Αναλύσεις
National Context: Η Τουρκία ετοιμάζεται να «κλείσει» το PKK, αλλά το PJAK ενισχύεται στα σύνορα του Ιράν
Η ανάλυση του National Context εντοπίζει μια κρίσιμη αντίφαση στην τουρκική διαδικασία αφοπλισμού: ενώ η Άγκυρα κινείται προς επίσημη πιστοποίηση της διάλυσης του PKK και την ενσωμάτωση των SDF στη Συρία, το ιρανικό παρακλάδι PJAK όχι μόνο δεν αφοπλίζεται αλλά φέρεται να επεκτείνει τις υποδομές του – Η εκτίμηση ότι η Τουρκία κρατά σκόπιμα ανοικτό το «ιρανικό μέτωπο» υπό τον φόβο δημιουργίας κουρδικής δύναμης υποστηριζόμενης από Ισραήλ και ΗΠΑ
Μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ανάγνωση των εξελίξεων γύρω από το PKK, το PJAK και το κουρδικό ζήτημα στα σύνορα του Ιράν παρουσιάζει το National Context, υποστηρίζοντας ότι πίσω από την πορεία αφοπλισμού του PKK διαμορφώνεται μια πολύ πιο σύνθετη τουρκική στρατηγική.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η Τουρκία βρίσκεται κοντά στο σημείο όπου το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας (MGK) θα μπορούσε να πιστοποιήσει επίσημα ότι το PKK έχει διαλυθεί και έχει φτάσει σε μη αναστρέψιμο στάδιο αφοπλισμού.
Το National Context επικαλείται καλά πληροφορημένες τουρκικές πηγές και δημοσιογράφους, σύμφωνα με τους οποίους η MIT και οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις αναμένεται να ολοκληρώσουν μέσα στον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο την επαλήθευση του αφοπλισμού και της εκκένωσης των στρατοπέδων του PKK. Εφόσον τηρηθεί αυτό το χρονοδιάγραμμα, το MGK θα μπορούσε να πιστοποιήσει επισήμως τη διάλυση της οργάνωσης τον Οκτώβριο.
Ακριβώς, όμως, εδώ εμφανίζεται η μεγάλη αντίφαση που εντοπίζει το National Context:
Την ώρα που το PKK αποσύρεται από θέσεις στο βόρειο Ιράκ και η αυτόνομη στρατιωτική δομή των SDF/YPG οδηγείται προς ενσωμάτωση στο συριακό κράτος, το PJAK –η ιρανοκουρδική οργάνωση που συνδέεται οργανωτικά και ιστορικά με το PKK– κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Όχι προς τον αφοπλισμό, αλλά, σύμφωνα με την ανάλυση, προς την ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας του στα σύνορα με το Ιράν.
Η Άγκυρα μετρά αντίστροφα για τον Οκτώβριο
Το κρίσιμο βήμα για την εφαρμογή του νέου τουρκικού νομοθετικού πλαισίου είναι η πιστοποίηση από το MGK.
Το National Context επισημαίνει ότι η σχετική νομοθεσία δεν απαιτεί μόνο να έχει αφοπλιστεί ο πυρήνας του PKK. Η διαδικασία συνδέεται ευρύτερα με το KCK και τις οργανώσεις που υπάγονται ή συνδέονται με αυτό.
Η πιστοποίηση είναι καθοριστική, καθώς ενεργοποιεί το εξάμηνο χρονικό παράθυρο μέσα στο οποίο θα μπορούν να κινηθούν οι διαδικασίες επιστροφής και νομικής διευθέτησης για όσους εμπίπτουν στις σχετικές προβλέψεις.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το National Context από τουρκικές πηγές, υπολογίζονται περίπου 3.800 ενεργά ένοπλα μέλη του PKK σε 18 στρατόπεδα στο Ιρακινό Κουρδιστάν.
Επιπλέον, περίπου 2.500 άνθρωποι φέρεται να έχουν ήδη απομακρυνθεί από την οργάνωση και να ζουν ως πολίτες στην περιοχή, ενώ αναφέρονται ακόμη περίπου 1.500 κυρίως φιλο-PKK άτομα, χωρίς ενεργό ένοπλο ρόλο, τα οποία έχουν καταδικαστικές αποφάσεις στην Τουρκία αλλά βρίσκονται στο Ιράκ.
Από τους 3.800 ενεργούς μαχητές, περίπου 900 –μεταξύ των οποίων 230 υψηλόβαθμα στελέχη– εκτιμάται ότι δεν θα καλυφθούν από το νέο πλαίσιο και θα παραμείνουν εκτός Τουρκίας.
Πέντε περιοχές συγκέντρωσης των όπλων
Η διαδικασία φέρεται να έχει ήδη αποκτήσει συγκεκριμένη γεωγραφική μορφή.
Το National Context αναφέρει πέντε περιοχές συγκέντρωσης οπλισμού:
Binare Qendil, Kortek, Zergele, Lewce και Bole.
Οι τέσσερις βρίσκονται στη δυτική περιοχή του Καντίλ, γεγονός που, σύμφωνα με την ανάλυση, δείχνει ότι τα όπλα συγκεντρώνονται τοπικά αντί οι μαχητές να μετακινούνται σε απομακρυσμένα κέντρα παράδοσης.
