Γράφει ο Κώστας Μαυρίδης, Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ-S&D

Στα χρόνια μέχρι το 1974, ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Σπύρος Παπαγεωργίου πολιτευόταν ως πρωτοστάτης της «Ενωτικής Παράταξης» και φανατικός αντιμακαριακός μέσα από πύρινα άρθρα του. Μετά την καταστροφή του 1974, περιέγραψε εύστοχα ως «χρήσιμους ηλίθιους της Ιστορίας», εκείνους -όπως τον εαυτό του-, που χρησιμοποιήθηκαν εν αγνοία τους από την Χούντα και ξένους συνωμότες στα σχέδια τους για την καταστροφή της Κύπρου. Μάλιστα, σε βιβλίο-απολογία του παραθέτει στοιχεία και τεκμήρια για τον βρώμικο ρόλο «οπλαρχηγών» της «ΕΟΚΑ Β’», μυημένων στα σχέδια κατά της Κύπρου με την Τουρκία καραδοκούσα να κατασπαράξει τον Κυπριακό Ελληνισμό.

Σε αντιδιαστολή προς τους χρηματοδοτούμενους και μυημένους προδότες που γνώριζαν, οι «χρήσιμοι ηλίθιοι», τυφλωμένοι από φανατισμό και αποστασιοποιημένοι από την πραγματικότητα, υπήρξαν υποχείρια άλλων και χρησιμοποιούνταν ως πιόνια στην πορεία προς τον όλεθρο. Κι από ακραιφνείς ενωτικοί έγιναν «νεκροθάφτες της Ένωσης», όπως αγωνιωδώς προειδοποιούσε ο Πρόεδρος Μακάριος σε μια ύστατη προσπάθεια να τους συνετίσει και αφυπνίσει από την αδίσταχτη κι οργανωμένη εθνοκαπηλία της Χούντας και των οργάνων της. Σε αυτούς «επένδυσε» η Τουρκία για να φτάσουμε, μέσω του πραξικοπήματος και της τουρκικής εισβολής, στην εθνική προδοσία κι ήττα του 1974. Αναβίωση της πολιτικής για «ηρωικές ήττες» έχουμε και σήμερα από σύγχρονους πατριδοκάπηλους οι οποίοι παραπλανούν διάφορους αφελείς.    

Δυστυχώς, τα τελευταία 2-3 χρόνια σε κάθε ευκαιρία, βλέπουμε παρόμοια συμπεριφορά με «χρήσιμους ηλίθιους» από ένα εγχώριο συρφετό έξαλλων και ακραίων δογματικών στο άλλο άκρο του πολιτικού φάσματος, οι οποίοι εμφανίζονται ως οι «προασπιστές του ανθρωπιστικού δικαίου και των δικαιωμάτων των Παλαιστινίων ενάντια στα εγκλήματα του Ισραήλ». Πρόκειται στην πράξη για λάτρεις πρώην ολοκληρωτικών κι εγκληματικών καθεστώτων που η Ιστορία κι οι λαοί απέρριψαν στα αζήτητα. Άλλωστε, οι νουνεχείς πολίτες σε Ελλάδα και Κύπρο γνωρίζουν ότι η προσέγγιση Ελλάδας-Κύπρου με το Ισραήλ, καθώς και με άλλες χώρες (π.χ. Αίγυπτο, Λίβανο, Ιορδανία κ.ά.), γίνεται ως πανεθνική αναγκαιότητα απέναντι στην έξαρση του επεκτατικού ισλαμοφασισμού της Τουρκίας. Κι είναι ανυπόφορο που πολλαπλές αναλύσεις στην Τουρκία από ελεγχόμενα τουρκικά όργανα, ποντάρουν στο δικό μας ακροαριστερό συρφετό εγχώριων «χρήσιμων ηλιθίων» για να διασπάσουν την πανεθνική αναγκαιότητα συμμαχιών. Κι είναι πολλά που τους φέρνουν, όπως το 1974, σε ευθυγράμμιση με την Τουρκία π.χ. εγκωμιάζουν κρυφά ή φανερά την Χαμάς (μια οργάνωση φονιάδων και βιαστών) και διακατέχονται από μίσος για το Ισραήλ όπως κι ο ισλαμοφασίστας Ερντογάν. 

