Αναλύσεις
Great Sea Interconnector: Η γαλλική «ασπίδα» των Meridiam και Nexans απέναντι στην Άγκυρα
Στο έργο μπαίνει ένας διεθνής θεσμικός παίκτης με ισχυρούς δεσμούς με τη Γαλλία, εμπειρία σε υποδομές τεράστιας κλίμακας και σχέσεις με κορυφαίους ευρωπαϊκούς χρηματοδοτικούς οργανισμούς.
Μια κίνηση με οικονομικές, ενεργειακές αλλά κυρίως γεωπολιτικές προεκτάσεις επιχειρεί να βγάλει από το τέλμα το Great Sea Interconnector (GSI), την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου που βρίσκεται εδώ και καιρό στο επίκεντρο έντονων παρασκηνιακών διαβουλεύσεων, καθυστερήσεων και τουρκικών αντιδράσεων.
Η είσοδος της γαλλικής Meridiam με πλειοψηφική συμμετοχή στην εταιρεία του GSI αλλάζει τα δεδομένα.
Δεν πρόκειται απλώς για την είσοδο ενός ακόμη επενδυτή.
Στο έργο μπαίνει ένας διεθνής θεσμικός παίκτης με ισχυρούς δεσμούς με τη Γαλλία, εμπειρία σε υποδομές τεράστιας κλίμακας και σχέσεις με κορυφαίους ευρωπαϊκούς χρηματοδοτικούς οργανισμούς.
Και μαζί με τη Meridiam, το καλώδιο αποκτά ακόμα ισχυρότερη γαλλική σφραγίδα, καθώς η Nexans βρίσκεται ήδη στην καρδιά του κατασκευαστικού σκέλους του project.
Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι σαφές: το GSI επιχειρεί να επιστρέψει δυναμικά στο παιχνίδι και αυτή τη φορά η Άγκυρα δεν έχει απέναντί της μόνο την Αθήνα και τη Λευκωσία.
Το ταξίδι Παπασταύρου στο Παρίσι και το παρασκήνιο
Το κρίσιμο παρασκήνιο είχε αρχίσει να διαμορφώνεται μήνες νωρίτερα.
Λίγο μετά τα μέσα Μαΐου, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου βρέθηκε στο Παρίσι.
Στην επίσημη ατζέντα υπήρχαν επαφές με τη γαλλική κυβέρνηση και συζητήσεις για θέματα όπως η προστασία των θαλασσών.
Πίσω όμως από τις δημόσιες συναντήσεις εξελισσόταν μια πολύ σημαντικότερη προσπάθεια για το ενεργειακό και γεωπολιτικό αποτύπωμα της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο Έλληνας υπουργός είχε επαφές με την ηγεσία της Meridiam, με στόχο να δρομολογηθεί η ενεργός συμμετοχή του γαλλικού ομίλου στο Great Sea Interconnector.
Η Αθήνα αναζητούσε έναν στρατηγικό επενδυτή με διεθνές βάρος, ικανό όχι μόνο να ενισχύσει χρηματοδοτικά το project αλλά και να αλλάξει την πολιτική εξίσωση γύρω από αυτό.
Και τελικά τον βρήκε στη Γαλλία.
Η επίσκεψη Μακρόν που έδωσε νέα ώθηση
Καθοριστική για τις εξελίξεις φέρεται να ήταν και η επίσκεψη του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν στην Αθήνα τον Απρίλιο.
Στη γαλλική επιχειρηματική αποστολή συμμετείχε ο ιδρυτής και CEO της Meridiam, Τιερί Ντο, ο οποίος πραγματοποίησε θεσμικές επαφές και με ελληνικούς επιχειρηματικούς φορείς.
Η κινητικότητα αυτή δεν ήταν τυχαία.
Οι συζητήσεις για την εμπλοκή της Meridiam είχαν ξεκινήσει πολύ νωρίτερα, με την απαρχή της γαλλικής ενεργοποίησης να εντοπίζεται ήδη στο φθινόπωρο του 2024, μετά από τριμερή επαφή Μακρόν, Μητσοτάκη και Χριστοδουλίδη στο Παρίσι.
Το σχέδιο όμως είχε «παγώσει».
Η γεωπολιτική αβεβαιότητα, οι τουρκικές αντιδράσεις αλλά και οι διαφωνίες Αθήνας–Λευκωσίας για το οικονομικό και ρυθμιστικό μοντέλο του έργου καθυστέρησαν την οριστικοποίηση της γαλλικής συμμετοχής.
Τώρα το σκηνικό αλλάζει.
Η Meridiam παίρνει πλειοψηφικό πακέτο – Ο ΑΔΜΗΕ παραμένει στο τιμόνι της υλοποίησης
Η νέα συμφωνία προβλέπει την είσοδο της Meridiam με ποσοστό άνω του 50% στην εταιρεία του Great Sea Interconnector, ενώ ο ΑΔΜΗΕ παραμένει ο φορέας υλοποίησης.
Πρόκειται για μια εξέλιξη με διπλή σημασία.
Από τη μία πλευρά, ενισχύεται σημαντικά η χρηματοδοτική βάση του project.
Από την άλλη, όμως, το επιχειρηματικό και γεωπολιτικό ρίσκο διεθνοποιείται.
Μέχρι σήμερα, κάθε σοβαρή εμπλοκή γύρω από το GSI μπορούσε να εμφανίζεται κυρίως ως πρόβλημα μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Τουρκίας.