Οι τουρκικές αναφορές κάνουν λόγο για οπλισμό αποθηκευμένο σε 35 υπόγειους χώρους και για ένα ιδιαίτερα βαρύ οπλοστάσιο: από M4, M16, AK-47, RPG-7 και τυφέκια ελεύθερων σκοπευτών μέχρι αντιαρματικούς πυραύλους Konkurs και Milan, όλμους, βαριά πολυβόλα, ρουκέτες και φορητά αντιαεροπορικά συστήματα SA-7, Strela, Stinger και Igla. Αναφέρονται ακόμη εκρηκτικά drones.
Ο τουρκικός στρατός καταλαμβάνει τις εγκαταλειμμένες θέσεις
Παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η εκκένωση θέσεων του PKK στις περιοχές Gara, Metina, Zap, Avasin και Haftanin.
Κατά την ανάλυση, οι τουρκικές αρχές χρησιμοποιούν πληροφορίες των υπηρεσιών, επιτόπιους ελέγχους, δορυφορική παρακολούθηση και γεωγραφικές συντεταγμένες για να επαληθεύσουν τις αποχωρήσεις.
Το σημαντικό είναι ότι οι εγκαταλειμμένες περιοχές δεν αφήνονται ως κενό ασφαλείας.
Το National Context αναφέρει ότι τουρκικές δυνάμεις εισέρχονται σε πολλές από τις θέσεις αφού προηγηθεί εκκαθάρισή τους. Έτσι, η Άγκυρα επιχειρεί ουσιαστικά να αποκτήσει τον έλεγχο της ζώνης σπηλαίων, οχυρών και περασμάτων που ξεκινά από τα τουρκικά σύνορα και κατευθύνεται προς το Καντίλ.
Την ίδια στιγμή, κατά το National Context, εξελίσσεται η παράλληλη διαδικασία στη Συρία με την ενσωμάτωση των SDF και του πυρήνα τους, των YPG, στις κρατικές και στρατιωτικές δομές της Δαμασκού.
Η μεγάλη εξαίρεση λέγεται PJAK
Εδώ βρίσκεται η ουσία της ανάλυσης.
Στο ιρανικό μέτωπο δεν παρατηρείται αντίστοιχη διαδικασία.
Το PJAK, η κουρδική ένοπλη οργάνωση που δρα εναντίον του Ιράν και έχει ιστορικούς και οργανωτικούς δεσμούς με το PKK, εκτιμάται ότι διαθέτει περίπου 1.000 έως 3.000 μαχητές στην ένοπλη πτέρυγά του, τις East Kurdistan Units (YRK).
Και αντί να εγκαταλείπει τις θέσεις του, φέρεται να ενισχύει τις υποδομές του.
Το National Context επικαλείται αναφορές για νέες βάσεις, διάνοιξη σηράγγων, γεωτρήσεις, χαρακώματα, οδικά έργα και χρήση βαρέων μηχανημάτων σε έναν μεγάλο άξονα που εκτείνεται από το Καντίλ προς τα ιρανικά σύνορα και τις περιοχές Asos, Bradost, Choman, Sidakan, Penjwin, Halabja και Hawraman.
Η δραστηριότητα αυτή συμπίπτει, σύμφωνα με την ίδια πηγή, με την εντονότερη επιχειρησιακή παρουσία του PJAK εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία.
Γιατί το Ιράν δεν χτυπά το PJAK όπως τους άλλους;
Το National Context επισημαίνει ακόμη μία παράδοξη εικόνα.
Μέσα στο 2026, η Τεχεράνη πραγματοποίησε εκτεταμένες επιχειρήσεις εναντίον άλλων ιρανικών κουρδικών αντιπολιτευόμενων οργανώσεων που βρίσκονται στο Ιρακινό Κουρδιστάν, όπως οι KDPI, PAK, παρατάξεις της Komala και Khabat.
Το PJAK, όμως, παρά τη γεωγραφική εγγύτητα προς το Ιράν και τη στρατιωτική παρουσία του στην περιοχή του Καντίλ, δεν έχει αντιμετωπίσει την ίδια συστηματική πίεση στις υποδομές του στην ιρακινή πλευρά των συνόρων.
Το National Context δεν υποστηρίζει ότι το Ιράν δεν έχει συγκρουστεί με το PJAK. Επισημαίνει, όμως, μια σαφή ασυμμετρία στον τρόπο αντιμετώπισής του σε σύγκριση με άλλες ιρανοκουρδικές οργανώσεις.
Η εκτίμηση του National Context: Η Τουρκία διαχωρίζει το ιρανικό μέτωπο
Σε αυτό το σημείο η ανάλυση περνά από τα δεδομένα στην ερμηνεία τους.
Η βασική εκτίμηση του National Context είναι ότι η Άγκυρα έχει διαχωρίσει σκόπιμα το ιρανικό μέτωπο από τον αφοπλισμό που επιδιώκει στο Ιράκ και τη μεταβολή της ένοπλης κουρδικής δομής στη Συρία.
Κατά την ανάλυση, το PJAK διατηρείται προς το παρόν ως μια ελεγχόμενη ένοπλη δομή στραμμένη προς το Ιράν, επειδή το μέλλον της ίδιας της Ισλαμικής Δημοκρατίας παραμένει αβέβαιο.
Το National Context εντοπίζει μάλιστα ένα ενδιαφέρον νομοθετικό στοιχείο: το τουρκικό πλαίσιο αναφέρεται στο PKK, στο KCK και στις συνδεδεμένες οργανώσεις, χωρίς να κατονομάζει συγκεκριμένα το PJAK ή να καθορίζει σαφή δοκιμασία βάσει της οποίας θα πιστοποιείται η διάλυσή του.
