Σε εθνική τραγωδία εξελίχθηκε η συντριβή του διθέσιου F-4 Phantom της Πολεμικής Αεροπορίας στην Τανάγρα, καθώς οι δύο χειριστές του μαχητικού εντοπίστηκαν νεκροί, σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσιογραφικές πληροφορίες.

Το δυστύχημα σημειώθηκε το μεσημέρι του Σαββάτου 5 Σεπτεμβρίου, κατά τη διάρκεια των αεροπορικών επιδείξεων του Athens Flying Week, μπροστά στα μάτια χιλιάδων επισκεπτών που είχαν συγκεντρωθεί στην Αεροπορική Βάση της Τανάγρας.

Το αεροσκάφος άρχισε ξαφνικά να χάνει ύψος και συνετρίβη στο έδαφος, λίγο μετά την έναρξη της επίδειξής του. Αμέσως μετά την πρόσκρουση ακολούθησε ισχυρή έκρηξη και πυκνός μαύρος καπνός κάλυψε την περιοχή.

Στα βίντεο που κατέγραψαν τη μοιραία πτήση δεν διακρίνεται ενεργοποίηση των εκτινασσόμενων καθισμάτων. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι οι δύο αξιωματικοί της Πολεμικής Αεροπορίας δεν κατάφεραν να εγκαταλείψουν εγκαίρως το Phantom.

Η επίσημη ανακοίνωση του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας για την ταυτότητα των χειριστών και τις ακριβείς συνθήκες του δυστυχήματος αναμένεται τις επόμενες ώρες.

Μεγάλη επιχείρηση στο σημείο της συντριβής

Μετά την πτώση του F-4 κινητοποιήθηκαν ισχυρές πυροσβεστικές και διασωστικές δυνάμεις. Πυροσβεστικά οχήματα, ασθενοφόρα και εναέρια μέσα έσπευσαν στην περιοχή, ενώ ελικόπτερο πραγματοποιούσε συνεχείς ρίψεις νερού για να περιορίσει τη φωτιά.

Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, το αεροσκάφος έπεσε λίγο έξω από το ανατολικό άκρο του διαδρόμου και κόπηκε στα δύο, με αποτέλεσμα να εκδηλωθούν δύο διαφορετικές εστίες πυρκαγιάς.

Το πύρινο μέτωπο άρχισε να περιορίζεται λίγο πριν από τις 17:00, επιτρέποντας στα σωστικά συνεργεία να προσεγγίσουν τα συντρίμμια. Εκεί εντοπίστηκαν οι δύο χειριστές χωρίς τις αισθήσεις τους και στη συνέχεια επιβεβαιώθηκε ο θάνατός τους.

Το πρόγραμμα των επιδείξεων διακόπηκε άμεσα, ενώ τα υπόλοιπα αεροσκάφη που συμμετείχαν στο Athens Flying Week άρχισαν να αποχωρούν από την Τανάγρα για λόγους ασφαλείας.

Συνετρίβη F-4 Phantom στην Τανάγρα κατά τη διάρκεια του Athens Flying Week

Επιστρέφει στην Αθήνα ο Νίκος Δένδιας

Μόλις έγινε γνωστή η συντριβή, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας αποφάσισε να διακόψει το πρόγραμμά του στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης και να επιστρέψει στην Αθήνα.

Η τραγική είδηση προκάλεσε βαθιά συγκίνηση στις Ένοπλες Δυνάμεις και ιδιαίτερα στην οικογένεια της Πολεμικής Αεροπορίας. Το F-4 Phantom ανήκε στην 117 Πτέρυγα Μάχης, με έδρα την Ανδραβίδα.

Τα αίτια της αιφνίδιας απώλειας ύψους παραμένουν άγνωστα. Μετά την ολοκλήρωση της επιχείρησης στο σημείο θα ξεκινήσει η συλλογή των συντριμμιών και η διερεύνηση των τεχνικών και επιχειρησιακών δεδομένων της πτήσης.

Συλλυπητήρια στις οικογένειες των δύο χειριστών και σε ολόκληρη την Πολεμική Αεροπορία εξέφρασε ο τομεάρχης Εθνικής Άμυνας του ΠΑΣΟΚ, Μιχάλης Κατρίνης, ζητώντας πλήρη και άμεση διερεύνηση των αιτιών.

Η Πολεμική Αεροπορία θρηνεί δύο ακόμη αξιωματικούς που έχασαν τη ζωή τους εν ώρα καθήκοντος. Δύο ανθρώπους οι οποίοι υπηρετούσαν στους ουρανούς της πατρίδας και έπεσαν μέσα στο αεροσκάφος τους.

Συναγερμός σήμανε το μεσημέρι του Σαββάτου στην Αεροπορική Βάση της Τανάγρας, όταν διθέσιο μαχητικό αεροσκάφος F-4 Phantom συνετρίβη κατά τη διάρκεια αεροπορικής επίδειξης στο Athens Flying Week.

Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, το αεροσκάφος κατέπεσε κάτω από άγνωστες μέχρι στιγμής συνθήκες, λίγο μετά την απογείωσή του και ενώ είχε πραγματοποιήσει τον πρώτο του ελιγμό μπροστά στο κοινό.

Στο σημείο έσπευσαν άμεσα πυροσβεστικές και διασωστικές δυνάμεις, καθώς και ασθενοφόρα, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη επιχείρηση για τον εντοπισμό και τη διάσωση των δύο χειριστών.

Μέχρι αυτή την ώρα δεν έχει υπάρξει επίσημη ενημέρωση για την κατάσταση της υγείας τους. Οι πρώτες αναφορές κάνουν λόγο για φωτιά στο σημείο της συντριβής, χωρίς όμως να έχουν διευκρινιστεί οι ακριβείς συνθήκες του δυστυχήματος.

Η περιοχή έχει αποκλειστεί, ενώ αναμένεται ανακοίνωση από το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας. Το πρόγραμμα των αεροπορικών επιδείξεων διακόπηκε μετά το σοβαρό περιστατικό.

Το Athens Flying Week πραγματοποιείται το διήμερο 5 και 6 Σεπτεμβρίου στην 114 Πτέρυγα Μάχης στην Τανάγρα, με τη συμμετοχή ελληνικών και ξένων μαχητικών, ακροβατικών σμηνών και ιστορικών αεροσκαφών.

Οι πληροφορίες ανανεώνονται, καθώς η επιχείρηση βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη.

Γράφει ο Κωνσταντίνος Γρίβας

Η πληροφορία στο πεδίο της μάχης δεν αποτελεί από μόνη της στρατιωτική ισχύ. Αποκτά αξία μόνον όταν ένα στράτευμα μπορεί να την αξιολογήσει, να αποφασίσει και να ενεργήσει πριν προλάβει να αντιδράσει ο αντίπαλος. Γι’ αυτό η πραγματική υπεροχή δεν βρίσκεται αποκλειστικά στην τεχνολογία, στους αισθητήρες και στις ασφαλείς επικοινωνίες. Βρίσκεται στην οργανωτική κουλτούρα, στην αποκεντρωμένη διοίκηση, στην πρωτοβουλία των κατώτερων ηγητόρων και στην ικανότητα ολόκληρου του στρατεύματος να μαθαίνει ταχύτερα από τον εχθρό.

Σε προηγούμενο άρθρο μου αναφέρθηκα στη σημασία που είχε η απουσία ενός ισχυρού επαγγελματικού σώματος υπαξιωματικών στον Τσαρικό Στρατό και στον τρόπο με τον οποίο αυτή επηρέασε τις επιδόσεις του κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και ειδικότερα στη Μάχη του Τάνενμπεργκ.

Ορθώς επισημάνθηκε ότι οι Γερμανοί κατόρθωσαν να υποκλέψουν κρίσιμες ρωσικές επικοινωνίες, οι οποίες μεταδίδονταν χωρίς επαρκή κρυπτογράφηση. Αυτή, όμως, είναι μόνο η μισή αλήθεια.

Στον πόλεμο δεν υπάρχει σχεδόν ποτέ ένας και μοναδικός παράγοντας που να προκαλεί τη νίκη ή την ήττα. Το πολεμικό αποτέλεσμα προκύπτει από τη σύνθεση πολλών διαφορετικών αιτίων, τα οποία αλληλεπιδρούν μέσα στο χαοτικό περιβάλλον της μάχης.

Οι Γερμανοί δεν νίκησαν απλώς επειδή γνώριζαν τις προθέσεις των Ρώσων. Νίκησαν επειδή διέθεταν την οργανωτική συνοχή, την προσαρμοστικότητα και τους κατώτερους ηγήτορες που μπορούσαν να μετατρέψουν αυτή τη γνώση σε δράση.

Όταν η πληροφορία μετατρέπεται σε «ιστορία»

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι ποιος διαθέτει περισσότερες πληροφορίες, αλλά ποιος μπορεί να τις μετατρέψει ταχύτερα σε στρατιωτικό αποτέλεσμα.

Μια πληροφορία μπορεί να είναι απολύτως ακριβής τη στιγμή κατά την οποία συλλέγεται. Εάν, όμως, περάσει μέσα από ένα αργό, συγκεντρωτικό και γραφειοκρατικό σύστημα διοίκησης, ενδέχεται να έχει ήδη μετατραπεί σε «ιστορία» όταν ολοκληρωθούν η διαβίβαση, η αξιολόγηση και η μετατροπή της σε διαταγή.

Η ασφάλεια των επικοινωνιών είναι φυσικά ζωτικής σημασίας. Στο σημερινό περιβάλλον των αυτοματοποιημένων υποκλοπών, του γεωεντοπισμού, της Τεχνητής Νοημοσύνης και της άμεσης διασύνδεσης αισθητήρων και όπλων, καμία στρατιωτική δύναμη δεν έχει την πολυτέλεια να αδιαφορεί για αυτήν.

Όμως, η ασφάλεια δεν αρκεί. Ένα στράτευμα μπορεί να διαθέτει άριστα προστατευμένες επικοινωνίες και ταυτοχρόνως να παραμένει αργό, άκαμπτο και ανίκανο να προσαρμοστεί στην πραγματικότητα.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του Ισραηλινού Στρατού στις αραβοϊσραηλινές συγκρούσεις. Οι ισραηλινές επικοινωνίες μάχης ήταν σε αρκετές περιπτώσεις «ανοιχτές» και μπορούσαν να παρακολουθηθούν. Όταν, όμως, οι υποκλαπείσες πληροφορίες περνούσαν από τα αυστηρά ιεραρχικά συστήματα των αντιπάλων του, η κατάσταση στο πεδίο είχε ήδη αλλάξει.

Το πλεονέκτημα δεν βρισκόταν μόνο στην πληροφορία. Βρισκόταν στην ταχύτητα, στη ρευστότητα και στην προσαρμοστικότητα της ισραηλινής δράσης.

Η ταπεινότητα ως πολεμική αρετή

Εδώ βρίσκεται και η ουσία της ταπεινότητας στη στρατιωτική διοίκηση. Δεν πρόκειται για ηθικολογική προτροπή ούτε για έκφραση αδυναμίας. Είναι η αποδοχή ότι κανένας διοικητής, όσο ευφυής, έμπειρος ή τεχνολογικά υποστηριζόμενος και αν είναι, δεν μπορεί να γνωρίζει εκ των προτέρων πώς ακριβώς θα εξελιχθεί μια μάχη.

Δεν μπορεί να εξαφανίσει την «τριβή» και την «ομίχλη του πολέμου». Μπορεί μόνο να μάθει να λειτουργεί μέσα σε αυτές.

Ο πραγματικά ταπεινός διοικητής δεν πιστεύει ότι το πεδίο της μάχης οφείλει να προσαρμοστεί στο σχέδιό του. Κατανοεί ότι το σχέδιό του πρέπει να προσαρμόζεται διαρκώς στην πραγματικότητα του πεδίου.

Δεν αντιμετωπίζει τους υφισταμένους του ως απλούς εκτελεστές μιας υποτιθέμενης μεγαλοφυούς σύλληψης. Τους αντιμετωπίζει ως ενεργούς αισθητήρες, φορείς γνώσης και παραγωγούς αποτελεσμάτων.

Πέρα από τη συμβατική Διοίκηση διά της Αποστολής

Η Διοίκηση διά της Αποστολής –η Mission Command ή Auftragstaktik– συνήθως περιγράφεται ως ένα σύστημα στο οποίο ο ανώτερος διοικητής καθορίζει την πρόθεση και τον αντικειμενικό σκοπό, αφήνοντας στους υφισταμένους την ελευθερία να επιλέξουν τον τρόπο επίτευξής τους.

Αυτό είναι αναγκαίο, αλλά δεν είναι αρκετό.

Σε ένα πραγματικά προσαρμοστικό μοντέλο διοίκησης, η κίνηση της πληροφορίας και της γνώσης είναι αμφίδρομη. Η πρόθεση του διοικητή κατέρχεται προς τα κάτω και προσανατολίζει τη δράση. Τα αποτελέσματα, όμως, της αποκεντρωμένης δράσης επιστρέφουν προς τα πάνω και αναδιαμορφώνουν την πρόθεση, τις προτεραιότητες και ακόμη και τους επιμέρους αντικειμενικούς σκοπούς.

Ο διοικητής δεν ζητά μόνο από τους υφισταμένους να προσαρμοστούν στο σχέδιό του. Προσαρμόζει και ο ίδιος το σχέδιο στην πραγματικότητα που αποκαλύπτουν και δημιουργούν οι υφιστάμενοί του.

Έτσι, η διοίκηση παύει να είναι ένας μηχανισμός επιβολής προκατασκευασμένων σχεδίων και μετατρέπεται σε δυναμικό σύστημα μάθησης.

Η ψευδαίσθηση του απόλυτου ελέγχου

Ο σύγχρονος βιομηχανικός τρόπος πολέμου έχει επηρεαστεί βαθιά από την πεποίθηση ότι η τεχνολογία, η πληροφοριακή υπεροχή και οι λεπτομερώς σχεδιασμένες διαδικασίες μπορούν να καταστήσουν τη μάχη πλήρως διαφανή και ελέγξιμη.

Αυτή είναι μια επικίνδυνη ψευδαίσθηση.

Η σύνθετη πραγματικότητα της μάχης δεν μπορεί να υποταχθεί ολοκληρωτικά σε προκαθορισμένους κανόνες. Η ουσία της γερμανικής Auftragstaktik δεν ήταν η κατάργηση της πειθαρχίας, αλλά η δημιουργία ενός διαφορετικού και ανώτερου είδους πειθαρχίας.

Μιας πειθαρχίας που βασίζεται στην κατανόηση της κοινής πρόθεσης, στην αμοιβαία εμπιστοσύνη και στην υπεύθυνη πρωτοβουλία.

Το ελληνικό πλεονέκτημα

Η συγκεκριμένη φιλοσοφία μπορεί να λειτουργήσει ως τεράστιος πολλαπλασιαστής ισχύος για τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.

Η τουρκική πολιτική και στρατιωτική παράδοση εμφανίζει ισχυρές συγκεντρωτικές και ιεραρχικές τάσεις, οι οποίες μπορούν να περιορίσουν την πρωτοβουλία και να επιβραδύνουν την προσαρμογή.

Η ελληνική συλλογική κουλτούρα, αντιθέτως, διαθέτει έντονα ατομικιστικά και αντιιεραρχικά χαρακτηριστικά, καθώς και την τάση της «πατέντας», δηλαδή του αυτοσχεδιασμού. Τα στοιχεία αυτά συχνά αντιμετωπίζονται ως αδυναμίες. Εάν, όμως, ενταχθούν σε ένα συνεκτικό σύστημα διοίκησης, μπορούν να μετατραπούν σε σοβαρό επιχειρησιακό πλεονέκτημα.

Η αποκεντρωμένη διοίκηση δεν είναι χαλαρότητα ούτε άρνηση της ιεραρχίας. Είναι η ανώτερη μορφή πειθαρχίας. Απαιτεί από τον υφιστάμενο να ενεργεί δημιουργικά μέσα στο πνεύμα της αποστολής και από τον ανώτερο να τον εμπιστεύεται, χωρίς να παραιτείται από την ευθύνη του.

Η πολεμική ταπεινότητα σημαίνει αποδοχή των ορίων της γνώσης, δυσπιστία απέναντι στα άκαμπτα σχέδια και διαρκή προσαρμογή στην πραγματικότητα.

Στον πόλεμο, εκείνος που μαθαίνει και προσαρμόζεται ταχύτερα δεν ακολουθεί απλώς τη ροή της μάχης. Είναι εκείνος που τη διαμορφώνει.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο στο SLpress.gr.