Ακολουθήστε μας

GEOPOLITICO

Πόλεμος και στις παιδικές οθόνες: Η Ουκρανία μπλοκάρει τη «Μάσα και τον Μίσκα» ως όπλο ρωσικής προπαγάνδας

Ο πόλεμος στην Ουκρανία πέρασε από τα χαρακώματα στις παιδικές οθόνες. Το Κίεβο επέβαλε κυρώσεις στους δημιουργούς και τους διανομείς της παγκοσμίως δημοφιλούς σειράς «Η Μάσα και ο Μίσκα», καταγγέλλοντας ότι πίσω από τις αθώες περιπέτειες ενός κοριτσιού και μιας αρκούδας κρύβεται ένας μηχανισμός ρωσικής «ήπιας ισχύος», που εξοικειώνει εκατομμύρια παιδιά με τη σοβιετική στρατιωτική εικονογραφία και μια εξιδανικευμένη εικόνα της Ρωσίας. Η ιστορία, άλλωστε, έχει αποδείξει ότι τα κινούμενα σχέδια δεν χρησιμοποιήθηκαν μόνο για ψυχαγωγία: από τον Ντόναλντ Ντακ και την προπαγάνδα της Disney μέχρι τις παραγωγές της CIA και της Soyuzmultfilm, αποτέλεσαν πολλές φορές κανονικά όπλα πολέμου και ιδεολογικής χειραγώγησης.

Δημοσιεύτηκε στις

Αθώες παιδικές περιπέτειες ή ένα προσεκτικά κατασκευασμένο όχημα ρωσικής «ήπιας ισχύος» που περνά πολιτικά σύμβολα στις νεότερες ηλικίες; Η Ουκρανία έδωσε τη δική της, κατηγορηματική απάντηση, επιβάλλοντας κυρώσεις στους δημιουργούς και στους διανομείς της παγκοσμίως γνωστής σειράς κινουμένων σχεδίων «Η Μάσα και ο Μίσκα».

Στις 20 Αυγούστου, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι υπέγραψε τα διατάγματα με τα οποία τέθηκαν υπό κυρώσεις πέντε Ρώσοι πολίτες και τέσσερις οργανισμοί που συνδέονται με τη δημιουργία και τη διανομή της σειράς. Μεταξύ αυτών βρίσκεται η Animaccord, το στούντιο παραγωγής του δημοφιλούς παιδικού προγράμματος.

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της ουκρανικής προεδρίας, η σειρά διαδίδει φιλορωσικά αφηγήματα «μεταμφιεσμένα σε παιδικό περιεχόμενο», τα οποία θεωρείται ότι απειλούν την εθνική ασφάλεια της χώρας.

«Η ρωσική προπαγάνδα δεν έχει θέση στις οθόνες των παιδιών, ούτε στην Ουκρανία ούτε αλλού στον κόσμο», διεμήνυσε η υπουργός Πολιτισμού της Ουκρανίας, Τετιάνα Μπερέζνα.

Από το ρωσικό παραμύθι στην παγκόσμια οθόνη

Η σειρά βασίζεται χαλαρά σε γνωστό ρωσικό λαϊκό παραμύθι και παρουσιάζει τις περιπέτειες της μικρής, υπερκινητικής Μάσα με έναν καλόκαρδο πρώην αρκούδο του τσίρκου, τον Μίσκα.

Η επιτυχία της υπήρξε τεράστια. Μεταγλωττίστηκε σε δεκάδες γλώσσες, ταξίδεψε σε περισσότερες από 100 χώρες και κατέκτησε τις διεθνείς πλατφόρμες. Το επεισόδιο «Recipe for Disaster» έχει ξεπεράσει τα 4,6 δισεκατομμύρια θεάσεις στο YouTube, καθιστώντας τη σειρά ένα από τα ισχυρότερα ρωσικά πολιτιστικά εξαγώγιμα προϊόντα.

Ακριβώς αυτή η παγκόσμια εμβέλεια προκαλεί ανησυχία στο Κίεβο. Για τις ουκρανικές Αρχές, ο καφέ αρκούδος δεν αποτελεί μόνο έναν συμπαθή παιδικό ήρωα. Η αρκούδα είναι ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα αλληγορικά σύμβολα της Ρωσίας, ενώ ο κόσμος μέσα στον οποίο κινούνται οι χαρακτήρες προβάλλει μια εξιδανικευμένη, οικεία και απολύτως ακίνδυνη εικόνα της ρωσικής πραγματικότητας.

Η προπαγάνδα, άλλωστε, δεν εμφανίζεται πάντοτε με στρατιωτικά εμβατήρια και κραυγαλέα συνθήματα. Η αποτελεσματικότερη μορφή της είναι συχνά εκείνη που δεν αναγνωρίζεται αμέσως ως προπαγάνδα.

Οι στολές, η NKVD και η εξοικείωση με τα σοβιετικά σύμβολα

Το ουκρανικό Κέντρο Αντιμετώπισης της Παραπληροφόρησης υποστηρίζει ότι η «Μάσα και ο Μίσκα» λειτουργεί ως εργαλείο πολιτιστικής επιρροής, εξοικειώνοντας τα παιδιά με ρωσικά και σοβιετικά σύμβολα.

Σε επεισόδια της σειράς η Μάσα εμφανίζεται με στρατιωτική ενδυμασία, κράνος πληρώματος σοβιετικού άρματος και πηλήκιο συνοριοφύλακα που έχει συνδεθεί ιστορικά με την NKVD, τη σταλινική μυστική αστυνομία. Οι επικριτές της σειράς θεωρούν ότι η χρήση αυτών των συμβόλων αποσυνδέει τη σοβιετική στρατιωτική εικόνα από τις διώξεις, τις εκτελέσεις και τις μαζικές εκτοπίσεις με τις οποίες έχει συνδεθεί στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.

Το θέμα δεν περιορίστηκε στην Ουκρανία. Τον Ιούλιο, περισσότεροι από 50 Βρετανοί βουλευτές διαφορετικών κομμάτων ζήτησαν από την κυβέρνηση να εξετάσει την απομάκρυνση της σειράς από τις πλατφόρμες streaming. Στην επιστολή τους υποστήριξαν ότι το πρόγραμμα «κανονικοποιεί» τη σοβιετική στρατιωτική εικονογραφία για ένα παγκόσμιο κοινό μικρών παιδιών. Η Animaccord απέρριψε κατηγορηματικά τις καταγγελίες, τονίζοντας ότι είναι ιδιωτική επιχείρηση, δεν χρηματοδοτείται από το ρωσικό κράτος και δεν ενσωματώνει πολιτικά μηνύματα στις παραγωγές της.

Η αντιπαράθεση εντάθηκε μετά τη συμφωνία του Netflix για δύο νέες σεζόν και την επέκταση των δικαιωμάτων προβολής της σειράς και των παράγωγων παραγωγών της σε περισσότερες από 100 χώρες.

Το Κίεβο υποστηρίζει, επιπλέον, ότι το ζήτημα δεν είναι μόνο πολιτιστικό αλλά και οικονομικό. Τα έσοδα από την παγκόσμια εκμετάλλευση της σειράς καταλήγουν, σύμφωνα με την ουκρανική πλευρά, σε πρόσωπα και εταιρείες που καταβάλλουν χρήματα στον ρωσικό προϋπολογισμό.

Οι κυρώσεις δημιουργούν πλέον τη νομική βάση για τον αποκλεισμό του περιεχομένου μέσα στην Ουκρανία, αλλά και για την άσκηση πίεσης προς διεθνείς πλατφόρμες, ώστε να περιορίσουν τη διανομή και την εμπορική εκμετάλλευσή του.

Η απάντηση της Μόσχας

Το Κρεμλίνο απάντησε με ειρωνεία. Ο Ντμίτρι Πεσκόφ κατηγόρησε την Ουκρανία ότι «κήρυξε πόλεμο στα κινούμενα σχέδια», υποστηρίζοντας ότι η σειρά έχει κατακτήσει τον κόσμο επειδή προβάλλει τη φιλία, την καλοσύνη και «τις καλύτερες ανθρώπινες ιδιότητες».