Έτσι, σύμφωνα με την ερμηνεία του, οι τουρκικοί θεσμοί ασφαλείας και το MGK διατηρούν σημαντική διακριτική ευχέρεια.
Ο φόβος της Άγκυρας: Ένα μέτωπο Κούρδων με Ισραήλ και ΗΠΑ
Και εδώ η ανάλυση συνδέεται άμεσα με τις ευρύτερες εξελίξεις γύρω από το Ιράν.
Κατά το National Context, μία από τις κεντρικές ανησυχίες της Άγκυρας είναι η πιθανότητα δημιουργίας ενός ιρανοκουρδικού στρατιωτικού μετώπου υποστηριζόμενου από το Ισραήλ ή τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η ανάλυση υπενθυμίζει ότι κατά τον πόλεμο του Φεβρουαρίου 2026 υπήρξε ενδιαφέρον για κινητοποίηση ιρανικών κουρδικών οργανώσεων εναντίον της Τεχεράνης, με το PAK να εμφανίζεται ιδιαίτερα δεκτικό.
Ο Χακάν Φιντάν και άλλοι Τούρκοι αξιωματούχοι είχαν προειδοποιήσει δημόσια εναντίον της χρησιμοποίησης κουρδικών οργανώσεων από το Ισραήλ.
Η εκτίμηση του National Context είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα:
Ένα σύνορο στο οποίο κυριαρχεί το PJAK είναι ένα σύνορο στο οποίο δεν μπορούν να κυριαρχήσουν το KDPI, η Komala ή το PAK.
Και το PJAK, λόγω της σχέσης του με το PKK, αποτελεί τον παράγοντα πάνω στον οποίο η Άγκυρα θα μπορούσε να ασκήσει μεγαλύτερη έμμεση επιρροή μέσω του Αμπντουλάχ Οτζαλάν και της νέας διαδικασίας επίλυσης του κουρδικού.
Με άλλα λόγια, σύμφωνα πάντα με αυτή την ανάλυση, η Τουρκία δεν χρειάζεται να μετατρέψει το PJAK σε δύναμη εναντίον του Ιράν.
Αρκεί το PJAK να καταλαμβάνει τον χώρο, εμποδίζοντας άλλες κουρδικές οργανώσεις, περισσότερο πρόθυμες να συνεργαστούν με το Ισραήλ ή τις ΗΠΑ, να κυριαρχήσουν στη συνοριακή ζώνη.
Ο παράγοντας Οτζαλάν
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει το National Context και στις τελευταίες κινήσεις του Αμπντουλάχ Οτζαλάν.
Σύμφωνα με την ανάλυση, σε περίπου πεντάωρη συνάντηση με αντιπροσωπεία του φιλοκουρδικού DEM στην Ιμραλί στις 20 Ιουλίου, ο φυλακισμένος ιδρυτής του PKK φέρεται να υποστήριξε ότι η κατάσταση στο Ιράν δεν μπορεί να παραμείνει ως έχει.
Το σημαντικότερο είναι ότι, κατά τις αναφορές που επικαλείται το National Context, μίλησε για πρωτοβουλία μετασχηματισμού του PJAK και όχι για άμεση διάλυσή του.
Φέρεται επίσης να αναφέρθηκε ονομαστικά στον πρόεδρο της Περιφέρειας του Κουρδιστάν Νετσιρβάν Μπαρζανί και στον ηγέτη της PUK Μπαφέλ Ταλαμπανί, ενώ υποστήριξε ότι η Τουρκία θα πρέπει να έχει θετικό ρόλο χωρίς εξάρτηση από τις ΗΠΑ ή τη Βρετανία.
Για το National Context, οι δηλώσεις αυτές μπορούν να διαβαστούν και ως μήνυμα του Οτζαλάν προς την Άγκυρα ότι η χρησιμότητά του δεν εξαντλείται στην επίλυση του προβλήματος του PKK μέσα στην Τουρκία.
Μπορεί να επεκταθεί και στο ιρανικό κουρδικό μέτωπο.
Και ο ρόλος της PUK
Η γεωγραφία προσθέτει έναν ακόμη παίκτη: την Πατριωτική Ένωση Κουρδιστάν (PUK).
Μεγάλο τμήμα της συνοριακής ζώνης με το Ιράν βρίσκεται εντός ή δίπλα στη σφαίρα επιρροής της PUK, ενώ σύμφωνα με το National Context είναι πιθανό υψηλόβαθμα στελέχη του PKK να καταλήξουν στην περιοχή της Σουλεϊμανίγια.
Η ανάλυση επαναφέρει μάλιστα μια παλαιότερη αναφορά του 2016 περί πιθανής συνεννόησης Ιράν–PUK για μετακίνηση στοιχείων PKK και PJAK προς τη μεθόριο γύρω από Penjwin, Bashmakh και Halabja-Hawraman, ώστε να δυσκολευθεί η διείσδυση άλλων ιρανοκουρδικών οργανώσεων στο Ιράν.
Το ίδιο το National Context προειδοποιεί, πάντως, ότι η συγκεκριμένη παλαιότερη αναφορά είχε έντονη κομματική φόρτιση και πρέπει να αντιμετωπίζεται με επιφύλαξη. Παρατηρεί όμως ότι η γεωγραφική ζώνη που περιέγραφε τότε είναι η ίδια που εμφανίζεται σήμερα να ενισχύεται.
