Σε νέα φάση εισέρχεται το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, καθώς το γαλλικό ερευνητικό σκάφος «Abeille Marengo» ξεκινά τη διαδικασία αναχώρησης από το Ηράκλειο με προορισμό τη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Καρπάθου. Οι πρώτες έρευνες προγραμματίζονται εντός ελληνικών χωρικών υδάτων, ωστόσο το κρίσιμο στάδιο θα ακολουθήσει όταν το πλοίο κινηθεί σε διεθνή ύδατα, όπου η Τουρκία προβάλλει διεκδικήσεις και είχε προκαλέσει εμπλοκή στις εργασίες το 2024.

Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσίευσε το neakriti.gr το απόγευμα της Τρίτης 10 Νοεμβρίου 2026, το γαλλικό σκάφος «Abeille Marengo» ξεκινά από το λιμάνι του Ηρακλείου με κατεύθυνση την ευρύτερη θαλάσσια περιοχή της Καρπάθου, όπου πρόκειται να πραγματοποιήσει εργασίες βυθομέτρησης για το Great Sea Interconnector (GSI).

Η εξέλιξη σηματοδοτεί την επανεκκίνηση της επιχειρησιακής διαδικασίας ενός έργου που βρίσκεται στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης, εξαιτίας των τουρκικών διεκδικήσεων στις θαλάσσιες περιοχές από τις οποίες σχεδιάζεται να διέλθει το καλώδιο.

Από Τετάρτη προς Πέμπτη οι πρώτες έρευνες

Όπως αναφέρει το κρητικό μέσο, κατά το πρώτο 24ωρο της αποστολής προβλέπεται να πραγματοποιηθούν τεχνικοί έλεγχοι και δοκιμές των ερευνητικών συστημάτων του πλοίου.

Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, από την Τετάρτη 11 προς την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου, το «Abeille Marengo» αναμένεται να βρίσκεται νοτιοανατολικά της Καρπάθου, αρχίζοντας τις εργασίες αποτύπωσης του βυθού εντός ελληνικών χωρικών υδάτων.

Οι βυθομετρήσεις αποσκοπούν στη λεπτομερή καταγραφή της μορφολογίας του βυθού, προκειμένου να προσδιοριστεί η τεχνικά καταλληλότερη και ασφαλέστερη διαδρομή εγκατάστασης του υποθαλάσσιου καλωδίου.

Το ερευνητικό πρόγραμμα προβλέπει εργασίες από τη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Καρπάθου έως την περιοχή των 12 ναυτικών μιλίων από τις ακτές της Κύπρου.

Η συνολική διάρκεια των ερευνών υπολογίζεται σε περίπου τέσσερις μήνες, ενώ, σύμφωνα με το neakriti.gr, πριν από τη διακοπή των εργασιών το 2024 είχε ολοκληρωθεί σχεδόν το 60% των απαιτούμενων ερευνών.

Το κρίσιμο τεστ εκτός ελληνικών χωρικών υδάτων

Το σημαντικότερο ζήτημα αφορά το επόμενο στάδιο των εργασιών, όταν το ερευνητικό πλοίο θα χρειαστεί να κινηθεί πέρα από τα ελληνικά χωρικά ύδατα, συνεχίζοντας την πορεία του προς την Κύπρο.

Πρόκειται για τις θαλάσσιες περιοχές στις οποίες η Άγκυρα προβάλλει αξιώσεις υφαλοκρηπίδας και αμφισβητεί τις ελληνικές αρμοδιότητες.

Η συγκεκριμένη φάση αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω των γεγονότων του Ιουλίου 2024, όταν τουρκικά πολεμικά πλοία παρενέβησαν κατά τη διάρκεια ερευνητικών εργασιών στην περιοχή της Κάσου, προκαλώντας σοβαρή ελληνοτουρκική ένταση.

Η επανάληψη των εργασιών στην ευρύτερη περιοχή θα αποτελέσει επομένως δοκιμασία για την εξέλιξη του έργου και για τη στάση που θα επιλέξει να τηρήσει η Τουρκία.

Πάντως, η έναρξη των βυθομετρήσεων εντός ελληνικών χωρικών υδάτων δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι έχουν ξεπεραστεί τα εμπόδια στις αμφισβητούμενες από την Άγκυρα περιοχές. Το εάν και πότε θα πραγματοποιηθούν οι αντίστοιχες εργασίες εκτός χωρικών υδάτων θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη του επιχειρησιακού προγραμματισμού.

Η ελληνική NAVTEX και η τουρκική αντίδραση

Η επανεκκίνηση των εργασιών συνοδεύεται από νέα αντιπαράθεση μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.

Στις 6 Νοεμβρίου, ο σταθμός Ηρακλείου της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού εξέδωσε τη NAVTEX 1411/26, με ισχύ έως τις 6 Μαρτίου 2027, προσδιορίζοντας τις θαλάσσιες περιοχές στις οποίες προβλέπεται να δραστηριοποιηθεί το γαλλικό ερευνητικό σκάφος.

Η Τουρκία απάντησε με την αντι-NAVTEX 1105/26, αμφισβητώντας την ελληνική αρμοδιότητα σε μέρος της περιοχής και επαναφέροντας τις θέσεις της σχετικά με την υφαλοκρηπίδα.

Η τουρκική αντίδραση εντάσσεται στη γνωστή πολιτική αμφισβήτησης των ελληνικών δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο. Η έκδοση αντι-NAVTEX, πάντως, δεν συνεπάγεται από μόνη της ακύρωση της ελληνικής αναγγελίας ή μεταβολή του νομικού καθεστώτος των θαλάσσιων περιοχών.

Αντιπαράθεση για τη γαλλική ρηματική διακοίνωση

Παράλληλα, συνεχίζεται η πολιτική και διπλωματική συζήτηση για τη ρηματική διακοίνωση που απέστειλε η Γαλλία στην Τουρκία, ενημερώνοντας την Άγκυρα για την επικείμενη δραστηριότητα του «Abeille Marengo».

Η ελληνική κυβέρνηση απορρίπτει τις ερμηνείες σύμφωνα με τις οποίες η συγκεκριμένη ενέργεια συνιστά αναγνώριση τουρκικών αρμοδιοτήτων.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης διευκρίνισε ότι η γαλλική πρωτοβουλία αφορούσε αποκλειστικά ζητήματα ασφάλειας της ναυσιπλοΐας και δεν δημιουργεί νομική δέσμευση.

Υπογράμμισε επίσης ότι η Γαλλία δεν ζήτησε άδεια από την Τουρκία, ούτε υπήρξε σχετική συνεννόηση μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.

Από την πλευρά της, η Ντόρα Μπακογιάννη, μιλώντας στα Παραπολιτικά FM, υποστήριξε ότι μια διπλωματική διακοίνωση μεταξύ δύο τρίτων κρατών δεν μπορεί να επηρεάσει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.

Εκτίμησε ότι η γαλλική ενημέρωση πιθανότατα σχετίζεται με τις συντεταγμένες της δραστηριότητας του ερευνητικού σκάφους, σημειώνοντας ότι η τουρκική αντίδραση δεν στηρίζεται σε βάσιμα επιχειρήματα του διεθνούς δικαίου για την παρεμπόδιση της πόντισης υποθαλάσσιων καλωδίων.

ΠΑΣΟΚ: Ερωτήματα για τη στάση της Αθήνας

Διαφορετική προσέγγιση υιοθετεί το ΠΑΣΟΚ, το οποίο ζητά πλήρη ενημέρωση για το περιεχόμενο και τις συνθήκες αποστολής της γαλλικής διακοίνωσης.

Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του κόμματος, Δημήτρης Μάντζος, έθεσε ερωτήματα σχετικά με το εάν η ελληνική κυβέρνηση είχε ενημερωθεί εκ των προτέρων, εάν γνώριζε την ακριβή διατύπωση του εγγράφου και εάν είχε συμφωνήσει με την αποστολή του.

Παράλληλα, αμφισβήτησε την ανάγκη πρόσθετης ενημέρωσης για λόγους ναυσιπλοΐας, δεδομένου ότι είχε ήδη εκδοθεί η ελληνική NAVTEX.

Κατά τον ίδιο, τέτοιες διπλωματικές ενέργειες ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν από τρίτα κράτη για την υποστήριξη των θέσεών τους σε μελλοντικές διεθνείς διαφορές.

Η συνέχεια των ερευνών θα δείξει τις πραγματικές εξελίξεις

Η αναχώρηση του «Abeille Marengo» αποτελεί σημαντικό βήμα για την επανέναρξη των ερευνών του Great Sea Interconnector, χωρίς όμως να σημαίνει ότι έχουν εκλείψει οι γεωπολιτικές δυσκολίες που συνοδεύουν το έργο.

Το άμεσο στάδιο αφορά τις εργασίες εντός ελληνικών χωρικών υδάτων νοτιοανατολικά της Καρπάθου. Το ουσιαστικό ενδιαφέρον στρέφεται στη συνέχεια, όταν το ερευνητικό σκάφος θα χρειαστεί να προχωρήσει σε περιοχές εκτός χωρικών υδάτων, όπου η Άγκυρα έχει ήδη εκφράσει αντιρρήσεις.

Εκεί θα φανεί εάν η επανέναρξη των εργασιών μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστική πρόοδο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου ή εάν θα προκύψουν νέες παρεμβάσεις που θα επηρεάσουν τον προγραμματισμό.

Γραπτή ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσε σήμερα στις Βρυξέλλες ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, καθηγητής Νικόλας Φαραντούρης για την ραγδαία αύξηση των μεταναστευτικών ροών από τη Λιβύη στην Ελλάδα.

🚨#Μεταναστευτικό #Λιβύη #Κρήτη – Παρέμβασή μου σήμερα στην Κομισιόν για τη ραγδαία αύξηση των μεταναστευτικών ροών από Λιβύη :

🇪🇺 Κατέθεσα πριν λίγο στις ΒρυξέλλεςΓραπτή Ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη ραγδαία αύξηση των μεταναστευτικών ροών από τη Λιβύη στην Ελλάδα. Η 🇬🇷 Ελλάδα αντιμετωπίζει αυξημένη μεταναστευτική πίεση, με τις αφίξεις χιλιάδων μεταναστών στην Κρήτη και τη Γαύδο από τα παράλια της ανατολικής Λιβύης να αυξάνονται ραγδαία. Η κατάσταση κορυφώθηκε με ακόμη μία ναυτική τραγωδία στα ανοικτά της Κρήτης, η οποία στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 20 μετανάστες, οι οποίοι εγκαταλείφθηκαν στο έλεος των διακινητών χωρίς νερό και τροφή.

⚠️ Ανεξέλεγκτα κυκλώματα παρά τις χρηματοδοτήσεις:

Όπως επισημαίνω, τα κυκλώματα εμπορίας ανθρώπων δρουν ανεξέλεγκτα με την ανοχή ή και την αδυναμία αντιμετώπισης εκ μέρους των λιβυκών αρχών, την ίδια στιγμή που η Λιβύη λαμβάνει διαχρονικά εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ από την ΕΕ, με σκοπό, μεταξύ άλλων, την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης.

Μάλιστα , η ΕΕ πρόσφατα προώθησε πρόσθετη χρηματοδότηση 25 εκ. ευρώ προς την ανατολική Λιβύη.

Η τρέχουσα κατάσταση καταδεικνύει ότι οι δεσμεύσεις δεν τηρούνται, ενώ η έλλειψη συνεργασίας της Λιβύης θέτει σε άμεσο κίνδυνο ανθρώπινες ζωές και αποσταθεροποιεί τη γεωπολιτική κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο. Εν όψει τούτων ζητώ απ’ την Ευρωπαϊκή Επιτροπή:

α) Συγκεκριμένες ενέργειες ώστε η Λιβύη να σεβαστεί τις υποχρεώσεις της, να πατάξει τα δίκτυα διακινητών και να συνεργαστεί αποτελεσματικά, βάσει των συμφωνηθέντων και του Διεθνούς Δικαίου, και

β) Αξιολόγηση της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης προς τη Λιβύη και συγκεκριμένα μέτρα για τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου από τη Λιβύη.

⚠️Η Ευρώπη να αναλάβει τις ευθύνες της:

Είναι προφανές ότι τα χρήματα προς τη Λιβύη δεν πιάνουν τόπο ενώ την ίδια στιγμή η Λιβύη δεν σέβεται ούτε τις υποχρεώσεις της, ούτε το διεθνές δίκαιο. Καλώ την Επιτροπή να πάρει άμεσα μέτρα και επιτέλους να αναθεωρήσει την μεταναστευτική πολιτική της που καταδικάζει συγκεκριμένες χώρες σε αποθήκες ψυχών.

— Νικόλας Φαραντούρης / Nikolas Farantouris (@NFarantouris) November 10, 2026

«Η Ελλάδα αντιμετωπίζει αυξημένη μεταναστευτική πίεση, με τις αφίξεις χιλιάδων μεταναστών στην Κρήτη και τη Γαύδο από τα παράλια της ανατολικής Λιβύης να αυξάνονται ραγδαία», επισημαίνει ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και τονίζει ότι «η κατάσταση κορυφώθηκε με ακόμη μία ναυτική τραγωδία στα ανοικτά της Κρήτης, η οποία στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 20 μετανάστες, οι οποίοι εγκαταλείφθηκαν στο έλεος των διακινητών χωρίς νερό και τροφή».

Ανεξέλεγκτα κυκλώματα παρά τις χρηματοδοτήσεις

Όπως σημειώνει ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, τα κυκλώματα εμπορίας ανθρώπων δρουν ανεξέλεγκτα με την ανοχή ή και την αδυναμία αντιμετώπισης εκ μέρους των λιβυκών αρχών, την ίδια στιγμή που η Λιβύη λαμβάνει διαχρονικά εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ από την ΕΕ, με σκοπό, μεταξύ άλλων, την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης.

Όπως αποκαλύπτει μάλιστα, η ΕΕ πρόσφατα προώθησε πρόσθετη χρηματοδότηση 25 εκ. ευρώ προς την ανατολική Λιβύη.
«Η τρέχουσα κατάσταση καταδεικνύει ότι οι δεσμεύσεις δεν τηρούνται, ενώ η έλλειψη συνεργασίας της Λιβύης θέτει σε άμεσο κίνδυνο ανθρώπινες ζωές και αποσταθεροποιεί τη γεωπολιτική κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο», επισημαίνει ο Νικόλας Φαραντούρης και ζητά απ’ την Ευρωπαϊκή Επιτροπή:

α) Συγκεκριμένες ενέργειες ώστε η Λιβύη να σεβαστεί τις υποχρεώσεις της, να πατάξει τα δίκτυα διακινητών και να συνεργαστεί αποτελεσματικά, βάσει των συμφωνηθέντων και του Διεθνούς Δικαίου, και

β) Αξιολόγηση της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης προς τη Λιβύη και συγκεκριμένα μέτρα για τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου από τη Λιβύη.

Η Ευρώπη να αναλάβει τις ευθύνες της

Σε δηλώσεις του απ’ τις Βρυξέλλες ο Νικόλας Φαραντούρης κάλεσε την Επιτροπή να αναλάβει τις ευθύνες της. «Είναι προφανές ότι τα χρήματα προς τη Λιβύη δεν πιάνουν τόπο ενώ την ίδια στιγμή η Λιβύη δεν σέβεται ούτε τις υποχρεώσεις της, ούτε το διεθνές δίκαιο. Καλώ την Επιτροπή να πάρει άμεσα μέτρα και επιτέλους να αναθεωρήσει την μεταναστευτική πολιτική της που καταδικάζει συγκεκριμένες χώρες σε αποθήκες ψυχών», τονίζει ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ.

Στη δημοσιότητα έρχεται το περιεχόμενο της επίσημης ρηματικής διακοίνωσης που απέστειλε το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών προς την Άγκυρα για την πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου Great Sea Interconnector (GSI), αποκαλύπτοντας τον τρόπο με τον οποίο το Παρίσι εξισώνει de facto τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα με τις τουρκικές διεκδικήσεις. Η φράση-κλειδί του Quai d’Orsay Στο επίσημο διπλωματικό […]

Στη δημοσιότητα έρχεται το περιεχόμενο της επίσημης ρηματικής διακοίνωσης που απέστειλε το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών προς την Άγκυρα για την πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου Great Sea Interconnector (GSI), αποκαλύπτοντας τον τρόπο με τον οποίο το Παρίσι εξισώνει de facto τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα με τις τουρκικές διεκδικήσεις.

Η φράση-κλειδί του Quai d’Orsay

Στο επίσημο διπλωματικό έγγραφο που διαβιβάστηκε στην τουρκική πλευρά, η γαλλική διπλωματία επιλέγει συνειδητά να διατυπώσει την εξής θέση:
«Η Γαλλία δεν επιθυμεί να έχει οποιαδήποτε ανάμιξη (implication) σε θέματα που αφορούν κυριαρχικά δικαιώματα χωρών».

Η συγκεκριμένη φράση αποτελεί τον πυρήνα της γαλλικής στρατηγικής αποστασιοποίησης.

Το Παρίσι επιχειρεί να εμφανίσει την παρουσία του πλοίου «VB Abeille Marengo» και της εταιρείας Nexans ως μια αυστηρά τεχνική εργολαβία, επιλέγοντας τον ρόλο του ουδέτερου παρατηρητή απέναντι στην αντιπαράθεση Αθήνας και Άγκυρας.

Πώς η διακοίνωση αναγνωρίζει στην πράξη τον ρόλο της Άγκυρας

Παρά τους κυβερνητικούς ισχυρισμούς περί «απλής, τυπικής ενημέρωσης», η επιλογή των λέξεων και ο τρόπος δράσης της γαλλικής πλευράς κατοχυρώνουν νομικά και πολιτικά την τουρκική παρουσία στην περιοχή για τρεις συγκεκριμένους λόγους:

Θεσμικός δίαυλος ΥΠΕΞ προς ΥΠΕΞ

Η επικοινωνία δεν έγινε από ιδιωτική εταιρεία, αλλά μέσω ρηματικής διακοίνωσης του γαλλικού κράτους. Όταν ένα κράτος απευθύνεται επίσημα σε μια τρίτη χώρα για θαλάσσιες έρευνες σε συγκεκριμένες συντεταγμένες, αναγνωρίζει αυτομάτως ότι η χώρα αυτή διαθέτει έννομο συμφέρον και λόγο επί της περιοχής.

Μετατροπή νόμιμης ζώνης σε «αμφισβητούμενη»

Με τη δήλωση περί «μη ανάμιξης σε κυριαρχικά δικαιώματα», η Γαλλία αρνείται να δεσμευτεί ότι η περιοχή συνιστά ελληνική υφαλοκρηπίδα.
Αντί να στηρίξει τις άδειες και τη NAVTEX που εξέδωσε η Αθήνα, το Παρίσι αντιμετωπίζει τον χώρο ως διεθνώς αμφισβητούμενο, εξισώνοντας το Δίκαιο της Θάλασσας με το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Νομιμοποίηση του τουρκικού βέτο

Με το να δηλώνει ουδετερότητα, η Γαλλία επιτρέπει στην Άγκυρα να προβάλλει τις αξιώσεις της ως ισότιμες. Δεν είναι τυχαίο ότι τα τουρκικά ΜΜΕ (Milliyet, Turkiye) πανηγυρίζουν ήδη, υποστηρίζοντας πως το γαλλικό πλοίο υποχρεώθηκε να ζητήσει συνεννόηση και ότι η έναρξη των εργασιών εξαρτάται από την τουρκική συγκατάθεση.

Στην πράξη, η γαλλική ουδετερότητα λειτουργεί ως άδειασμα πρώτου μεγέθους για την ελληνική κυβέρνηση, η οποία, αφού δαπάνησε πάνω από 8 δισεκατομμύρια ευρώ για γαλλικά μαχητικά και φρεγάτες στο όνομα της στρατηγικής συμμαχίας, βλέπει τώρα το Παρίσι να υπογράφει έγγραφα που ανοίγουν την πόρτα στην Άγκυρα να επιβάλει καθεστώς συγκυριαρχίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Διπλωματικές πηγές «καίνε» το αφήγημα του Μαξίμου

Το μέγεθος της ζημιάς αποτυπώνεται στο γεγονός ότι οι πληροφορίες για το περιεχόμενο του γαλλικού εγγράφου προέρχονται από τον ίδιο τον διπλωματικό μηχανισμό. Όπως μετέφερε Έλληνας διπλωμάτης, η γαλλική ρηματική διακοίνωση δεν περιορίστηκε σε γενικόλογες αναφορές, αλλά διαβίβασε στην Άγκυρα τα πλήρη στοιχεία του σκάφους, το χρονοδιάγραμμα των εργασιών και τις ακριβείς συντεταγμένες της θαλάσσιας περιοχής.
Επιβολή του «δόγματος Ερντογάν» χωρίς νομική αλλαγή

Με την κίνηση αυτή, το Παρίσι κάνει πράξη αυτό ακριβώς που επιδιώκει συστηματικά ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν: να επιβάλει την Τουρκία ως αναγκαίο και αναπόφευκτο συνομιλητή σε κάθε κίνηση στην Ανατολική Μεσόγειο.

Όπως επισημαίνουν έμπειροι αναλυτές, η νομική κατοχύρωση ενός δικαιώματος και η δυνατότητα ανεμπόδιστης άσκησής του είναι δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα. Ακόμη κι αν η Αθήνα επιμένει ότι έχει εκδώσει τις νόμιμες άδειες, στην πράξη η Άγκυρα καταφέρνει, μέσω της απειλής αντίδρασης, να καθιερώσει ένα εξαιρετικά επικίνδυνο προηγούμενο: ότι καμία έρευνα δεν μπορεί να ξεκινήσει χωρίς προηγούμενη συνεννόηση ή επίσημη γνωστοποίηση στις τουρκικές αρχές.