Η είσοδος ενός γαλλικού επενδυτικού ομίλου τέτοιου μεγέθους δημιουργεί μια διαφορετική πραγματικότητα.
Οποιαδήποτε νέα παρεμπόδιση της υλοποίησης δεν θα αφορά πλέον μόνο ελληνικά και κυπριακά συμφέροντα, αλλά και σημαντικά γαλλικά επιχειρηματικά κεφάλαια.
Η πραγματική «γεωπολιτική ρήτρα» της συμφωνίας
Εδώ ακριβώς βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη διάσταση της συμφωνίας.
Η Meridiam δεν είναι μια εταιρεία περιορισμένης εμβέλειας.
Πρόκειται για μεγάλο διεθνή επενδυτικό όμιλο υποδομών, με παρουσία σε δεκάδες μεγάλα projects και χαρτοφυλάκιο επενδύσεων που αποτιμάται σε περίπου 100 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία που συνοδεύουν τη συμφωνία.
Παράλληλα, διατηρεί στρατηγικές σχέσεις με ευρωπαϊκούς χρηματοδοτικούς θεσμούς όπως η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD).
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία.
Το καλώδιο αποκτά πλέον έναν ισχυρό ευρωπαϊκό επενδυτικό πυλώνα, πέρα από τον θεσμικό χαρακτηρισμό του ως έργου ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.
Και αυτό αυξάνει δυνητικά το πολιτικό κόστος οποιασδήποτε προσπάθειας παρεμπόδισής του.
Από ελληνοκυπριακό έργο σε γαλλικό και ευρωπαϊκό στοίχημα
Το Great Sea Interconnector δεν αφορά απλώς δύο χώρες.
Η στρατηγική προοπτική του είναι πολύ μεγαλύτερη.
Η ηλεκτρική διασύνδεση φιλοδοξεί να βγάλει την Κύπρο από την ενεργειακή απομόνωση και να δημιουργήσει έναν νέο ενεργειακό διάδρομο στην Ανατολική Μεσόγειο, με την προοπτική μελλοντικής σύνδεσης και με το Ισραήλ.
Ελλάδα – Κύπρος – Ισραήλ – Ευρώπη μπορούν δυνητικά να αποτελέσουν τμήματα μιας νέας ηλεκτρικής ενεργειακής αρχιτεκτονικής.
Γι’ αυτό και το έργο ξεπερνά κατά πολύ τα όρια ενός τεχνικού project.
Αφορά τον ενεργειακό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου.
Και όποιος επηρεάζει τις ενεργειακές αρτηρίες της περιοχής αποκτά και γεωπολιτική επιρροή.
Η Τουρκία είναι ο «ελέφαντας στο δωμάτιο»
Το μεγαλύτερο πρόβλημα παραμένει η στάση της Τουρκίας.
Η Άγκυρα είχε αντιδράσει έντονα κατά τις προηγούμενες προσπάθειες πραγματοποίησης θαλάσσιων ερευνών για την πόντιση του καλωδίου.
Από εκείνη τη στιγμή, το project βρέθηκε ουσιαστικά αντιμέτωπο με ένα γεωπολιτικό αδιέξοδο.
Το κρίσιμο ζήτημα δεν ήταν μόνο αν υπήρχαν χρήματα για να κατασκευαστεί.
Ήταν αν μπορούσαν να πραγματοποιηθούν χωρίς εμπόδια οι αναγκαίες έρευνες και στη συνέχεια η πόντιση.
Ακριβώς γι’ αυτό η Αθήνα κατέληξε ότι χρειαζόταν κάτι περισσότερο από έναν απλό χρηματοδότη.
Χρειαζόταν έναν στρατηγικό επενδυτή με πολιτικό βάρος.
Αρχικά είχαν ακουστεί σενάρια για αμερικανική ή ισραηλινή εμπλοκή.
Τελικά, όμως, η σφραγίδα είναι γαλλική.
Τι αλλάζει για την Άγκυρα
Η παρουσία της Meridiam δεν αποτελεί από μόνη της στρατιωτική ή κρατική εγγύηση της Γαλλίας για το έργο.
Αυτό πρέπει να είναι σαφές.
Δημιουργεί, όμως, ένα διαφορετικό πλέγμα συμφερόντων.
Εφόσον γαλλικό κεφάλαιο αποκτά πλειοψηφική συμμετοχή και η επίσης γαλλική Nexans έχει κομβικό ρόλο στην κατασκευή, κάθε νέα κρίση γύρω από το καλώδιο αποκτά αυτομάτως μεγαλύτερη ευρωπαϊκή και γαλλική διάσταση.
Η Τουρκία θα πρέπει επομένως να υπολογίζει ότι οποιαδήποτε νέα ένταση δεν θα αφορά αποκλειστικά μια ελληνοτουρκική διαφορά.
Θα αγγίζει άμεσα και συμφέροντα δύο μεγάλων γαλλικών επιχειρηματικών σχημάτων.
Και αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη γεωπολιτική υπεραξία που επιδιώκει να αποκτήσει η Αθήνα μέσω της νέας συμφωνίας.
Meridiam και Nexans: Διπλή γαλλική παρουσία
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα από τη στιγμή που στο έργο υπάρχει ήδη η Nexans, η γαλλική εταιρεία που έχει αναλάβει το κρίσιμο τεχνικό σκέλος του καλωδίου.
Πλέον δημιουργείται ένας ισχυρός γαλλικός άξονας:
Meridiam στο επενδυτικό σκέλος – Nexans στο κατασκευαστικό.