Υπάρχει μυστική συμφωνία Τουρκίας–Ιράν;
Εδώ το National Context είναι προσεκτικό.
Τα στοιχεία, τονίζει, δεν αποδεικνύουν την ύπαρξη επίσημης συμφωνίας Τουρκίας–Ιράν–PUK.
Η διαφορετική μεταχείριση του PJAK από την Τεχεράνη και η εξαίρεσή του από τη διαδικασία αφοπλισμού της Άγκυρας θα μπορούσαν να αποτελούν προϊόν συνεννόησης.
Θα μπορούσαν, όμως, εξίσου να αποτελούν αποτέλεσμα σύγκλισης διαφορετικών συμφερόντων χωρίς να υπάρχει κάποια επίσημη συμφωνία.
Αυτό που θεωρεί ότι υποστηρίζεται από τα διαθέσιμα στοιχεία είναι μια στενότερη διαπίστωση: το PJAK αντιμετωπίζεται ως προσωρινά χρήσιμη εξαίρεση, επειδή το ιρανικό μέτωπο παραμένει ανοικτό και επειδή Τουρκία, Ιράν και Οτζαλάν έχουν, για διαφορετικούς λόγους, συμφέρον να μην περάσει ο ένοπλος κουρδικός χώρος των συνόρων υπό τον έλεγχο οργανώσεων περισσότερο διατεθειμένων να συνεργαστούν με το Ισραήλ.
Το μεγάλο τεστ έρχεται τον Οκτώβριο
Το National Context καταλήγει ότι η πραγματική δοκιμασία της θεωρίας του θα έρθει με την απόφαση του τουρκικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας.
Εάν τον Οκτώβριο το MGK πιστοποιήσει ότι η διάλυση του PKK και του ευρύτερου KCK είναι πλήρης και μη αναστρέψιμη, ενώ την ίδια στιγμή:
το PJAK παραμένει ένοπλο,
οι θέσεις και οι σήραγγές του στα σύνορα του Ιράν παραμένουν ενεργές ή επεκτείνονται,
και δεν έχει δημιουργηθεί κανένας αντίστοιχος μηχανισμός αφοπλισμού,
τότε, κατά την εκτίμηση του National Context, θα υπάρχει ισχυρή ένδειξη ότι η Άγκυρα έχει συνειδητά εξαιρέσει το ιρανικό μέτωπο από το μοντέλο αφοπλισμού που εφαρμόζει στις υπόλοιπες κουρδικές ένοπλες δομές.
Και αυτό αλλάζει σημαντικά την ανάγνωση της υπόθεσης.
Γιατί η διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη δεν θα αφορά τότε απλώς το τέλος του PKK με τη μορφή που γνωρίζαμε επί δεκαετίες.
Θα αφορά την αναδιάταξη ολόκληρου του κουρδικού ένοπλου χώρου από την Τουρκία μέχρι τη Συρία, το βόρειο Ιράκ και τα σύνορα του Ιράν.
Με το PJAK να αποτελεί, τουλάχιστον προς το παρόν, τη μεγάλη εξαίρεση – και το ανοικτό μέτωπο του Ιράν τον παράγοντα που μπορεί να εξηγήσει το γιατί.
Η ανάλυση καταλήγει ότι το κρίσιμο τεστ είναι αν η Άγκυρα θα πιστοποιήσει τη διάλυση του PKK χωρίς αντίστοιχο αφοπλισμό του PJAK, ώστε να αποσαφηνιστεί αν πρόκειται για συνειδητή στρατηγική εξαίρεση ή για προσωρινή συγκυρία και όχι για αποδεδειγμένη τουρκοϊρανική συμφωνία.
GEOPOLITICO
Κειμήλια αντί λειψάνων Σαμουήλ: Τα ερωτήματα για τη συμφωνία με τη Βουλγαρία και τη Συνθήκη του Νεϊγύ
Ο Γιώργος Καρανίκας, με άρθρο του στον «Χρόνο», θέτει ζήτημα αντιμετώπισης των λεηλατημένων ελληνικών θησαυρών ως αντικειμένων ανταλλαγής. Η υποχρέωση επιστροφής, οι εκκρεμείς διεκδικήσεις και οι ενστάσεις των Μητροπόλεων.
Η επιστροφή 48 εκκλησιαστικών κειμηλίων από τη Βουλγαρία επαναφέρει ένα ιστορικό και πολιτικό ερώτημα: γιατί η απόδοση θησαυρών που αφαιρέθηκαν από ελληνικές μονές συνδέεται με την παράδοση ανταλλάγματος, όταν η Συνθήκη του Νεϊγύ προέβλεπε ήδη την επιστροφή τους;
Αυτό είναι το κεντρικό ζήτημα που αναδεικνύει ο δημοσιογράφος Γιώργος Καρανίκας, στο άρθρο του «Διαγράφουμε την συνθήκη του Νεϊγύ;», που δημοσιεύεται στην εφημερίδα «Χρόνος» στις 7 Οκτωβρίου. Η παρέμβασή του στρέφεται κατά της λογικής της ανταλλαγής και της πανηγυρικής παρουσίασης μιας συμφωνίας που αφορά μέρος των θησαυρών που διεκδικεί η ελληνική πλευρά.
Η υποχρέωση που διατυπώθηκε το 1919
Η Συνθήκη του Νεϊγύ υπογράφηκε στις 27 Νοεμβρίου 1919, μετά την ήττα της Βουλγαρίας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Πέρα από τις εδαφικές και οικονομικές ρυθμίσεις, περιλάμβανε συγκεκριμένη πρόβλεψη για την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών.
Το άρθρο 126 όριζε ότι η Βουλγαρία αναλαμβάνει να αναζητήσει και να επιστρέψει χωρίς καθυστέρηση στην Ελλάδα, τη Ρουμανία και το Σερβοκροατοσλοβενικό Κράτος αρχεία, έγγραφα και αντικείμενα αρχαιολογικού, ιστορικού ή καλλιτεχνικού ενδιαφέροντος που είχαν απομακρυνθεί από τα εδάφη τους κατά τον πόλεμο.
Στη διάταξη αυτή στηρίζεται η κριτική του Καρανίκα: η επιστροφή των λεηλατημένων κειμηλίων αποτελούσε υποχρέωση της βουλγαρικής πλευράς, επομένως η αντιμετώπισή τους ως στοιχείων μιας αμοιβαίας συναλλαγής δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα.
Ο αρθρογράφος υπενθυμίζει και την παράδοση χειρογράφων το 1923. Σύμφωνα με την ιστορική αναδρομή του, η ελληνική αντιπροσωπεία παρέλαβε κιβώτια τα οποία παρουσιάστηκαν ως το σύνολο των αφαιρεθέντων, αλλά περιείχαν μόνο περιορισμένο αριθμό χειρογράφων. Κατά τον ίδιο, η εκκρεμότητα δεν έκλεισε ποτέ, παρά τους μεταγενέστερους βουλγαρικούς ισχυρισμούς.
Τι περιλαμβάνει η πρόσφατη συμφωνία
Στις 3 Οκτωβρίου 2026, στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού της Θεσσαλονίκης, υπογράφηκαν τα πρωτόκολλα παράδοσης και παραλαβής, παρουσία των πρωθυπουργών Ελλάδας και Βουλγαρίας.
Τα 48 κειμήλια προέρχονται από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσας, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης. Η ελληνική πλευρά παραδίδει τα λείψανα που έχουν ταυτοποιηθεί ως ανήκοντα στον τσάρο Σαμουήλ, μαζί με το υπόλοιπο ανθρωπολογικό υλικό από τέσσερις σαρκοφάγους της Βασιλικής του Αγίου Αχιλλείου στις Πρέσπες.
Η επίσημη ανακοίνωση προβλέπει συνέχιση των διαπραγματεύσεων για ιστορικά αντικείμενα που δεν περιλήφθηκαν στην παρούσα συμφωνία. Τα επιστραφέντα κειμήλια θα εκτίθενται στη Θεσσαλονίκη έως τις 5 Νοεμβρίου και κατόπιν θα αποδοθούν στους φορείς προέλευσής τους.
Οι θησαυροί που παραμένουν εκτός
Οι εκκρεμείς διεκδικήσεις δείχνουν ότι η επιστροφή των 48 αντικειμένων δεν ολοκληρώνει τον επαναπατρισμό.
Ο Μητροπολίτης Δράμας Δωρόθεος, σε επιστολή του προς την υπουργό Πολιτισμού, αναφέρει ότι από την Εικοσιφοίνισσα είχαν αφαιρεθεί 800 ιερά κειμήλια και 430 χειρόγραφα. Εκφράζει επίσης την ανησυχία ότι η παράδοση των λειψάνων του Σαμουήλ αποδυναμώνει τη διαπραγματευτική δυνατότητα της Ελλάδας για όσα παραμένουν στη Βουλγαρία.
Η Μητρόπολη Ξάνθης και Περιθεωρίου διεκδικεί ακόμη 50 αντικείμενα από τις Μονές Παναγίας Καλαμούς και Παναγίας Αρχαγγελιώτισσας, ζητώντας την επιστροφή τους έξω από τη λογική ανταλλαγής. Παράλληλα, η Ιερά Σύνοδος χαιρέτισε τον επαναπατρισμό των 48 κειμηλίων, εκφράζοντας την προσδοκία να ακολουθήσουν νέες επιστροφές.
Το ερώτημα περί «διαγραφής» της Συνθήκης του Νεϊγύ αποτελεί την αιχμηρή πολιτική θέση του Καρανίκα· δεν τεκμηριώνει από μόνο του νομική κατάργησή της. Αναδεικνύει, όμως, ένα συγκεκριμένο ζήτημα που απαιτεί απάντηση: πώς διασφαλίζεται η διεκδίκηση του συνόλου των αφαιρεθέντων θησαυρών, μετά την ολοκλήρωση αυτής της ανταλλαγής;
Η επιστροφή των 48 κειμηλίων έχει αξία για τις μονές και την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας. Η ιστορική εκκρεμότητα, ωστόσο, παραμένει ανοιχτή όσο χειρόγραφα και εκκλησιαστικοί θησαυροί εξακολουθούν να βρίσκονται μακριά από τους τόπους στους οποίους ανήκουν.
GEOPOLITICO
Μουντζουρούλιας: «Πού είναι η ελληνική αντίδραση;» – Μακεδονικό, γαλλοτουρκική προσέγγιση και αποτροπή στο Αιγαίο
Αιχμές για τις αναφορές της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ερωτήματα για τη στάση του Παρισιού απέναντι στην Άγκυρα και ανάλυση των κινήσεων που ενισχύουν την ελληνική άμυνα.
Η στάση των Βρυξελλών στο Μακεδονικό, η ανάπτυξη των αμυντικών σχέσεων Γαλλίας–Τουρκίας και η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής «Direct News» με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια. Ο δημοσιογράφος άσκησε έντονη κριτική για τις αναφορές της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σε «μακεδονική» γλώσσα και ταυτότητα, έθεσε ερωτήματα για τις επιλογές του Παρισιού και παρουσίασε τις στρατιωτικές και διπλωματικές εξελίξεις που, κατά την εκτίμησή του, διαμορφώνουν ένα νέο περιβάλλον για την Ελλάδα.
Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του ήταν ότι η Αθήνα χρειάζεται να συνδυάζει την αμυντική προετοιμασία με ξεκάθαρη διπλωματική στάση. Οι εξοπλισμοί και οι στρατηγικές συνεργασίες αποκτούν ουσιαστικό βάρος όταν συνοδεύονται από ετοιμότητα και αποφασιστικότητα στην υπεράσπιση των εθνικών συμφερόντων.
Μακεδονικό: Κριτική για τις Πρέσπες και την απουσία αντίδρασης
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας ξεκίνησε από τις δηλώσεις που, όπως ανέφερε, έκανε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά την επίσκεψή της στα Σκόπια στις 2 Οκτωβρίου. Σύμφωνα με την παρουσίαση στην εκπομπή, οι αναφορές αφορούσαν την ταυτότητα, τον πολιτισμό και τη γλώσσα της Βόρειας Μακεδονίας.
Ο δημοσιογράφος τις αντιμετώπισε ως επιβεβαίωση των συνεπειών της Συμφωνίας των Πρεσπών, την οποία επέκρινε με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα. Καταλόγισε ευθύνες στην κυβέρνηση που την υπέγραψε, αλλά και στη σημερινή κυβέρνηση για τη διαχείριση του ζητήματος.
Στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι, μέχρι την ώρα της εκπομπής, ο ίδιος δεν είχε διαπιστώσει ισχυρή ελληνική αντίδραση. Επέκρινε επίσης την περιορισμένη, κατά την εκτίμησή του, ανάδειξη του θέματος από τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης.
Παράλληλα, αμφισβήτησε το επιχείρημα ότι η ένταξη της γειτονικής χώρας στο ΝΑΤΟ θα την απομάκρυνε από την τουρκική επιρροή, επικαλούμενος τη συνέχιση της συνεργασίας της με την Άγκυρα.
Γαλλία–Τουρκία: Τι θα κάνει το Παρίσι για το καλώδιο;
Στη συνέχεια, ο παρουσιαστής επικεντρώθηκε στον οδικό χάρτη αμυντικής συνεργασίας Γαλλίας–Τουρκίας, ο οποίος, σύμφωνα με όσα παρουσίασε, υπογράφηκε στις 3 Οκτωβρίου.
Υπογράμμισε ότι η εξέλιξη ενδιαφέρει άμεσα την Ελλάδα λόγω της στρατηγικής σχέσης με τη Γαλλία, της ρήτρας αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής και των εξοπλιστικών προγραμμάτων με τα Rafale και τις φρεγάτες Belharra.
Ο Μουντζουρούλιας διευκρίνισε ότι η γαλλοτουρκική προσέγγιση δεν ακυρώνει την ελληνογαλλική συνεργασία. Έθεσε, όμως, ένα συγκεκριμένο ερώτημα: Πώς θα εκφραστεί έμπρακτα η γαλλική στήριξη εάν η Τουρκία επιχειρήσει να παρεμποδίσει τις εργασίες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου;
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε τις συζητήσεις για πιθανή τουρκική προμήθεια του γαλλοϊταλικού συστήματος αεράμυνας SAMP/T. Κατά την ανάλυσή του, η Αθήνα χρειάζεται σαφείς απαντήσεις για τις προθέσεις του Παρισιού, το οποίο αναπτύσσει διαύλους και με τις δύο πλευρές του Αιγαίου.
Η Ινδία και τα στρατιωτικά σενάρια στο Αιγαίο
Θετικά αξιολόγησε την εμβάθυνση των σχέσεων Ελλάδας–Ινδίας, δίνοντας έμφαση στη ναυτιλία, στις θαλάσσιες μεταφορές, στις λιμενικές υποδομές και στην άμυνα.
Όπως επισήμανε, η ελληνική ναυτιλιακή τεχνογνωσία μπορεί να συνδεθεί με την αναπτυσσόμενη βιομηχανική βάση και τις διεθνείς φιλοδοξίες της Ινδίας. Αναφέρθηκε επίσης στις επαφές του Ινδού πρέσβη με την ελληνική στρατιωτική ηγεσία, παρουσιάζοντάς τες ως ένδειξη ενίσχυσης της αμυντικής συνεργασίας.
Στον αντίποδα, στάθηκε στην άσκηση ναυτικών ειδικών δυνάμεων Τουρκίας–Αζερμπαϊτζάν που, όπως ανέφερε, προγραμματιζόταν για τις 19–20 Οκτωβρίου στο Ακσάζ. Υπογράμμισε τη σημασία της τοποθεσίας απέναντι από τα Δωδεκάνησα και το ελληνικό ενδιαφέρον για τα σενάρια υποβρύχιας επίθεσης και άμυνας.
Σε αυτό το περιβάλλον ενέταξε την ελληνική άσκηση «Αλέξανδρος», αναδεικνύοντας τον έλεγχο των χρόνων αντίδρασης, την ενεργοποίηση σχεδίων και τον συντονισμό Στρατού Ξηράς, Πολεμικού Ναυτικού και Πολεμικής Αεροπορίας. Στην παρουσίασή του περιέλαβε σενάρια ανακατάληψης νησίδων, απόκρουσης αποβατικής ενέργειας και συνδυασμένης αεροναυτικής δράσης.
Ρούμπιο και ενεργειακή θέση της Ελλάδας
Στην εκπομπή, την οποία ο παρουσιαστής τοποθέτησε χρονικά στις 4 Οκτωβρίου, αναφέρθηκε στην επικείμενη τότε επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα στις 6 Οκτωβρίου.
Έδωσε βάρος στον ελληνοαμερικανικό στρατηγικό διάλογο, στην αμυντική συνεργασία και στην ενεργειακή ασφάλεια. Ανέδειξε τον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου και τον ρόλο της Ελλάδας ως πύλης προς τη Νοτιοανατολική και Ανατολική Ευρώπη, ενώ επισήμανε τη στρατηγική σημασία της Σούδας και της Αλεξανδρούπολης.
Υποστήριξε επίσης ότι γύρω από τα ενεργειακά έργα συγκρούονται κρατικά και επιχειρηματικά συμφέροντα. Ζήτησε οι σχετικές εξελίξεις να εξετάζονται μέσα στο ευρύτερο γεωπολιτικό τους πλαίσιο.
Τα υποβρύχια «φαντάσματα», οι οχυρώσεις και τα Spike NLOS
Μεγάλο μέρος της εκπομπής αφορούσε την ενίσχυση της ελληνικής στρατιωτικής ισχύος. Ο δημοσιογράφος αναφέρθηκε σε πρόγραμμα βαριάς συντήρησης των τεσσάρων υποβρυχίων Type 214 κλάσης «Παπανικολής», ύψους 120 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε.
Έδωσε έμφαση στη δυνατότητα παρατεταμένης παραμονής τους σε κατάδυση και στο χαμηλό ακουστικό τους ίχνος, χαρακτηριστικά που ενισχύουν την επιχειρησιακή τους αξία.
Παράλληλα, παρουσίασε πρόγραμμα 522 οχυρωματικών θέσεων στον Έβρο και στα νησιά. Το βασικό του επιχείρημα ήταν ότι μια μονάδα πρέπει να μπορεί να συνεχίσει να μάχεται μετά το πρώτο πλήγμα. Καταφύγια, διασπορά μέσων, προστατευμένες θέσεις και ασφαλή κέντρα διοίκησης αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις.
Στάθηκε ακόμη στα Spike NLOS και στην προσοχή που, όπως ανέφερε, δίνει ο τουρκικός Τύπος στην ανάπτυξή τους. Συνέδεσε αυτή την παρακολούθηση με το ευρύτερο ενδιαφέρον για τις νέες ελληνικές φρεγάτες, τον εκσυγχρονισμό των MEKO και τις μελλοντικές δυνατότητες του Πολεμικού Ναυτικού.
Τέλος, αναφέρθηκε στη διαστημική διάσταση της άμυνας, υπογραμμίζοντας την αξία της έγκαιρης εικόνας του πεδίου και της αξιοποίησης δεδομένων. Η εκπομπή περιέλαβε επίσης αναφορές στην τουρκική οικονομία και στον τρόπο με τον οποίο τουρκικά μέσα αντιμετωπίζουν τη συνεργασία Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ.
GEOPOLITICO
Η Nexans διαψεύδει το σχέδιο ενημέρωσης της Τουρκίας για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου
Η γαλλική εταιρεία ξεκαθαρίζει ότι δεν είχε ούτε σχεδιάζει επαφές με την Άγκυρα για τις έρευνες βυθού. Η επιστολή στην «Καθημερινή» και τα ερωτήματα για τη φόρμουλα επανεκκίνησης του έργου.
Τη συμμετοχή της σε οποιαδήποτε συνεννόηση με την Τουρκία για τις επικείμενες έρευνες του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου αποκλείει η Nexans, διαψεύδοντας πληροφορίες που την εμφάνιζαν να αναλαμβάνει την ενημέρωση της Άγκυρας στο πλαίσιο σχεδίου επανεκκίνησης του Great Sea Interconnector.
Με επιστολή της στην «Καθημερινή», η γαλλική εταιρεία αποσαφηνίζει ότι δεν έχει πραγματοποιήσει ούτε σχεδιάζει οποιαδήποτε επαφή με τις τουρκικές αρχές για τις συγκεκριμένες εργασίες. Η διάψευση αφορά, επομένως, τόσο προηγούμενη επικοινωνία όσο και την πρόθεση ανάληψης τέτοιου ρόλου.
Η παρέμβαση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς έρχεται σε απάντηση δημοσιεύματος της Κυριακής 4 Οκτωβρίου, το οποίο περιέγραφε μια φόρμουλα για τη συνέχιση των βυθομετρικών ερευνών ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου, με χρονικό ορίζοντα την 26η Οκτωβρίου.
Σύμφωνα με εκείνο το ρεπορτάζ, ο σχεδιασμός προέβλεπε ενημέρωση της Άγκυρας από τη Nexans για τις εργασίες σε διεθνή ύδατα. Η κυβερνητική εκτίμηση που μεταφερόταν ήταν ότι μια «δημιουργική ασάφεια» θα επέτρεπε την υπέρβαση του αδιεξόδου: η Τουρκία θα παρουσίαζε την ενημέρωση ως παροχή άδειας, ενώ η ελληνογαλλική πλευρά θα επέμενε ότι η γνωστοποίηση των εργασιών δεν συνιστούσε αίτημα έγκρισης.
Η διάψευση της Nexans αφαιρεί από αυτή τη φόρμουλα ένα βασικό στοιχείο: την εταιρεία που εμφανιζόταν να αναλαμβάνει την επικοινωνία με την Τουρκία.
Συντονισμός με Ελλάδα και Κύπρο
Στην επιστολή της, η Nexans διευκρινίζει ότι για τις επικείμενες εργασίες συνεργάζεται με τον φορέα υλοποίησης και τις ελληνικές και κυπριακές αρχές, όπως προβλέπει η σύμβασή της.
Προσδιορίζει επίσης το αντικείμενό της ως εξειδικευμένου βιομηχανικού αναδόχου: σχεδιασμός, κατασκευή και εγκατάσταση υποβρύχιων καλωδιακών συστημάτων. Στο ίδιο πλαίσιο, υπογραμμίζει ότι «Δεν λαμβάνει θέσεις σε πολιτικά και γεωπολιτικά ζητήματα που σχετίζονται με το έργο».
Η εταιρεία δηλώνει ότι συνεχίζει να υποστηρίζει την υλοποίηση της διασύνδεσης, σε συνεργασία με τον πελάτη της και σύμφωνα με τις συμβατικές υποχρεώσεις και τις εφαρμοστέες νομικές απαιτήσεις.
Το βάρος επιστρέφει στις κυβερνήσεις
Η τοποθέτηση της Nexans διαχωρίζει την τεχνική εκτέλεση από τη διπλωματική διαχείριση. Από το περιεχόμενό της προκύπτει ότι η εταιρεία δεν αναλαμβάνει τον ρόλο ενδιάμεσου προς την Άγκυρα που της είχε αποδοθεί στον δημόσιο σχεδιασμό.
Αυτό αφήνει ανοιχτό το ουσιαστικό ερώτημα για την επόμενη φάση: πώς θα εξασφαλιστεί η απρόσκοπτη συνέχιση των ερευνών και ποιος θα αναλάβει τις πολιτικές συνεννοήσεις που κρίνονται αναγκαίες;
Παράλληλα, η εκδοχή της διαφορετικής ερμηνείας μιας ενημέρωσης από τις δύο πλευρές δημιουργεί ζήτημα πολιτικής σαφήνειας. Εάν η Αθήνα θεωρεί ότι πρόκειται για απλή γνωστοποίηση, αλλά η Άγκυρα την παρουσιάζει ως άσκηση αρμοδιότητας έγκρισης, η διαφωνία παραμένει και μετά την έναρξη των εργασιών.
Η επιστολή δεν ανακοινώνει ακύρωση του έργου. Διαψεύδει, όμως, συγκεκριμένο μηχανισμό επανεκκίνησής του. Η συνέχεια θα κριθεί από τις αποφάσεις των εμπλεκόμενων κυβερνήσεων και από τη δυνατότητα να μετατραπεί ο σχεδιασμός σε πραγματικές εργασίες στη θάλασσα.
Κειμήλια αντί λειψάνων Σαμουήλ: Τα ερωτήματα για τη συμφωνία με τη Βουλγαρία και τη Συνθήκη του Νεϊγύ
Ο Γιώργος Καρανίκας, με άρθρο του στον «Χρόνο», θέτει ζήτημα αντιμετώπισης των λεηλατημένων ελληνικών θησαυρών ως αντικειμένων ανταλλαγής. Η υποχρέωση...
Μουντζουρούλιας: «Πού είναι η ελληνική αντίδραση;» – Μακεδονικό, γαλλοτουρκική προσέγγιση και αποτροπή στο Αιγαίο
Αιχμές για τις αναφορές της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ερωτήματα για τη στάση του Παρισιού απέναντι στην Άγκυρα και ανάλυση...
Η Nexans διαψεύδει το σχέδιο ενημέρωσης της Τουρκίας για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου
Η γαλλική εταιρεία ξεκαθαρίζει ότι δεν είχε ούτε σχεδιάζει επαφές με την Άγκυρα για τις έρευνες βυθού. Η επιστολή στην...
Μάζης: «Αυτό δεν είναι ενημέρωση, είναι υποτέλεια» – Προειδοποίηση για το καλώδιο και την Τουρκία
Ο καθηγητής, μιλώντας στη «Ναυτεμπορική», προειδοποίησε ότι μια ειδική ενημέρωση της Άγκυρας για το ηλεκτρικό καλώδιο μπορεί να αξιοποιηθεί ως...
Θεσσαλονίκη: Αλιείς «έσπασαν» την απεργία και αγόρασαν ψάρια από τουρκικό φορτηγό
Ένταση προκαλεί στη Θεσσαλονίκη υπόθεση αγοραπωλησίας αλιευμάτων εκτός ιχθυόσκαλας, την ώρα που ο κλάδος βρίσκεται σε κινητοποιήσεις. Βίντεο που παρουσίασε...
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας