Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις ισορροπίες στο αναδυόμενο πολυπολικό διεθνές σύστημα παρουσιάζει η ανάλυση του Imran Khurshid στο Middle East Forum, ενόψει της 18ης Συνόδου Κορυφής των BRICS, η οποία θα πραγματοποιηθεί στο Νέο Δελχί στις 12 και 13 Σεπτεμβρίου 2026.

Ο αναλυτής υποστηρίζει ότι η Ινδία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια δύσκολη στρατηγική εξίσωση: από τη μία πλευρά επιδιώκει να εδραιωθεί ως ηγετική δύναμη του Παγκόσμιου Νότου και από την άλλη δεν επιθυμεί οι BRICS να εξελιχθούν σε μέτωπο γεωπολιτικής αντιπαράθεσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες και συνολικά τη Δύση.

Στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας βρίσκεται αναπόφευκτα η αντιπαλότητα με την Κίνα.

Η μάχη για το ποιος θα εκφράσει τον Παγκόσμιο Νότο

Η Σύνοδος πραγματοποιείται σε μία περίοδο κατά την οποία βαθαίνουν οι διαχωριστικές γραμμές μεταξύ Βορρά και Νότου αλλά και Ανατολής και Δύσης.

Οι πόλεμοι στη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη παραμένουν ανοικτοί, ενώ πολλές αναπτυσσόμενες οικονομίες αντιμετωπίζουν αυξανόμενο χρέος και κίνδυνο δημοσιονομικών κρίσεων.

Την ίδια στιγμή, η Κίνα διευρύνει συστηματικά το οικονομικό και στρατηγικό της αποτύπωμα στον αναπτυσσόμενο κόσμο μέσω χρηματοδοτήσεων, κατασκευής υποδομών και μιας σειράς διεθνών πρωτοβουλιών.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η διαδικασία αυτή δημιουργεί σχέσεις εξάρτησης και επιτρέπει στο Πεκίνο να διαμορφώνει σταδιακά το στρατηγικό περιβάλλον προς όφελός του.

Ακριβώς σε αυτό το πεδίο επιχειρεί να παρουσιάσει μια διαφορετική πρόταση η Ινδία.

Η ινδική απάντηση στην κινεζική «διπλωματία του χρέους»

Δεν είναι τυχαίο ότι η Ινδία επέλεξε ως κεντρικό θέμα της φετινής προεδρίας των BRICS το «Building for Resilience, Innovation, Cooperation and Sustainability», δηλαδή την οικοδόμηση ανθεκτικότητας, καινοτομίας, συνεργασίας και βιωσιμότητας.

Το Νέο Δελχί επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από τη γενική γεωπολιτική αντιπαράθεση σε συγκεκριμένους μηχανισμούς συνεργασίας και ανάπτυξης.

Ο Khurshid αντιπαραβάλλει αυτή την προσέγγιση με την κινεζική πολιτική χρηματοδότησης έργων και χρέους, η οποία έχει προκαλέσει ανησυχίες για τη δημιουργία μακροχρόνιων στρατηγικών εξαρτήσεων.

Η ινδική πρόταση στηρίζεται, σύμφωνα με τον ίδιο, στην προβολή ενός μοντέλου βιώσιμης, διαφανούς και υπεύθυνης ανάπτυξης χωρίς πολιτικά και στρατηγικά ανταλλάγματα.

«Χωρίς την Ινδία οι BRICS θα γίνονταν αντιδυτικός συνασπισμός»

Εδώ βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη θέση της ανάλυσης του Middle East Forum.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, σημειώνει ο Khurshid, αντιμετώπιζαν επί χρόνια τους BRICS κυρίως μέσα από το πρίσμα της Κίνας και της Ρωσίας.

Ωστόσο, η Ινδία λειτουργεί ως δύναμη εξισορρόπησης στο εσωτερικό του σχήματος.

Η εκτίμηση του αναλυτή είναι σαφής: χωρίς την παρουσία της Ινδίας, η Κίνα, η Ρωσία και το Ιράν θα μπορούσαν να μετατρέψουν τους BRICS σε έναν περισσότερο ξεκάθαρο αντιδυτικό συνασπισμό.

Το Νέο Δελχί δεν επιθυμεί μια τέτοια εξέλιξη.

Αντιθέτως, επιχειρεί να διατηρήσει τους BRICS ως πλατφόρμα διαλόγου και πρακτικής συνεργασίας, αποφεύγοντας να τους μετατρέψει σε γεωπολιτικό αντίπαλο του δυτικού κόσμου.

Η Ινδία δεν θέλει πόλεμο κατά του δολαρίου

Χαρακτηριστική είναι και η στάση του Νέου Δελχί απέναντι στην πολυσυζητημένη «αποδολαριοποίηση».

Η Ινδία δεν αντιμετωπίζει την αποδυνάμωση του δολαρίου ως στρατηγικό στόχο των BRICS.

Η αιτία, σύμφωνα με την ανάλυση, είναι βαθύτερη από τις σχέσεις της με την Ουάσινγκτον.

Μία οργανωμένη προσπάθεια περιορισμού της διεθνούς κυριαρχίας του δολαρίου, χωρίς την ύπαρξη μιας αξιόπιστης εναλλακτικής λύσης, θα μπορούσε τελικά να ενισχύσει δυσανάλογα την Κίνα.

Ειδικότερα, θα μπορούσε να επιταχύνει τη διεθνοποίηση του κινεζικού γουάν, δίνοντας στο Πεκίνο ακόμη μεγαλύτερη οικονομική επιρροή.

Για την Ινδία, η αντικατάσταση της αμερικανικής νομισματικής κυριαρχίας από μια κινεζική δεν αποτελεί ελκυστική προοπτική.

Οι BRICS δεν είναι τόσο ενωμένοι όσο φαίνονται

Η ανάλυση αποδομεί παράλληλα την εικόνα ενός συμπαγούς στρατοπέδου των BRICS.

Η εσωτερική ενότητα του σχήματος χαρακτηρίζεται ουσιαστικά ως ψευδαίσθηση.

Ινδία και Κίνα είναι στρατηγικοί ανταγωνιστές. Ιράν και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν διαφορετικά και σε ορισμένα πεδία ανταγωνιστικά περιφερειακά συμφέροντα. Τα κράτη-μέλη διαθέτουν διαφορετικά πολιτικά συστήματα, οικονομικές προτεραιότητες και διεθνείς συμμαχίες.

Οι αποκλίσεις τους γίνονται ακόμη μεγαλύτερες όταν καλούνται να τοποθετηθούν απέναντι σε μεγάλες διεθνείς κρίσεις.

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και η επίτευξη ουσιαστικής κοινής διακήρυξης στη Σύνοδο του Νέου Δελχί μπορεί να αποδειχθεί δύσκολη.

Ο ρόλος της Ινδίας ως «γέφυρα»

Η στρατηγική που αποδίδει το Middle East Forum στην Ινδία είναι εκείνη της γέφυρας ανάμεσα σε δύο κόσμους.

Από τη μία πλευρά, το Νέο Δελχί θέλει να ηγηθεί της προσπάθειας για μεγαλύτερη εκπροσώπηση των αναπτυσσόμενων κρατών και να ενισχύσει τη θέση του ως μία από τις σημαντικότερες φωνές του Παγκόσμιου Νότου.

Από την άλλη, η Ινδία είναι η μεγαλύτερη δημοκρατία του κόσμου και ένας ολοένα σημαντικότερος στρατηγικός εταίρος των Ηνωμένων Πολιτειών και άλλων δυτικών κρατών.

Η οικονομική πραγματικότητα έχει επίσης βαρύνουσα σημασία.

Η συνέχιση της ινδικής ανάπτυξης εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την πρόσβαση σε δυτικά κεφάλαια, τεχνολογία, αγορές και επενδύσεις. Συνεπώς, μια πλήρης γεωπολιτική ρήξη με τη Δύση θα ήταν αντίθετη προς τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα του Νέου Δελχί.

Το δίλημμα Μόντι: Δύση χωρίς εγκατάλειψη του Παγκόσμιου Νότου

Αυτό ακριβώς συνιστά και τη μεγάλη πρόκληση για την κυβέρνηση του Ναρέντρα Μόντι.

Η Ινδία δεν μπορεί να εγκαταλείψει τους BRICS, καθώς κάτι τέτοιο θα άφηνε τεράστιο πολιτικό και οικονομικό χώρο στην Κίνα να εμφανιστεί ως ο κυρίαρχος εκπρόσωπος του αναπτυσσόμενου κόσμου.

Δεν μπορεί όμως και να επιτρέψει στους BRICS να μετατραπούν σε όχημα της κινεζικής και ρωσικής αντιπαράθεσης με τη Δύση.

Για τον Khurshid, η απάντηση βρίσκεται στην προώθηση μιας πρακτικής ατζέντας που θα επικεντρώνεται στην ανάπτυξη, στη χρηματοδότηση, στο εμπόριο, στην τεχνολογία, στην ενέργεια και στην επισιτιστική ασφάλεια.

Με άλλα λόγια, η μάχη μέσα στους BRICS δεν αφορά μόνο το μέλλον του ίδιου του οργανισμού. Αφορά το ποιος θα καθορίσει την πολιτική ταυτότητα και τις προτεραιότητες του Παγκόσμιου Νότου τις επόμενες δεκαετίες.

Και σε αυτή την αναμέτρηση, σύμφωνα με την ανάλυση του Middle East Forum, ο σημαντικότερος ανταγωνισμός δεν είναι απαραιτήτως μεταξύ BRICS και Δύσης. Είναι ο ανταγωνισμός Ινδίας και Κίνας στο εσωτερικό του ίδιου του Παγκόσμιου Νότου.

Γράφει η Μαρία Γιαλαμά

Την 1η και τη 2α Σεπτεμβρίου η Εκκλησία της Ελλάδος διοργάνωσε, για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, συνέδριο για το περιβάλλον. Η Εκκλησία ενδιαφέρεται για το υγιές φυσικό περιβάλλον μέσα στο οποίο οφείλουμε να ζούμε ως δημιουργήματα του Θεού.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε σε τρία διαφορετικά σημεία, παρουσία πολλών ιεραρχών. Η έναρξη έγινε στην Ιερά Μονή Δαδιάς, η οποία είναι αφιερωμένη στο Γενέσιο της Θεοτόκου και φιλοξενεί μια μικρή ανδρική μοναστική κοινότητα. Το μοναστήρι βρίσκεται σε μια περιοχή εξαιρετικού φυσικού κάλλους.

Η ιστορία της Μονής αρχίζει τον 17ο αιώνα. Ακολούθησε μια μεγάλη περίοδος ακμής, κατά την οποία έγινε γνωστή ως φάρος πνευματικότητας. Η φήμη της ήταν τόσο μεγάλη, ώστε το 1913 οι Τούρκοι, πιστεύοντας ότι στο μοναστήρι υπήρχε κρυμμένος θησαυρός, το λεηλάτησαν και το παρέδωσαν στις φλόγες. Συνέδεσαν τον πλούτο της θρησκευτικής και πνευματικής ζωής με την ύπαρξη υλικού πλούτου και, όταν δεν βρήκαν τον θησαυρό που αναζητούσαν, δολοφόνησαν τους μοναχούς της κοινότητας και κατέστρεψαν τη Μονή.

Το 1930 οι κάτοικοι της Δαδιάς ξεκίνησαν την αναστήλωσή της. Σήμερα, η Μονή αποτελεί και πάλι έναν πνευματικό φάρο, με ολιγομελή μοναστική αδελφότητα και σημαντική δράση.

Στον ιστορικό αυτό χώρο επέλεξε η Εκκλησία της Ελλάδος να πραγματοποιήσει την έναρξη του δεύτερου συνεδρίου για το περιβάλλον. Προηγήθηκε Θεία Λειτουργία, στην οποία προεξήρχε ο οικοδεσπότης Μητροπολίτης Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου Δαμασκηνός.

Ακολούθησαν ομιλίες στο Δημοτικό Αμφιθέατρο Σουφλίου, ενώ στις 2 Σεπτεμβρίου οι εργασίες του συνεδρίου μεταφέρθηκαν στο Πνευματικό Κέντρο της Μητροπόλεως Αλεξανδρουπόλεως. Εκεί πραγματοποιήθηκαν ενδιαφέρουσες επιστημονικές παρεμβάσεις για το περιβάλλον και, φυσικά, για το μέλλον μιας περιοχής που πριν από τρία χρόνια δέχθηκε ένα καθοριστικό πλήγμα από τη μεγάλη πυρκαγιά, η οποία αποτέφρωσε περίπου ένα εκατομμύριο στρέμματα δάσους και καλλιεργήσιμων εκτάσεων.

Η εκδήλωση δημιούργησε προβληματισμό. Οι καλές προθέσεις και η συνεχής ενημέρωση, όταν δεν συνοδεύονται από ουσιαστικά έργα αποκατάστασης ενός τόπου που μέχρι πρόσφατα διέθετε ένα εξαιρετικό φυσικό περιβάλλον, αποτελούν δώρο άδωρο για την περιοχή.

Βεβαίως, ο ρόλος της Εκκλησίας δεν είναι να αποκαθιστά φυσικές ή ανθρωπογενείς καταστροφές. Αποστολή της είναι να αφυπνίζει την κοινωνία και να αναδεικνύει τη σημασία της περιβαλλοντικής ισορροπίας. Στην περίπτωση, όμως, της μεγάλης καταστροφής της χλωρίδας και της πανίδας του Έβρου, η περιοχή εξακολουθεί να ζει κυρίως με ευχολόγια.

Η Εκκλησία προσεγγίζει το θέμα με τη βοήθεια ειδικών επιστημόνων, καταθέτει προτάσεις, εκφράζει την αγωνία της και εύχεται. Η Πολιτεία, από την άλλη πλευρά, υπόσχεται και, προφανώς, αναμένει εξ ουρανού βοήθεια για να υλοποιήσει έστω και ένα μικρό μέρος των δεσμεύσεών της.

Η αποκατάσταση της περιοχής απαιτεί αξιοποίηση των υδάτινων πόρων, βελτίωση των υποδομών, δημιουργία μιας οργανωμένης και επαρκώς στελεχωμένης δασικής υπηρεσίας, καθώς και συστηματική φροντίδα για την αναγέννηση του δάσους, χωρίς παρεμβάσεις που θα προκαλέσουν νέες καταστροφές.

Εγκληματικές αποφάσεις

Η αδειοδότηση της εγκατάστασης ανεμογεννητριών σε καμένες δασικές εκτάσεις αναιρεί στην πράξη την υποτιθέμενη ευαισθησία της κυβέρνησης για το περιβάλλον.

Ο Έβρος έχει την ατυχία να έχουν αδειοδοτηθεί αιολικά πάρκα τόσο σε εκτάσεις του Εθνικού Πάρκου Δαδιάς που επλήγησαν από την πυρκαγιά όσο και στο Θρακικό Πέλαγος, με αφετηρία την αναβαθμίδα στο Δέλτα του ποταμού Έβρου.

Οι κάτοικοι έχουν κάθε λόγο να αμφισβητούν τις πραγματικές προθέσεις της Πολιτείας απέναντι στο βαριά πληγωμένο φυσικό περιβάλλον του τόπου τους. Πρόκειται για έναν τόπο με μοναδικά οικοσυστήματα, ζαρκάδια, αλεπούδες, τσακάλια, τα άγρια άλογα του Δέλτα, σπάνια ενδημικά πτηνά και σημαντικό αλιευτικό πλούτο.

Οι άνθρωποι που ζουν στην περιοχή γνωρίζουν καλύτερα από τον καθένα την αξία και τις ανάγκες της. Παρ’ όλα αυτά, όσοι λαμβάνουν τις αποφάσεις επιλέγουν να αγνοούν επιδεικτικά τις προτάσεις και τις αγωνίες τους.

Οι επισκέψεις κυβερνητικών κλιμακίων

Η κυβέρνηση επιχειρεί, για ακόμη μία φορά, να εκμεταλλευθεί επικοινωνιακά τα περιορισμένα έργα που πραγματοποιήθηκαν στον νομό. Πρόκειται κυρίως για τις ανακαινίσεις στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης και στα Κέντρα Υγείας των ακριτικών Δικαίων και του Σουφλίου.

Οι πόροι που διατέθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης έδωσαν στον ακριτικό νομό τη δυνατότητα να αποκτήσει δύο σύγχρονες μονάδες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας και να ανακαινίσει το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο, το οποίο λειτουργεί εδώ και 23 χρόνια.

Απομένει, όμως, το σημαντικότερο: να καλυφθούν οι πολλές κενές θέσεις νοσηλευτικού και ιατρικού προσωπικού διαφορετικών ειδικοτήτων. Παράλληλα, πρέπει να συντηρηθεί το οδικό δίκτυο, το οποίο σε πολλά σημεία βρίσκεται σε άθλια κατάσταση, ώστε οι ασθενείς να μπορούν να φτάνουν με ασφάλεια τόσο στα περιφερειακά Κέντρα Υγείας όσο και στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο.

Ο Έβρος, ως ακριτικός νομός, χρειάζεται ολιστική προσέγγιση και σοβαρό, μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για να μπορέσει να ορθοποδήσει. Οι αποσπασματικές παρεμβάσεις δεν βοηθούν ουσιαστικά την επιστροφή του στην παραγωγικότητα, τη δημιουργικότητα και την ευημερία. Αντιθέτως, καταναλώνονται περιορισμένοι οικονομικοί πόροι χωρίς να δημιουργούνται σταθερές προοπτικές για το μέλλον.

Όσα αποσπασματικά έργα και αν γίνουν, είτε πρόκειται για έργα βιτρίνας είτε όχι, ο Έβρος δεν πρόκειται να ανακάμψει και να γίνει πραγματικά ελκυστικός για τους νέους ανθρώπους που θα ήθελαν να εγκατασταθούν και να εργαστούν εκεί.

Το ζητούμενο δεν είναι το εφάπαξ ποσό των 10.000 ευρώ που προσφέρει η αρμόδια υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου. Το ζητούμενο είναι η δημιουργία μόνιμων συνθηκών που θα επιτρέψουν την ανάπτυξη πολλών διαφορετικών τομέων της οικονομίας και θα δώσουν στους νέους τη δυνατότητα να εργαστούν και να ζήσουν αξιοπρεπώς στον τόπο τους.

Αυτοί οι κάτοικοι θα είναι τελικά και οι πραγματικοί προστάτες του περιβάλλοντος, επειδή η ζωή, η εργασία και το μέλλον τους είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με αυτό.

Η αφύπνιση και η ενότητα των πολιτών είναι αδήριτη ανάγκη

Παρά τα ευχολόγια και τις καλές προθέσεις της Εκκλησίας, η ώρα μηδέν για τον Έβρο πλησιάζει. Οι κυβερνώντες δεν φαίνεται να είναι σε θέση να δώσουν ουσιαστικές λύσεις. Η παραίτησή τους αποτελεί πλέον μονόδρομο.

Οι επισκέψεις υπουργών στον νομό, όταν έχουν χαρακτήρα περισσότερο τουριστικό και επικοινωνιακό παρά ουσιαστικό, εξοργίζουν τους κατοίκους. Έρχονται με υποσχέσεις που δεν τηρούνται και επιχειρούν να παρατείνουν την παρουσία τους στο πολιτικό σκηνικό στηριζόμενοι αποκλειστικά σε ένα επικοινωνιακό αφήγημα.

Την ίδια στιγμή, οι νέοι του νομού αποδημούν, αναζητώντας αλλού ευκαιρίες εργασίας και ζωής. Η μοναδική ελπίδα βρίσκεται στη συσπείρωση των κατοίκων, ώστε να διεκδικήσουν ενωμένοι και αποφασιστικά όσα δικαιούνται: αξιοπρεπή εργασία, ασφαλή διαβίωση και τη δυνατότητα να παραμείνουν στον τόπο τους.

Χωρίς ανθρώπους, δεν υπάρχει ανάπτυξη. Χωρίς ανάπτυξη, δεν υπάρχει μέλλον. Και χωρίς ενεργούς κατοίκους, δεν μπορεί να υπάρξει ούτε πραγματική προστασία του περιβάλλοντος.

Του Χρήστου Κωνσταντινίδη

Η φράση του Κυριάκου Μητσοτάκη στη συνέντευξη Τύπου της 90ής ΔΕΘ δεν αφήνει πολλά περιθώρια παρερμηνείας:

«Δεν υπάρχει woke ατζέντα στην Ελλάδα».

Ο πρωθυπουργός κλήθηκε να απαντήσει στην κριτική του Αντώνη Σαμαρά και στη συζήτηση που έχει ανοίξει τόσο για τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών όσο και για το περιεχόμενο των νέων σχολικών βιβλίων. Υποστήριξε ότι η λεγόμενη woke ατζέντα δεν ανταποκρίνεται στην ελληνική πραγματικότητα και ότι, εάν υπάρχουν κάποιοι που την υπερασπίζονται, αυτοί δεν είναι η κυβέρνησή του.

Μόνο που υπάρχει ένα πρόβλημα.

Το πολιτικό παρελθόν της ίδιας κυβέρνησης.

Από την «πραγματικά προοδευτική κυβέρνηση» στο «δεν υπάρχει woke ατζέντα»

Τον Ιούλιο του 2023 ο Κυριάκος Μητσοτάκης έδινε συνέντευξη στο Bloomberg και ερωτούνταν ευθέως για τα LGBTQ δικαιώματα.

Η απάντησή του ήταν αποκαλυπτική για το πώς αντιλαμβανόταν τότε την κυβερνητική κατεύθυνση.

Υπογράμμιζε ότι η Ελλάδα είχε ήδη LGBTQ equality strategy, ότι αυτή βρισκόταν σε διαδικασία εφαρμογής και ότι η προσπάθεια θα συνεχιζόταν. Υπενθύμιζε την άρση περιορισμών στην αιμοδοσία και την απαγόρευση των λεγόμενων θεραπειών μεταστροφής.

Και όταν ρωτήθηκε εάν η «πραγματική ισότητα» θα έρθει μόνο με τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών, απάντησε ότι αυτό «θα συμβεί κάποια στιγμή» και ότι αποτελούσε μέρος της στρατηγικής της κυβέρνησης.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική ήταν η πολιτική αυτοπεριγραφή του: ο Μητσοτάκης παρουσίαζε τις συγκεκριμένες πρωτοβουλίες ως απόδειξη ότι η κυβέρνησή του ήταν «truly progressive» — πραγματικά προοδευτική.

Λίγους μήνες αργότερα, η κυβέρνηση πέρασε από τη στρατηγική στη νομοθέτηση.

Ο γάμος των ομόφυλων ζευγαριών

Τον Φεβρουάριο του 2024 η Ελλάδα έγινε η πρώτη χώρα με ορθόδοξη χριστιανική πλειοψηφία που νομοθέτησε τον πολιτικό γάμο μεταξύ προσώπων του ίδιου φύλου.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης όχι μόνο δεν αποστασιοποιήθηκε τότε από την πρωτοβουλία, αλλά την υπερασπίστηκε διεθνώς ως ζήτημα ισότητας, ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κράτους δικαίου.

Σε συνέντευξή του μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου δήλωνε μάλιστα «πολύ χαρούμενος» που μία κεντροδεξιά, συντηρητική αλλά και προοδευτική παράταξη ήταν αυτή που έφερε το νομοσχέδιο στη Βουλή.

Ακόμη και μετά την εκλογική φθορά που καταγράφηκε στις ευρωεκλογές του 2024, όταν ο ίδιος αναγνώρισε ότι η συγκεκριμένη επιλογή είχε δυσαρεστήσει παραδοσιακούς ψηφοφόρους της ΝΔ, ξεκαθάρισε ότι ο νόμος δεν επρόκειτο να ανατραπεί.

Επομένως, το ερώτημα δεν είναι αν κάποιος συμφωνεί ή διαφωνεί με τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών.

Το πολιτικό ερώτημα είναι άλλο:

Πώς γίνεται μία κυβέρνηση να παρουσιάζει επί χρόνια συγκεκριμένες πολιτικές ως μέρος μιας οργανωμένης στρατηγικής κοινωνικής προόδου και σήμερα να υποστηρίζει ότι η συζήτηση περί σχετικής ατζέντας είναι περίπου ανύπαρκτη ή εισαγόμενη;

Και στη μέση η κυβέρνηση Μπάιντεν

Υπάρχει όμως και μία δεύτερη διάσταση που δεν μπορεί να παραβλεφθεί.

Η κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν είχε καταστήσει την προώθηση των δικαιωμάτων LGBTQI+ σαφή κατεύθυνση της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.

Ο τότε υπουργός Εξωτερικών Άντονι Μπλίνκεν το είχε διατυπώσει χωρίς περιστροφές το 2024: η αμερικανική κυβέρνηση θεωρούσε ότι έχει ευθύνη να υπερασπίζεται και να προωθεί αυτά τα δικαιώματα τόσο στο εσωτερικό όσο και διεθνώς.

Και στην περίπτωση της Ελλάδας δεν χρειάζεται να κάνουμε υποθέσεις για το αν το θέμα βρισκόταν στην ελληνοαμερικανική ατζέντα.

Υπάρχει επίσημο κείμενο.

Στην κοινή δήλωση του Στρατηγικού Διαλόγου ΗΠΑ–Ελλάδας του 2024, οι δύο πλευρές επαναβεβαίωναν τη δέσμευσή τους στην προώθηση της διαφορετικότητας, της ισότητας και της συμπερίληψης σε εκπαιδευτικές και πολιτιστικές συνεργασίες.

Και ακολουθούσε μία ακόμη πιο συγκεκριμένη αναφορά:

Οι Ηνωμένες Πολιτείες χαιρέτιζαν τη δέσμευση του Κυριάκου Μητσοτάκη να νομοθετήσει την ισότητα στον γάμο και να συνεχίσει την εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την ενίσχυση της προστασίας των LGBTQI+ ατόμων στην Ελλάδα.

Αυτό είναι καταγεγραμμένο σε επίσημο κείμενο του αμερικανικού State Department.

Χρειάζεται, βέβαια, μία κρίσιμη διάκριση: το συγκεκριμένο ντοκουμέντο αποδεικνύει πολιτική σύγκλιση και αμερικανική υποστήριξη στις ελληνικές πρωτοβουλίες. Δεν αποδεικνύει από μόνο του ότι ο Μπλίνκεν ή ο Μπάιντεν «διέταξαν» την ελληνική κυβέρνηση να ψηφίσει τον νόμο.

Η διαφορά είναι ουσιώδης. Αλλά στην Ελλάδα αυτά τα ζητήματα παίρνουν τον δρόμο τους εξαιτίας της πολιτικής οσφυοκαμψίας…

Ο ίδιος ο Μητσοτάκης είχε χρησιμοποιήσει τον όρο

Υπάρχει μάλιστα μία ακόμη ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια.

Η σημερινή δήλωση δεν είναι η πρώτη φορά που ο Κυριάκος Μητσοτάκης αρνείται ότι υπάρχει woke κουλτούρα στην Ελλάδα.

Τον Νοέμβριο του 2024, σε δημόσια συζήτηση με τον Γάλλο φιλόσοφο Πασκάλ Μπρυκνέρ, είχε κάνει έναν σαφή διαχωρισμό.

Από τη μία τοποθετούσε την προστασία των δικαιωμάτων και μία «προοδευτική ατζέντα» που θεωρούσε θεμιτή. Από την άλλη τοποθετούσε αυτό που χαρακτήριζε ακραίο ή ανελεύθερο woke φαινόμενο των αμερικανικών πανεπιστημίων.

Μάλιστα είχε χρησιμοποιήσει τον χαρακτηρισμό «illiberal wokeism», λέγοντας ότι αυτή η ακραία εκδοχή δεν υπάρχει στην Ελλάδα και ότι δεν θα ήθελε να υπάρξει.

Αυτό ουσιαστικά είναι και το επιχείρημα που επανέλαβε στη ΔΕΘ: άλλο η νομοθέτηση δικαιωμάτων και άλλο αυτό που ο ίδιος θεωρεί αμερικανική woke υπερβολή. Σήμερα ζήτησε να μη συγχέεται η «πολιτική ισότητα στον γάμο» με όσα συνέβησαν στις ΗΠΑ.

Δεν μπορείς να διαφημίζεις την «πρόοδο» και μετά να αρνείσαι τη συζήτηση

Εδώ βρίσκεται η βασική αντίφαση.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει κάθε δικαίωμα να υποστηρίζει ότι υπάρχει διαφορά ανάμεσα στην κατοχύρωση δικαιωμάτων και στις ακραίες εκφάνσεις της αμερικανικής identity politics.

Αλλά δεν μπορεί να παρουσιάζεται σαν να εμφανίστηκε ξαφνικά από το πουθενά η συζήτηση για την ιδεολογική κατεύθυνση της κυβέρνησής του.

Η κυβέρνηση είχε Εθνική Στρατηγική για την ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ+.

Ο ίδιος προανήγγειλε δημόσια τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών ως μέρος αυτής της στρατηγικής.

Η κυβέρνησή του τον νομοθέτησε.

Ο ίδιος χαρακτήριζε την κυβέρνησή του «πραγματικά προοδευτική» όταν παρουσίαζε αυτές τις πολιτικές στο εξωτερικό.

Και η κυβέρνηση Μπάιντεν, η οποία είχε εντάξει τα LGBTQI+ δικαιώματα στην εξωτερική πολιτική της, χαιρέτιζε επισήμως τις ελληνικές δεσμεύσεις.

Όλα αυτά είναι πολιτικά γεγονότα. Όχι χαρακτηρισμοί.

Και γι’ αυτό η σημερινή κατηγορηματική δήλωση «δεν υπάρχει woke ατζέντα στην Ελλάδα» ακούγεται λιγότερο ως ουδέτερη περιγραφή της πραγματικότητας και περισσότερο ως προσπάθεια επαναπροσδιορισμού του πολιτικού αφηγήματος.

Ιδίως σε μια περίοδο κατά την οποία η Νέα Δημοκρατία επιχειρεί να επανασυνδεθεί με ένα παραδοσιακότερο και συντηρητικότερο ακροατήριο.

Το πρόβλημα, όμως, με την πολιτική μνήμη είναι ότι υπάρχουν τα αρχεία.

Υπάρχουν οι συνεντεύξεις.

Υπάρχουν οι νόμοι.

Υπάρχουν οι εθνικές στρατηγικές.

Υπάρχουν και τα επίσημα κοινά ανακοινωθέντα με την Ουάσιγκτον.

Και αυτά δεν εξαφανίζονται επειδή άλλαξε η πολιτική συγκυρία.