Αναλύσεις
Ο Ερντογάν παίζει με τη φωτιά – Νέο ισραηλινό δόγμα και πολεμικό μήνυμα της Ινδίας
Στο νέο «Direct News» με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια: το πλήγμα στην Αμπού αλ-Ντουχούρ, το νέο ισραηλινό δόγμα, ο φόβος για «σουνιτικό ΝΑΤΟ», η τουρκική επίθεση κατά των ελληνικών δικαιωμάτων, το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου και ο κίνδυνος νέας κρίσης στο Αιγαίο.
Από το τελεσίγραφο του Μπενιαμίν Νετανιάχου προς τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και την πολεμική προειδοποίηση του Ινδού στρατηγού G.D. Μπακσί μέχρι τη νέα απόπειρα της Άγκυρας να «γκριζάρει» το Αιγαίο, η εκπομπή «Direct News» με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια παρουσίασε το πλέγμα των εξελίξεων που φέρνει την Τουρκία αντιμέτωπη με ένα ολοένα ευρύτερο μέτωπο κρατών.
Η Άγκυρα βρίσκεται πλέον σε ανοιχτή αντιπαράθεση με το Ισραήλ στη Συρία, προκαλεί την Ινδία μέσω της στρατιωτικής συνεργασίας της με το Πακιστάν, αμφισβητεί ελληνικές πρωτοβουλίες στο Αιγαίο και επιχειρεί να διαμορφώσει έναν νέο άξονα με το Ισλαμαμπάντ και το Ριάντ.
Η μεγάλη εικόνα δείχνει μία Τουρκία που ανοίγει ταυτόχρονα περισσότερα μέτωπα από όσα μπορεί να ελέγξει.
Τελεσίγραφο Νετανιάχου: «Μην το κάνετε»
Στο πρώτο μέρος της εκπομπής κυριάρχησαν οι νέες πληροφορίες για την κλιμάκωση Ισραήλ–Τουρκίας στη Συρία, μετά το ισραηλινό πλήγμα στην αεροπορική βάση Αμπού αλ-Ντουχούρ.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου έστειλε ευθεία προειδοποίηση προς τον Ερντογάν, ξεκαθαρίζοντας ότι το Ισραήλ δεν θα ανεχθεί την εγκατάσταση τουρκικών στρατιωτικών υποδομών που θα μπορούσαν να περιορίσουν την επιχειρησιακή του ελευθερία ή να εξελιχθούν σε απειλή για την ασφάλειά του.
«Το ξεκαθαρίσαμε στην Τουρκία: Μην το κάνετε», ήταν η χαρακτηριστική φράση του Ισραηλινού πρωθυπουργού.
Το μήνυμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή δεν έμεινε στο επίπεδο της διπλωματικής προειδοποίησης. Είχε προηγηθεί ο βομβαρδισμός της συριακής βάσης, την οποία η Τουρκία φερόταν να εξετάζει για μελλοντική στρατιωτική αξιοποίηση.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς, προειδοποιώντας τον Ερντογάν ότι παρασύρει την Τουρκία σε «επικίνδυνες περιπέτειες».
«Μη δοκιμάζεις την αποφασιστικότητα του Ισραήλ», ήταν το μήνυμα του Κατς προς την Άγκυρα.
Το νέο ισραηλινό δόγμα των προληπτικών πληγμάτων
Ισραηλινές αναλύσεις που παρουσιάστηκαν στο «Direct News» αναφέρουν ότι μετά την 7η Οκτωβρίου έχει αλλάξει ριζικά το δόγμα ασφαλείας του Ισραήλ.
Η Ιερουσαλήμ δεν σκοπεύει πλέον να περιμένει μέχρι μία εχθρική δύναμη να ολοκληρώσει την εγκατάστασή της. Θα επιδιώκει να καταστρέφει τις απειλητικές υποδομές πριν μετατραπούν σε μόνιμα στρατιωτικά τετελεσμένα.
Αυτό σημαίνει ότι ενδεχόμενη ανάπτυξη τουρκικών ραντάρ, αντιαεροπορικών συστημάτων, μέσων ηλεκτρονικού πολέμου, μαχητικών αεροσκαφών ή βαρέος στρατιωτικού υλικού στη Συρία μπορεί να βρεθεί στο ισραηλινό στόχαστρο.
Σύμφωνα με την ανάλυση του Israel Hayom που παρουσιάστηκε στην εκπομπή, το μήνυμα προς την Τουρκία είναι σαφές: κάθε στρατιωτική υποδομή που θεωρείται απειλητική θα προσβάλλεται προτού προλάβει να εδραιωθεί.
Ισραηλινοί αναλυτές δεν αποκλείουν ακόμη και επιχειρήσεις εναντίον στελεχών ή υποδομών της Χαμάς στο τουρκικό έδαφος, εφόσον αυτές θεωρηθούν νόμιμοι στόχοι από την Ιερουσαλήμ.
Ισραηλινό βέτο στον μηχανισμό αποκλιμάκωσης
Ιδιαίτερο βάρος έχουν και οι πληροφορίες ότι το Ισραήλ απέρριψε την αμερικανική πρωτοβουλία για τη δημιουργία μηχανισμού αποκλιμάκωσης με την Τουρκία στη Συρία.
Η πρόταση, την οποία φέρεται να προωθούσε ο Τομ Μπάρακ, προέβλεπε έναν δίαυλο συνεννόησης για την αποτροπή άμεσης στρατιωτικής σύγκρουσης.
Η Ιερουσαλήμ, όμως, δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να ενημερώνει εκ των προτέρων την Τουρκία για τις επιχειρήσεις της ούτε να αναγνωρίσει στην Άγκυρα δικαίωμα βέτο στις ισραηλινές κόκκινες γραμμές.
Πρώην αξιωματούχος της Μοσάντ εκτίμησε ότι το πλήγμα στην Αμπού αλ-Ντουχούρ ήταν μόνο η αρχή και ότι η Συρία αποτελεί το «σημείο μηδέν» μιας ευρύτερης αντιπαράθεσης.
Η Άγκυρα αρνείται και ταυτόχρονα απειλεί
Η Τουρκία επιχείρησε επισήμως να υποβαθμίσει το εύρος της στρατιωτικής παρουσίας της στη Συρία. Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας αρνήθηκε ότι υπήρχε τουρκικό προσωπικό στην αεροπορική βάση την ώρα του ισραηλινού πλήγματος.
Η εκπομπή, όμως, υπενθύμισε προηγούμενες τουρκικές δηλώσεις, πληροφορίες και οπτικό υλικό που επιβεβαιώνουν ευρύτερη τουρκική στρατιωτική δραστηριότητα στη Συρία και στήριξη προς τη Δαμασκό απέναντι στις κουρδικές δυνάμεις.
Την ίδια ώρα, τα φιλοκυβερνητικά μέσα στην Τουρκία ανεβάζουν επικίνδυνα τους τόνους. Ο Ιμπραχίμ Καραγκιούλ έκανε λόγο για αναπόφευκτο πόλεμο Τουρκίας–Ισραήλ και υποστήριξε ότι η αντιπαράθεση εκτείνεται από τη Γάζα και τη Συρία μέχρι τη Λιβύη, τη Σομαλία, το Σουδάν, την Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο.
Άλλα τουρκικά δημοσιεύματα ισχυρίστηκαν ότι η Άγκυρα θα μπορούσε να καταρρίψει ισραηλινό μαχητικό, όπως είχε καταρρίψει το ρωσικό Su-24 το 2015.
Η ρητορική αυτή, πάντως, έρχεται σε αντίθεση με το γεγονός ότι η Τουρκία δεν αντέδρασε επιχειρησιακά στον βομβαρδισμό της βάσης. Δορυφορικές εικόνες που παρουσιάστηκαν στην εκπομπή αποτυπώνουν πολλαπλά σημεία προσβολής και σημαντικές καταστροφές στις εγκαταστάσεις.
Μπακσί προς Τουρκία: «Θα σας κάνουμε κομμάτια»
Η μεγάλη νέα εξέλιξη της εκπομπής ήταν η πολεμική προειδοποίηση του Ινδού υποστράτηγου ε.α. G.D. Μπακσί προς την Τουρκία.
Ο Μπακσί, μία από τις πλέον γνωστές στρατιωτικές φωνές της Ινδίας, εξέφρασε ανοιχτά την ανησυχία του για την ενίσχυση της συνεργασίας Τουρκίας–Πακιστάν και για την είσοδο της Σαουδικής Αραβίας σε μία νέα περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφαλείας.
Το μήνυμά του προς την Άγκυρα ήταν ωμό:
«Θα σας κάνουμε κομμάτια».
Ο Ινδός στρατηγός υποστήριξε ότι, παρά το μέγεθος του τουρκικού στρατού και τη θέση της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ, το ινδικό Πολεμικό Ναυτικό μπορεί να καταστρέψει οποιαδήποτε τουρκική αρμάδα επιχειρήσει να κινηθεί προς υποστήριξη του Πακιστάν.
«Θα διαλύσουμε οποιαδήποτε τουρκική αρμάδα», προειδοποίησε.
Τα τουρκικά drones και το πλοίο στο Καράτσι
Ο Μπακσί αναφέρθηκε και στον ρόλο που, σύμφωνα με την ινδική πλευρά, διαδραμάτισε η Τουρκία κατά την προηγούμενη πολεμική αναμέτρηση Ινδίας–Πακιστάν.
Υποστήριξε ότι η Άγκυρα είχε ενισχύσει το Πακιστάν με περίπου 1.000 drones, ενώ τουρκικό πολεμικό πλοίο βρισκόταν στο λιμάνι του Καράτσι την περίοδο της κρίσης.
Έκανε επίσης λόγο για παρουσία Τούρκων χειριστών στο πακιστανικό έδαφος, υποστηρίζοντας ότι τρεις από αυτούς σκοτώθηκαν από ινδικά πλήγματα. Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί αποδίδονται στον Μπακσί και στην ινδική πλευρά, καθώς η Τουρκία δεν έχει αναγνωρίσει επίσημα άμεση εμπλοκή της.
Η ουσία είναι ότι η Ινδία δεν αντιμετωπίζει πλέον την Τουρκία ως έναν ουδέτερο περιφερειακό παράγοντα. Τη θεωρεί στρατηγικό εξοπλιστή και υποστηρικτή του Πακιστάν.
Φόβοι για ένα νέο «σουνιτικό ΝΑΤΟ»
Ο Ινδός στρατηγός έκανε λόγο για τον κίνδυνο δημιουργίας ενός «σουνιτικού ΝΑΤΟ» με πυρήνα την Τουρκία, το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία.
Η νέα αυτή αρχιτεκτονική θα συνδύαζε:
- Την αμυντική βιομηχανία και τις στρατιωτικές δυνατότητες της Τουρκίας.
- Το πυρηνικό οπλοστάσιο του Πακιστάν.
- Την οικονομική και ενεργειακή δύναμη της Σαουδικής Αραβίας.
Για το Νέο Δελχί, ένας τέτοιος άξονας αποτελεί άμεση στρατηγική πρόκληση, καθώς το Πακιστάν θα μπορούσε να αποκτήσει περισσότερα όπλα, οικονομικούς πόρους και ισχυρότερη διπλωματική κάλυψη.
Παράλληλα, τουρκικές αναλύσεις που παρουσιάστηκαν στην εκπομπή παραδέχονται ότι η ενίσχυση της συνεργασίας Άγκυρας–Ισλαμαμπάντ–Ριάντ συνδέεται και με τον φόβο απέναντι στον άξονα Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ–Ινδίας.
Οι επιλογές του Ερντογάν ωθούν αντικειμενικά την Ελλάδα, την Κύπρο, το Ισραήλ, την Ινδία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα σε στενότερη συνεργασία.
Η αντιπαράθεση περνά στην Ανατολική Μεσόγειο
Η κρίση Ισραήλ–Τουρκίας δεν περιορίζεται στον συριακό εναέριο χώρο. Σύμφωνα με ισραηλινές πληροφορίες, καταγράφονται περιστατικά και προειδοποιήσεις ανάμεσα σε τουρκικές και ισραηλινές ναυτικές μονάδες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Τουρκία επιχειρεί να ενισχύσει το ναυτικό και στρατηγικό της αποτύπωμα, ενώ το Ισραήλ εμβαθύνει τη συνεργασία του με την Ελλάδα και την Κύπρο.
Στον ισραηλινό σχεδιασμό, η Κρήτη και η Κύπρος αποκτούν αυξανόμενη σημασία. Διαμορφώνεται ένα τόξο συνεργασίας που ξεκινά από την Ινδία, περνά από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ισραήλ και φθάνει μέσω Κύπρου και Ελλάδας στην Ευρώπη.
Πρόκειται για τη γεωπολιτική βάση του IMEC, ενός διαδρόμου που παρακάμπτει την Τουρκία και περιορίζει τη δυνατότητα της Άγκυρας να ελέγξει τις συνδέσεις ανάμεσα στην Ασία, τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη.
Επιχείρηση Τουρκίας και Κατάρ κατά της ελληνοϊσραηλινής σχέσης
Το «Direct News» αναφέρθηκε και σε μία οργανωμένη επικοινωνιακή εκστρατεία από τουρκικά και καταριανά δίκτυα, με στόχο να παρουσιαστεί η στρατηγική σχέση Ελλάδας–Ισραήλ ως ετοιμόρροπη.
Φιλοπαλαιστινιακές κινητοποιήσεις, μεμονωμένες αντιδράσεις και δημοσκοπήσεις στην Ελλάδα χρησιμοποιούνται για να καλλιεργηθεί η εικόνα ότι η ελληνική κοινωνία απορρίπτει συνολικά τη συνεργασία με το Ισραήλ.
Μέσα όπως το Middle East Eye και τουρκικά κρατικά δίκτυα επιχειρούν να εμφανίσουν ως βάρος για την Ελλάδα τις αμυντικές προμήθειες, τις ισραηλινές επενδύσεις και την τριμερή συνεργασία με την Κύπρο.
Ισραηλινές αναλύσεις, όμως, τονίζουν ότι η στρατηγική σχέση Αθήνας–Ιερουσαλήμ δεν καταρρέει. Αντιθέτως, ενισχύεται στην άμυνα, την ενέργεια, την τεχνολογία, τις πληροφορίες και την περιφερειακή ασφάλεια.
Η Τουρκία επαναφέρει τις «γκρίζες ζώνες»
Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο για την Ελλάδα είναι η νέα τουρκική επίθεση κατά του ελληνικού χωροταξικού σχεδιασμού.
Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας υποστήριξε ότι το ειδικό χωροταξικό πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας δεν παράγει νομικές συνέπειες για την Τουρκία. Παράλληλα, η Άγκυρα συνδέει τις αντιδράσεις της με τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα και επαναφέρει εμμέσως τη θεωρία των «γκρίζων ζωνών».
Ιδιαίτερη σημασία έχει η γεωγραφία των τουρκικών χαράξεων: από το βορειοανατολικό Αιγαίο, κοντά στη Λήμνο και τη Σαμοθράκη, μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο και την περιοχή του Καστελλόριζου.
Η τουρκική στρατηγική επιδιώκει κάθε ελληνική πρωτοβουλία να συνοδεύεται από επίσημη καταγραφή της τουρκικής διαφωνίας. Με αυτόν τον τρόπο η Άγκυρα επιχειρεί να επιβάλει σταδιακά ένα άτυπο βέτο στην άσκηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Ελεγχόμενη ένταση και κίνδυνος νέας Κάσου
Η Τουρκία δεν επιδιώκει απαραίτητα μία ανεξέλεγκτη πολεμική σύγκρουση. Επιχειρεί να δημιουργεί ελεγχόμενη ένταση, αρκετή ώστε να επηρεάζει τις ελληνικές αποφάσεις χωρίς να περνά το όριο ενός γενικευμένου πολέμου.
Η πραγματική δοκιμασία θα έρθει όταν η Άγκυρα επιχειρήσει να μεταφέρει τις αμφισβητήσεις από τις ανακοινώσεις και τους χάρτες στη θάλασσα.
Το μεγαλύτερο τεστ θα είναι η επανεκκίνηση των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου. Η Αθήνα φέρεται να επιταχύνει τις σχετικές διαδικασίες, ενώ το υπουργείο Εξωτερικών προετοιμάζει διπλωματικές πρωτοβουλίες για τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα.
Στόχος είναι να μην επαναληφθεί το προηγούμενο της Κάσου, όταν η εμφάνιση τουρκικών πολεμικών μονάδων στην περιοχή οδήγησε σε διακοπή των εργασιών.
Η διεθνοποίηση του ζητήματος είναι αναγκαία, αλλά δεν αρκεί. Η Ελλάδα πρέπει να αποδείξει στην πράξη ότι μπορεί να στηρίξει τον σχεδιασμό της και να μην περιμένει από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το ΝΑΤΟ ή τρίτες χώρες να αναλάβουν την υπεράσπιση των ελληνικών δικαιωμάτων.
Διπλός στρατιωτικός συναγερμός για την Ελλάδα
Η εκπομπή παρουσίασε πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με δύο παράλληλες προκλήσεις ασφαλείας.
Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι ιρανικές απειλές εναντίον αμερικανικών στόχων σε ευρωπαϊκό έδαφος και από την άλλη η κλιμάκωση της τουρκικής αμφισβήτησης στο Αιγαίο.
Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται σενάρια ενίσχυσης της αεράμυνας σε στρατηγικά σημεία, όπως η Σούδα, αλλά και στη βόρεια Ελλάδα. Παράλληλα, οι ελληνικές αρχές παρακολουθούν το ενδεχόμενο η Άγκυρα να βγάλει πλοία στη θάλασσα και να επιχειρήσει να δημιουργήσει νέα κρίση.
Μήνυμα συντονισμού από τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ
Ιδιαίτερο στρατηγικό βάρος αποκτούν οι διαδοχικές επισκέψεις του αρχηγού ΓΕΕΘΑ, στρατηγού Δημητρίου Χούπη, στο Ισραήλ και την Κύπρο.
Οι επαφές του δείχνουν την αυξανόμενη σημασία της Ανατολικής Μεσογείου στον ελληνικό αμυντικό σχεδιασμό και την ανάγκη στενότερου επιχειρησιακού συντονισμού με δύο από τους σημαντικότερους εταίρους της Αθήνας.
Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε σε μία περίοδο κατά την οποία το Ισραήλ έχει ήδη χρησιμοποιήσει στρατιωτική ισχύ εναντίον υποδομών που συνδέονται με την τουρκική επέκταση στη Συρία.
Παραλίγο αεροπορική τραγωδία πάνω από την Κύπρο
Ένα εξαιρετικά σοβαρό περιστατικό στο FIR Λευκωσίας ανέδειξε τους πραγματικούς κινδύνους που προκαλεί η παράνομη τουρκική δραστηριότητα.
Τουρκικό αεροσκάφος φέρεται να μην ανταποκρινόταν στις κλήσεις των Κυπρίων ελεγκτών, να παρεξέκλινε από τη δηλωμένη πορεία του και να άρχισε να ανεβαίνει προς το επίπεδο πτήσης FL360, δηλαδή περίπου στα 36.000 πόδια.
Στο ίδιο ύψος κινούνταν πολιτικό Boeing, με αποτέλεσμα οι πορείες των δύο αεροσκαφών να αρχίσουν να συγκλίνουν.
Η άμεση παρέμβαση των ελεγκτών της Κυπριακής Δημοκρατίας, οι οποίοι έδωσαν εντολές στο πολιτικό αεροσκάφος, απέτρεψε μία ενδεχόμενη τραγωδία.
Το περιστατικό δείχνει ότι η τουρκική αμφισβήτηση στο FIR Λευκωσίας δεν αποτελεί μόνο πολιτικό ή νομικό ζήτημα. Δημιουργεί πραγματικό κίνδυνο για την ασφάλεια των πτήσεων.
Κινητικότητα γύρω από τον IMEC
Σημαντικές θεωρούνται και οι πρώτες κινήσεις της νέας πρέσβεως του Ισραήλ στην Αθήνα, η οποία συναντήθηκε διαδοχικά με τους πρέσβεις της Κύπρου και της Ινδίας.
Οι συναντήσεις φέρνουν στο ίδιο διπλωματικό κάδρο τις τέσσερις χώρες που βρίσκονται στον πυρήνα του IMEC: Ινδία, Ισραήλ, Κύπρο και Ελλάδα.
Η κινητικότητα αυτή επιβεβαιώνει ότι, παρά την τουρκική και καταριανή προπαγάνδα, η στρατηγική σύγκλιση συνεχίζεται και αποκτά ευρύτερο γεωπολιτικό βάθος.
Ο Ερντογάν χάνει σε όλα τα σενάρια
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, νέα δημοσκόπηση στην Τουρκία χτυπά καμπανάκι για τον Ερντογάν.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην εκπομπή, ο Τούρκος πρόεδρος εμφανίζεται να χάνει σε υποθετικές αναμετρήσεις απέναντι στον Μανσούρ Γιαβάς, τον Οζγκιούρ Οζέλ και τον φυλακισμένο Εκρέμ Ιμάμογλου.
Το καθεστώς εξακολουθεί να ελέγχει ισχυρούς κρατικούς, δικαστικούς και επικοινωνιακούς μηχανισμούς. Η κοινωνική απογοήτευση, όμως, μεγαλώνει την ώρα που ο Ερντογάν ανοίγει συνεχώς νέα εξωτερικά μέτωπα.
Από τη Συρία και την Ανατολική Μεσόγειο μέχρι την Ινδία και το Πακιστάν, η τουρκική πολιτική προκαλεί τη δημιουργία αντίρροπων συμμαχιών.
Αυτό είναι και το βασικό συμπέρασμα της εκπομπής: η Τουρκία επιχειρεί να απλώσει την ισχύ της σε μία τεράστια γεωγραφική ζώνη, αλλά οι κινήσεις της φέρνουν πιο κοντά το Ισραήλ, την Ινδία, την Ελλάδα, την Κύπρο και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Για την Ελλάδα ανοίγεται ένα παράθυρο στρατηγικής ευκαιρίας. Αρκεί η σύγκλιση αυτή να μετατραπεί από διπλωματικές δηλώσεις σε πραγματική αποτρεπτική ισχύ.
Αναλύσεις
Επιπτώσεις συνεχών παρατάσεων επαναφοράς ελέγχου εσωτερικών συνόρων στη λειτουργία του Σένγκεν
Οι διαδοχικές παρατάσεις των γερμανικών συνοριακών ελέγχων δοκιμάζουν στην πράξη την ελεύθερη κυκλοφορία στον χώρο Σένγκεν. Με το Βερολίνο να επικαλείται μεταναστευτικές πιέσεις και απειλές για τη δημόσια ασφάλεια, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά επαρκέστερη τεκμηρίωση και σταδιακή άρση των ελέγχων, το ερώτημα γίνεται επιτακτικό: πότε ένα προσωρινό μέτρο αρχίζει να μετατρέπεται σε μόνιμο καθεστώς;
Το καθεστώς της επαναφοράς/παράτασης του ελέγχου των συνόρων στα εσωτερικά σύνορα των Κρατών – Μελών Schengen διέπεται από το άρθρο 25 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/399, όπως τροποποιήθηκε από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1717, συγκεκριμένα:
Όταν απαιτείται άμεση δράση για «απρόβλεπτες απειλές», ένα Κράτος-Μέλος μπορεί να επαναφέρει ελέγχους μέγιστης αρχικής διάρκειας ως ένα μήνα. Αν η απειλή επιμένει, μπορεί να παραταθεί με ανώτατο συνολικό όριο τους τρεις μήνες.
Για «προαναγγελλόμενες ή αναμενόμενες απειλές», η αρχική επαναφορά μπορεί να γίνει για χρονικό διάστημα μέγιστης διάρκειας έξι μηνών. Κάθε παράταση μπορεί να διαρκεί ως έξι μήνες, με ανώτατο συνολικό όριο τα δύο έτη.
Σ’ εξαιρετικές περιπτώσεις, όπου η «σοβαρή απειλή» επιμένει μετά το πέρας των δύο ετών, επιτρέπεται η παράταση των ελέγχων για επιπλέον έξι μήνες κάθε φορά, με απόλυτο μέγιστο όριο το ένα επιπλέον έτος (συνολικά 3 έτη). Ωστόσο, αυτό απαιτεί ειδική κοινοποίηση, επικαιροποιημένη εκτίμηση κινδύνου και ενεργοποιεί αυστηρότερο έλεγχο αναλογικότητας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Οι έλεγχοι πρέπει να επιβάλλονται μόνο ως έσχατη ανάγκη. Τα Κράτη-Μέλη υποχρεούνται πλέον:
• Ν’ αποδεικνύουν ότι εξέτασαν εναλλακτικά μέτρα, όπως η αυξημένη αστυνομική συνεργασία ή οι στοχευμένοι έλεγχοι σε παραμεθόριες ζώνες αντί για πλήρεις συνοριακούς ελέγχους.
• Να υποβάλλουν λεπτομερή εκτίμηση κινδύνου (risk assessment) που να δικαιολογεί ότι η κλίμακα και διάρκεια των ελέγχων δεν υπερβαίνουν το απολύτως απαραίτητο.
Αν οι έλεγχοι παρατείνονται για περισσότερους από δώδεκα μήνες συνολικά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποχρεούται (άρθρο 27α) να εκδώσει επίσημη γνώμη (opinion), ενώ δύναται να ξεκινήσει και διαδικασία διαβούλευσης μεταξύ των εμπλεκόμενων Κρατών-Μελών.
Η γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περιλαμβάνει τουλάχιστον:
• αξιολόγηση του κατά πόσο η επαναφορά ή η επέκταση του ελέγχου συνόρων στα εσωτερικά σύνορα συμμορφώνεται με τις αρχές της αναγκαιότητας και αναλογικότητας
• αξιολόγηση του κατά πόσο διερευνήθηκαν επαρκώς εναλλακτικά μέτρα για την αντιμετώπιση της σοβαρής απειλής.
Επαναφορά ελέγχου στα κοινά της χερσαία (εσωτερικά) σύνορα της Γερμανίας
Από το Σεπτέμβριο 2024, η Γερμανία επανέφερε τους ελέγχους στα κοινά της χερσαία (εσωτερικά) σύνορα με Γαλλία, Λουξεμβούργο, Βέλγιο, Ολλανδία, Δανία, Ελβετία, Αυστρία, Τσεχία και Πολωνία και τους διατήρησε με διαδοχικές εξάμηνες παρατάσεις, λόγω μεταναστευτικών πιέσεων, πίεσης στο σύστημα υποδοχής ασύλου, λαθρεμπορίου και πιέσεων στη δημόσια ασφάλεια.
Στις 02 Ιουνίου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε γνώμες για εννέα χώρες, μεταξύ αυτών και για τη Γερμανία [έγγραφο C (2026) 3557], με τις οποίες είχε εκφράσει επιφυλάξεις για την αναγκαιότητα και αναλογικότητα των ελέγχων σ’ όλα τα εσωτερικά σύνορα χωρίς διάκριση, συστήνοντας τη σταδιακή κατάργησή τους.
Ειδικά για τη Γερμανία, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκρινε ότι οι κοινοποιήσεις (παράτασης επαναφοράς ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα) δεν τεκμηριώνουν επαρκώς γιατί χρειάζονται έλεγχοι σ’ όλα τα κοινά χερσαία σύνορα χωρίς διάκριση, γιατί επιλέγονται εξάμηνες περίοδοι κι όχι συντομότερες, ούτε γιατί δεν αρκούν εναλλακτικά μέτρα (π.χ. στοχευμένοι αστυνομικοί έλεγχοι). Συνέστησε σταδιακή κατάργηση των εσωτερικών ελέγχων, ωστόσο δεν διαπίστωσε ρητά ότι οι έλεγχοι αυτοί είναι ασύμβατοι με το δίκαιο της Ένωσης και, συνεπώς, δεν τους σταμάτησε.
Η τελευταία παράταση (16/09/2026 – 15/03/2027), κοινοποιήθηκε τον Αύγουστο 2026 στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στ’ άλλα Κράτη-Μέλη από το Γερμανό Υπουργό Εσωτερικών Alexander Dobrindt, μ’ επίσημη αιτιολογία τις συνεχιζόμενες σοβαρές απειλές για τη δημόσια ασφάλεια και τάξη, λόγω: υψηλών επιπέδων παράνομης μετανάστευσης, πίεσης στο σύστημα υποδοχής ασύλου, καθώς και της επίδρασης της διεθνούς κατάστασης ασφαλείας (πόλεμος Ρωσίας – Ουκρανίας, κατάσταση στη Μέση Ανατολή και στην Κεντρική Ασία).
Η παράταση αυτή καταχωρήθηκε στο Μητρώο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ισχύει. Η διατύπωση «ισχύει αν δεν αντιταχθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή» είναι δημοσιογραφική.
Νομικά, το μέτρο ενεργοποιείται με την κοινοποίηση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί ν’ ασκήσει διαδικασία παράβασης, αλλά ως τώρα δεν έχει μπλοκάρει τις παρατάσεις της επαναφοράς ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα της Γερμανίας.
Με αφορμή τις διαδοχικές παρατάσεις που έχουν σημειωθεί στην επαναφορά ελέγχων στα εσωτερικά (κοινά χερσαία) σύνορα της Γερμανίας με τις εννέα γειτονικές της χώρες, εγείρονται γενικοί και σοβαροί προβληματισμοί:
• Αρχικά, οι συνεχείς παρατάσεις επαναφοράς των εσωτερικών ελέγχων και, συνεπώς της αναστολής λειτουργίας του Σένγκεν στο συγκεκριμένο είδος συνόρων (εν προκειμένω στα χερσαία σύνορα) για διάστημα δύο ετών, με πιθανότητα να διευρυνθεί συνολικά σε 3 έτη (ήδη το Μάρτιο 2027 θα είναι 2,5 χρόνια επαναφοράς εσωτερικών ελέγχων) εγείρουν θεμελιώδεις και σοβαρές αιτιάσεις αμφισβήτησης της ομαλής κι εύρυθμης λειτουργίας του χώρου Σένγκεν, καθώς και της βασικής φιλοσοφίας του χώρου Σένγκεν «ως χώρου ελευθερίας ασφάλειας και δικαιοσύνης», λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι όπως προαναφέρθηκε, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι Γερμανικές Αρχές δεν αιτιολόγησαν επαρκώς: την ανάγκη ελέγχων στα κοινά χερσαία σύνορα της Γερμανίας μ’ όλες τις γειτονικές της χώρες, χωρίς διάκριση, γιατί επέλεξαν εξάμηνες κι όχι συντομότερες περιόδους, καθώς και γιατί δεν αρκούν εναλλακτικά μέτρα αντί για συνεχόμενες παρατάσεις επαναφοράς των εσωτερικών ελέγχων
• Αν «οποιεσδήποτε σοβαρές απειλές στα σύνορα» δεν αιτιολογούνται κατάλληλα ή δεν είναι δυνατό ν’ αντιμετωπιστούν σε διάστημα έξι μηνών ή ενός έτους, από τις αρχές μίας χώρας όπως η Γερμανία των 85 εκατ. κατοίκων, η οποία διαθέτει επαρκή αριθμό αστυνομικών και συνοριοφυλάκων σ’ όλα τα σύνορά της (εξωτερικά κι εσωτερικά), τότε τίθενται στο τραπέζι γενικοί προβληματισμοί για τη συνολική κι εύρυθμη λειτουργία του χώρου Σένγκεν, ειδικά όσον αφορά μικρότερα Κράτη-Μέλη σε πληθυσμό, υποδομές/δυνατότητες/μέσα και προσωπικό επιβολής του νόμου
• Ενώ η Γερμανία διατηρεί, από το Σεπτέμβριο 2024, την επαναφορά ελέγχων στα κοινά χερσαία της (εσωτερικά) σύνορα με γειτονικά Κράτη – Μέλη, λόγω μεταναστευτικών πιέσεων, πίεσης στο σύστημα υποδοχής ασύλου, λαθρεμπορίου και πιέσεων στη δημόσια ασφάλεια, η Ελλάδα, παρότι τη θερινή περίοδο 2025 επικαλέστηκε «κατάσταση ανωτέρας βίας», λόγω των αυξημένων προσφυγικών – μεταναστευτικών ροών δια θαλάσσης, από την Ανατολική Λιβύη στα νησιά Γαύδο και Κρήτη, καθώς και της συνακόλουθης μεγάλης πίεσης στο εθνικό μας σύστημα υποδοχής και ασύλου (με την πίεση αυτή στο σύστημα υποδοχής και ασύλου μάλιστα να εκδηλώνεται και φέτος κατά τη θερινή περίοδο 2026), δεν αιτήθηκε την επαναφορά ελέγχων στα εσωτερικά της σύνορα
• Με βάση πρόσφατα περιστατικά επιθέσεων, από υπηκόους τρίτων χωρών, στη Γερμανία αλλά και σε άλλα Κράτη – Μέλη ΕΕ, σε ανυποψίαστους πολίτες, η παραβατικότητα κάποιων από τους οποίους ήταν ήδη γνωστή στις αρχές επιβολής του νόμου, είναι προφανές ότι η αποτελεσματικότητα των ελέγχων στα σύνορα συνδέεται άμεσα με το επίπεδο και την ποιότητα της εσωτερικής ασφάλειας των Κρατών – Μελών ΕΕ, ενώ εγείρονται επίσης ερωτήματα γιατί αυτοί κυκλοφορούσαν ελεύθεροι ή γιατί δεν είχαν απελαθεί από την ΕΕ.
GEOPOLITICO
Το καλωσόρισμα της Γκίλφοϊλ στον Ρούμπιο και το like στην παρέμβαση Σαμαρά
Η Αμερικανίδα πρέσβης προβάλλει άμυνα, ενέργεια και επενδύσεις ως προτεραιότητες της επίσκεψης Ρούμπιο. Εντύπωση προκάλεσε η διαδικτυακή αντίδρασή της σε ανάρτηση με την κριτική του πρώην πρωθυπουργού.
Τη στρατηγική σημασία της επίσκεψης του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα υπογράμμισε η πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ, συνδέοντας τον 6ο Στρατηγικό Διάλογο των δύο χωρών με την αμυντική συνεργασία, την ενέργεια, το εμπόριο και τις επενδύσεις.
Σε ανάρτησή της το βράδυ της Τρίτης 6 Οκτωβρίου, η Αμερικανίδα πρέσβης καλωσόρισε τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, ο οποίος ηγείται της αμερικανικής αντιπροσωπείας, και χαρακτήρισε την επίσκεψη ένδειξη της ισχύος της διμερούς συμμαχίας.
«Η εταιρική σχέση ΗΠΑ–Ελλάδας δεν ήταν ποτέ ισχυρότερη», ανέφερε, τονίζοντας ότι οι δύο χώρες εργάζονται για ένα ασφαλέστερο και ευημερούν μέλλον, τόσο για τις ίδιες όσο και για την περιοχή.
Οι προτεραιότητες της Ουάσιγκτον
Η Γκιλφόιλ ενέταξε την επίσκεψη Ρούμπιο στην προώθηση των προτεραιοτήτων του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, κατονομάζοντας τρεις βασικούς τομείς: την αμυντική συνεργασία, το εμπόριο και τις επενδύσεις, καθώς και την ενεργειακή συνεργασία.
Η αναφορά της αποτυπώνει το εύρος της ατζέντας του Στρατηγικού Διαλόγου. Πέρα από τις διπλωματικές επαφές, η αμερικανική πλευρά δίνει έμφαση στις οικονομικές και ενεργειακές σχέσεις, παράλληλα με τη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας.
Η ίδια σημείωσε ότι η παρουσία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών υπογραμμίζει τη δύναμη της συμμαχίας και την κοινή δέσμευση για την περαιτέρω ανάπτυξή της.
Το like στην ανάρτηση για τον Σαμαρά
Παράλληλα, ενδιαφέρον προκάλεσε μια διαφορετική κίνηση της πρέσβεως στα κοινωνικά δίκτυα: το like σε ανάρτηση που παρουσίαζε την κριτική του Αντώνη Σαμαρά για τη Βόρεια Μακεδονία και τις ελληνοβουλγαρικές σχέσεις.
Στην ανάρτηση περιλαμβάνονταν οι θέσεις του πρώην πρωθυπουργού για τις δηλώσεις της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σχετικά με την ταυτότητα, τη γλώσσα και τον πολιτισμό της Βόρειας Μακεδονίας.
Ο Αντώνης Σαμαράς είχε επίσης επικρίνει τη συμφωνία που συνέδεσε την επιστροφή 48 εκκλησιαστικών κειμηλίων στην Ελλάδα με την παράδοση των λειψάνων του τσάρου Σαμουήλ στη Βουλγαρία. Υποστήριξε ότι η Αθήνα όφειλε να διεκδικήσει το σύνολο των θρησκευτικών θησαυρών που αφαιρέθηκαν κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, κάνοντας λόγο για υποχώρηση της ελληνικής πλευράς.
Η Γκιλφόιλ ακολουθεί, μεταξύ άλλων πολιτικών προσώπων, και τον λογαριασμό του πρώην πρωθυπουργού. Ο λόγος του συγκεκριμένου like, ωστόσο, δεν έχει διευκρινιστεί. Η διαδικτυακή αντίδραση δεν αρκεί για να συναχθεί ότι η πρέσβης υιοθετεί το σύνολο των θέσεων της ανάρτησης ή ότι αυτές εκφράζουν την επίσημη αμερικανική πολιτική.
Το σαφές δημόσιο μήνυμά της αφορά την ενίσχυση της ελληνοαμερικανικής συνεργασίας. Η επίσκεψη Ρούμπιο και οι εργασίες του Στρατηγικού Διαλόγου αποτελούν το πεδίο στο οποίο αυτό το μήνυμα καλείται να αποκτήσει συγκεκριμένο περιεχόμενο.
GEOPOLITICO
Μη Χακάρετε το Λογισμικό του Θεού!
Η αγωγή της Φλόριντας κατά της Pfizer επαναφέρει στο προσκήνιο κρίσιμα ερωτήματα για τη διαφάνεια των επιστημονικών δεδομένων, την ενημερωμένη συναίνεση και τον έλεγχο της φαρμακοβιομηχανίας. Ο καθηγητής Αλέξιος Παναγόπουλος εξετάζει τις βιοηθικές και γεωπολιτικές προεκτάσεις της υπόθεσης, θέτοντας στο επίκεντρο την προστασία του πολίτη και την ανεξάρτητη διερεύνηση των καταγγελιών.
Βιοασφάλεια, Βιοηθική και γεωπολιτική της υγείας – Η υπόθεση Pfizer στην Πολιτεία Φλόριντα !!
Η αγωγή που κατέθεσε την 1η Οκτωβρίου 2026 ο Γενικός Εισαγγελέας της Φλόριντας James Uthmeier κατά της Pfizer και του διευθύνοντος συμβούλου της Albert Bourla ανοίγει ένα παγκόσμιο πολύπλοκο νομικό ζήτημα πολύ ευρύτερο από μια δικαστική διαφορά μεταξύ μιας πολιτείας και μιας φαρμακευτικής εταιρείας. Άραγε περνά απαρατήρητο; Άραγε μήπως όλη αυτή η κατάσταση έρχεται σε συνδυασμό με τα αποκαλυπτικά λόγια που είχε πει ο έντονα σοκαρισμένος μακαριστός Νομπελίστας ιολόγος Luc Montagnier: Μη Χακάρετε το Λογισμικό του Θεού!
Που τελικά αφορά την ίδια την αρχιτεκτονική της εμπιστοσύνης μεταξύ επιστήμης, κράτους δικαίου, φαρμακοβιομηχανίας, της παγκόσμιας κοινωνίας και της προστασίας του πολίτη, που κάποιοι θέλουν να τον κάνουν άνθρωπο-ρομποκόπ ή ζόμπι; Ενόσω η Πολιτεία της Φλόριντας υποστηρίζει ότι η Pfizer παραπλάνησε τους καταναλωτές, σχετικά με την ασφάλεια, βιοασφάλεια και την αποτελεσματικότητα του εμβολίου COVID-19, υποβαθμίζοντας, κατά την αγωγή, γνωστούς ή πιθανούς κινδύνους και προβάλλοντας ισχυρισμούς για την αναστολή της μετάδοσης που, σύμφωνα με το νομικό κατηγορητήριο της Πολιτείας, δεν είχαν τεκμηριωθεί επαρκώς από τις αρχικές δοκιμές. Η Pfizer απορρίπτει τις κατηγορίες. Μήπως τελικά ζούμε στην κοινωνία της Ωκεανίας Όργουελ και οδηγούμαστε στο λεγόμενο εκ του Κλάους Σβάμπ “δεν θα έχεις τίποτα και θασε ευτυχισμένος”; Αλλά πόσο ευτυχισμένος ως Ζόμπι;
Αυτό είναι το νομικό σημείο από το οποίο πρέπει να αρχίσει ένας σοβαρός βιοηθικός διάλογος: όχι από την προκαταβολική καταδίκη οποιουδήποτε, αλλά από την απαίτηση για πλήρη νομική διαφάνεια και αποδεικτική διερεύνηση, για τη βιοασφάλεια της κοινωνίας και κατά της οποιασδήποτε σύγχρονης Ωκεανίας Όργουελ και υβριδικής μορφής αντισυνταγματικής Υποχρεωτικότητας.
Η αρχή της βιοηθικής προστασίας και βιοασφάλειας.
Η ιατρική δεοντολογία στηρίζεται σε θεμελιώδεις νομικές αρχές: αυτονομία, ενημερωμένη συναίνεση, μη βλάβη, ευεργεσία και δικαιοσύνη. Η ενημερωμένη συναίνεση όμως δεν θα μπορεί να είναι πραγματικά ενημερωμένη όταν ο πολίτης θα λαμβάνει μόνο ένα σχετικό μέρος των διαθέσιμων δεδομένων που του επιτρέπει να λάβει γνώση.
Επομένως, το θεμελιώδες συνταγματικό και νομικό ερώτημα δεν είναι αν ένα εμβόλιο είναι «καλό» ή «κακό». Το επιστημονικά ορθό ερώτημα είναι: Ποια νομικά δεδομένα ήταν γνωστά σε κάθε χρονική στιγμή και πορεία της επιδημίας ή πανδημίας, ποιος τα γνώριζε, πότε τα γνώριζε, πώς αξιολογήθηκαν και τι ακριβώς γνωστοποιήθηκε στους πολίτες; Αυτή η αλληλουχία είναι αποφασιστικής σημασίας για τη βιοηθική και Βιοασφάλεια.
Μυοκαρδίτιδα: ένας υπαρκτός πλέον κίνδυνος που άραγε δεν θα πρέπει να συζητείται με ακρίβεια και στην Ελλάδα; Δεν αποτελεί πλέον ζήτημα εικασίας ότι η μυοκαρδίτιδα και περικαρδίτιδα έχουν αναγνωριστεί ως σπάνιες σοβαρές και ανεπιθύμητες ενέργειες μετά τον εμβολιασμό κατά της COVID-19. Το CDC αναφέρει ότι έχουν παρατηρηθεί συχνότερα σε εφήβους και νεαρούς άνδρες, ιδιαίτερα μετά τη δεύτερη δόση του εμβολίου mRNA.
Αυτό δεν σημαίνει επιστημονικά ότι κάθε καρδιακό επεισόδιο μετά τον εμβολιασμό mRNA θα προκλήθηκε από το εμβόλιο αυτό. Η νομική διάκριση μεταξύ χρονικής συσχέτισης και αιτιότητας είναι θεμελιώδης στην επιδημιολογία. Ακριβώς γι’ αυτό η βιοηθική και Βιοασφάλεια απαιτεί κάτι περισσότερο από γενικές διαβεβαιώσεις περί «ασφάλειας». Απαιτεί ενημέρωση για τη συχνότητα, την ηλικιακή ομάδα, το φύλο, τους παράγοντες κινδύνου και τη σχέση ευρύτερα κινδύνου – οφέλους.
Εγκυμοσύνη: εκεί απαιτείται ακόμη μεγαλύτερη επιστημονική και νομική αυστηρότητα. Η αγωγή της Φλόριντας υποστηρίζει ότι η Pfizer είχε λόγους να γνωρίζει για πιθανούς κινδύνους κατά την εγκυμοσύνη και αναφέρεται ειδικά σε αποβολές πρώτου τριμήνου!
Αυτό αποτελεί νομικό ισχυρισμό της αγωγής και όχι δικαστικά αποδεδειγμένο γεγονός. Παράλληλα, το CDC αναφέρει ότι μελέτες σε περισσότερες από ένα εκατομμύριο εγκύους δεν έδειξαν αυξημένο κίνδυνο αποβολής, πρόωρου τοκετού, θνησιγένειας ή συγγενών ανωμαλιών από τον εμβολιασμό κατά την εγκυμοσύνη.
Αλλά ούτε και το αντίστροφο είναι αποδεκτό: η επίκληση μιας γενικής στατιστικής εικόνας δεν μπορεί να χρησιμοποιείται για να απορρίπτεται εκ των προτέρων κάθε συγκεκριμένη περίπτωση της βλάβης. Η πραγματική βιοηθική και Βιοασφάλεια βρίσκεται ανάμεσα στις δύο αυτές υπερβολές.
Από την ιατρική ασφάλεια στη γεωπολιτική βιοασφάλεια. Η πανδημία απέδειξε ότι η υγεία δεν είναι πλέον αποκλειστικά και μόνο ένα παραδοσιακό ιατρικό ζήτημα.
Τα εμβόλια, τα φάρμακα, οι πρώτες ύλες, οι αλυσίδες εφοδιασμού, οι πατέντες, οι διεθνείς οργανισμοί, οι κρατικές συμβάσεις και η πρόσβαση σε βιοϊατρική τεχνολογία συναποτελούν στοιχεία της γεωπολιτικής βιοασφάλειας.
Η πανδημία δημιούργησε ένα νέο πεδίο: τη γεωπολιτική της βιοϊατρικής εξάρτησης και εθνικής Βιοασφάλειας. Όταν λίγες πολυεθνικές επιχειρήσεις κατέχουν κρίσιμη τεχνογνωσία και όταν τα κράτη εξαρτώνται από περιορισμένο αριθμό παραγωγών για προϊόντα ζωτικής σημασίας, η υγειονομική βιοπολιτική αποκτά αναπόφευκτα επίκαιρη στρατηγική διάσταση.
Το ερώτημα επομένως για την Ελλάδα και την Ευρώπη είναι ευρύτερο: Μπορεί μια δημοκρατική κοινωνία και ένα ισχυρό κράτος δικαίου να διασφαλίσει την υγειονομική της αυτονομία χωρίς να απομονωθεί από τη διεθνή επιστημονική συνεργασία;
Η απάντηση προϋποθέτει ευρωπαϊκή και εθνική επένδυση στην έρευνα, στην παραγωγή φαρμακευτικών, βιοχημικών και βιοτεχνολογικών προϊόντων, στην ανεξάρτητη αξιολόγηση των κινδύνων και του οφέλους και στη διαφάνεια των δεδομένων.
Η ασφάλεια και Βιοασφάλεια δεν μπορεί να σημαίνει σιωπή. Η μεγαλύτερη βιοηθική πρόκληση της πανδημίας ίσως δεν ήταν μόνο η διαχείριση ενός νέου ιού, αλλά η ανακάλυψη των κενών.
Ήταν η σκληρή διαχείριση της αβεβαιότητας. Σε μια νέα υγειονομική κρίση, η επιστημονική γνώση θα εξελίσσεται. Οι οδηγίες μπορεί να μεταβάλλονται. Νέα δεδομένα θα εμφανίζονται. Αυτό είναι το φυσιολογικό. Το πρόβλημα δημιουργείται όταν η προσωρινή επιστημονική γνώση και τα πειραματικά σκευάσματα παρουσιάζονται ως μια απόλυτη βεβαιότητα των λεγόμενων Ειδικών. Η επιστήμη δεν χάνει την αξιοπιστία της επειδή παραδέχεται την αβεβαιότητα. Την χάνει όταν η αβεβαιότητα αποκρύπτεται και δημιουργεί το κενό της Βιοασφάλειας. Γι’ αυτό η νομική αρχή της διαφάνειας πρέπει να αφορά όχι μόνο τις φαρμακευτικές εταιρείες, αλλά και όλα τα σύγχρονα κράτη, τους ρυθμιστικούς οργανισμούς, τα πανεπιστήμια, τους λεγόμενους Ειδικούς και τους διεθνείς οργανισμούς που ενεργούν για ένα αληθινό κράτος δικαίου.
Το πραγματικό διακύβευμα. Η υπόθεση της Φλόριντας δεν έχει ακόμη κριθεί δικαστικά. Οι ισχυρισμοί της Πολιτείας θα πρέπει να εξεταστούν με βάση τα έγγραφα, τα επιστημονικά δεδομένα, τις εσωτερικές επικοινωνίες, τις κλινικές μελέτες και τα επιδημιολογικά στοιχεία.
Αλλά ανεξάρτητα από την τελική έκβαση της συγκεκριμένης δίκης, ένα θεμελιώδες παγκόσμιο μάθημα έχει ήδη αναδειχθεί: Η δημόσια υγεία δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στην εμπιστοσύνη σε θεσμούς και σε λεγόμενους Ειδικούς. Πρέπει να στηρίζεται σε συνταγματικούς θεσμούς που είναι άξιοι της εμπιστοσύνης τών πολιτών. Κι εδώ είναι άξιο απορίας πως οι Έλληνες διακεκριμένοι επιστήμονες δεν μίλησαν όσο θα έπρεπε ή δεν τους δόθηκε βήμα!!
Αυτό σημαίνει ότι είναι αναγκαίος ο ανεξάρτητος έλεγχος. Σημαίνει πλήρη δημοσιοποίηση των δεδομένων. Σημαίνει διαφανή αξιολόγηση κινδύνου. Σημαίνει προστασία των ευάλωτων ομάδων. Σημαίνει και οικονομική αποζημίωση όταν αποδεικνύεται η συγκεκριμένη βλάβη. Και σημαίνει, πάνω απ’ όλα, σεβασμό στην αυτονομία του κάθε ανθρώπου.
Η βιοηθική δεν είναι αντίπαλος της επιστήμης, ούτε της βιοχημείας, ούτε της Βιοασφάλειας. Είναι ο θεσμικός μηχανισμός που υπενθυμίζει στην επιστήμη ότι στο κέντρο της βρίσκεται ο κάθε άνθρωπος. Και η γεωπολιτική ασφάλεια δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στην προστασία των γεωγραφικών συνόρων. Στον 21ο αιώνα περιλαμβάνει και την ασφάλεια της υγείας, την επιστημονική ανεξαρτησία, τη βιοτεχνολογική κυριαρχία και το δικαίωμα των κοινωνιών να γνωρίζουν την αλήθεια για τους κινδύνους που τους αφορούν και τη βιοασφάλεια.
Η υπόθεση Pfizer, επομένως, πρέπει νομικά να εξεταστεί όχι ως αφορμή για νέο χάσμα ή διχασμό, αλλά ως ευκαιρία για μια βαθύτερη θεσμική συζήτηση: Ποιος ελέγχει τη βιοϊατρική εξουσία, ποιος ελέγχει αυτούς που την ελέγχουν και ποιος τελικά προστατεύει τον πολίτη; Ποιες Ελίτ κρύβονται πίσω από αυτό; Αυτό είναι το πραγματικό ζήτημα της βιοηθικής, της ασφάλειας, της Βιοασφάλειας και της γεωπολιτικής της υγείας. Ενώ οι αναφορές σε αποβολές, σε θανάτους, σε Ξαφνικιτιδες και σε «εκατομμύρια θύματα» ως ισχυρισμούς της Πολιτείας της Φλόριντας, είναι πράγματι ένα πολύπλοκο νομικό αντικείμενο, για τη δικαστική διερεύνηση, που οφείλει να ανησυχήσει και την ελληνική έννομη τάξη!!
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
