμα που εμφανίζεται ως κίνηση καλής θέλησης, αλλά το μετατρέπει σε εργαλείο πίεσης για εσωτερικά ελληνικά ζητήματα.

Το κεντρικό συμπέρασμα της εκπομπής είναι ότι η Ελλάδα πρέπει να κινηθεί άμεσα, συντονισμένα και αποφασιστικά. Η Αθήνα δεν μπορεί να αρκεστεί στην παρακολούθηση των εξελίξεων. Χρειάζεται διπλωματική κινητοποίηση στην Ουάσιγκτον, αξιοποίηση του ελληνικού και ελληνοαμερικανικού λόμπι, στενότερη συνεργασία με το Ισραήλ και ξεκάθαρη θέση απέναντι σε κάθε ενδεχόμενο αναβάθμισης της Τουρκίας με τρόπο που θα διατάρασσε την ισορροπία δυνάμεων στο Αιγαίο.

Όπως τονίστηκε, το καλοκαίρι αναμένεται θερμό διπλωματικά. Η σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, οι κινήσεις Τραμπ προς Ερντογάν, οι αντιδράσεις του Κογκρέσου, οι ισραηλινές επιφυλάξεις και η τουρκική επιθετική διπλωματία συνθέτουν ένα σκηνικό υψηλού κινδύνου. Σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα οφείλει να είναι έτοιμη σε όλα τα επίπεδα: διπλωματικά, αμυντικά, ενεργειακά και επικοινωνιακά.