Ο Επισμηναγός ε.α. Στέφανος Καραβίδας εκτίμησε ότι η συζήτηση γύρω από τα τουρκικά εξοπλιστικά προγράμματα συχνά κινείται ανάμεσα στην υπερβολή και την υποτίμηση, τονίζοντας πως η πραγματικότητα βρίσκεται κάπου στη μέση. Αναφερόμενος στο υπό ανάπτυξη τουρκικό μαχητικό KAAN (TF-X), σημείωσε ότι δεν πρόκειται για ένα θεωρητικό πρόγραμμα, καθώς ήδη πραγματοποιούνται πτητικές δοκιμές με πρωτότυπα αεροσκάφη.

Όπως ανέφερε, ακόμη και αν υλοποιηθεί μόνο μέρος των τουρκικών σχεδιασμών, η εξέλιξη αυτή θα πρέπει να απασχολήσει σοβαρά την Ελλάδα, καθώς το νέο αεροσκάφος θα μπορεί να μεταφέρει οπλικά συστήματα αέρος-αέρος και αέρος-εδάφους, ενισχύοντας κυρίως το αριθμητικό ισοζύγιο αεροπορικής ισχύος υπέρ της Τουρκίας.

Ο κ. Καραβίδας επισήμανε ότι οι πρόσφατες πολεμικές συγκρούσεις στην Ουκρανία, στη Μέση Ανατολή και γύρω από το Ιράν απέδειξαν πως, πέρα από την τεχνολογική υπεροχή, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν και οι αριθμοί, ιδιαίτερα σε πολεμικές αναμετρήσεις μεγάλης διάρκειας.

Σύμφωνα με την εκτίμησή του, έως το τέλος της δεκαετίας η Τουρκία ενδέχεται να διαθέτει περίπου 300 μαχητικά αεροσκάφη, συμπεριλαμβανομένων εκσυγχρονισμένων F-16, Eurofighter και του υπό ανάπτυξη KAAN, ενώ παράλληλα επενδύει σε εγχώρια ραντάρ ηλεκτρονικής σάρωσης, νέα δίκτυα διοίκησης και ελέγχου και εγχώρια προγράμματα εκσυγχρονισμού των F-16.

Αντίθετα, όπως είπε, η ελληνική Πολεμική Αεροπορία αναμένεται να διαθέτει περίπου 170 έως 200 αεροσκάφη, μεταξύ αυτών F-16 Viper, Rafale και F-35, γεγονός που -κατά την άποψή του- δημιουργεί αριθμητική ανισορροπία, ακόμη κι αν η Ελλάδα διατηρεί ποιοτική υπεροχή.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι η Ελλάδα δεν θα πρέπει να εφησυχάζει, επισημαίνοντας πως υπάρχουν ενδείξεις ότι η Τουρκία έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο σε κρίσιμους τομείς, όπως τα ραντάρ ηλεκτρονικής σάρωσης, η αντοχή υλικών και τα ηλεκτρονικά συστήματα. «Ακόμη και τα μισά από όσα έχουν ανακοινώσει να ισχύουν, πρόκειται για σοβαρή εξέλιξη», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Κύπρος θα πρέπει να ενταχθεί στον συνολικό σχεδιασμό του αεροπορικού ισοζυγίου Ελλάδας-Τουρκίας, υποστηρίζοντας ότι δεν αρκεί η ποιοτική υπεροχή των ελληνικών αεροσκαφών, αλλά απαιτείται και επαρκής αριθμός μέσων ώστε να μπορούν να καλυφθούν ταυτόχρονα οι ανάγκες στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Αναφερόμενος στην ανάπτυξη τουρκικού κινητήρα για το KAAN, εξήγησε ότι η κατασκευή κινητήρα αποτελεί μία από τις δυσκολότερες τεχνολογικές προκλήσεις στην αεροναυπηγική. Εκτίμησε ότι, σύμφωνα με τον τουρκικό σχεδιασμό, ο εγχώριος κινητήρας δεν αναμένεται να ωριμάσει πριν από τα μέσα της επόμενης δεκαετίας, ενώ προσωπικά εμφανίστηκε επιφυλακτικός ως προς τα σχετικά χρονοδιαγράμματα. Ωστόσο, τόνισε ότι οι πρώτες εκδόσεις του αεροσκάφους μπορούν να αξιοποιήσουν υπάρχοντες κινητήρες, γεγονός που επιτρέπει στο πρόγραμμα να συνεχίσει την ανάπτυξή του.

Σε ό,τι αφορά την πιθανή έγκριση πώλησης μαχητικών Lockheed Martin F-35 Lightning II στην Τουρκία, ο κ. Καραβίδας εκτίμησε ότι η διαδικασία στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι ιδιαίτερα σύνθετη, καθώς απαιτούνται συγκεκριμένες κοινοβουλευτικές διαδικασίες. Σημείωσε, ωστόσο, ότι ακόμη και στην περίπτωση αντιδράσεων από το Κογκρέσο, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ διαθέτει τη δυνατότητα άσκησης βέτο, γεγονός που δυσκολεύει την ανατροπή μιας τέτοιας απόφασης. Για τον λόγο αυτό εξέφρασε την εκτίμηση ότι, τελικά, η διαδικασία ενδέχεται να προχωρήσει.

Τέλος, σχολίασε πρόσφατο περιστατικό σε αεροπορική έκθεση στην Τουρκία, όπου η παρουσία Έλληνα αξιωματικού στον ίδιο χώρο με εκπρόσωπο του ψευδοκράτους προκάλεσε αντιδράσεις. Όπως είπε, δημιουργήθηκαν υπερβολικές εντυπώσεις περί έμμεσης αναγνώρισης του ψευδοκράτους, κάτι που -κατά την άποψή του- δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, υποστηρίζοντας ότι ο Έλληνας αξιωματικός βρισκόταν εκεί αποκλειστικά για συλλογή πληροφοριών και ότι δεν προκύπτει κανένα ζήτημα αναγνώρισης.

ΠΗΓΗ: SigmaLive

Στις νέες μορφές πολέμου, την απειλή των drones, τη «Γαλάζια Πατρίδα» και την ανάγκη η Ελλάδα να περάσει από την αμυντική αμηχανία σε οργανωμένη εθνική στρατηγική αναφέρθηκε ο Σάββας Καλεντερίδης στην παρέμβασή του στο OPEN.

Αφορμή της συζήτησης αποτέλεσε το θέμα της λεγόμενης ελληνικής «αντι-drone ασπίδας» και των οχυρωματικών έργων στα ελληνικά νησιά, με φόντο τα διδάγματα από τους πολέμους στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή.

Ο Σάββας Καλεντερίδης υπογράμμισε ότι τα κλασικά αντι-drone συστήματα έχουν πλέον περιορισμένη αξία απέναντι στα drones που καθοδηγούνται μέσω οπτικής ίνας, καθώς αυτά δεν μπορούν να εξουδετερωθούν εύκολα με ηλεκτρονικό πόλεμο. Όπως σημείωσε, η βασική απάντηση για τα ελληνικά νησιά, τον Έβρο και κάθε κρίσιμη στρατιωτική υποδομή είναι η υπογειοποίηση.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η εμπειρία της Ουκρανίας δείχνει ότι ο σύγχρονος πόλεμος έχει αλλάξει ριζικά. Οι μεγάλες μονάδες, οι κλασικοί σχηματισμοί και οι συγκεντρώσεις προσωπικού γίνονται ευάλωτοι στόχοι, καθώς το πεδίο της μάχης επιτηρείται συνεχώς από αέρος. Πλέον, μικρές ομάδες και φθηνά μη επανδρωμένα μέσα μπορούν να προκαλέσουν δυσανάλογα μεγάλο αποτέλεσμα.

Στη συνέχεια, η συζήτηση πέρασε στις δηλώσεις του Ταγίπ Ερντογάν και του κυβερνητικού του εταίρου, Ντεβλέτ Μπαχτσελί, με ιδιαίτερη αναφορά στη «Γαλάζια Πατρίδα». Ο Καλεντερίδης ήταν ιδιαίτερα αιχμηρός, χαρακτηρίζοντας τον Μπαχτσελί έκφραση του τουρκικού βαθέος κράτους και όχι απλώς έναν πολιτικό αρχηγό.

Όπως είπε, το κρίσιμο σημείο είναι ότι η Τουρκία δίνει τεράστια βαρύτητα στις θάλασσες. Κατά τον Καλεντερίδη, η Ελλάδα δεν έχει ακόμη αντιληφθεί πλήρως ή ορισμένοι κάνουν ότι δεν αντιλαμβάνονται τον πραγματικό στρατηγικό σχεδιασμό της Άγκυρας, που είναι η «Γαλάζια Πατρίδα».

Άσκησε επίσης σκληρή κριτική στη Διακήρυξη των Αθηνών, την οποία χαρακτήρισε, κατά την άποψή του, πολιτικό αυτοχειριασμό, υποστηρίζοντας ότι μετά την παραδοχή του Χακάν Φιντάν περί νομοσχεδίου για τη «Γαλάζια Πατρίδα», η Ελλάδα όφειλε να έχει αντιδράσει πιο αποφασιστικά.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στο ζήτημα της ιστορικής μνήμης. Ανέφερε ότι η Τουρκία προσπαθεί να εμφανιστεί ως δύναμη δικαιοσύνης και ανθρωπισμού, ενώ η πραγματική της ιστορία, όπως είπε, είναι γεμάτη κατακτήσεις, βίαιους εκτουρκισμούς, εξισλαμισμούς, γενοκτονίες και αποικιοκρατικές πρακτικές.

Στο ίδιο πλαίσιο, υποστήριξε ότι η Ελλάδα δεν έχει αξιοποιήσει επαρκώς τη δημόσια διπλωματία. Τόνισε ότι τα ζητήματα της Γενοκτονίας, της Κύπρου, των διώξεων των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης και της Ανατολικής Θράκης θα έπρεπε να τίθενται συστηματικά σε διεθνή φόρα, σε συνόδους κορυφής, στον ΟΗΕ και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Κατά τον Καλεντερίδη, η Ελλάδα δεν πρέπει να λειτουργεί συνεχώς πυροσβεστικά. Χρειάζεται εθνικό σχέδιο, στρατηγική και αξιοποίηση του ελληνισμού της διασποράς. Όπως είπε, οι ελληνικές κοινότητες στο εξωτερικό θα μπορούσαν να αποτελέσουν τεράστιο εργαλείο δημόσιας διπλωματίας, εφόσον υπήρχε κεντρικός σχεδιασμός.

Κλείνοντας, προειδοποίησε ότι αν η Τουρκία ψηφίσει νόμο για τη «Γαλάζια Πατρίδα» και αυτός δώσει συγκεκριμένες αποστολές στο τουρκικό ναυτικό, στην ακτοφυλακή και στις κρατικές υπηρεσίες, τότε η ένταση δεν θα μείνει στη θεωρία, αλλά θα εμφανιστεί στο πεδίο, στο Αιγαίο. Και εκεί, όπως είπε, ελλοχεύει ο κίνδυνος κρίσης ή και κάτι μεγαλύτερου.

Ανησυχία στην Ευρώπη προκαλεί αποκλειστικό ρεπορτάζ του Reuters, σύμφωνα με το οποίο η Κίνα παρείχε μυστική στρατιωτική εκπαίδευση σε ρωσικές δυνάμεις το 2025, με άμεση εμπλοκή υψηλόβαθμων αξιωματικών και από τις δύο πλευρές.

Σύμφωνα με δύο Ευρωπαίους αξιωματούχους και διαβαθμισμένα έγγραφα που επικαλείται το πρακτορείο, η εκπαίδευση εγκρίθηκε προσωπικά από τον Ρώσο υπουργό Άμυνας Αντρέι Μπελούσοφ και πραγματοποιήθηκε σε εγκαταστάσεις του κινεζικού Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο γεγονός ότι μέρος του προγράμματος αφορούσε εκπαίδευση σε ζητήματα ραδιολογικής, χημικής και βιολογικής προστασίας. Ρώσοι στρατιωτικοί φέρονται να εκπαιδεύτηκαν σε χημική και ραδιενεργή αναγνώριση, προστασία συστημάτων αερισμού από μόλυνση και διαδικασίες αντιμετώπισης απειλών υψηλής επικινδυνότητας.

Κατά Ευρωπαίο αξιωματούχο, η φύση αυτής της εκπαίδευσης δείχνει ότι η συνεργασία Μόσχας–Πεκίνου δεν περιορίζεται σε τυπικές στρατιωτικές ανταλλαγές, αλλά έχει σαφώς στρατηγικό χαρακτήρα, με άμεση σύνδεση με τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Το Reuters αναφέρει ότι τον Νοέμβριο περίπου 200 Ρώσοι στρατιωτικοί εκπαιδεύτηκαν στην Κίνα, ενώ μέρος αυτών φέρεται να έχει ενταχθεί έκτοτε στις επιχειρήσεις στην Ουκρανία. Η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ, Κάγια Κάλας, δήλωσε στις 15 Ιουνίου ότι οι Βρυξέλλες επιβεβαίωσαν μέσω δικών τους καναλιών πως η εκπαίδευση πραγματοποιήθηκε.

Το Πεκίνο απορρίπτει τους ισχυρισμούς ως «εντελώς αβάσιμους», επιμένοντας ότι η θέση του για την ουκρανική κρίση παραμένει σταθερή και ουδέτερη. Τα υπουργεία Άμυνας Ρωσίας και Κίνας δεν απάντησαν στα αιτήματα σχολιασμού του Reuters.

Στα έγγραφα που επικαλείται το πρακτορείο κατονομάζονται, μεταξύ άλλων, ο Ρώσος υποστράτηγος Ρουστάμ Χουσάινοφ και ο Κινέζος ανώτερος συνταγματάρχης Σουν Νταγιούν ως υπογράφοντες συμφωνίας που αποτέλεσε τη βάση της εκπαίδευσης. Επικεφαλής της ρωσικής αντιπροσωπείας φέρεται να ήταν ο υποστράτηγος Ρουστάμ Μουράντοφ, ενώ στο πρόγραμμα συμμετείχαν και άλλοι ανώτατοι αξιωματικοί.

Η αποκάλυψη εντείνει τον προβληματισμό στις Βρυξέλλες για τη σχέση Κίνας–Ρωσίας. Η ΕΕ έχει ήδη επιβάλει κυρώσεις σε κινεζικές εταιρείες που θεωρεί ότι στηρίζουν τη ρωσική πολεμική προσπάθεια, ενώ πλέον αυξάνονται οι φωνές που ζητούν η Κίνα να αντιμετωπίζεται όχι μόνο ως οικονομικός εταίρος, αλλά και ως παράγοντας που διευκολύνει στρατηγικά τη Μόσχα.

Το θέμα είναι βαρύ. Αν επιβεβαιωθούν πλήρως τα στοιχεία του Reuters, δεν μιλάμε απλώς για διπλωματική ανοχή του Πεκίνου προς τη Ρωσία, αλλά για πρακτική στρατιωτική υποστήριξη σε επίπεδο εκπαίδευσης, με ό,τι αυτό σημαίνει για τον πόλεμο στην Ουκρανία και την ευρωπαϊκή ασφάλεια.