Ως Κυπριακή Δημοκρατία καταδικάζουμε ενέργειες που βρίσκονται σε αντίθεση με τον Χάρτη του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, όπως ο εποικισμός, στον οποίον πάντοτε εναντιώνομαι καθώς και στην ασύμμετρη άσκηση βίας με τόσα αθώα θύματα, αλλά το Ισραήλ είναι σαφώς δημοκρατικότερο από χώρες που θέλουν να το εξαλείψουν κι από την εγκληματική Χαμάς! Επιπλέον, εδώ και καιρό επιχειρηματολογώ για φραγμό στην αγορά γης στην Κύπρο από πολίτες τρίτων χωρών, όπως από το Ισραήλ. Ωστόσο, ένα μόνο παράδειγμα αρκεί για να καταδείξει την υποκρισία όσων πρωτοστατούν συμπαρασύροντας αυτό τον συρφετό. Όταν υπέβαλα αίτημα στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για το συστηματικό τουρκικό έγκλημα του εποικισμού στην Κύπρο, έλαβα το δηλητήριό τους διότι δήθεν παρεμποδίζω την εξεύρεση λύσης στην Κύπρο!  

Τα πολεμικά σενάρια στην Ανατολική Μεσόγειο, η πιθανότητα επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων, η αμυντική συνεργασία Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ και ο κίνδυνος ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης βρίσκονται στο επίκεντρο άρθρου του Οζάι Σεντίρ στη Milliyet.

Ο Τούρκος αρθρογράφος αναγνωρίζει ότι η λέξη «πόλεμος» χρησιμοποιείται πλέον με ιδιαίτερη ευκολία στην περιοχή, συνδέοντας τη σκληρή ρητορική με τους επερχόμενους εκλογικούς κύκλους στο Ισραήλ, στην Ελλάδα και στην Κυπριακή Δημοκρατία.

Πίσω από την επίκληση της ανάγκης για «ρεαλισμό», ωστόσο, ο Σεντίρ αναπαράγει το πάγιο τουρκικό αφήγημα κατά της άσκησης των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και παρουσιάζει ως αιτία πολέμου μια ενδεχόμενη επέκταση των χωρικών υδάτων της Ελλάδας.

«Η Άγκυρα δεν θα δεχθεί ελληνικά χωρικά ύδατα 12 μιλίων»

Ο αρθρογράφος αναφέρεται σε σενάριο σύμφωνα με το οποίο η Αθήνα εξετάζει την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια νοτίως και δυτικά της Κρήτης, δηλαδή στις πλευρές του νησιού που δεν βρέχονται από το Αιγαίο.

Κατά τον ίδιο, μια τέτοια ελληνική κίνηση θα είχε στόχο να πλήξει το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Ισχυρίζεται, μάλιστα, ότι η Αθήνα γνωρίζει πως η Άγκυρα δεν πρόκειται να αποδεχθεί μια απόφαση που, όπως υποστηρίζει, θα παραβίαζε την τουρκική υφαλοκρηπίδα και τα δικαιώματα της λεγόμενης «Γαλάζιας Πατρίδας».

Ο Σεντίρ εκτιμά ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να προχωρήσει σε μια τέτοια ενέργεια βασιζόμενη στην αμυντική συμφωνία με τη Γαλλία. Επικαλείται τις περιπτώσεις των βρετανικών νησιών Τζέρσεϊ και Γκέρνσεϊ στη Μάγχη, υποστηρίζοντας ότι το Παρίσι δεν θα εμπλακεί σε μια σύγκρουση η οποία θα μπορούσε να δημιουργήσει προηγούμενο εις βάρος των δικών του συμφερόντων.

Οι αναφορές αυτές αποτελούν την προσωπική νομική και πολιτική ερμηνεία του Τούρκου αρθρογράφου και όχι ουδέτερη αποτίμηση του ισχύοντος διεθνούς δικαίου.

Επίθεση στη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας

Ο Τούρκος δημοσιογράφος επιχειρεί παράλληλα να αποδυναμώσει την ελληνική επίκληση της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Υποστηρίζει ότι η Τουρκία αποτελεί «επίμονο αντιρρησία» της Σύμβασης και ότι η θέση αυτή παρέχει στην Άγκυρα νομικά δικαιώματα. Παραπέμπει επίσης στις υποθέσεις της Νήσου των Όφεων μεταξύ Ρουμανίας και Ουκρανίας, της συνοριακής διαφοράς Κατάρ–Μπαχρέιν και της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας μεταξύ Λιβύης και Μάλτας.

Κατά τον Σεντίρ, οι διεθνείς δικαστικές αποφάσεις λαμβάνουν υπόψη τις ειδικές συνθήκες κάθε περιοχής και δεν εφαρμόζουν μηχανιστικά τη Σύμβαση. Εκτιμά, συνεπώς, ότι κάτι αντίστοιχο θα συνέβαινε και σε μια ενδεχόμενη δικαστική εξέταση των ελληνοτουρκικών διαφορών στο Αιγαίο.

Υποστηρίζει ακόμη ότι η επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια θα περιόριζε τις διεθνείς θάλασσες στο Αιγαίο από το 49% στο 19% και θα αύξανε την ελληνική κυριαρχία στο 71,5% της θαλάσσιας έκτασης.

Όπως ισχυρίζεται, μια τέτοια εξέλιξη δεν θα περιόριζε μόνο τις κινήσεις του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού, αλλά θα προκαλούσε αντιδράσεις και σε χώρες όπως η Ρωσία, η Ουκρανία, η Ρουμανία και η Βουλγαρία, οι οποίες χρησιμοποιούν το Αιγαίο ως εμπορική οδό.

Τα πολιτικά σενάρια για την Ελλάδα

Ο αρθρογράφος κάνει ιδιαίτερη αναφορά στις πολιτικές δυνάμεις και προσωπικότητες που, σύμφωνα με τη δική του εκτίμηση, τάσσονται υπέρ μιας σκληρότερης στάσης απέναντι στην Τουρκία.

Κατονομάζει την Ελληνική Λύση, τη ΝΙΚΗ και τους Σπαρτιάτες, αλλά και τους πρώην πρωθυπουργούς Αντώνη Σαμαρά και Κώστα Καραμανλή, τους οποίους τοποθετεί στο στρατόπεδο όσων εμφανίζονται θετικοί απέναντι σε μια στρατιωτική αναμέτρηση με την Άγκυρα.

Παραδέχεται παράλληλα ότι και στην Τουρκία υπάρχουν κύκλοι οι οποίοι, αντί των μακροχρόνιων διαπραγματεύσεων, θα προτιμούσαν να αναλάβει την εξουσία στην Ελλάδα μια περισσότερο «περιπετειώδης» κυβέρνηση, ώστε η διαφορά να λυθεί «μια κι έξω».

«Αφού ακόμη και αν πολεμήσουμε θα αναγκαστούμε τελικά να καθίσουμε και να συμφωνήσουμε, κανείς δεν αντιλαμβάνεται ότι η νοοτροπία στην Αθήνα, η οποία δεν μπορεί να δεχθεί συμφωνία χωρίς πόλεμο, οδηγεί στην καταστροφή όχι την Τουρκία, αλλά την Ελλάδα», γράφει χαρακτηριστικά.

Το σενάριο σύγκρουσης Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ με την Τουρκία

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά του στην αναβαθμισμένη συνεργασία Ελλάδας, Κυπριακής Δημοκρατίας και Ισραήλ.

Ο Σεντίρ υποστηρίζει ότι το σενάριο που ακούει συχνότερα προβλέπει μια σύντομη στρατιωτική σύγκρουση, κατά την οποία οι τρεις χώρες θα επιδίωκαν να αποκτήσουν πλεονέκτημα απέναντι στην Τουρκία και στη συνέχεια να προσέλθουν από ισχυρότερη θέση σε μια εκεχειρία που θα επιβαλλόταν μέσω διεθνών πιέσεων.

Ο ίδιος απορρίπτει κατηγορηματικά αυτό το ενδεχόμενο, σημειώνοντας ότι δεν πιστεύει πως υπάρχει κρατικός αξιωματούχος σε Αθήνα, Λευκωσία ή Τελ Αβίβ που να θεωρεί ρεαλιστική μια τέτοια επιλογή.

«Θα ήταν παράλογο να πιστεύει κανείς ότι η Τουρκία θα σταματούσε μετά από μια σύγκρουση η οποία θα τελείωνε με πιθανή υπεροχή της άλλης πλευράς», αναφέρει.

Συνεχίζοντας στο ίδιο ύφος, υποστηρίζει ότι οι τρεις πρωτεύουσες γνωρίζουν πως η Τουρκία, εξαιτίας της στρατιωτικής ισχύος, των συμμαχιών και της ιστορικής της παράδοσης, «δεν θα σταματούσε και δεν θα μπορούσε να σταματήσει».

Η διατύπωση αυτή λειτουργεί ως έμμεση προειδοποίηση ότι η Άγκυρα θα επιχειρούσε να διευρύνει και να παρατείνει οποιαδήποτε σύγκρουση, ακόμη και εάν η πρώτη φάση της δεν εξελισσόταν υπέρ της.

Προκλητική επίθεση κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας

Ο Οζάι Σεντίρ εξαπολύει προσωπική επίθεση κατά του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη, χρησιμοποιώντας μάλιστα τον απαξιωτικό χαρακτηρισμό «η μύγα της Ανατολικής Μεσογείου» για την Κυπριακή Δημοκρατία.

Παρουσιάζει τον Κύπριο Πρόεδρο ως «άνθρωπο ενός σχεδίου» και αναφέρεται στις σπουδές του στις ΗΠΑ, σε κέντρο που, όπως ισχυρίζεται, λειτουργεί ως μηχανισμός εκπαίδευσης υποστηρικτών του ελληνοκυπριακού λόμπι.

Του καταλογίζει επίσης στήριξη προς το ΕΛΑΜ, ενώ αναφέρεται σε υποθέσεις και καταγγελίες που έχουν απασχολήσει την κυπριακή επικαιρότητα, για να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο Νίκος Χριστοδουλίδης «δεν μπορεί ούτε να προκαλέσει πόλεμο μόνος του ούτε να κάνει ειρήνη».

Με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί να υποβαθμίσει τον ρόλο της Λευκωσίας στους νέους περιφερειακούς σχεδιασμούς και ιδιαίτερα στον άξονα συνεργασίας με την Ελλάδα και το Ισραήλ.

«Το σχοινί να μη σπάσει»

Κλείνοντας το άρθρο του, ο Σεντίρ παραδέχεται ότι η ένταση δεν αποτελεί αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο και ότι στην Τουρκία υπάρχει επίσης μια ισχυρή κοινή γνώμη που επιθυμεί σκληρότερη στάση απέναντι στην Αθήνα.

Υποστηρίζει ότι περίπου δύο εκατομμύρια Τούρκοι επισκέπτονται την Ελλάδα, την ώρα που, όπως γράφει, «δεκάδες εκατομμύρια» πολίτες στην Τουρκία θα ήθελαν να βρεθεί στην ελληνική εξουσία κάποιος πιο «περιπετειώδης» από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ώστε η Άγκυρα «να κάνει ό,τι πρέπει».

Το άρθρο ολοκληρώνεται με μια προειδοποίηση που αποκαλύπτει ταυτόχρονα τον φόβο μιας ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης: «Και στην Τουρκία γίνονται εκλογές, και στην Τουρκία υπάρχει κοινή γνώμη. Γι’ αυτό το σχοινί πρέπει να τεντώνεται μόνο μέχρι το σημείο που δεν θα σπάσει».

Πρόκειται για ένα κείμενο που, παρά τις προτροπές περί αυτοσυγκράτησης, αποτυπώνει με καθαρό τρόπο το κλίμα που καλλιεργείται στην Τουρκία: η άσκηση ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων παρουσιάζεται ως επιθετική ενέργεια, η τριμερής συνεργασία με Κύπρο και Ισραήλ αντιμετωπίζεται ως στρατιωτική απειλή και η ισχύς της Άγκυρας προβάλλεται ως ο τελικός αποτρεπτικός παράγοντας.

Η είδηση από την Τουρκία δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητη.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε το τουρκικό Υπουργείο Μεταφορών, ο αριθμός των αδειοδοτημένων χειριστών μη επανδρωμένων αεροσκαφών έχει φτάσει τους 1.845.456, ενώ μόνο μέσα στο 2026 έχουν υποβληθεί περισσότερες από 237.000 νέες αιτήσεις.

Η Τουρκία έχει δημιουργήσει μια τεράστια δεξαμενή αδειοδοτημένων ή εγγεγραμμένων χειριστών UAV, η οποία έχει ήδη ξεπεράσει το 1,8 εκατομμύριο. Η Ελλάδα, μέσω της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ/πρώην ΥΠΑ), αντίθετα, εφαρμόζει το αυστηρό ευρωπαϊκό πλαίσιο EASA για την πιστοποίηση των χειριστών. Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν πρέπει να αντιγράψουμε το τουρκικό σύστημα, αλλά αν μπορούμε, μέσα στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, να δημιουργήσουμε μια αντίστοιχα μεγάλη εθνική δεξαμενή εκπαιδευμένων χειριστών.

Ανεξάρτητα από το πώς αξιολογεί κανείς την τουρκική πολιτική, ο αριθμός αυτός αποκαλύπτει κάτι σημαντικό. Η Τουρκία δεν επενδύει μόνο στην παραγωγή drones. Επενδύει και στη δημιουργία ανθρώπων που γνωρίζουν να τα χειρίζονται.

Και εδώ αρχίζει το ελληνικό ερώτημα.

Η Ελλάδα δεν βρίσκεται πλέον στο σημείο μηδέν. Αντιθέτως, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας έχει κάνει σημαντικά βήματα. Το 2026 εγκαινιάστηκε στην Τρίπολη το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης στα Μη Επανδρωμένα Αεροχήματα, ενώ οι Ένοπλες Δυνάμεις προχωρούν στην εκπαίδευση του προσωπικού στη χρήση και αντιμετώπιση UAV.

Το σημαντικότερο όμως είναι να αντιληφθούμε γιατί αυτή η τεχνολογία δεν αποτελεί απλώς ακόμη ένα σύγχρονο στρατιωτικό εργαλείο.

Ο πόλεμος του 2020 στο Αρτσάχ έδωσε ένα σκληρό μάθημα. Η Αρμενία διέθετε στρατιώτες με απαράμιλλο θάρρος, μαχητές που πολέμησαν ηρωικά και ανθρώπους έτοιμους να θυσιάσουν τη ζωή τους. Δεν ήταν η έλλειψη ηρώων το πρόβλημα.

Το πρόβλημα ήταν ότι ο πόλεμος είχε αλλάξει.

Η μαζική χρήση τουρκικών και ισραηλινών UAV από το Αζερμπαϊτζάν, σε συνδυασμό με συστήματα επιτήρησης, στοχοποίησης και πυρών ακριβείας, δημιούργησε ένα νέο πεδίο μάχης στο οποίο το ανθρώπινο θάρρος από μόνο του δεν μπορούσε να αντισταθμίσει την τεχνολογική υστέρηση.

Η Αρμενία είχε ήρωες. Αυτό που της έλειψε ήταν η αντίστοιχη τεχνολογική προετοιμασία.

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μάθημα που πρέπει να κρατήσει η Ελλάδα.

Δεν αρκεί να έχουμε γενναίους στρατιώτες. Πρέπει να έχουμε και ανθρώπους που γνωρίζουν να χειρίζονται, να κατασκευάζουν, να επισκευάζουν και να αντιμετωπίζουν τα μη επανδρωμένα συστήματα.

Γι’ αυτό και η Ελλάδα θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα Εθνικό Μητρώο Πιστοποιημένων Εθελοντών Χειριστών Drones, με δωρεάν ή επιδοτούμενη εκπαίδευση και πιστοποίηση.

Νέοι άνθρωποι, εθελοντές Πολιτικής Προστασίας, τεχνικοί, μηχανικοί, φοιτητές και άλλοι ενδιαφερόμενοι θα μπορούσαν να αποκτήσουν πιστοποιημένες γνώσεις και, εφόσον το επιθυμούν, να ενταχθούν σε μια οργανωμένη εθνική εφεδρεία.

Σε περίπτωση μεγάλης πυρκαγιάς, σεισμού, πλημμύρας ή άλλης φυσικής καταστροφής, ένα τέτοιο δίκτυο θα μπορούσε να προσφέρει πολύτιμη υποστήριξη σε έρευνα και διάσωση, επιτήρηση, χαρτογράφηση και εκτίμηση καταστροφών.

Σε περίπτωση εθνικής κρίσης, η ύπαρξη μιας μεγάλης δεξαμενής εκπαιδευμένων ανθρώπων με γνώσεις UAV θα αποτελούσε επιπλέον στρατηγικό πλεονέκτημα.

Δεν χρειάζεται να αντιγράψουμε την Τουρκία.

Χρειάζεται να καταλάβουμε το μάθημα. Να μάθουμε από το πάθημα.

Στον σύγχρονο πόλεμο και στις σύγχρονες κρίσεις, η ισχύς δεν βρίσκεται μόνο στον αριθμό των αεροσκαφών, των φρεγατών, των πυραύλων ή των drones που διαθέτει ένα κράτος. Βρίσκεται και στον αριθμό των ανθρώπων που ξέρουν να τα χρησιμοποιούν, να τα επισκευάζουν, να τα προγραμματίζουν και να αξιοποιούν τα δεδομένα τους.

Η Τουρκία έχει σχεδόν 1,85 εκατομμύρια αδειοδοτημένους χειριστές UAV.

Η Ελλάδα πόσους θέλει να έχει σε πέντε χρόνια; Αύριο;

Γιατί στον 21ο αιώνα η εθνική άμυνα δεν είναι μόνο θέμα όπλων.

Είναι και θέμα ανθρώπων που ξέρουν να χειρίζονται την τεχνολογία.

Και το Αρτσάχ μας έδειξε με τον πιο σκληρό τρόπο ότι οι ήρωες είναι απαραίτητοι, αλλά στον σύγχρονο πόλεμο, η ηρωική ψυχή χωρίς την κατάλληλη τεχνολογία μπορεί να πληρώσει ένα τεράστιο τίμημα. Το τίμημα που πλήρωσαν οι Αρμένιοι ήταν σύμφωνα με επίσημα στοιχεία 3.833 ανθρώπινες ζωές. Ανάμεσά τους 3.755 στρατιωτικοί και 78 άμαχοι. Και 191 άνθρωποι εξακολουθούν να αγνοούνται.

Ενώ τα ανεπίσημα μιλάνε για πάνω από 5.000.