Μαζί με τον ΑΔΜΗΕ, οι εταιρείες υπέγραψαν μνημόνιο συνεργασίας με στόχο την επιτάχυνση των εργασιών και κυρίως την ολοκλήρωση των θαλάσσιων ερευνών.
Και εδώ βρίσκεται το επόμενο μεγάλο τεστ.
Επιστροφή των ερευνητικών στη θάλασσα – Εκεί θα κριθούν όλα
Οι έρευνες βυθού αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για να καθοριστεί οριστικά η όδευση του υποθαλάσσιου καλωδίου.
Χωρίς αυτές δεν μπορεί να υπάρξει επόμενη φάση.
Συνεπώς, η πραγματική επανεκκίνηση του GSI δεν θα κριθεί στις υπογραφές της Αθήνας αλλά στη θάλασσα.
Όταν τα ερευνητικά πλοία επιστρέψουν στις περιοχές όπου πρέπει να πραγματοποιηθούν οι εργασίες, θα φανεί στην πράξη εάν η νέα διεθνής σύνθεση του project αλλάζει τους συσχετισμούς.
Το ερώτημα είναι ξεκάθαρο:
Θα επιχειρήσει ξανά η Τουρκία να παρεμποδίσει τις έρευνες τώρα που πίσω από το έργο βρίσκεται ένας πλειοψηφικός Γάλλος επενδυτής;
Το προηγούμενο του NeuConnect δείχνει τις δυνατότητες της Meridiam
Η Meridiam διαθέτει ένα σημαντικό πλεονέκτημα: έχει ήδη εμπειρία από ένα τεράστιο project υποθαλάσσιας ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Πρόκειται για το NeuConnect, την πρώτη απευθείας ηλεκτρική σύνδεση μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Γερμανίας.
Το έργο αφορά διασύνδεση συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης ισχύος περίπου 1,4 GW και μήκους 725 χιλιομέτρων, με επένδυση της τάξης των 2,8 δισ. ευρώ.
Άρα η Meridiam δεν εισέρχεται στο GSI χωρίς τεχνογνωσία.
Έχει ήδη εμπειρία από ένα από τα μεγαλύτερα projects ηλεκτρικών διασυνδέσεων στην Ευρώπη.
Το γεγονός ότι αποφασίζει να αναλάβει σημαντικό επενδυτικό ρίσκο στο Great Sea Interconnector αποτελεί ταυτόχρονα μια ψήφο εμπιστοσύνης στην οικονομική προοπτική του έργου.
Το μήνυμα προς τη Λευκωσία
Η εξέλιξη έχει όμως και μια δεύτερη κατεύθυνση: την Κύπρο.
Η Λευκωσία έχει εμφανιστεί κατά περιόδους περισσότερο επιφυλακτική απέναντι στην ταχύτητα υλοποίησης του έργου, κυρίως λόγω του κόστους, των ρυθμιστικών ζητημάτων και του γεωπολιτικού ρίσκου.
Σε ανώτατο πολιτικό επίπεδο, πάντως, Αθήνα και Λευκωσία έχουν συμφωνήσει στη στρατηγική σημασία της διασύνδεσης, υπό την προϋπόθεση της οικονομικής βιωσιμότητάς της.
Η είσοδος της Meridiam αλλάζει και εδώ τη συζήτηση.
Όταν ένας διεθνής επενδυτής τέτοιου μεγέθους αποφασίζει να τοποθετήσει κεφάλαια και να αποκτήσει πλειοψηφική θέση, το επιχείρημα περί οικονομικής αβεβαιότητας καλείται να επανεξεταστεί με νέα δεδομένα.
Παράλληλα, συνεχίζεται η προσπάθεια για χρηματοδοτική συμμετοχή της ΕΤΕπ, κάτι που θα μπορούσε να ενισχύσει ακόμη περισσότερο την ευρωπαϊκή διάσταση του project.
Παρίσι – Αθήνα – Λευκωσία: Δημιουργείται νέα εξίσωση
Η είσοδος της Meridiam πρέπει να εξεταστεί και μέσα από το ευρύτερο πλαίσιο των ελληνογαλλικών σχέσεων.
Ελλάδα και Γαλλία έχουν οικοδομήσει τα τελευταία χρόνια μια ισχυρή στρατηγική σχέση στην άμυνα, στην ασφάλεια και πλέον όλο και περισσότερο στις κρίσιμες υποδομές.
Η γαλλική παρουσία στο GSI προσθέτει έναν ακόμη κρίκο.
Η Γαλλία αποκτά σημαντικό επιχειρηματικό αποτύπωμα σε μια ενεργειακή υποδομή που βρίσκεται στην καρδιά της Ανατολικής Μεσογείου.
Και το Παρίσι είναι μια χώρα με σταθερό ενδιαφέρον για την περιοχή, ισχυρή στρατιωτική παρουσία στη Μεσόγειο και ιδιαίτερα στενές σχέσεις με Αθήνα και Λευκωσία.
Η είσοδος της Meridiam δεν σημαίνει ότι το γαλλικό κράτος αναλαμβάνει το GSI.
Σημαίνει όμως ότι γαλλικά οικονομικά και επιχειρηματικά συμφέροντα συνδέονται πλέον ακόμη πιο άμεσα με την επιτυχία του έργου.
Αυτό από μόνο του μεταβάλλει την εξίσωση.
Η Αθήνα επιχειρεί «γεωπολιτικό ξεκλείδωμα» του GSI
Η μεγάλη εικόνα είναι πλέον ξεκάθαρη.
Η Ελλάδα προσπαθεί να αντιμετωπίσει ένα γεωπολιτικό πρόβλημα με μια κίνηση οικονομικής και πολιτικής διεθνοποίησης.
Αν ένα έργο Ελλάδας–Κύπρου μπορεί να μπλοκαριστεί λόγω μιας ελληνοτουρκικής κρίσης, τότε η απάντηση της Αθήνας είναι να μετατραπεί το project σε ευρωπαϊκή επένδυση με γαλλικό κεφάλαιο, γαλλική τεχνολογία και διεθνή χρηματοδότηση.
Όσο περισσότεροι ισχυροί παίκτες συνδέονται με το GSI, τόσο αυξάνεται το κόστος μιας νέας γεωπολιτικής εμπλοκής.
Αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα της συμφωνίας με τη Meridiam.
Όχι απλώς να βρεθούν τα χρήματα για το καλώδιο.
Αλλά να δημιουργηθεί γύρω του ένα πλέγμα συμφερόντων αρκετά ισχυρό ώστε το Great Sea Interconnector να μπορέσει επιτέλους να περάσει από τους χάρτες και τις συμφωνίες στον βυθό της Ανατολικής Μεσογείου.
Και τότε θα έρθει η πραγματική δοκιμασία.
Όχι στις αίθουσες υπογραφών της Αθήνας ή του Παρισιού, αλλά στη θάλασσα – εκεί όπου θα φανεί εάν η γαλλική είσοδος στο GSI κατάφερε πράγματι να αλλάξει τους γεωπολιτικούς συσχετισμούς.
GEOPOLITICO
Σμαραγδής: «Στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας» – Ο Κολοκοτρώνης, η εθνική ταυτότητα και η απάντηση στους επικριτές
Ο σκηνοθέτης μίλησε στην Όλγα Λαθύρη στον Star Κεντρικής Ελλάδας για τη νέα ταινία με επίκεντρο τον Γέρο του Μωριά, την ανάγκη εθνικής ενότητας και τον πολιτισμό ως δύναμη αντίστασης στην ομογενοποίηση.
Με αιχμηρές αναφορές στην παγκοσμιοποίηση, στην υποχώρηση της ελληνικής αυτοπεποίθησης και στις αρνητικές κριτικές που δέχθηκε ο «Καποδίστριας», ο Γιάννης Σμαραγδής παρουσίασε το σκεπτικό της επόμενης κινηματογραφικής του προσπάθειας. Στη συνέντευξή του στην Όλγα Λαθύρη για τον Star Κεντρικής Ελλάδας, αποκάλυψε ότι έχει ολοκληρωθεί η πρώτη μορφή του σεναρίου για τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, τον οποίο αντιμετωπίζει ως φορέα της ελληνικής λαϊκής ψυχής και ως πρότυπο προσφοράς στην πατρίδα.
«Στην ουσία, στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ότι εννοεί την υπεράσπιση μιας «ανώτερης Ελλάδας». Συνέδεσε την τοποθέτησή του με το όραμα του Καποδίστρια και με τις αντιδράσεις απέναντι στην ταινία του, υποστηρίζοντας ότι η ανάδειξη της ελληνικής ιστορίας και ταυτότητας συναντά αντιστάσεις.
Η σύγκρουση με τους κριτικούς και τα ξένα πρότυπα
Ο Σμαραγδής επιτέθηκε σε μεγάλο μέρος της ελληνικής κινηματογραφικής κριτικής, αναγνωρίζοντας πάντως ότι υπάρχουν εξαιρέσεις. Χρησιμοποίησε τον όρο «σύνδρομο της Στοκχόλμης» για να περιγράψει αυτό που ο ίδιος θεωρεί θαυμασμό προς τον «επικυρίαρχο».
Στη δική του ανάγνωση, η παγκοσμιοποίηση επιδιώκει την πολιτισμική ομοιομορφία, με τον αμερικανικό κινηματογράφο να λειτουργεί ως όχημα επιβολής προτύπων. Υποστήριξε ότι η άκριτη υιοθέτησή τους μπορεί να οδηγήσει σε πολιτισμική εξάρτηση, ενώ αντιπαρέβαλε τη δυνατότητα του ελληνικού κινηματογράφου να αναδεικνύει ιστορικές προσωπικότητες και να ενισχύει την αυτογνωσία του κοινού.
«Μας έχουν πείσει ότι είμαστε αδύνατοι να ξαναγίνουμε μεγάλοι», είπε. Κατά τον ίδιο, οι ταινίες του επιχειρούν να αμφισβητήσουν αυτή την εικόνα, υπενθυμίζοντας στους θεατές τις δυνάμεις και τις αξίες που διαθέτουν.
«Ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή»
Για τον Γέρο του Μωριά, ο σκηνοθέτης έδωσε ιδιαίτερο βάρος στον λαϊκό πολιτισμό, στην πίστη, στην παράδοση και στη μετάδοση των αξιών από γενιά σε γενιά.
«Πρώτα απ’ όλα, ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή», υπογράμμισε. Εξήγησε ότι θέλει να φωτίσει, πέρα από τη στρατιωτική του δράση, την εσωτερική διαδρομή ενός ανθρώπου που έφθασε να υπηρετεί κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό του.
Ως κεντρικό νόημα της ταινίας περιέγραψε την υπέρβαση της ατομικής επιδίωξης χάριν μιας ανώτερης αποστολής. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε σε περιστατικά συγχώρεσης και αποφυγής της εκδίκησης, όπως ο ίδιος τα έχει εντάξει στην προσέγγισή του για τον ήρωα.
Παρουσίασε, επίσης, τον Κολοκοτρώνη ως το «alter ego» του Καποδίστρια: τον άνθρωπο της στρατιωτικής πράξης δίπλα στον άνθρωπο του πολιτικού οράματος. Η νέα ταινία, όπως εξήγησε, αποτελεί προέκταση της προηγούμενης, με κοινό άξονα την αφύπνιση της ελληνικής αυτοσυνειδησίας.
Εθνική ενότητα απέναντι στον διχασμό
Η αναφορά στους εμφύλιους της Επανάστασης έφερε τη συζήτηση στη σημερινή Ελλάδα. Ο Σμαραγδής χαρακτήρισε τους εμφύλιους «κατάρα των Ελλήνων» και ζήτησε υπέρβαση της εσωτερικής αντιπαλότητας.
«Να ενωθούμε», τόνισε, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για τον κατακερματισμό και τις κομματικές συγκρούσεις. Συνέδεσε το μήνυμα της ενότητας με την ανάγκη να αποκτήσουν οι νεότερες γενιές ουσιαστική σχέση με την ιστορία τους.
Ενδεικτική ήταν η αφήγησή του για ένα παιδικό πάρτι στις Λιβανάτες, όπου είδε να χρησιμοποιείται ο Spider-Man ως πρότυπο ψυχαγωγίας. Με αφορμή το περιστατικό, εξήγησε ότι επιθυμεί να αναδείξει τον Καποδίστρια και τον Κολοκοτρώνη ως ελληνικά πρότυπα για τα παιδιά.
Η τοποθέτηση για την Τριπολιτσά
Στο τέλος της συνέντευξης, όταν η Όλγα Λαθύρη έθεσε το ζήτημα των τουρκικών αναφορών στη σφαγή της Τριπολιτσάς, ο Σμαραγδής υποστήριξε ότι ο Κολοκοτρώνης απουσίαζε κατά τη σφαγή, συνδέοντας την απουσία του με τη συμφωνία αποχώρησης των Αλβανών.
Απέδωσε τη βία στη συσσωρευμένη οργή από την οθωμανική κυριαρχία, δηλώνοντας παράλληλα ότι η σφαγή «δεν έπρεπε να γίνει». Στην επιχειρηματολογία του επικαλέστηκε τις διώξεις των Ελλήνων, τις γενοκτονίες και την Κύπρο. Οι συγκεκριμένες ιστορικές αναφορές παρουσιάστηκαν ως δικές του εκτιμήσεις στη συνέντευξη.
Το σενάριο και το ζητούμενο της χρηματοδότησης
Στο πρακτικό σκέλος, ο Σμαραγδής ανέφερε ότι συνεργάζεται με τον Μελέτη Μελετόπουλο και τον ιστορικό Νίκο Γιαννόπουλο για την οργάνωση του ιστορικού υλικού. Δήλωσε ότι στόχος του είναι η δραματουργία να στηριχθεί στα πραγματικά περιστατικά.
Η πρώτη μορφή του σεναρίου έχει ολοκληρωθεί, αλλά προηγείται η εξασφάλιση της χρηματοδότησης. Ο σκηνοθέτης έχει τρεις ηθοποιούς στο μυαλό του για τον πρωταγωνιστικό ρόλο, χωρίς να τους έχει ενημερώσει.
Παράλληλα, ανέφερε ότι τον «Καποδίστρια» έχουν παρακολουθήσει περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι και μίλησε για δωρεάν προβολές σε σχολεία και για προβολές σε πολιτιστικά κέντρα διεθνώς. Για τον ίδιο, η συνέχεια αυτής της προσπάθειας έχει σαφή προορισμό: να μεταφέρει στις επόμενες γενιές την ιστορική μνήμη και την πίστη ότι η Ελλάδα μπορεί να δημιουργήσει ξανά.
GEOPOLITICO
Κάλλιο να πείσεις την Ουάσιγκτον να δεχθεί τα Εθνικά Χωρικά Ύδατα σου στα 12 ν.μ. στο Αιγαίο, παρά να κινδυνεύουν τα κυριαρχικά δικαιώματά σου από την Άγκυρα…
Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΥΛΟΥ, Hellas Journal – Όσλο
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έρχεται στην Ελλάδα στον απόηχο του θορύβου που προκλήθηκε με αφορμή τα δημοσιευθέντα από την WSJ για το πώς η Αμερικανίδα Πρέσβης στην Αθήνα Γκίλφοϊλ εκλαμβάνει τον ρόλο της έναντι της ελληνικής κυβέρνησης και του ελλαδικού πολιτικού συστήματος.
Επιπλέον, η επίσκεψη αυτή πραγματοποιείται με δεδομένη τη διαβεβαίωση της Αθήνας ότι, μολονότι έχει ήδη φορτωθεί ο κρατικός προϋπολογισμός με αρκετά δισεκατομμύρια δολάρια εξοπλισμών από τη Γαλλία και το Ισραήλ, νέες γενναιόδωρες εγκρίσεις της ελληνικής κυβέρνησης για αμερικανικά συστήματα είναι ante portas.
Σαφώς η ατζέντα έχει πολλά θέματα συμπεριλαμβανομένης της στρατηγικής συμμαχίας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, την Ανατολική Μεσόγειο, τον Κάθετο Άξονα, τα ενεργειακά του ελλαδικού χώρου και την εμπλοκή αμερικανικών εταιρειών, το Κυπριακό, αλλά και το Αιγαίο, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε από την Ουάσιγκτον ο Μιχάλης Ιγνατίου.
Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Προφανώς, αντιλαμβάνεται κανείς ότι μιλώντας περί Αιγαίου, ο Πρωθυπουργός, και ο Έλληνας ομόλογος του κ. Ρούμπιο, θα θέσoυν στον Αμερικανό ΥΠΕΞ το ζήτημα των σταθερών τουρκικών επιδιώξεων και απειλών εις βάρος της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της πατρίδος μας.
Και προφανώς, όποιος παρακολουθεί στενά τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις αντιλαμβάνεται ότι είναι δεδομένη η στήριξη που θα παράσχει ο Αμερικανός ΥΠΕΞ στη Ελλάδα και την Κύπρο μας. Υπάρχει όμως, ένα κρίσιμο ερώτημα που αφορά όχι την αμερικανική πλευρά, αλλά την Ελλάδα, την κυβέρνησή της, και κυρίως τους εμπλεκομένους, ορατούς και αοράτους, στην εξωτερική πολιτική της:
Έχουν άραγε αποφασίσει, ο κ. Μητσοτάκης, ο κ. Γεραπετρίτης, η κ. Παπαδοπούλου, ο κ. Δένδιας, να θέσουν στις ΗΠΑ και τον κ. Ρούμπιο, το ένα και μοναδικό ζήτημα που ως άλλο ξίφος του Μεγαλέξανδρου λύνει τον γόρδιο δεσμό στα Ελληνοτουρκικά;
Αυτό που δεν είναι άλλο από την επέκταση των ελληνικών εθνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο στα 12 ναυτικά μίλια (ή μέχρι τη μέση γραμμή, όπου αυτή αποτελεί το ανώτατο όριο);
Διότι, ας μη γελιόμαστε:
Το κατ᾽εξοχήν ζήτημα στα Ελληνοτουρκικά δεν είναι ούτε το casus belli της Τουρκίας, ούτε το φληνάφημα περί δήθεν κλεισίματος του Αιγαίου και μετατροπής του σε Blue Lagoon με τα 12 νμ ελληνικών ΕΧΥ, που διαδίδεται από χείλη ειδικών νομικών οι οποίοι επικαλούνται προς τούτο την UNCLOS, μολονότι η UNCLOS ακριβώς διασφαλίζει πώς με πλήρη επέκταση δεν προσκόπτεται η διεθνής ναυτιλία!
Ούτε καν είναι πρόβλημα αυτό που είχε ομολογήσει παλαιότερα ο πρώην Αρχηγός της ΕΥΠ, κι επικεφαλής των Διερευνητικών Επαφών Ελλάδας – Τουρκίας, Πρέσβης Παύλος Αποστολίδης, σε συνέντευξή του στην Καθημερινή (5 Νοεμβρίου 2024), ότι αν επεκτείνουμε τα ΕΧΥ μας στο Αιγαίο δεν θα έχουμε τί να διαπραγματευόμαστε με την Τουρκία.
Θέση την οποία επανέλαβε προχθές, (Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026) ο Χρήστος Ροζάκης με άρθρο του στα ΝΕΑ, όπου ούτε λίγο ούτε πολύ παραδέχθηκε ότι η πλήρης επέκταση των ελληνικών ΕΧΥ θα έλυνε για μεγάλο τμήμα του Αιγαίου το ζήτημα οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας.
Το πρόβλημα είναι ότι η Αθήνα δεν θέλει ως τώρα να συμπεριφερθεί διεθνώς, και δη απέναντι στον ισχυρότερο στρατηγικό της σύμμαχο, τις ΗΠΑ, με το ανάστημα που πρέπει και αρμόζει στην Ελλάδα. Γι᾽ αυτό και ανέχεται την Αμερικανίδα Πρέσβη να εκφέρει απειλές που παραπέμπουν σε ιστορίες από το Σικάγο και τη Νέα Υόρκη των αρχών του 20ού αιώνα.
Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει επιτέλους να αντιληφθεί τον ευρύτερο αμερικανικό στρατηγικό σχεδιασμό στην περιοχή και να επιδιώξει τα μέγιστα ανταλλάγματα. Δεν δικαιολογείται πλέον να στερείται εθνικού πολιτικού ρεαλισμού σε αυτή τη συγκυρία όπου μας ζητούνται μέγιστες υπηρεσίες, τις οποίες φυσικά και παρέχουμε.
Δεν νοείται «στρατηγικός σύμμαχος» τέτοιου σπουδαίου εκτοπίσματος, όπως τόσο οι ΗΠΑ ήδη από την εποχή του κ. Πάιατ όσο και η κυβέρνηση Μητσοτάκη συνομολογούν και διατυμπανίζουν για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, ο οποίος να μην τολμά να αξιώσει από τον σύμμαχό του στήριξη σε ενέργειες σύννομες με το Διεθνές Δίκαιο, που αυξάνουν την ισχύ του ιδίου του συμμάχου του!
Τί είδους Στρατηγικός Ελληνοαμερικανικός Διάλογος και τί είδους στρατηγική συμμαχία είναι αυτή, αν οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν έμπρακτα την μέγιστη ενίσχυση και ισχύ της εθνικής εδαφικής κυριαρχίας της Ελλάδος;
Η Αθήνα, επομένως, έχει χρέος να δώσει στην αμερικανική πλευρά και στον εκπρόσωπό της ΥΠΕΞ Ρούμπιο τη δυνατότητα να εκφράσει τη βούληση και τη στήριξή της στην επέκταση των ελληνικών Εθνικών Χωρικών Υδάτων στο Αιγαίο.
Όχι την μερική, κουτσουρεμένη, κι επικίνδυνα τμηματική, όπως κάποιοι επιθυμούν, νοτίως της Κρήτης απλώς, κατά μίμηση των λιλιπούτειων Θαλάσσιων Πάρκων στο κεντρικό Αιγαίο, ή του μοντέλου υποχωρητικότητας στην Κάσο. Αλλά την πλήρη, σύμφωνη προς τις επιταγές και προβλέψεις της UNCLOS επέκταση στα 12 νμ (ή το μέγιστο της μέσης γραμμής).
Καλά τα Ραφάλ, οι Μπελαρά, τα F-35, ο Θόλος του Αχιλλέα, και τα δισεκατομμύρια που καταβάλλουμε στους στρατηγικούς εταίρους μας με την προσδοκία διεθνούς προστασίας. Αλλά είναι καλύτερα να ενημερώσεις την Ουάσιγκτον για την επέκταση της εθνικής κυριαρχίας σου, παρά να αναγκαστείς να την εκχωρήσεις στην Άγκυρα.
Διότι όσο αφήνουμε Κερκόπορτες στο Αιγαίο ανοιχτές τόσο ρισκάρουμε εθνικές καταστροφές. Και η Κύπρος δεν κείται μακράν, ούτε χωρικά, ούτε χρονικά…
GEOPOLITICO
Το GSI δοκιμάζει την ελληνική αποφασιστικότητα – Τι κρύβουν τα τουρκικά σενάρια σύγκρουσης
Η ελληνογαλλική συνεννόηση για το καλώδιο, η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής και η στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής «Direct News». Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας υπογράμμισε ότι η ισχύς των εξοπλισμών αποκτά πραγματικό αντίκρισμα όταν συνοδεύεται από πολιτική βούληση.
Σε κρίσιμο τεστ για την ελληνική αποφασιστικότητα και την προστασία των ενεργειακών υποδομών στην Ανατολική Μεσόγειο εξελίσσεται, σύμφωνα με την ανάλυση του Ανδρέα Μουντζουρούλια στην εκπομπή «Direct News», η προώθηση του Great Sea Interconnector. Παράλληλα, ο δημοσιογράφος παρουσίασε τουρκικά δημοσιεύματα που περιγράφουν σενάρια στρατιωτικής αντιπαράθεσης, επισημαίνοντας ότι πίσω από αυτά συνυπάρχουν ανησυχία για την ελληνική ισχύ και προσπάθεια δημιουργίας κλίματος φόβου.
Το βασικό ερώτημα που έθεσε είναι εάν η Αθήνα θα μετατρέψει τη διπλωματική υποστήριξη και την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων σε έμπρακτη υπεράσπιση των συμφερόντων της.
GSI: Ενημέρωση της Τουρκίας χωρίς αίτημα άδειας
Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε σε πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες Αθήνα και Παρίσι βρίσκονται κοντά σε φόρμουλα για την επανεκκίνηση των ερευνών του ηλεκτρικού καλωδίου. Στο πλαίσιο αυτό, ξεχώρισε τη σημασία της 26ης Οκτωβρίου, την οποία παρουσίασε ως προβλεπόμενη ημερομηνία έναρξης ερευνών στον βυθό, ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου.
Όπως ανέφερε, η γαλλική πλευρά αναμένεται να ενημερώσει προκαταβολικά την Άγκυρα για τις εργασίες. Τόνισε, ωστόσο, ότι η ενημέρωση δεν πρέπει να μετατραπεί σε διαδικασία αδειοδότησης από την Τουρκία.
«Άλλο η λέξη ενημέρωση, άλλο η έννοια της αδειοδότησης», υπογράμμισε, εξηγώντας ότι το διακύβευμα είναι να μη γίνει αποδεκτή η τουρκική αξίωση ελέγχου του έργου.
Άσκησε επίσης κριτική στις καθυστερήσεις της ελληνικής πλευράς, υποστηρίζοντας ότι ένα έργο τέτοιας γεωπολιτικής σημασίας απαιτεί πρωτοβουλία και αποφασιστικότητα. Προειδοποίησε για τον κίνδυνο επανάληψης μιας κρίσης όπως εκείνη της Κάσου και σημείωσε ότι οι πραγματικές προθέσεις όλων θα κριθούν στο πεδίο.
Στην εκπομπή παρουσιάστηκαν ως πιθανά σενάρια αντίδρασης της Άγκυρας η έκδοση αντι-NAVTEX και η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων. Ο ίδιος επικαλέστηκε πληροφορίες για ενδεχόμενη ελληνική ανάπτυξη ναυτικών και αεροπορικών μέσων, διευκρινίζοντας ότι μένει να φανεί πώς θα ενεργήσει η Αθήνα.
Τα τουρκικά σενάρια για ραντάρ και αεροπορικές βάσεις
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο κύμα τουρκικών αναλύσεων που αποδίδουν στην Ελλάδα σχεδιασμούς ηλεκτρονικού πολέμου, παρεμβολής στα τουρκικά ραντάρ και πληγμάτων εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Σύμφωνα με όσα μετέφερε ο παρουσιαστής, τα δημοσιεύματα περιγράφουν υποθετικές επιχειρήσεις με Rafale και F-16 Viper, καθώς και προσπάθεια αποδιοργάνωσης της τουρκικής αεράμυνας. Πρόκειται για σενάρια που αποδίδονται σε τουρκικές αναλύσεις και όχι για παρουσίαση επιβεβαιωμένου ελληνικού επιχειρησιακού σχεδίου.
Ο Μουντζουρούλιας έδωσε δύο βασικές ερμηνείες: αφενός ότι η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής προβληματίζει την Τουρκία, αφετέρου ότι η προβολή μιας υποτιθέμενης ελληνικής απειλής εξυπηρετεί την εσωτερική συσπείρωση και την παρουσίαση της Αθήνας ως επιτιθέμενης στη διεθνή κοινότητα.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε τις αναφορές σε τουρκικούς πυραύλους Tayfun και τις απειλές για πλήγματα στην Ελλάδα, τις οποίες χαρακτήρισε μέρος ψυχολογικών επιχειρήσεων.
Επανήλθε, πάντως, στο ζήτημα της πολιτικής απόφασης: η αγορά σύγχρονων οπλικών συστημάτων, όπως επισήμανε, δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει αποτελεσματική αποτροπή.
Ελλάδα–Ισραήλ και ο ανταγωνισμός στη Μεσόγειο
Η ενίσχυση της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ αποτέλεσε έναν ακόμη κεντρικό άξονα της εκπομπής.
Ο παρουσιαστής αναφέρθηκε σε δηλώσεις του Μπενιαμίν Νετανιάχου για την ενίσχυση της ισραηλινής ναυτικής ισχύος και τις ερμήνευσε ως ένδειξη αυξανόμενης έμφασης στη θαλάσσια ασφάλεια. Συνέδεσε αυτή την κατεύθυνση με τις δυνατότητες συνεργασίας με την Ελλάδα, την προστασία υποθαλάσσιων υποδομών και τους ενεργειακούς διαδρόμους.
Παράλληλα, μετέφερε αναλύσεις της Jerusalem Post για τον ανταγωνισμό Τουρκίας–Ισραήλ, με επίκεντρο τη Συρία και την Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με την παρουσίασή του, η τουρκική προσπάθεια παρεμπόδισης του GSI αφορά ευρύτερα περιφερειακά συμφέροντα, πέρα από την Αθήνα και τη Λευκωσία.
Αναφέρθηκε επίσης σε σκέψεις για στενότερη περιφερειακή συνεργασία, την οποία ορισμένα δημοσιεύματα περιγράφουν ως «μεσογειακό ΝΑΤΟ», διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για συζητούμενη ιδέα και όχι για συγκροτημένη συμμαχία.
Η προπαγάνδα για Meta και Unit 8200
Ο Μουντζουρούλιας σχολίασε και δημοσίευμα της Milliyet, το οποίο απέδωσε στον Özay Şendir, σχετικά με υποτιθέμενη ισραηλινή χειραγώγηση των κοινωνικών δικτύων.
Όπως μετέφερε, το δημοσίευμα συνδέει τη Meta και στελέχη με προηγούμενη υπηρεσία στη μονάδα Unit 8200 με την προώθηση περιεχομένου εναντίον της Τουρκίας στην Ελλάδα και την Κύπρο.
Ο ίδιος απέρριψε τους ισχυρισμούς ως ατεκμηρίωτους και τους ενέταξε στην προσπάθεια να παρουσιαστεί η ελληνική στάση ως προϊόν εξωτερικής καθοδήγησης.
P-3B Orion: Η σημασία της ναυτικής επιτήρησης
Στο αμυντικό σκέλος, η εκπομπή στάθηκε στο πρόγραμμα αναβάθμισης των P-3B Orion και στην εκπαίδευση των πληρωμάτων τους.
Ο παρουσιαστής ανέφερε την προσδοκία για δύο επιχειρησιακά αεροσκάφη έως το τέλος του 2026, επισημαίνοντας ότι κρίσιμο ζητούμενο παραμένει η αυτόνομη επιχειρησιακή δράση των ελληνικών πληρωμάτων.
Υπογράμμισε τη σημασία τους για τη ναυτική επιτήρηση, τη συλλογή πληροφοριών και τον ανθυποβρυχιακό πόλεμο, ιδιαίτερα σε μια περιοχή που εκτείνεται από το Αιγαίο και την Κρήτη έως την Κύπρο και τη Μέση Ανατολή.
Ιράκ και χριστιανοί της Συρίας
Στο τελευταίο μέρος, ο Μουντζουρούλιας παρουσίασε την καταγγελία της Βαγδάτης για 398 τουρκικές παραβιάσεις εδάφους και εναέριου χώρου μέσα σε τέσσερις μήνες, καθώς και την τουρκική επίκληση του δικαιώματος αυτοάμυνας.
Αναφέρθηκε ακόμη σε επίθεση εναντίον χριστιανικής πόλης στην επαρχία Χάμα της Συρίας. Σύμφωνα με όσα μετέφερε, ένοπλοι πυροβόλησαν κατοικίες και καταστήματα, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό μιας γυναίκας, ενώ χριστιανικές οργανώσεις κατήγγειλαν ανεπαρκή προστασία από τις δυνάμεις ασφαλείας.
Ζήτησε μεγαλύτερη κινητοποίηση για την προστασία των χριστιανικών κοινοτήτων και κατήγγειλε αυτό που θεωρεί επιλεκτική ευαισθησία απέναντι στις διώξεις τους.
Το μήνυμα που διαπέρασε την εκπομπή ήταν ότι η Ελλάδα χρειάζεται συμμαχίες, στρατιωτική ετοιμότητα και, κυρίως, τη βούληση να στηρίξει τις αποφάσεις της όταν αυτές δοκιμάζονται.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας