Αναλύσεις
Η «ομοβροντία» του Πολεμικού Ναυτικού: Πόσο έτοιμο είναι το πυραυλικό μας οπλοστάσιο για έναν σύγχρονο ναυτικό πόλεμο;
Στην περίπτωση του ΠΝ, η πραγματική εικόνα παραμένει δύσκολο να αποτυπωθεί, καθώς τα αποθέματα των πυραύλων μας, δεν δημοσιοποιούνται. Γνωρίζουμε τις πλατφόρμες, τους εκτοξευτές, αρκετές από τις συμβάσεις αγοράς και τις βολές που έχουν πραγματοποιηθεί, αλλά δεν ξέρουμε πόσα βλήματα παραμένουν διαθέσιμα, πόσα έχουν ανακατασκευαστεί και πόσα παλαιότερα όπλα έχουν διατηρηθεί ως εφεδρεία. Παρ’ όλα αυτά, από τα δημόσια στοιχεία και κάποιες επιχειρησιακές παραδοχές μπορεί να σχηματιστεί μια αρκετά καθαρή εικόνα.
Η πραγματική μαχητική αξία ενός στόλου κρίνεται σε μεγάλο βαθμό από τα όπλα που μπορεί να εξαπολύσει, από την εμβέλειά τους, την αντοχή τους στα αντίμετρα και κυρίως από τον αριθμό των διαθέσιμων βλημάτων. Ένα σύγχρονο πλοίο με περιορισμένο φόρτο πυραύλων μπορεί να εξαντλήσει γρήγορα τις δυνατότητές του, ενώ μια παλαιότερη μονάδα με επαρκές απόθεμα αντιπλοϊκών όπλων εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρή απειλή.
Στην περίπτωση του ΠΝ, η πραγματική εικόνα παραμένει δύσκολο να αποτυπωθεί, καθώς τα αποθέματα των πυραύλων μας, δεν δημοσιοποιούνται. Γνωρίζουμε τις πλατφόρμες, τους εκτοξευτές, αρκετές από τις συμβάσεις αγοράς και τις βολές που έχουν πραγματοποιηθεί, αλλά δεν ξέρουμε πόσα βλήματα παραμένουν διαθέσιμα, πόσα έχουν ανακατασκευαστεί και πόσα παλαιότερα όπλα έχουν διατηρηθεί ως εφεδρεία. Παρ’ όλα αυτά, από τα δημόσια στοιχεία και κάποιες επιχειρησιακές παραδοχές μπορεί να σχηματιστεί μια αρκετά καθαρή εικόνα.
Έτσι μια αποτίμηση μπορεί να χωριστεί σε δύο κατηγορίες. Η πρώτη είναι ο αριθμός των κανίστρων εκτόξευσης που υπάρχουν σήμερα σε ενεργά πλοία. Η δεύτερη είναι το συνολικό απόθεμα πυραύλων που εκτιμάται ότι βρίσκεται στη διάθεση του ΠΝ.
Οι Harpoon παραμένουν η βάση των αντιπλοϊκών μας βλήματων
Ο πύραυλος επιφανείας-επιφανείας Harpoon συνεχίζει να είναι το θεμέλιο της αντιπλοϊκής ισχύος του ΠΝ. Αρχικά οι τέσσερις φρεγάτες ΜΕΚΟ 200ΗΝ φέρουν από οκτώ πυραύλους και δίνουν συνολικά 32 θέσεις με RGM-84G Harpoon Block 1G.
Στη συνέχεια οι οκτώ ενεργές φρεγάτες τύπου S/Kortenaer μπορούν να φέρουν από οκτώ πυραύλους. Με την παραδοχή πλήρους φόρτου, η κλάση προσθέτει άλλους 64 Harpoon. Σύμφωνα με το Military Balance 2026, οι ελληνικές Kortenaer χρησιμοποιούν RGM-84C Harpoon Block 1B και RGM-84G Harpoon Block 1G. Όμως η σύνθεση του φόρτου μπορεί να διαφοροποιείται από πλοίο σε πλοίο, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα των βλημάτων, την κατάσταση συντήρησης και την αποστολή.
Στις φρεγάτες προστίθενται οι έξι ενεργές παλαιότερες πυραυλάκατοι τύπου Combattante III. Η σημερινή δύναμη επισήμως αποτελείται από τέσσερις Combattante IIIA, τις Λάσκος, Μπλέσσας, Μυκόνιος και Τρουπάκης, καθώς και δύο Combattante IIIB, τις Ντεγιάννης και Σταράκης (αν και δεν είναι βέβαιο πως όλα τα σκάφη είναι εν δράσει). Κάθε μία από τις έξι ΤΠΚ φέρει τέσσερις Harpoon, επομένως προστίθενται 24 θέσεις εκτόξευσης. Το Military Balance 2026 σημειώνει πως τα συγκεκριμένα σκάφη φέρουν το μοντέλο RGM-84C Block 1B.
Οι εκδόσεις RGM-84C, RGM-84G και UGM-84C
Η οικογένεια βλημάτων Harpoon χρησιμοποιεί διαφορετικό πρώτο γράμμα ανάλογα με την πλατφόρμα εκτόξευσης. Η ονομασία RGM αφορά το βλήμα που εκτοξεύεται από πλοίο επιφανείας ή από επίγεια διάταξη με επιταχυντή εκτόξευσης. Η ονομασία UGM αφορά την υποβρυχίως εκτοξευόμενη έκδοση, η οποία τοποθετείται μέσα σε ειδική στεγανή κάψουλα και εκτοξεύεται από τορπιλοσωλήνα. Η ονομασία AGM χρησιμοποιείται για τις αεροπορικά εκτοξευόμενες εκδόσεις.
Το γράμμα που ακολουθεί τον αριθμό 84 υποδεικνύει συγκεκριμένη έκδοση και επίπεδο εξέλιξης. Αυτό σημαίνει ότι RGM-84C και UGM-84C δεν είναι διαφορετικές γενιές του πυραύλου. Είναι η έκδοση C, δηλαδή ο Block 1B, προσαρμοσμένη αντίστοιχα για εκτόξευση από πλοίο και υποβρύχιο.
Ο RGM-84C Harpoon Block 1B εισήλθε σε υπηρεσία στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Σε αντίθεση με την πρώτη έκδοση του όόλου, η οποία μπορούσε να εκτελέσει έναν τελικό ελιγμό ανόδου και κατάδυσης πάνω στον στόχο, ο Block 1B ακολουθεί χαμηλή πτήση πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας (sea skimming) μέχρι την πρόσκρουση.
Ο πύραυλος χρησιμοποιεί αδρανειακή καθοδήγηση στην ενδιάμεση φάση και ενεργοποιεί τον ενεργό ερευνητή ραντάρ στην τελική προσέγγιση. Μετά την εκτόξευση λειτουργεί αυτόνομα, χωρίς να απαιτεί συνεχή καθοδήγηση από το πλοίο.
Η απουσία του τελικού ελιγμού ανόδου κρατά τον RGM-84C χαμηλά πάνω από τη θάλασσα και μειώνει τον διαθέσιμο χρόνο αντίδρασης του στόχου. Πρόκειται, όμως, για τεχνολογία σχεδιασμένη πριν από περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες. Ο ερευνητής, η υπολογιστική ισχύς και οι δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου του Block 1B είναι σαφώς παλαιότερες από εκείνες των σύγχρονων αντιπλοϊκών πυραύλων.
Ο RGM-84G Harpoon Block 1G αποτελεί νεότερη εξέλιξη της οικογένειας και προήλθε από αναβάθμιση βλημάτων Block 1C. Διαθέτει βελτιωμένη αντοχή στα ηλεκτρονικά αντίμετρα και δυνατότητα επανάληψης της αναζήτησης ή της προσβολής, όταν ο αρχικός στόχος δεν εντοπιστεί ή χαθεί από τον ερευνητή.
Η δυνατότητα αυτή είναι σημαντική σε περιβάλλον με ισχυρές παρεμβολές, δολώματα ή πυκνή ναυτική κίνηση. Ο RGM-84G είναι επομένως ποιοτικά ανώτερος από τον RGM-84C, χωρίς να φτάνει στις δυνατότητες των σημερινών πυραύλων νέας γενιάς.
Οι πρώιμες εκδόσεις του Harpoon έχουν μήκος περίπου 4,6 μέτρα μαζί με τον επιταχυντή, διάμετρο 343 χιλιοστά και συνολικό βάρος εκτόξευσης περίπου 680 έως 690 κιλά. Η πολεμική κεφαλή έχει βάρος περίπου 221 έως 227 κιλά, ενώ η ταχύτητα παραμένει υψηλή υποηχητική.
Ο RGM-84C Block 1B εκτιμάται ότι έχει εμβέλεια περίπου 90 έως 110 χιλιομέτρων, ανάλογα με το προφίλ πτήσης και τις συνθήκες. Ο RGM-84G Block 1G, ως εξέλιξη της οικογένειας Block 1C, μπορεί να φτάσει ή να ξεπεράσει τα 120 χιλιόμετρα.
Πάντως η μεγάλη πολεμική κεφαλή παραμένει σημαντικό πλεονέκτημα του όπλου. Ένας Harpoon που θα περάσει την άμυνα του στόχου μπορεί να προκαλέσει πολύ σοβαρές ζημιές σε φρεγάτα, κορβέτα, αποβατικό ή βοηθητικό πλοίο, προκαλώντας πυρκαγιές, πλημμύρα, απώλεια αισθητήρων και ακινητοποίηση ακόμη και αν δεν επιτύχει άμεση βύθιση.
Η υποβρύχια δύναμη των UGM-84C
Το Military Balance 2026 σημειώνει πως τα υποβρύχια μας Νηρέας, Ωκεανός και τα τέσσερα Type 214 κλάσης Παπανικολής. διαθέτουν δυνατότητα εξαπόλυσης Sub-Harpoon, συγκεκριμένα το μοντέλο UGM-84C Block 1B. Αυτό χρησιμοποιεί την ίδια πολεμική κεφαλή, τον ίδιο κινητήρα και την ίδια τερματική καθοδήγηση με τον RGM-84C. Η βασική διαφορά βρίσκεται στη διαδικασία εκτόξευσης. Το βλήμα τοποθετείται σε ειδική στεγανή κάψουλα, εξέρχεται από τον τορπιλοσωλήνα και ανεβαίνει προς την επιφάνεια. Μετά την έξοδο από το νερό, η κάψουλα απορρίπτεται, ενεργοποιείται ο επιταχυντής και ο πύραυλος περνά σε πτήση χαμηλού υψομέτρου και ενεργοποιεί τον ερευνητή ραντάρ στην τελική φάση.
Η εκτόξευση ενός Sub-Harpoon προσφέρει στο υποβρύχιο τη δυνατότητα να προσβάλει πλοίο σε απόσταση πολύ μεγαλύτερη από την τυπική ακτίνα μιας τορπιλικής εμπλοκής. Όμως, η έξοδος της κάψουλας και η έναυση του πυραύλου πάνω από την επιφάνεια δημιουργούν ορατά ίχνη, τα οποία μπορούν να προδώσουν κατά προσέγγιση την θέση του υποβρυχίου.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η χρήση του όπλου σε μια κλειστή και έντονα επιτηρούμενη θάλασσα όπως το Αιγαίο απαιτεί προσεκτική επιλογή της στιγμής και της θέσης εκτόξευσης. Η επιχειρησιακή λογική και οι περιορισμοί του UGM-84 έχουν αναλυθεί σε παλαιότερη παρουσίαση του υποβρυχιακού οπλοστασίου του ΠΝ.
Για το ελληνικό Ναυτικό δεν γνωρίζουμε πόσα βλήματα είναι λειτουργικά, πόσα έχουν επαναπιστοποιηθεί και πόσα μπορεί να μεταφέρει κάθε υποβρύχιο σε μια συγκεκριμένη αποστολή. Τα υποβρύχια διαθέτουν κοινό χώρο για τορπίλες και πυραύλους και ο πραγματικός φόρτος καθορίζεται από την αποστολή, την απειλή και τη διαθεσιμότητα των όπλων. Για τον λόγο αυτό, οι UGM-84C δεν προστίθενται στον υπολογισμό μας. Πάντως ακόμη και ένας περιορισμένος αριθμός αυξάνει σημαντικά την αβεβαιότητα του αντιπάλου.
Exocet, το όπλο των Ρουσσέν και των FDI
Οι επτά ΤΠΚ κλάσης Ρουσσέν, γνωστές ως Super Vita, είναι τα ισχυρότερα μικρά πλοία επιφανείας του ΠΝ. Κάθε μία φέρει οκτώ αντιπλοϊκούς Exocet MM40, με αποτέλεσμα ο πλήρης φόρτος της κλάσης να ανέρχεται σε 56 βλήματα.
Οι Ρουσσέν συνδυάζουν μικρό σχετικά ίχνος, υψηλή ταχύτητα, σύστημα μάχης TACTICOS, τρισδιάστατο ραντάρ και ισχυρή αυτοπροστασία με RAM. Για το μέγεθός τους διαθέτουν εξαιρετικά μεγάλη ισχύ πυρός και μπορούν να αξιοποιήσουν το νησιωτικό ανάγλυφο για απόκρυψη και αιφνιδιασμό. Οι δυνατότητες και οι προοπτικές εκσυγχρονισμού τους έχουν αναλυθεί σε σχετική παρουσίαση του προγράμματος αναβάθμισης τους.
Οι πρώτες Ρουσσέν διαθέτουν Exocet MM40 Block 2 και Block 3, ενώ οι δύο τελευταίες, οι Καραθανάσης και Βλαχάκος, φέρουν τους νεότερους MM40 Block 3C. Η παραγγελία 16 Exocet MM40 Block 3C καλύπτει ακριβώς έναν πλήρη φόρτο για τις δύο τελευταίες.
Ο Exocet MM40 Block 2 έχει εμβέλεια περίπου 70 χιλιομέτρων, ενεργό ερευνητή ραντάρ, αδρανειακή ναυτιλία, προφίλ sea skimming και πολεμική κεφαλή περίπου 165 κιλών. Παρά την ηλικία του, παραμένει ιδιαίτερα επικίνδυνος στις αποστάσεις του Αιγαίου, ειδικά όταν εκτοξεύεται από ΤΠΚ που μπορούν να αξιοποιήσουν νησιά, ακτές και βραχονησίδες για απόκρυψη.
Ο Exocet MM40 Block 3 αύξησε σημαντικά την εμβέλεια και εισήγαγε δορυφορική υποβοήθηση, σύνθετο σχεδιασμό διαδρομής και δυνατότητα προσβολής σταθερών στόχων στην ξηρά. Ο νεότερος Exocet MM40 Block 3C προχωρά ακόμη περισσότερο, με εμβέλεια της τάξης των 200 έως 250 χιλιομέτρων, νέο ψηφιακό ενεργό ερευνητή στη ζώνη J, βελτιωμένη επιλεκτικότητα στόχων και ενισχυμένη αντοχή σε ηλεκτρονικά αντίμετρα.
Ο Block 3C έχει βάρος περίπου 530 κιλά, μήκος 4,7 μέτρα και διάμετρο 350 χιλιοστά. Μπορεί να προγραμματιστεί να ακολουθήσει σύνθετη πορεία με ενδιάμεσα σημεία αλλαγής κατεύθυνσης και να συμμετάσχει σε συγχρονισμένη επίθεση πολλών βλημάτων από διαφορετικές κατευθύνσεις. Πρόκειται για το ποιοτικότερο αντιπλοϊκό όπλο που διαθέτει σήμερα το ΠΝ σε μονάδες επιφανείας.
Κάθε FDI HN κλάσης Κίμων θα φέρει οκτώ Exocet MM40 Block 3C. Σήμερα, μόνο η φρεγάτα Κίμων βρίσκεται σε υπηρεσία στο ΠΝ. Η Νέαρχος προγραμματίζεται να παραδοθεί τον Οκτώβριο του 2026, ενώ η Φορμίων ακολουθεί έως το τέλος του ίδιου έτους. Αυτό σημαίνει ότι η σημερινή επιχειρησιακή δύναμη των FDI HN είναι οκτώ Exocet.
Με βάση την εκτίμηση ότι για την πρώτη τριάδα αγοράστηκε φόρτος Χ1,2, το απόθεμα αντιστοιχεί σε περίπου 29 Exocet MM40 Block 3C. Πρόκειται για 24 βλήματα ώστε να φορτωθούν πλήρως οι τρεις φρεγάτες και περίπου πέντε ως απόθεμα. Όσι για την τέταρτη FDI HN, τη Θεμιστοκλής έχει παραγγελθεί, χωρίς να έχει δημοσιοποιηθεί αντίστοιχη αγορά νέων Exocet. Οπότε τα βλήματα που έχουν παραγγελθεί υπολείπονται από τα 32 που θα απαιτούνταν για να φορτωθούν ταυτόχρονα τέσσερις FDI HN, ενώ δεν θα υπάρχει κανένα απόθεμα.
Επομένως, χρειάζεται νέα παραγγελία βλημάτων, τουλάχιστον οκτώ για τη Θεμιστοκλής αλλά στην πράξη περισσότερων, ώστε να υπάρχει απόθεμα τόσο για τις FDI και τις Ρουσσέν.
Οι παλιοί MM38 και οι Penguin των ΤΠΚ
Οι αντιπλοϊκοί Exocet MM38 έχουν αποσυρθεί εδώ και χρόνια από τις πυραυλακάτους του ΠΝ, χωρίς όμως να έχει ανακοινωθεί επίσημα η καταστροφή ή η οριστική διάθεση σε τρίτο. Αρκετοί πύραυλοι χρησιμοποιήθηκαν σε εκπαιδευτικές βολές, ενώ είναι πιθανό κάποιο απόθεμα, ακόμη και τυπικά ληγμένο, να έχει διατηρηθεί στις αποθήκες.
Οπότε δεν μπορεί να αποκλειστεί η διατήρηση ορισμένων MM38 για κάποια επιχειρησιακή «έκπληξη», είτε από παλαιότερη ναυτική πλατφόρμα είτε από κάποια εποχούμενη διάταξη εκτόξευσης στην ξηρά. Δεν υπάρχει όμως επιβεβαίωση για μια τέτοια δυνατότητα και συνεπώς οι MM38 δεν προσμετρώνται στην επιχειρησιακή δύναμη του ΠΝ.
Να αναφέρουμε εδώ πως υπάρχει η φήμη ότι οι MM38, ακόμη και όταν είχαν υπερβεί κατά πολύ το προβλεπόμενο όριο ζωής τους, απέδιδαν κανονικά στις ασκήσεις. Ο MM38 έχει εμβέλεια περίπου 40 χιλιομέτρων, βάρος 735 κιλών και πολεμική κεφαλή 165 κιλών. Χρησιμοποιεί αδρανειακή καθοδήγηση στην πορεία και ενεργό ερευνητή ραντάρ στην τελική φάση. Παρά την ηλικία του, παραμένει πύραυλος fire and forget, καθώς μετά την εκτόξευση δεν απαιτεί συνεχή καθοδήγηση από την πλατφόρμα.
Παρόμοια αβεβαιότητα υπάρχει για τους Penguin που χρησιμοποιούνταν από τις παλαιότερες Combattante IIIB. Τα βλήματα έχουν λήξει και δεν γνωρίζουμε τι έχει συμβεί με το απόθεμα, αν έχει καταστραφεί, αν έχει αποθηκευτεί ή αν μέρος του υλικού παραμένει διαθέσιμο.
Οι Penguin και οι Hellfire των ελικοπτέρων
Το ΠΝ είχε αγοράσει μικρό αριθμό Penguin Mk2 Mod 7 για τα πρώτα επτά ελικόπτερα S-70B6 Aegean Hawk, όπου ήταν η κύρια οργανική δυνατότητα αντιπλοϊκής κρούσης τους. Ο αριθμός όμως ήταν μικρός και η σημερινή κατάστασή τους δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.
Ο Penguin Mk2 Mod 7 έχει βάρος 385 κιλά, μήκος περίπου 3 μέτρα, πολεμική κεφαλή περίπου 120 κιλών και εμβέλεια μεγαλύτερη από 30 χιλιόμετρα. Χρησιμοποιεί προγραμματισμένη πτήση και παθητικό υπέρυθρο ερευνητή στην τελική φάση. Η παθητική καθοδήγηση περιορίζει την προειδοποίηση που λαμβάνει ο στόχος, καθώς το βλήμα δεν χρησιμοποιεί ενεργό ραντάρ για την τελική αναζήτηση.
Τα τρία τελευταία S-70B Aegean Hawk και τα νεότερα MH-60R Romeo μπορούν να φέρουν AGM-114 Hellfire. Ο πύραυλος έχει βάρος περίπου 45 κιλών, εμβέλεια 8 χιλιομέτρων και ημιενεργή καθοδήγηση λέιζερ. Είναι κατάλληλος για ταχύπλοα, περιπολικά, αποβατικά σκάφη και άλλους μικρούς στόχους επιφανείας.
Ο αριθμός των Hellfire που έχει προμηθευτεί το ΠΝ παραμένει άγνωστος. Η κύρια αποστολή των Aegean Hawk και των MH-60R Romeo παραμένει ο ανθυποβρυχιακός πόλεμος. Οι Penguin και οι Hellfire παρέχουν μια χρήσιμη δευτερεύουσα δυνατότητα κρούσης, η οποία επιτρέπει την προσβολή μικρών στόχων χωρίς να καταναλώνεται ένας πολύ βαρύτερος Harpoon ή Exocet.
Η εικόνα συγκεντρωτικά
Σήμερα, με μία μόνο FDI HN σε υπηρεσία, η πρώτη ομοβροντία των ενεργών μονάδων επιφανείας διαμορφώνεται ως εξής:
Όταν παραληφθούν και οι 3 ακόμη FDI θα έχουν αποσυρθεί 3 Kortenaer, οπότε ο συνολικός αριθμός θέσεων εκτόξευσης δεν αλλάζει, εφόσον βέβαια οι όποιες Kortenaer παραμείνουν θα συνεχίσουν να φέρουν αντιπλοϊκά βλήματα.
Το συνολικό εκτιμώμενο απόθεμα για τα πλοία επιφανείας είναι μεγαλύτερο από τη ομοβροντία, επειδή έχουν ήδη αγοραστεί βλήματα για τις δύο επόμενες FDI HN.
Οι αριθμοί αυτοί δεν σημαίνουν ότι το ΠΝ θα συγκεντρώσει όλα τα πλοία και θα εξαπολύσει ταυτόχρονα κάθε διαθέσιμο βλήμα. Δείχνουν, όμως, το μέγιστο θεωρητικό μέγεθος της ομοβροντίας του αντιπλοϊκού οπλοστασίου.
Τα τεχνικά χαρακτηριστικά των όπλων
Τι σημαίνουν όλα αυτά επιχειρησιακά
Το πρώτο συμπέρασμα είναι ότι το ΠΝ διαθέτει σημαντικό αριθμητικό βάθος σε αντιπλοϊκά όπλα. Οι 120 Harpoon των φρεγατών και των παλαιότερων ΤΠΚ δημιουργούν μια μεγάλη δυνατότητα κορεσμού. Οι πύραυλοι είναι παλαιότερης τεχνολογίας, όμως μια μαζική επίθεση από διαφορετικές πλατφόρμες και κατευθύνσεις παραμένει δύσκολο πρόβλημα για οποιοδήποτε σύστημα αεράμυνας πλοίου.
Το δεύτερο συμπέρασμα είναι ότι το απόθεμα είναι ανομοιογενές. Οι RGM-84C Block 1B των Combattante III και μέρους των Kortenaer είναι οι παλαιότεροι. Οι RGM-84G Block 1G των ΜΕΚΟ 200ΗΝ και πιθανώς μέρους των Kortenaer διαθέτουν καλύτερη συμπεριφορά σε ηλεκτρονικό πόλεμο και δυνατότητα επανάληψης της προσβολής. Το ίδιο συμβαίνει και με την ποικιλία των εκδόσεων Exocet.
Το τρίτο συμπέρασμα είναι η υποβρύχια διάσταση. Έξι υποβρύχια με UGM-84C αυξάνουν την απειλή πέρα από τις μονάδες επιφανείας, ακόμη και αν ο αριθμός των βλημάτων παραμένει άγνωστος.
Το τέταρτο συμπέρασμα είναι ότι η ποιοτική αιχμή έχει μετακινηθεί στον Exocet MM40 Block 3C. Οι δύο τελευταίες Ρουσσέν και οι FDI διαθέτουν το πιο προηγμένο αντιπλοϊκό όπλο του ΠΝ.
Το πέμπτο συμπέρασμα είναι ότι η στοχοποίηση είναι εξίσου σημαντική με τον αριθμό των πυραύλων. Ένας Harpoon ή ένας Exocet μπορεί να φτάσει πολύ πέρα από τον ορίζοντα του πλοίου που τον εκτοξεύει. Για την πλήρη αξιοποίηση αυτής της εμβέλειας απαιτούνται δεδομένα από ελικόπτερα, αεροσκάφη, μη επανδρωμένα συστήματα, παράκτια ραντάρ, άλλα πλοία και υποβρύχια.
Οι επάκτιες συστοιχίες παραμένουν ένα ακόμη στοιχείο αποτροπής. Το ΠΝ έχει πραγματοποιήσει βολές Exocet από ξηρά και η αξία των επάκτιων αντιπλοϊκών συστοιχιών στο Αιγαίο είναι προφανής. Ο συνολικός αριθμός των εκτοξευτών και των διαθέσιμων βλημάτων όμως δεν είναι δημοσιοποιήσιμος και δεν περιλαμβάνεται στο άθροισμα που κάνουμε.
Το μικρό απόθεμα όπλων νέας γενιάς
Η συνολική εικόνα δείχνει ότι το ΠΝ έχει πολλούς παλαιότερους πυραύλους και αισθητά λιγότερους νέας γενιάς. Και μόνο οι MM40 Block 3C παρέχουν την εμβέλεια, την αντοχή στα αντίμετρα και την ευελιξία που απαιτεί ο σύγχρονος ναυτικός πόλεμος.
Το απόθεμα των περίπου 29 Block 3C για τις τρεις πρώτες FDI HN είναι αρκετό για έναν πλήρη φόρτο και μια πολύ μικρή εφεδρεία. Σε πραγματική σύγκρουση, ο πρώτος φόρτος αποτελεί μόνο την αρχή. Πάντα θα υπαρχουν αστοχίες, αναχαιτίσεις, ηλεκτρονικός πόλεμος, τεχνικά προβλήματα και ανάγκη δεύτερης ή τρίτης προσβολής.
Η τέταρτη FDI HN εντείνει το πρόβλημα. Χωρίς πρόσθετη αγορά πυραύλων, οι τέσσερις φρεγάτες θα μοιράζονται τα ήδη υπάρχοντα βλήματα και εδώ δεν επαρκεί ούτε πείθει η λογική ότι “μια φρεγάτα FDI θα είναι πάντα σε μακρά συντήρηση, άρα φθάνουν τα βλήματα για 3 σε υπηρεσία”.Ακόμη και να φθάνουν, πάντα πρέπει να υπάρχει απόθεμα και βέβαια τακτικό σενάριο επαναφόρτωσης των σκαφών που θα πολεμούν και όχι φαντασιώσεις για μια “σύγκρουση δυο-τριών ημερών”.
Η ίδια συζήτηση θα χρειαστεί και για τους Harpoon. Η μεγάλη αριθμητική τους παρουσία είναι πολύτιμη, όμως η ηλικία των βλημάτων και των ηλεκτρονικών τους δεν μπορεί να αγνοηθεί. Και το ζήτημα της αντικατάστασης ή αναβάθμισης του αντιπλοϊκού οπλισμού τουλάχιστον των ΜΕΚΟ 200ΗΝ, έχει ήδη τεθεί στο πλαίσιο του προγράμματος εκσυγχρονισμού των φρεγατών.
Έτσι η πραγματικά σημαντική αντιπλοϊκη ικανότητα του Πολεμικού μας Ναυτικού δεν είναι για εφυσηχασμό. Θέλει ανανέωση, εισαγωγή νέων όπλων, ομοιοτυπία, πιστοποίηση και αναβάθμιση όσων παλαιότερων πάνε για “λήξη ζωής”, και βέβαια όπως είπαμε δίκτυο αισθητήρων για να τους τροφοδοτήσουν με στοιχεία βολής.
navaldefence.gr
GEOPOLITICO
Συμπτώματα Παρακμής…
Η Τουρκία διεκδικεί ξανά πρόσβαση στη δυτική αμυντική αγορά, ενώ η Ελλάδα καλείται να μετατρέψει τους εξοπλισμούς και τις συμμαχίες της σε ουσιαστική αποτροπή. Ο Θανάσης Κ. ασκεί αιχμηρή κριτική στην πολιτική της ελληνοτουρκικής «φιλίας» και θέτει το κρίσιμο ερώτημα: πώς μπορεί η Ευρώπη να οικοδομεί στρατηγική αυτονομία, όταν εξοπλίζει μια χώρα που απειλεί την Ελλάδα και την Κύπρο;
Του Θανάση Κ.
* Η Τουρκία ξαναμπαίνει, βήμα-βήμα, στη δυτική αμυντική αγορά.
Γαλλία και Τουρκία υπέγραψαν πρόσφατα έναν «οδικό χάρτη» για την αμυντική τους συνεργασία. Δεν είναι συνθήκη αμυντικής συνδρομής. Δεν είναι κάτι ανάλογο με την ελληνογαλλική συμφωνία του 2021. Δεν “δεσμεύει” τη Γαλλία να υπερασπιστεί στρατιωτικά την Τουρκία.
Ας μην υπερβάλλουμε, λοιπόν.
Αλλά ας μην το υποτιμούμε κιόλας.,,
Τα Eurofighter προχωρούν. Οι Meteor, οι γαλλικοί πύραυλοι αέρος-αέρος, ανοίγουν τον δρόμο τους προς την Τουρκία. Και η Τουρκία ξαναμπαίνει σταδιακά στην αλυσίδα της δυτικής αμυντικής βιομηχανίας.
Όχι χωρίς εμπόδια…
Τα F-35 δεν τα πήρε.
Τα 40 αμερικανικά F-16 Block 70 καθυστερούν.
Τα 79 αμερικανικά πακέτα αναβάθμισης παλαιών F-16 σε Viper εγκρίθηκαν από το Κογκρέσο, αλλά στη συνέχεια η Άγκυρα απέσυρε αυτή την αμερικανική λύση και επέλεξε να προχωρήσει στην αναβάθμιση με δικές της δυνατότητες.
Οι αμερικανικοί κινητήρες F110 για το KAAN τελικά αποδεσμεύθηκαν. Αλλά δεν αποτελούν “αναβάθμιση”. Και ο τουρκικός κινητήρας, δεν αναμένεται πριν από τις αρχές της επόμενης δεκαετίας.
Το αντι-αεροπορικό SAMP/T εξακολουθεί να συναντά γαλλικές αντιρρήσεις.
Με άλλα λόγια, η Τουρκία δεν κέρδισε τα πάντα.
Αλλά κερδίζει έδαφος.
Και αυτό είναι το σημαντικό.
Γιατί κάθε φορά που συναντά ένα εμπόδιο δεν εγκαταλείπει.
Πιέζει.
Διαπραγματεύεται.
Αλλάζει δρόμο.
Αναζητά άλλη λύση.
Υπέρ-προβάλλει κι ύστερα αξιοποιεί στο μέγιστο τη “γεωπολιτική της αξία”.
Και περιμένει την κατάλληλη στιγμή.
Έτσι λειτουργούν οι χώρες που θέλουν να γίνουν περιφερειακές δυνάμεις.
Η Ελλάδα, αντιθέτως, έχει αναλάβει έναν παράξενο ρόλο: να εξηγεί στους άλλους ότι η Τουρκία είναι… “φίλη μας”.
* Η “Διακήρυξη των Αθηνών” του Δεκεμβρίου 2023 δεν είναι συνθήκη ούτε νομικά δεσμευτική συμφωνία. Είναι πολιτική διακήρυξη φιλίας και καλής γειτονίας.
Και αυτό ακριβώς ήταν το πρόβλημα.
Γιατί η διπλωματία δεν κρίνεται μόνο από το νομικό περιεχόμενο των κειμένων.
Κρίνεται και από τα μηνύματα που εκπέμπεις.
Και το μήνυμα που εκπέμψαμε τότε ήταν σαφές:
Η Τουρκία είναι “φίλη” μας!
Την ώρα που δημιουργεί συνεχώς νέα τετελεσμένα και κλιμακώνει ασταμάτητα τις προκλήσεις σε βάρος μας.
Αφού εμείς λέμε ότι, παρ’ όλα αυτά, “η Τουρκία είναι φίλη μας”,
γιατί να μην το πιστέψουν και οι άλλοι;
Γιατί οι Γάλλοι να θεωρούν ότι υπάρχει πρόβλημα, όταν συζητούν την πώληση όπλων στην Τουρκία;
Γιατί οι Γερμανοί να διστάζουν να πουλήσουν Eurofighter;
Και, κυρίως, γιατί οι χώρες της περιοχής, που έχουν δικά τους προβλήματα με την Τουρκία, να θεωρούν την Ελλάδα “φυσικό σύμμαχο” απέναντί της;
Εμείς οι ίδιοι τους διαμηνύουμε να μη περιμένουν τίποτα από μας.
* Κι εδώ βρίσκεται η ευθύνη της κυβερνητικής πολιτικής.
Δεν είναι λάθος “να συνομιλείς” με την Τουρκία. Έτσι κι αλλιώς υπάρχουν πολλαπλοί δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ μας.
Δεν είναι λάθος να επιδιώκεις αποκλιμάκωση.
Λάθος είναι να βαφτίζεις «φιλική» μια συμπεριφορά που δεν είναι φιλική!
Και να στέλνεις παντού το λάθος μήνυμα…
Γιατί η συμπεριφορά της Τουρκίας απέναντι στην Ελλάδα δεν είναι συμπεριφορά “φίλου”.
Κι αυτό πρέπει να ειπωθεί ψύχραιμα, καθαρά και απερίφραστα.
Προς πάσαν κατεύθυνση…
* Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη.
Και αυτό πρέπει να λέγεται στην Ευρώπη ξανά και ξανά.
Η Τουρκία απειλεί δύο κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την Ελλάδα και την Κύπρο. Και κατέχει παράνομα έδαφος ενός κράτους-μέλους: Της Κύπρου…
Πώς είναι δυνατόν, λοιπόν, η Ευρώπη να εξοπλίζει την Τουρκία και ταυτόχρονα να μιλά για “ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία”;
Πώς μπορεί να θέλει να γίνει “αμυντικά ανεξάρτητη” – όταν μόνη της καθίσταται αμυντικά “ανύπαρκτη”;
Όταν απειλούνται κράτη-μέλη από τρίτη χώρα και άλλα κράτη-μέλη εξοπλίζουν την τρίτη χώρα, γεωπολιτικά δεν υπάρχει Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αυτό πρέπει να διακηρύσσει η Ελλάδα.
Σε κάθε ευρωπαϊκό συμβούλιο.
Σε κάθε Σύνοδο Κορυφής.
Στο ΝΑΤΟ.
Στα Ηνωμένα Έθνη.
Παντού.
Για να γίνει στρατηγικά αυτόνομη η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει προηγουμένως να υπάρχει. Και εξοπλίζοντας την Τουρκία την ώρα που η Τουρκία απειλεί κράτη μέλη της, η Ευρώπη αυτο-ακυρώνεται.
Αυτό δεν αφορά μόνο την Ελλάδα και την Κύπρο.
Αφορά την Ευρώπη συνολικά.
Δεν είναι “κραυγή αγωνίας” της Ελλάδας προς την Ευρώπη.
Είναι “καμπανάκι” για την Ευρώπη συνολικά.
* Και μετά υπάρχει το τρίτο, το αυτονόητο.
Η Ελλάδα πρέπει να ξαναβρεί τους φυσικούς της συμμάχους στην περιοχή.
Το Ισραήλ.
Την Αίγυπτο.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Την Ανατολική Λιβύη.
Την Ινδία.
Να τους πει καθαρά:
Η Ελλάδα είναι χώρα πρώτης γραμμής απέναντι στον τουρκικό επεκτατισμό – αναθεωρητισμό. Δεν είναι «φίλη» της τουρκικής πολιτικής.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να γίνει “αντί-τουρκική” η Πολιτική της Ελλάδας,,,
Σημαίνει ότι πρέπει να γίνει, επιτέλους, Ελληνική!
Να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της.
Να αξιοποιήσει τις δυνητικές συμμαχίες της.
Να δημιουργήσει νέες.
Να προσφέρει στους άλλους λόγο να στηρίζονται στην Ελλάδα.
Γιατί σήμερα συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο:
Όταν η Αθήνα διακηρύσσει ότι η Τουρκία είναι “φίλη” της, απογοητεύει όσους έχουν λόγους να φοβούνται την Τουρκία.
Και ενθαρρύνει άλλες χώρες να τα βρουν απευθείας με την Άγκυρα.
Γιατί να επενδύσει περισσότερο το Κάιρο στην Αθήνα, όταν η ίδια η Αθήνα διαβεβαιώνει ότι οι σχέσεις της με την Άγκυρα είναι “σχέσεις φιλίας”;
Φτάσαμε στο παράδοξο να υπερασπίζεται ο Νετανιάχου, στα Ηνωμένα Έθνη, την Ελλάδα και την Κύπρο απέναντι στις τουρκικές προκλήσεις με μεγαλύτερη καθαρότητα από εκείνη που επιδεικνύουν οι ίδιες οι ελληνικές διπλωματικές αντιπροσωπείες.
Αυτό δεν είναι εξωτερική πολιτική. Είναι αυτοϋπονόμευση.
* Και δεν είναι η πρώτη φορά.
— Στη Λιβύη, η Τουρκία μπήκε δυναμικά και άλλαξε τον συσχετισμό.
Η Γαλλία είχε τότε κοινά συμφέροντα με εμάς.
Η Αίγυπτος και τα Εμιράτα επίσης.
Η Ανατολική Λιβύη επίσης.
Εμείς;
Χαρακτηρίσαμε τον Χαφτάρ που αντιστεκόταν στην τουρκική διείσδυση “καμένο χαρτί” και “τελειωμένο”.
Τελικά οι Γάλλοι σταμάτησαν την τουρκική διείσδυση στη Λιβύη με τη βοήθεια της Αιγύπτου και των Εμιράτων.
Μετά η Τουρκία έκανε άνοιγμα στον Χαφτάρ (που οι δικοί μας φωστήρες των είχαν “τελειωμένο”). Τώρα ο υιός Χαφτάρ τα βρήκε με την Αίγυπτο και το Ισραήλ. Κι εμείς απλώς είμαστε απόντες. Γιατί όλοι μας υπολογίζουν ως “φίλους” της Τουρκίας…
— Η Γαλλία μάς είχε προτείνει συμφωνία αμυντικής συνδρομής και μας πήρε πάνω από έναν χρόνο για να απαντήσουμε.
Τελικά, χρειάστηκε η κρίση των γαλλικών υποβρυχίων με την Αυστραλία για να ανοίξει ο δρόμος προς τις Belharra και την ελληνογαλλική συμφωνία. Από “σπόντα”…
Εμείς περιμέναμε την ευκαιρία. Η ευκαιρία πέρασε από μπροστά μας. Και παρά λίγο να τη χάσουμε…
Κι ύστερα διακηρύξαμε την “φιλία μας” προς την Τουρκία και τα ακυρώσαμε όλα…
Εμείς διστάζουμε και καρκινοβατούμε!
Η Τουρκία δεν περιμένει.
Αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα…
* Δεν χρειάζεται να υπερτιμούμε την Τουρκία.
Πρέπει να πάψουμε να υποτιμούμε την Ελλάδα!
Γιατί η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα της περιοχής που ανήκει ταυτόχρονα στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ.
Έχει ναυτική θέση που δεσπόζει στην Ανατολική Μεσόγειο.
Έχει ενεργειακές, εμπορικές και στρατηγικές δυνατότητες.
Έχει ευκαιρίες.
Πολύ περισσότερες απ’ όσες αξιοποιεί.
Και αυτή είναι, ίσως, η μεγαλύτερη διαφορά μας με την Τουρκία.
Η Τουρκία συναντά εμπόδια και προσπαθεί να τα ξεπεράσει.
Εμείς συναντάμε ευκαιρίες και συχνά τις αφήνουμε να περάσουν.
Εκείνη πιέζει.
Εμείς καθησυχάζουμε.
Εκείνη διεκδικεί.
Εμείς εξηγούμε γιατί είμαστε “καλά παιδιά” – σε ένα σύγχρονο κόσμο ανάστατο, που κανείς δεν δίνει σημασία πια στα “καλά παιδιά”…
Εκείνη οικοδομεί επιρροή.
Εμείς διακηρύσσουμε «φιλία» με όσους μας απειλούν!
Εκείνη θέλει να γίνει περιφερειακή δύναμη.
Εμείς διστάζουμε, μήπως η διεκδίκηση του δικού μας ρόλου ενοχλήσει κάποιον.
Αυτό πρέπει να τελειώσει!
* Η Ελλάδα δεν χρειάζεται να γίνει επιθετική.
Χρειάζεται να γίνει παρούσα. Και Αξιόπιστη…
Δεν χρειάζεται να ψάχνει εχθρούς.
Χρειάζεται να αναγνωρίζει τους πραγματικούς φίλους της.
Δεν χρειάζεται να κόψει τις γέφυρες με την Τουρκία.
Χρειάζεται να πάψει να στρώνει μόνη της τον δρόμο στην Τουρκία.
Γιατί η Τουρκία θα συνεχίσει να πιέζει.
Θα συνεχίσει να αναζητά όπλα.
Θα συνεχίσει να εκμεταλλεύεται τις αντιθέσεις των μεγάλων δυνάμεων.
Θα συνεχίσει να διεκδικεί.
Και αν εμείς συνεχίσουμε να αποκαλούμε
«φιλία» την υποχώρηση,
«σταθερότητα» την αδράνεια
και «επιτυχία» την απουσία κρίσης,
κάποια στιγμή θα ανακαλύψουμε κάτι πολύ δυσάρεστο:
η Τουρκία θα έχει γίνει περιφερειακός ηγεμόνας — κι εμείς θα έχουμε αυτοϋποβιβαστεί σε παρατηρητή της δικής μας ανυπαρξίας.
Μαζί, και της ανυπαρξίας της Ευρώπης…
Οι ευκαιρίες δεν χάνονται όλες μαζί.
Χάνονται μία-μία.
Μέχρι να μην υπάρχουν άλλες.
Και τότε θα είναι πολύ αργά.
* Η “Συμφωνία των Αθηνών” που τώρα έχει οριστικά χρεοκοπήσει,
– αλλά ακόμα δεν έχει οριστικά εγκαταλειφθεί – δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό.
Είναι ένα ακόμα σύμπτωμα της Παρακμής του πολιτικού συστήματος, για την οποία μίλησε χθες και ο Αντώνης Σαμαράς.
Η Ελλάδα αγοράζει Belharra και Rafale, αλλά την ίδια στιγμή παραιτείται από την υπεράσπιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων (ορίζει την “κόκκινη γραμμή” στα 6 μίλια!) και διακηρύσσει τη… “φιλία” της με εκείνους που της τα καταπατούν. Την ίδια στιγμή ξεπλένει την Τουρκία, ώστε να εξοπλιστεί κι εκείνη με οπλικά συστήματα που πριν δεν της τα έδιναν.
Η Ελλάδα ακυρώνει την Αποτροπή της και απογοητεύει συνεχώς δυνητικούς συμμάχους της στην περιοχή.
Η Ελλάδα δεν αξιοποιεί ούτε τις δυνατότητές που έχει
ούτε τις ευκαιρίες που της παρουσιάζονται.
Ούτε οικονομικά, ούτε διπλωματικά, ούτε γεωπολιτικά.
* Κι αν πάμε ακόμα βαθύτερα: Στην Ελλάδα το πολιτικό σύστημα δεν εκπροσωπεί τη χώρα στο εξωτερικό, αλλά το “Εξωτερικό”μέσα στη χώρα!
Δεν οικοδομεί συμμαχίες έναντι κοινού εχθρού.
Αναζητεί προστάτες! Που εμφανίζονται όλο και πιο απρόθυμοι…
Και δεν θέλει ούτε να εμπνεύσει ούτε να εκπροσωπήσει τους Έλληνες.
Επιδιώκει απλώς να τους “ελέγξει”.
Και γι’ αυτό απογοητεύει όλο και περισσότερους.
Να τους ελέγξει για λογαριασμό μιας “δυτικής πολιτικής” που είτε είναι βαθιά διχασμένη, είτε έντονα αμφισβητούμενη στο εσωτερικό των χωρών της Δύσης.
Η Ελλάδα θα μπορούσε να είναι “Προπύργιο” της Ευρώπης και της Δύσης στην περιοχή – και γίνεται η “Αχίλλειος πτέρνα” της.
Και η Ευρώπη θα μπορούσε να είναι η “ατμομηχανή” της Δυτικής επιρροής στον κόσμο – και κοντεύει να γίνει η “μαύρη Τρύπα” της Δύσης.
Ό,τι άλλο συμβεί δίπλα μας ή γύρω μας,
η Ελλάδα πρέπει να σταθεί όρθια στα πόδια της
και να σταματήσει τον κατήφορο της Παρακμής της…
Κι ίσως έτσι βοηθήσουμε πραγματικά, την αληθινή Ευρώπη.
Αλλά για την ώρα πρέπει να σώσουμε τους εαυτούς μας.
Είναι πιο “επείγον” απ’ ό,τι φανταζόμαστε
και λιγότερο “ανέφικτο” απ’ ό,τι προσπαθούν να μας πείσουν…
Αναλύσεις
Επιπτώσεις συνεχών παρατάσεων επαναφοράς ελέγχου εσωτερικών συνόρων στη λειτουργία του Σένγκεν
Οι διαδοχικές παρατάσεις των γερμανικών συνοριακών ελέγχων δοκιμάζουν στην πράξη την ελεύθερη κυκλοφορία στον χώρο Σένγκεν. Με το Βερολίνο να επικαλείται μεταναστευτικές πιέσεις και απειλές για τη δημόσια ασφάλεια, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά επαρκέστερη τεκμηρίωση και σταδιακή άρση των ελέγχων, το ερώτημα γίνεται επιτακτικό: πότε ένα προσωρινό μέτρο αρχίζει να μετατρέπεται σε μόνιμο καθεστώς;
Το καθεστώς της επαναφοράς/παράτασης του ελέγχου των συνόρων στα εσωτερικά σύνορα των Κρατών – Μελών Schengen διέπεται από το άρθρο 25 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/399, όπως τροποποιήθηκε από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1717, συγκεκριμένα:
Όταν απαιτείται άμεση δράση για «απρόβλεπτες απειλές», ένα Κράτος-Μέλος μπορεί να επαναφέρει ελέγχους μέγιστης αρχικής διάρκειας ως ένα μήνα. Αν η απειλή επιμένει, μπορεί να παραταθεί με ανώτατο συνολικό όριο τους τρεις μήνες.
Για «προαναγγελλόμενες ή αναμενόμενες απειλές», η αρχική επαναφορά μπορεί να γίνει για χρονικό διάστημα μέγιστης διάρκειας έξι μηνών. Κάθε παράταση μπορεί να διαρκεί ως έξι μήνες, με ανώτατο συνολικό όριο τα δύο έτη.
Σ’ εξαιρετικές περιπτώσεις, όπου η «σοβαρή απειλή» επιμένει μετά το πέρας των δύο ετών, επιτρέπεται η παράταση των ελέγχων για επιπλέον έξι μήνες κάθε φορά, με απόλυτο μέγιστο όριο το ένα επιπλέον έτος (συνολικά 3 έτη). Ωστόσο, αυτό απαιτεί ειδική κοινοποίηση, επικαιροποιημένη εκτίμηση κινδύνου και ενεργοποιεί αυστηρότερο έλεγχο αναλογικότητας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Οι έλεγχοι πρέπει να επιβάλλονται μόνο ως έσχατη ανάγκη. Τα Κράτη-Μέλη υποχρεούνται πλέον:
• Ν’ αποδεικνύουν ότι εξέτασαν εναλλακτικά μέτρα, όπως η αυξημένη αστυνομική συνεργασία ή οι στοχευμένοι έλεγχοι σε παραμεθόριες ζώνες αντί για πλήρεις συνοριακούς ελέγχους.
• Να υποβάλλουν λεπτομερή εκτίμηση κινδύνου (risk assessment) που να δικαιολογεί ότι η κλίμακα και διάρκεια των ελέγχων δεν υπερβαίνουν το απολύτως απαραίτητο.
Αν οι έλεγχοι παρατείνονται για περισσότερους από δώδεκα μήνες συνολικά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποχρεούται (άρθρο 27α) να εκδώσει επίσημη γνώμη (opinion), ενώ δύναται να ξεκινήσει και διαδικασία διαβούλευσης μεταξύ των εμπλεκόμενων Κρατών-Μελών.
Η γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περιλαμβάνει τουλάχιστον:
• αξιολόγηση του κατά πόσο η επαναφορά ή η επέκταση του ελέγχου συνόρων στα εσωτερικά σύνορα συμμορφώνεται με τις αρχές της αναγκαιότητας και αναλογικότητας
• αξιολόγηση του κατά πόσο διερευνήθηκαν επαρκώς εναλλακτικά μέτρα για την αντιμετώπιση της σοβαρής απειλής.
Επαναφορά ελέγχου στα κοινά της χερσαία (εσωτερικά) σύνορα της Γερμανίας
Από το Σεπτέμβριο 2024, η Γερμανία επανέφερε τους ελέγχους στα κοινά της χερσαία (εσωτερικά) σύνορα με Γαλλία, Λουξεμβούργο, Βέλγιο, Ολλανδία, Δανία, Ελβετία, Αυστρία, Τσεχία και Πολωνία και τους διατήρησε με διαδοχικές εξάμηνες παρατάσεις, λόγω μεταναστευτικών πιέσεων, πίεσης στο σύστημα υποδοχής ασύλου, λαθρεμπορίου και πιέσεων στη δημόσια ασφάλεια.
Στις 02 Ιουνίου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε γνώμες για εννέα χώρες, μεταξύ αυτών και για τη Γερμανία [έγγραφο C (2026) 3557], με τις οποίες είχε εκφράσει επιφυλάξεις για την αναγκαιότητα και αναλογικότητα των ελέγχων σ’ όλα τα εσωτερικά σύνορα χωρίς διάκριση, συστήνοντας τη σταδιακή κατάργησή τους.
Ειδικά για τη Γερμανία, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκρινε ότι οι κοινοποιήσεις (παράτασης επαναφοράς ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα) δεν τεκμηριώνουν επαρκώς γιατί χρειάζονται έλεγχοι σ’ όλα τα κοινά χερσαία σύνορα χωρίς διάκριση, γιατί επιλέγονται εξάμηνες περίοδοι κι όχι συντομότερες, ούτε γιατί δεν αρκούν εναλλακτικά μέτρα (π.χ. στοχευμένοι αστυνομικοί έλεγχοι). Συνέστησε σταδιακή κατάργηση των εσωτερικών ελέγχων, ωστόσο δεν διαπίστωσε ρητά ότι οι έλεγχοι αυτοί είναι ασύμβατοι με το δίκαιο της Ένωσης και, συνεπώς, δεν τους σταμάτησε.
Η τελευταία παράταση (16/09/2026 – 15/03/2027), κοινοποιήθηκε τον Αύγουστο 2026 στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στ’ άλλα Κράτη-Μέλη από το Γερμανό Υπουργό Εσωτερικών Alexander Dobrindt, μ’ επίσημη αιτιολογία τις συνεχιζόμενες σοβαρές απειλές για τη δημόσια ασφάλεια και τάξη, λόγω: υψηλών επιπέδων παράνομης μετανάστευσης, πίεσης στο σύστημα υποδοχής ασύλου, καθώς και της επίδρασης της διεθνούς κατάστασης ασφαλείας (πόλεμος Ρωσίας – Ουκρανίας, κατάσταση στη Μέση Ανατολή και στην Κεντρική Ασία).
Η παράταση αυτή καταχωρήθηκε στο Μητρώο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ισχύει. Η διατύπωση «ισχύει αν δεν αντιταχθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή» είναι δημοσιογραφική.
Νομικά, το μέτρο ενεργοποιείται με την κοινοποίηση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί ν’ ασκήσει διαδικασία παράβασης, αλλά ως τώρα δεν έχει μπλοκάρει τις παρατάσεις της επαναφοράς ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα της Γερμανίας.
Με αφορμή τις διαδοχικές παρατάσεις που έχουν σημειωθεί στην επαναφορά ελέγχων στα εσωτερικά (κοινά χερσαία) σύνορα της Γερμανίας με τις εννέα γειτονικές της χώρες, εγείρονται γενικοί και σοβαροί προβληματισμοί:
• Αρχικά, οι συνεχείς παρατάσεις επαναφοράς των εσωτερικών ελέγχων και, συνεπώς της αναστολής λειτουργίας του Σένγκεν στο συγκεκριμένο είδος συνόρων (εν προκειμένω στα χερσαία σύνορα) για διάστημα δύο ετών, με πιθανότητα να διευρυνθεί συνολικά σε 3 έτη (ήδη το Μάρτιο 2027 θα είναι 2,5 χρόνια επαναφοράς εσωτερικών ελέγχων) εγείρουν θεμελιώδεις και σοβαρές αιτιάσεις αμφισβήτησης της ομαλής κι εύρυθμης λειτουργίας του χώρου Σένγκεν, καθώς και της βασικής φιλοσοφίας του χώρου Σένγκεν «ως χώρου ελευθερίας ασφάλειας και δικαιοσύνης», λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι όπως προαναφέρθηκε, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι Γερμανικές Αρχές δεν αιτιολόγησαν επαρκώς: την ανάγκη ελέγχων στα κοινά χερσαία σύνορα της Γερμανίας μ’ όλες τις γειτονικές της χώρες, χωρίς διάκριση, γιατί επέλεξαν εξάμηνες κι όχι συντομότερες περιόδους, καθώς και γιατί δεν αρκούν εναλλακτικά μέτρα αντί για συνεχόμενες παρατάσεις επαναφοράς των εσωτερικών ελέγχων
• Αν «οποιεσδήποτε σοβαρές απειλές στα σύνορα» δεν αιτιολογούνται κατάλληλα ή δεν είναι δυνατό ν’ αντιμετωπιστούν σε διάστημα έξι μηνών ή ενός έτους, από τις αρχές μίας χώρας όπως η Γερμανία των 85 εκατ. κατοίκων, η οποία διαθέτει επαρκή αριθμό αστυνομικών και συνοριοφυλάκων σ’ όλα τα σύνορά της (εξωτερικά κι εσωτερικά), τότε τίθενται στο τραπέζι γενικοί προβληματισμοί για τη συνολική κι εύρυθμη λειτουργία του χώρου Σένγκεν, ειδικά όσον αφορά μικρότερα Κράτη-Μέλη σε πληθυσμό, υποδομές/δυνατότητες/μέσα και προσωπικό επιβολής του νόμου
• Ενώ η Γερμανία διατηρεί, από το Σεπτέμβριο 2024, την επαναφορά ελέγχων στα κοινά χερσαία της (εσωτερικά) σύνορα με γειτονικά Κράτη – Μέλη, λόγω μεταναστευτικών πιέσεων, πίεσης στο σύστημα υποδοχής ασύλου, λαθρεμπορίου και πιέσεων στη δημόσια ασφάλεια, η Ελλάδα, παρότι τη θερινή περίοδο 2025 επικαλέστηκε «κατάσταση ανωτέρας βίας», λόγω των αυξημένων προσφυγικών – μεταναστευτικών ροών δια θαλάσσης, από την Ανατολική Λιβύη στα νησιά Γαύδο και Κρήτη, καθώς και της συνακόλουθης μεγάλης πίεσης στο εθνικό μας σύστημα υποδοχής και ασύλου (με την πίεση αυτή στο σύστημα υποδοχής και ασύλου μάλιστα να εκδηλώνεται και φέτος κατά τη θερινή περίοδο 2026), δεν αιτήθηκε την επαναφορά ελέγχων στα εσωτερικά της σύνορα
• Με βάση πρόσφατα περιστατικά επιθέσεων, από υπηκόους τρίτων χωρών, στη Γερμανία αλλά και σε άλλα Κράτη – Μέλη ΕΕ, σε ανυποψίαστους πολίτες, η παραβατικότητα κάποιων από τους οποίους ήταν ήδη γνωστή στις αρχές επιβολής του νόμου, είναι προφανές ότι η αποτελεσματικότητα των ελέγχων στα σύνορα συνδέεται άμεσα με το επίπεδο και την ποιότητα της εσωτερικής ασφάλειας των Κρατών – Μελών ΕΕ, ενώ εγείρονται επίσης ερωτήματα γιατί αυτοί κυκλοφορούσαν ελεύθεροι ή γιατί δεν είχαν απελαθεί από την ΕΕ.
GEOPOLITICO
Το καλωσόρισμα της Γκίλφοϊλ στον Ρούμπιο και το like στην παρέμβαση Σαμαρά
Η Αμερικανίδα πρέσβης προβάλλει άμυνα, ενέργεια και επενδύσεις ως προτεραιότητες της επίσκεψης Ρούμπιο. Εντύπωση προκάλεσε η διαδικτυακή αντίδρασή της σε ανάρτηση με την κριτική του πρώην πρωθυπουργού.
Τη στρατηγική σημασία της επίσκεψης του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα υπογράμμισε η πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ, συνδέοντας τον 6ο Στρατηγικό Διάλογο των δύο χωρών με την αμυντική συνεργασία, την ενέργεια, το εμπόριο και τις επενδύσεις.
Σε ανάρτησή της το βράδυ της Τρίτης 6 Οκτωβρίου, η Αμερικανίδα πρέσβης καλωσόρισε τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, ο οποίος ηγείται της αμερικανικής αντιπροσωπείας, και χαρακτήρισε την επίσκεψη ένδειξη της ισχύος της διμερούς συμμαχίας.
«Η εταιρική σχέση ΗΠΑ–Ελλάδας δεν ήταν ποτέ ισχυρότερη», ανέφερε, τονίζοντας ότι οι δύο χώρες εργάζονται για ένα ασφαλέστερο και ευημερούν μέλλον, τόσο για τις ίδιες όσο και για την περιοχή.
Οι προτεραιότητες της Ουάσιγκτον
Η Γκιλφόιλ ενέταξε την επίσκεψη Ρούμπιο στην προώθηση των προτεραιοτήτων του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, κατονομάζοντας τρεις βασικούς τομείς: την αμυντική συνεργασία, το εμπόριο και τις επενδύσεις, καθώς και την ενεργειακή συνεργασία.
Η αναφορά της αποτυπώνει το εύρος της ατζέντας του Στρατηγικού Διαλόγου. Πέρα από τις διπλωματικές επαφές, η αμερικανική πλευρά δίνει έμφαση στις οικονομικές και ενεργειακές σχέσεις, παράλληλα με τη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας.
Η ίδια σημείωσε ότι η παρουσία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών υπογραμμίζει τη δύναμη της συμμαχίας και την κοινή δέσμευση για την περαιτέρω ανάπτυξή της.
Το like στην ανάρτηση για τον Σαμαρά
Παράλληλα, ενδιαφέρον προκάλεσε μια διαφορετική κίνηση της πρέσβεως στα κοινωνικά δίκτυα: το like σε ανάρτηση που παρουσίαζε την κριτική του Αντώνη Σαμαρά για τη Βόρεια Μακεδονία και τις ελληνοβουλγαρικές σχέσεις.
Στην ανάρτηση περιλαμβάνονταν οι θέσεις του πρώην πρωθυπουργού για τις δηλώσεις της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σχετικά με την ταυτότητα, τη γλώσσα και τον πολιτισμό της Βόρειας Μακεδονίας.
Ο Αντώνης Σαμαράς είχε επίσης επικρίνει τη συμφωνία που συνέδεσε την επιστροφή 48 εκκλησιαστικών κειμηλίων στην Ελλάδα με την παράδοση των λειψάνων του τσάρου Σαμουήλ στη Βουλγαρία. Υποστήριξε ότι η Αθήνα όφειλε να διεκδικήσει το σύνολο των θρησκευτικών θησαυρών που αφαιρέθηκαν κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, κάνοντας λόγο για υποχώρηση της ελληνικής πλευράς.
Η Γκιλφόιλ ακολουθεί, μεταξύ άλλων πολιτικών προσώπων, και τον λογαριασμό του πρώην πρωθυπουργού. Ο λόγος του συγκεκριμένου like, ωστόσο, δεν έχει διευκρινιστεί. Η διαδικτυακή αντίδραση δεν αρκεί για να συναχθεί ότι η πρέσβης υιοθετεί το σύνολο των θέσεων της ανάρτησης ή ότι αυτές εκφράζουν την επίσημη αμερικανική πολιτική.
Το σαφές δημόσιο μήνυμά της αφορά την ενίσχυση της ελληνοαμερικανικής συνεργασίας. Η επίσκεψη Ρούμπιο και οι εργασίες του Στρατηγικού Διαλόγου αποτελούν το πεδίο στο οποίο αυτό το μήνυμα καλείται να αποκτήσει συγκεκριμένο περιεχόμενο.
Συμπτώματα Παρακμής…
Η Τουρκία διεκδικεί ξανά πρόσβαση στη δυτική αμυντική αγορά, ενώ η Ελλάδα καλείται να μετατρέψει τους εξοπλισμούς και τις συμμαχίες...
Επιπτώσεις συνεχών παρατάσεων επαναφοράς ελέγχου εσωτερικών συνόρων στη λειτουργία του Σένγκεν
Οι διαδοχικές παρατάσεις των γερμανικών συνοριακών ελέγχων δοκιμάζουν στην πράξη την ελεύθερη κυκλοφορία στον χώρο Σένγκεν. Με το Βερολίνο να...
Παρουσίαση του βιβλίου «Στέλιος Καζαντζίδης: Δεν με σβήνει κανένας» στη Βέροια την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου
Η παρουσίαση θα πραγματοποιηθεί στην Αντωνιάδειο Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, στη Σκηνή «Οδυσσέας Γωνιάδης», με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.
Ελληνική NAVTEX για αεροναυτική άσκηση στη θάλασσα του Καστελλόριζου
Αεροναυτική άσκηση χωρίς πυρά, νοτιοανατολικά της Ρόδου και στις θαλάσσιες προσβάσεις του συμπλέγματος του Καστελλόριζου
Η αναφορά του Γεραπετρίτη στην Κύπρο μπροστά στον Ρούμπιο! “Αναγκαία η λύση επανένωσης”
Ο κ. Γεραπετρίτης υπογράμμισε ιδιαίτερα τη σημασία της Κύπρου για την περιφερειακή ασφάλεια, τονίζοντας την ανάγκη επανένωσης της νήσου με...
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας