Ο Επισμηναγός ε.α. Στέφανος Καραβίδας εκτίμησε ότι η συζήτηση γύρω από τα τουρκικά εξοπλιστικά προγράμματα συχνά κινείται ανάμεσα στην υπερβολή και την υποτίμηση, τονίζοντας πως η πραγματικότητα βρίσκεται κάπου στη μέση. Αναφερόμενος στο υπό ανάπτυξη τουρκικό μαχητικό KAAN (TF-X), σημείωσε ότι δεν πρόκειται για ένα θεωρητικό πρόγραμμα, καθώς ήδη πραγματοποιούνται πτητικές δοκιμές με πρωτότυπα αεροσκάφη.

Όπως ανέφερε, ακόμη και αν υλοποιηθεί μόνο μέρος των τουρκικών σχεδιασμών, η εξέλιξη αυτή θα πρέπει να απασχολήσει σοβαρά την Ελλάδα, καθώς το νέο αεροσκάφος θα μπορεί να μεταφέρει οπλικά συστήματα αέρος-αέρος και αέρος-εδάφους, ενισχύοντας κυρίως το αριθμητικό ισοζύγιο αεροπορικής ισχύος υπέρ της Τουρκίας.

Ο κ. Καραβίδας επισήμανε ότι οι πρόσφατες πολεμικές συγκρούσεις στην Ουκρανία, στη Μέση Ανατολή και γύρω από το Ιράν απέδειξαν πως, πέρα από την τεχνολογική υπεροχή, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν και οι αριθμοί, ιδιαίτερα σε πολεμικές αναμετρήσεις μεγάλης διάρκειας.

Σύμφωνα με την εκτίμησή του, έως το τέλος της δεκαετίας η Τουρκία ενδέχεται να διαθέτει περίπου 300 μαχητικά αεροσκάφη, συμπεριλαμβανομένων εκσυγχρονισμένων F-16, Eurofighter και του υπό ανάπτυξη KAAN, ενώ παράλληλα επενδύει σε εγχώρια ραντάρ ηλεκτρονικής σάρωσης, νέα δίκτυα διοίκησης και ελέγχου και εγχώρια προγράμματα εκσυγχρονισμού των F-16.

Αντίθετα, όπως είπε, η ελληνική Πολεμική Αεροπορία αναμένεται να διαθέτει περίπου 170 έως 200 αεροσκάφη, μεταξύ αυτών F-16 Viper, Rafale και F-35, γεγονός που -κατά την άποψή του- δημιουργεί αριθμητική ανισορροπία, ακόμη κι αν η Ελλάδα διατηρεί ποιοτική υπεροχή.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι η Ελλάδα δεν θα πρέπει να εφησυχάζει, επισημαίνοντας πως υπάρχουν ενδείξεις ότι η Τουρκία έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο σε κρίσιμους τομείς, όπως τα ραντάρ ηλεκτρονικής σάρωσης, η αντοχή υλικών και τα ηλεκτρονικά συστήματα. «Ακόμη και τα μισά από όσα έχουν ανακοινώσει να ισχύουν, πρόκειται για σοβαρή εξέλιξη», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Κύπρος θα πρέπει να ενταχθεί στον συνολικό σχεδιασμό του αεροπορικού ισοζυγίου Ελλάδας-Τουρκίας, υποστηρίζοντας ότι δεν αρκεί η ποιοτική υπεροχή των ελληνικών αεροσκαφών, αλλά απαιτείται και επαρκής αριθμός μέσων ώστε να μπορούν να καλυφθούν ταυτόχρονα οι ανάγκες στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Αναφερόμενος στην ανάπτυξη τουρκικού κινητήρα για το KAAN, εξήγησε ότι η κατασκευή κινητήρα αποτελεί μία από τις δυσκολότερες τεχνολογικές προκλήσεις στην αεροναυπηγική. Εκτίμησε ότι, σύμφωνα με τον τουρκικό σχεδιασμό, ο εγχώριος κινητήρας δεν αναμένεται να ωριμάσει πριν από τα μέσα της επόμενης δεκαετίας, ενώ προσωπικά εμφανίστηκε επιφυλακτικός ως προς τα σχετικά χρονοδιαγράμματα. Ωστόσο, τόνισε ότι οι πρώτες εκδόσεις του αεροσκάφους μπορούν να αξιοποιήσουν υπάρχοντες κινητήρες, γεγονός που επιτρέπει στο πρόγραμμα να συνεχίσει την ανάπτυξή του.

Σε ό,τι αφορά την πιθανή έγκριση πώλησης μαχητικών Lockheed Martin F-35 Lightning II στην Τουρκία, ο κ. Καραβίδας εκτίμησε ότι η διαδικασία στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι ιδιαίτερα σύνθετη, καθώς απαιτούνται συγκεκριμένες κοινοβουλευτικές διαδικασίες. Σημείωσε, ωστόσο, ότι ακόμη και στην περίπτωση αντιδράσεων από το Κογκρέσο, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ διαθέτει τη δυνατότητα άσκησης βέτο, γεγονός που δυσκολεύει την ανατροπή μιας τέτοιας απόφασης. Για τον λόγο αυτό εξέφρασε την εκτίμηση ότι, τελικά, η διαδικασία ενδέχεται να προχωρήσει.

Τέλος, σχολίασε πρόσφατο περιστατικό σε αεροπορική έκθεση στην Τουρκία, όπου η παρουσία Έλληνα αξιωματικού στον ίδιο χώρο με εκπρόσωπο του ψευδοκράτους προκάλεσε αντιδράσεις. Όπως είπε, δημιουργήθηκαν υπερβολικές εντυπώσεις περί έμμεσης αναγνώρισης του ψευδοκράτους, κάτι που -κατά την άποψή του- δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, υποστηρίζοντας ότι ο Έλληνας αξιωματικός βρισκόταν εκεί αποκλειστικά για συλλογή πληροφοριών και ότι δεν προκύπτει κανένα ζήτημα αναγνώρισης.

ΠΗΓΗ: SigmaLive

Μια νέα διεθνή στρατηγική πρωτοβουλία με την ονομασία Line of State ανακοίνωσε ο Σάι Γκαλ, πρώην αντιπρόεδρος Εξωτερικών Σχέσεων της Israel Aerospace Industries (IAI), φιλοδοξώντας να δημιουργήσει έναν μηχανισμό που θα συνδυάζει τη στρατηγική ανάλυση, τις σχέσεις με κυβερνήσεις, τη δημόσια επιρροή και τις επιχειρησιακές αποφάσεις σε ζητήματα κρατικής πολιτικής.

Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης

Ο Γκαλ, ο οποίος τα τελευταία χρόνια έχει αποκτήσει έντονη παρουσία στον χώρο της διεθνούς γεωπολιτικής ανάλυσης και αρθρογραφεί αποκλειστικά και για το Geopolitico.gr παρουσιάζει το Line of State όχι ως εταιρεία δημοσίων σχέσεων, ομάδα πίεσης (lobbying) ή think tank, αλλά ως μια εξειδικευμένη στρατηγική δομή που αναλαμβάνει υποθέσεις κρατικού ενδιαφέροντος, όπου απαιτείται συνδυασμός πολιτικής στρατηγικής, επιχειρηματικής πληροφόρησης, διεθνών σχέσεων και επικοινωνιακής διαχείρισης.

Οι τρεις πυλώνες

Η νέα πρωτοβουλία βασίζεται σε τρεις βασικούς άξονες:

• Στρατηγικές Υποθέσεις (Strategic Affairs)
• Σχέσεις με Κυβερνήσεις (Government Relations)
• Δημόσια Ισχύς (Public Power)

Παράλληλα, αξιοποιεί ως επιχειρησιακά εργαλεία τη στρατηγική επικοινωνία, την επιχειρηματική πληροφόρηση (business intelligence) και τους διαύλους διπλωματίας «Track 1.5», δηλαδή ανεπίσημες επαφές μεταξύ κρατικών αξιωματούχων, ειδικών και φορέων.

Παρεμβάσεις σε Ευρώπη, ΝΑΤΟ και Ανατολική Μεσόγειο

Ο Σάι Γκαλ εργάστηκε τους τελευταίους 18 μήνες με θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, καθώς και με κυβερνήσεις, οργανισμούς και επιχειρήσεις σε μια σειρά από γεωπολιτικά μέτωπα που εκτείνονται από την Ελλάδα και την Κύπρο έως την Ινδία, την Αυστραλία, τη Γαλλία, τις χώρες του Κόλπου, τη Δανία, τη Γροιλανδία και την Αρκτική.

Το αντικείμενο των παρεμβάσεών του περιλαμβάνει ζητήματα κυριαρχίας, συμμαχιών, κρίσιμων υποδομών, ξένων παρεμβάσεων, στρατηγικών διαδρόμων, στρατιωτικών βάσεων, υπηρεσιών πληροφοριών και συστημάτων λήψης αποφάσεων.

Η σημασία της κατεχόμενης Κύπρου

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου  ο Γκαλ έχει υποστηρίξει ότι η κατεχόμενη βόρεια Κύπρος δεν αποτελεί αποκλειστικά κυπριακό ζήτημα, αλλά συνιστά στρατηγική πλατφόρμα της Τουρκίας με άμεσες επιπτώσεις στην ασφάλεια του Ισραήλ, της Ελλάδας, της Κυπριακής Δημοκρατίας και συνολικά της Ευρώπης.

Η προσέγγιση αυτή, σύμφωνα με την ανακοίνωση, προσέλκυσε το ενδιαφέρον πολιτικών και αναλυτικών κύκλων στην Ελλάδα, την Κύπρο και την Τουρκία, ενώ χρησιμοποιήθηκε και σε αξιολογήσεις που αφορούν την τουρκική στρατηγική στην περιοχή.

Παρεμβάσεις για την Αυστραλία, την Ινδία και την Αρκτική

Στην Αυστραλία, ο Σάι Γκαλ ασχολήθηκε με ζητήματα ξένων παρεμβάσεων, γνωστικών επιχειρήσεων (cognitive warfare) και της δράσης των Γκρίζων Λύκων, ενώ μέρος της δουλειάς του ενσωματώθηκε στο εκπαιδευτικό περιβάλλον της Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας της Αυστραλίας.

Στην Ινδία, ανέπτυξε τη θεωρία της χώρας ως «συνδετικού κόμβου» μεταξύ διαφορετικών γεωπολιτικών περιοχών, εμπορικών διαδρόμων και διεθνών συμμαχιών.

Παράλληλα, για τη Γροιλανδία και την Αρκτική παρουσίασε το μοντέλο SILA (Strategic Ice Line Architecture), το οποίο αποσκοπεί στη μετατροπή της κυριαρχίας στην περιοχή σε στρατηγική υποδομή, μειώνοντας παράλληλα την αποκλειστική εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες και ενισχύοντας τον ευρωπαϊκό ρόλο.

Η πορεία του Σάι Γκαλ

Πριν από τη δημιουργία του Line of State, ο Σάι Γκαλ διετέλεσε αντιπρόεδρος Εξωτερικών Σχέσεων της Israel Aerospace Industries, όπου είχε την ευθύνη για τις διεθνείς σχέσεις, την επικοινωνία, τις κυβερνητικές επαφές και τη διεθνή προβολή της μεγαλύτερης αμυντικής βιομηχανίας του Ισραήλ.

Νωρίτερα είχε υπηρετήσει σε θέσεις στο ισραηλινό κοινοβούλιο (Κνεσέτ) και σε κυβερνητικούς φορείς, αποκτώντας εμπειρία στη διαμόρφωση πολιτικής και στη διαχείριση διεθνών σχέσεων.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, το Line of State θα δραστηριοποιείται από το Ισραήλ, παρέχοντας στρατηγικές υπηρεσίες σε κυβερνήσεις, διεθνείς οργανισμούς, επιχειρήσεις, επενδυτές και ανώτατα στελέχη που καλούνται να διαχειριστούν σύνθετα ζητήματα γεωπολιτικής, ασφάλειας και διεθνών ισορροπιών.

Η επικείμενη Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα αποτέλεσε το βασικό θέμα της 390ής εκπομπής «Με το Κλειδί της Ιστορίας», την οποία παρουσιάζει ο Γιάννης Θεοδωράτος στο Blue Sky.

Από την έναρξη της εκπομπής, ο παρουσιαστής υπογράμμισε ότι οι επόμενες ημέρες θεωρούνται ιδιαίτερα κρίσιμες για τη Συμμαχία, καθώς η Άγκυρα θα φιλοξενήσει μια σύνοδο που, όπως εκτίμησε, μπορεί να αφήσει ισχυρό αποτύπωμα στις εξελίξεις της επόμενης δεκαετίας.

Ο Γιάννης Θεοδωράτος στάθηκε αρχικά στο πρωτοφανές καθεστώς ασφαλείας που, σύμφωνα με όσα ανέφερε, έχει επιβληθεί στην τουρκική πρωτεύουσα ενόψει της συνόδου. Όπως σημείωσε, χιλιάδες αστυνομικοί, στελέχη των υπηρεσιών ασφαλείας και δυνάμεις της στρατοχωροφυλακής έχουν αναπτυχθεί στην Άγκυρα, ενώ καταγγέλλονται συλλήψεις και αυστηρά προληπτικά μέτρα απέναντι σε οποιονδήποτε θεωρείται εν δυνάμει ύποπτος.

Σχολιάζοντας το πολιτικό περιβάλλον στην Τουρκία, χαρακτήρισε αντιφατική τη στάση της Συμμαχίας απέναντι σε μια χώρα που, όπως είπε, παρουσιάζει σοβαρά προβλήματα δημοκρατίας και σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Υποστήριξε ότι δημιουργείται ένα εμφανές παράδοξο, καθώς το ΝΑΤΟ οικοδομήθηκε πάνω στις αρχές της δημοκρατίας και της ελευθερίας, αλλά εξακολουθεί να συνεργάζεται στενά με ένα κράτος που ακολουθεί αυταρχική πορεία.

Σημαντικό μέρος της εκπομπής αφιερώθηκε στις αλλαγές που φέρνει η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Ο Θεοδωράτος εκτίμησε ότι η νέα αμερικανική στρατηγική αναμένεται να επηρεάσει συνολικά τη λειτουργία της Ατλαντικής Συμμαχίας, αλλά και τις ισορροπίες μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών.

Αναφερόμενος στα ελληνικά συμφέροντα, επισήμανε ότι η Αθήνα θα πρέπει να αξιοποιήσει όλα τα θεσμικά εργαλεία που διαθέτει στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Με αφορμή τις τουρκικές διεκδικήσεις για νέα στρατηγεία και αυξημένο ρόλο στη Συμμαχία, υποστήριξε ότι η Ελλάδα μπορεί να αξιοποιήσει ακόμη και το δικαίωμα του βέτο, εφόσον αυτό απαιτηθεί για την προάσπιση των εθνικών συμφερόντων.

Όπως τόνισε, οποιαδήποτε ελληνική συναίνεση δεν θα πρέπει να δοθεί χωρίς συγκεκριμένα και μετρήσιμα ανταλλάγματα, αλλά μόνο εφόσον εξυπηρετούνται ουσιαστικά οι ελληνικές θέσεις.

Η εκπομπή επεκτάθηκε και στη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνουν οι σύγχρονες στρατιωτικές τεχνολογίες. Ο Γιάννης Θεοδωράτος αναφέρθηκε στην αυξανόμενη σημασία των μικρών δορυφόρων, των δικτυοκεντρικών επιχειρήσεων και της διαστημικής τεχνολογίας, υποστηρίζοντας ότι οι μελλοντικές συγκρούσεις θα κρίνονται όλο και περισσότερο από την πληροφορία και την ταχύτητα λήψης αποφάσεων.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη η Ελλάδα να αποκτήσει ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική για το διάστημα, τις νέες τεχνολογίες και την πληροφοριακή υπεροχή, ώστε να διατηρήσει στρατηγικό πλεονέκτημα απέναντι στις αναθεωρητικές επιδιώξεις της Τουρκίας.

Σε αρκετά σημεία της εκπομπής ο παρουσιαστής συνέδεσε τη στρατιωτική ισχύ με τη διαχρονική ιστορική εμπειρία του ελληνισμού, υπογραμμίζοντας ότι η στρατηγική σκέψη αποτελεί βασικό στοιχείο επιβίωσης ενός κράτους σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον.

Κλείνοντας την εκπομπή, ο Γιάννης Θεοδωράτος επανέλαβε ότι η Ελλάδα καλείται να αντιμετωπίσει μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών προκλήσεων, κατά την οποία η ψυχραιμία, η στρατηγική προετοιμασία και η σωστή αξιοποίηση των διεθνών συμμαχιών θα είναι καθοριστικοί παράγοντες για τη διασφάλιση των εθνικών συμφερόντων.