Η Animaccord χαρακτήρισε τους ισχυρισμούς περί προπαγάνδας ψευδείς και δυσφημιστικούς. Υποστηρίζει ότι επί σχεδόν δύο δεκαετίες διασκεδάζει οικογένειες σε ολόκληρο τον κόσμο μέσα από οικουμενικά θέματα και ότι τα σύμβολα που εμφανίζονται στη σειρά δεν αποδεικνύουν πολιτική ή κρατική καθοδήγηση.

Εδώ βρίσκεται και η κρίσιμη δημοσιογραφική διάκριση: το Κίεβο αντιμετωπίζει πλέον τη σειρά επισήμως ως προϊόν ρωσικής προπαγάνδας, όμως η εταιρεία παραγωγής αρνείται την κατηγορία και δεν έχει παρουσιαστεί δημόσια απόδειξη ότι το περιεχόμενο υπαγορεύεται απευθείας από το Κρεμλίνο.

Αυτό δεν αναιρεί τη δυνατότητα ενός πολιτιστικού προϊόντος να λειτουργεί ως «ήπια ισχύς». Υπενθυμίζει, όμως, ότι άλλο πράγμα είναι η κρατικά οργανωμένη προπαγάνδα και άλλο η πολιτική αξιοποίηση ή ερμηνεία συμβόλων που υπάρχουν σε ένα εμπορικό έργο.

Όταν ο Ντόναλντ Ντακ επιστρατεύθηκε κατά του Χίτλερ

Η χρήση των κινουμένων σχεδίων για πολιτική και πολεμική προπαγάνδα δεν αποτελεί ρωσική επινόηση. Η Δύση τα χρησιμοποίησε μαζικά και συστηματικά, ιδιαίτερα κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Το 1943 η Disney κυκλοφόρησε το «Der Fuehrer’s Face». Ο Ντόναλντ Ντακ βλέπει σε έναν εφιάλτη ότι ζει στη ναζιστική Γερμανία, εργάζεται εξαντλητικά σε εργοστάσιο πυρομαχικών και υποχρεώνεται να χαιρετά ασταμάτητα τα πορτρέτα του Χίτλερ. Στο τέλος ξυπνά στις Ηνωμένες Πολιτείες και αγκαλιάζει με ανακούφιση ένα ομοίωμα του Αγάλματος της Ελευθερίας.

Το ίδιο το Μουσείο της Οικογένειας Ντίσνεϊ χαρακτηρίζει σήμερα την ταινία ξεκάθαρο έργο προπαγάνδας. Η παραγωγή κέρδισε μάλιστα το Όσκαρ καλύτερου κινουμένου σχεδίου μικρού μήκους.

Την ίδια χρονιά η Disney παρουσίασε το σκοτεινότερο «Education for Death: The Making of the Nazi». Η ιστορία ακολουθούσε ένα παιδί, τον Χανς, από τη γέννησή του μέχρι την ένταξή του στη Χιτλερική Νεολαία και την πλήρη μετατροπή του σε στρατιώτη του ναζιστικού καθεστώτος.

Η Warner Bros. επιστράτευσε επίσης τους δικούς της ήρωες. Στο «The Ducktators» του 1942, ο Χίτλερ, ο Μουσολίνι και ο Ιάπωνας πρωθυπουργός Χιντέκι Τότζο παρουσιάζονταν ως γελοιοποιημένες πάπιες που επιχειρούσαν να καταλάβουν μια φάρμα.

Ο Ντάφι Ντακ, ο Μπαγκς Μπάνι και άλλοι δημοφιλείς χαρακτήρες χρησιμοποιήθηκαν σε ανάλογες παραγωγές. Ορισμένες, μάλιστα, περιείχαν ακραίες ρατσιστικές καρικατούρες εναντίον των Ιαπώνων. Η προπαγάνδα δεν περιορίστηκε στην καταδίκη του ναζισμού και του μιλιταρισμού. Σε αρκετές περιπτώσεις πέρασε στη δαιμονοποίηση ολόκληρων λαών.

Παράλληλα, η σειρά κινουμένων σχεδίων «Private Snafu» δημιουργήθηκε για την εκπαίδευση των Αμερικανών στρατιωτών. Με χιούμορ προειδοποιούσε για την απειθαρχία, την αποκάλυψη στρατιωτικών μυστικών, τις παγίδες και τις ασθένειες. Όπως σημειώνει το National WWII Museum, ο αδέξιος στρατιώτης πλήρωνε κάθε φορά τα λάθη του, ώστε το πραγματικό στρατιωτικό προσωπικό να κατανοήσει τη σημασία των κανονισμών.

Η CIA μπήκε ακόμη και στη «Φάρμα των Ζώων»

Στον Ψυχρό Πόλεμο, το κινούμενο σχέδιο μετατράπηκε σε όπλο ιδεολογικής αντιπαράθεσης ανάμεσα στον καπιταλισμό και στον κομμουνισμό.

Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα είναι η κινηματογραφική μεταφορά της «Φάρμας των Ζώων» του Τζορτζ Όργουελ το 1954. Δεκαετίες αργότερα αποκαλύφθηκε ότι η πρώτη βρετανική ταινία κινουμένων σχεδίων μεγάλου μήκους είχε χρηματοδοτηθεί μυστικά από τη CIA.

Η υπηρεσία επεδίωκε να ενισχύσει το αντικομμουνιστικό μήνυμα του έργου. Το τέλος της ταινίας διαφοροποιήθηκε από εκείνο του βιβλίου, ώστε τα ζώα να εξεγείρονται τελικά εναντίον των χοίρων. Το Βρετανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου επιβεβαιώνει ότι η παραγωγή έγινε με συγκεκαλυμμένη χρηματοδότηση και αμερικανική εποπτεία.

Ήταν μια περίπτωση όπου οι μυστικές υπηρεσίες δεν χρησιμοποίησαν απλώς ένα έτοιμο πολιτιστικό έργο. Παρενέβησαν στη μεταφορά του, διαμορφώνοντας την αφήγησή του σύμφωνα με τις ανάγκες του Ψυχρού Πολέμου.

Τα σοβιετικά κινούμενα σχέδια στον πόλεμο και στον Ψυχρό Πόλεμο

Η Σοβιετική Ένωση αξιοποίησε εξίσου συστηματικά την τέχνη της εμψύχωσης.

Λίγο μετά τη γερμανική εισβολή του 1941, το στούντιο Soyuzmultfilm δημιούργησε το «Οι φασιστικές μπότες δεν θα ποδοπατήσουν την πατρίδα μας». Οι ναζί παρουσιάζονταν ως κτηνώδεις εισβολείς, ενώ ο Κόκκινος Στρατός, με άρματα μάχης, ιππικό και αεροπορία, εμφανιζόταν πανίσχυρος και βέβαιος για την τελική νίκη.

Το 1942 ακολούθησε το «Kino-Circus», ένα σύντομο σατιρικό κινούμενο σχέδιο που γελοιοποιούσε τον Χίτλερ και τους συμμάχους του. Ο Γερμανός δικτάτορας παρουσιαζόταν ως αποτυχημένος θηριοδαμαστής, επίδοξος διάδοχος του Ναπολέοντα και επικίνδυνος ζογκλέρ που έπαιζε με βαρέλια πυρίτιδας.

Κατά τον Ψυχρό Πόλεμο, το βλέμμα στράφηκε προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον καπιταλισμό. Στο σοβιετικό «Ο Εκατομμυριούχος» του 1963, ένας σκύλος κληρονομεί μια τεράστια περιουσία, μετατρέπεται σε καπιταλιστή και αποκτά πολιτική δύναμη. Το χρήμα παρουσιάζεται ως μηχανισμός διαφθοράς που επιτρέπει ακόμη και στους πιο ανίκανους να κυβερνούν.

Στο «Shooting Range» του 1979, ένας άνεργος νέος στη Νέα Υόρκη αναγκάζεται να εργαστεί ως ζωντανός στόχος σε σκοπευτήριο. Η ιστορία παρουσίαζε την αμερικανική κοινωνία ως έναν αδίστακτο κόσμο εκμετάλλευσης, ανεργίας, βίας και απόλυτης κυριαρχίας του χρήματος.

Δύση και Σοβιετική Ένωση είχαν κατανοήσει την ίδια βασική αλήθεια: ένα παιδί μπορεί να ξεχάσει ένα πολιτικό σύνθημα, αλλά δύσκολα ξεχνά έναν αγαπημένο ήρωα, μια χαρακτηριστική εικόνα ή μια ιστορία που επαναλαμβάνεται καθημερινά στην οθόνη του.

Το νέο μέτωπο βρίσκεται μέσα στο παιδικό δωμάτιο

Δεν είναι όλα τα παραπάνω έργα πολιτικά ή ηθικά ισοδύναμα. Η αντιναζιστική κινητοποίηση των Συμμάχων δεν εξισώνεται με τη σταλινική προπαγάνδα, ούτε κάθε πολιτικό μήνυμα αποτελεί αυτομάτως ψεύδος. Η προπαγάνδα μπορεί να στηρίζεται σε πραγματικά εγκλήματα, αλλά να τα παρουσιάζει με τέτοιο τρόπο ώστε να καθοδηγεί το συναίσθημα, να κατασκευάζει τον απόλυτο εχθρό και να συσπειρώνει το κοινό γύρω από μια πλευρά.

Η ιστορική εμπειρία, πάντως, δεν αφήνει περιθώριο αμφιβολίας: τα κινούμενα σχέδια χρησιμοποιήθηκαν επανειλημμένα ως πολιτικά και πολεμικά όπλα από όλες τις μεγάλες δυνάμεις.

Η υπόθεση της «Μάσα και του Μίσκα» διαφέρει επειδή δεν πρόκειται για μια παραγωγή που αυτοχαρακτηρίζεται πολεμική ή πολιτική. Πρόκειται για ένα διεθνές εμπορικό προϊόν που κατηγορείται ότι περνά επιλεκτικά σύμβολα και αφηγήματα κάτω από το κάλυμμα της παιδικής αθωότητας.

Για την Ουκρανία, μια χώρα που πολεμά από το 2022 για την ίδια της την ύπαρξη, η ρωσική πολιτιστική επιρροή δεν θεωρείται πλέον ξεχωριστή από τη στρατιωτική επίθεση. Ταινίες, βιβλία, τραγούδια, αθλητισμός και παιδικά προγράμματα αντιμετωπίζονται ως τμήματα του ίδιου μηχανισμού επιρροής.

Κάπως έτσι, ένα μικρό κορίτσι με ροζ μαντίλι και ένας καλοκάγαθος αρκούδος βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή μιας σύγκρουσης που δεν διεξάγεται μόνο στα χαρακώματα.

Διεξάγεται στη μνήμη, στη γλώσσα, στα σύμβολα – ακόμη και μέσα στο παιδικό δωμάτιο.

Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.

GEOPOLITICO

«Ελευθερία» Λονδίνου: Ισχυρό μήνυμα Ρούμπιο για την Ελλάδα, τιμή στην Κυπριακή Ανεξαρτησία και δυναμική παρουσία της ομογένειας

Στο επίκεντρο του νέου φύλλου της ιστορικής ελληνικής εφημερίδας του Λονδίνου οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις, η γεωστρατηγική σημασία της Κύπρου, η διατήρηση της ελληνικής ταυτότητας στη Βρετανία και οι πρωτοβουλίες του απόδημου Ελληνισμού.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Με πλούσια θεματολογία που συνδυάζει τη διεθνή πολιτική επικαιρότητα, τα εθνικά ζητήματα, την εκπαίδευση, την Ορθοδοξία και τη δραστηριότητα των Ελλήνων και Κυπρίων του Ηνωμένου Βασιλείου κυκλοφορεί την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου 2026 το 1307ο φύλλο της εβδομαδιαίας εφημερίδας «Ελευθερία» του Λονδίνου.

Η εφημερίδα αναδεικνύει στην πρώτη σελίδα την επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, μεταφέροντας τις δηλώσεις του για τη στρατηγική σημασία της Ελλάδας, ενώ ιδιαίτερη θέση καταλαμβάνουν οι εκδηλώσεις για την 66η επέτειο της ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Παράλληλα, μέσα από τις σελίδες της αποτυπώνεται η ζωντανή παρουσία της ελληνικής και κυπριακής ομογένειας στη Βρετανία, με εκδηλώσεις, σχολικές δραστηριότητες και προσωπικές ιστορίες που αναδεικνύουν τους δεσμούς του απόδημου Ελληνισμού με την ιστορική και πολιτιστική του κληρονομιά.

Ρούμπιο: «Η Ελλάδα σταθερός και σπουδαίος σύμμαχος των ΗΠΑ»

Κεντρικό θέμα του φύλλου αποτελεί η επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, την οποία η «Ελευθερία» χαρακτηρίζει υψηλής πολιτικής σημασίας.

Η εφημερίδα προβάλλει τη δήλωση του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας ότι η Ελλάδα αποτελεί σταθερό και σπουδαίο σύμμαχο των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αναφορά του Ρούμπιο στον ελληνικό πολιτισμό και τη σημασία της προστασίας της χώρας, με τη χαρακτηριστική τοποθέτηση: «Δεν θέλουμε το λίκνο του δυτικού πολιτισμού να απειλείται».

Από ελληνικής πλευράς, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε τον αναντικατάστατο ρόλο της Κυπριακής Δημοκρατίας στη διαμόρφωση της περιφερειακής ασφάλειας, επισημαίνοντας ότι η Κύπρος αποτελεί απαραίτητο κομμάτι της αρχιτεκτονικής ασφαλείας της Ανατολικής Μεσογείου.

Στο ίδιο πλαίσιο, η εφημερίδα καταγράφει τη συμφωνία συνεργασίας των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων με την Εθνοφρουρά της Φλόριντα, παρουσία των Νίκου Δένδια και Μάρκο Ρούμπιο.

Η συμφωνία εντάσσεται στην προσπάθεια ενίσχυσης της στρατιωτικής συνεργασίας και ανταλλαγής επιχειρησιακής τεχνογνωσίας μεταξύ Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών.

Στο Αββαείο του Γουέστμινστερ η σημαία της Κυπριακής Δημοκρατίας

Ξεχωριστή θέση στην έκδοση έχει η τελετή για την 66η επέτειο της ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου στο ιστορικό Αββαείο του Γουέστμινστερ.

Στην εκδήλωση παρέστη ο Ύπατος Αρμοστής της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Ηνωμένο Βασίλειο, Δρ Κυριακός Κούρος, μαζί με εκπροσώπους του βρετανικού υπουργείου Εξωτερικών, της ελληνικής πρεσβείας, της Αρχιεπισκοπής Θυατείρων και Μεγάλης Βρετανίας και της οργανωμένης κυπριακής παροικίας.

Της ακολουθίας προέστη ο Κοσμήτορας του Αββαείου, David Hoyle, ενώ η τελετή περιλάμβανε προσευχές για την ειρήνη, τη σταθερότητα και την ευημερία της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Συμβολική σημασία είχε η ανάρτηση της κυπριακής σημαίας στον εμβληματικό ναό, υπενθυμίζοντας τους ιστορικούς δεσμούς της Κύπρου με τη Βρετανία και την Κοινοπολιτεία.

Παρόντες ήταν επίσης ο βουλευτής κυπριακής καταγωγής Πάμπος Χαραλάμπους και ο πρόεδρος της Εθνικής Κυπριακής Ομοσπονδίας Ηνωμένου Βασιλείου και της ΠΟΜΑΚ, Χρίστος Καραολής.

Η εφημερίδα προαναγγέλλει ακόμη τον κοινό εορτασμό της Κυπριακής Ανεξαρτησίας από την Κυπριακή Υπάτη Αρμοστεία και την Ελληνική Κυπριακή Αδελφότητα Λονδίνου, την Τρίτη 13 Οκτωβρίου.

Η γεωστρατηγική σημασία της Κύπρου και ο τουρκικός παράγοντας

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στη στρατηγική θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στη στήλη «Ριπές» αναπτύσσεται η άποψη ότι η Κύπρος αποτελεί κρίσιμο γεωπολιτικό σύνδεσμο ανάμεσα στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική.

Το σχετικό σχόλιο υποστηρίζει ότι η στρατηγική συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών δημιουργεί νέες προϋποθέσεις ασφαλείας στην περιοχή, την ώρα που η τουρκική κατοχή εξακολουθεί να συνιστά μείζον ζήτημα για την Κυπριακή Δημοκρατία.

Γίνεται επίσης αναφορά στον ενεργειακό διάδρομο Great Sea Interconnector, ο οποίος προορίζεται να συνδέσει ηλεκτρικά την Ελλάδα με την Κύπρο και το Ισραήλ.

Το δημοσίευμα υπογραμμίζει την ανάγκη ενίσχυσης της αμυντικής θωράκισης της Κύπρου και παρουσιάζει ως στρατηγική επιλογή την εμβάθυνση της συνεργασίας της με τις δυτικές χώρες.

Πρόκειται για μια σαφή αρθρογραφική τοποθέτηση που συνδέει το Κυπριακό με τις ευρύτερες ανακατατάξεις ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ελλάδα και Κύπρος ενώνουν δυνάμεις στην εκπαίδευση και την ιστορική μνήμη

Στο εκπαιδευτικό πεδίο, η «Ελευθερία» αναδεικνύει την επίσημη επίσκεψη της υπουργού Παιδείας της Ελλάδας, Σοφίας Ζαχαράκη, στην Κύπρο.

Κατά τις επαφές της με την Κύπρια ομόλογό της, Αθηνά Μιχαηλίδου, συζητήθηκαν ζητήματα που αφορούν την τεχνητή νοημοσύνη στην εκπαίδευση, την ειδική αγωγή, τις επαγγελματικές δεξιότητες και την τεχνική εκπαίδευση.

Ιδιαίτερης σημασίας είναι το Μνημόνιο Συνεργασίας για την ανάδειξη της ιστορικής μνήμης της Κύπρου στα ελληνικά σχολεία.

Στις προβλεπόμενες δράσεις περιλαμβάνονται εκπαιδευτικές επισκέψεις, επιμόρφωση εκπαιδευτικών, κοινές πρωτοβουλίες και ψηφιοποίηση ιστορικού υλικού.

Η Σοφία Ζαχαράκη αναφέρθηκε επίσης στη σημασία της γνωριμίας των μαθητών με τον απελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ την περίοδο 1955-1959.

Η ελληνική ομογένεια διατηρεί ζωντανή τη γλώσσα και την παράδοση

Πέρα από τη διπλωματική και πολιτική επικαιρότητα, η εφημερίδα αφιερώνει σημαντικό χώρο στη δραστηριότητα της ελληνικής παροικίας.

Στο ελληνικό σχολείο Μάνορ Χιλ πραγματοποιήθηκαν ενημερωτικές συγκεντρώσεις γονέων και μαθητών για τις εξετάσεις GCSE και A Level στην ελληνική γλώσσα.

Οι εκπαιδευτικοί παρουσίασαν την εξεταστέα ύλη, τα προγράμματα σπουδών και τη διαδικασία αξιολόγησης, σε μια ακόμη προσπάθεια στήριξης της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης στη Βρετανία.

Παράλληλα, δημοσιεύεται η πρωτοβουλία του σχολείου St Andrew the Apostle για τον εμπλουτισμό του παρεκκλησίου του με ορθόδοξη αγιογραφία.

Το σχέδιο προβλέπει την τοποθέτηση εικόνων της Γεννήσεως και της Αναστάσεως, καθώς και άλλων σημαντικών μορφών της Ορθοδοξίας, με στόχο τη σύνδεση της σχολικής ζωής με τη χριστιανική παράδοση.

Σημαντική θέση έχουν και τα εκκλησιαστικά γεγονότα, όπως η αρχιερατική Θεία Λειτουργία στο προσκύνημα της Αγίας Ουϊνεφρίδης στη Βόρεια Ουαλία, προεξάρχοντος του Επισκόπου Μελιτηνής Μαξίμου.

Από το Μεσολόγγι στον Τάμεση: Ένας Έλληνας ανακαλύπτει την ιστορία του Λονδίνου

Ανάμεσα στις ιδιαίτερες ιστορίες του φύλλου ξεχωρίζει εκείνη του Σπύρου-Παναγιώτη Κιτσινέλη, με καταγωγή από το Μεσολόγγι, ο οποίος ασχολείται με το mudlarking, την αναζήτηση παλαιών αντικειμένων στις όχθες του Τάμεση.

Μέσα από τη δράση του και τον λογαριασμό «Mudlark the Greek», αναδεικνύει μικρά τεκμήρια της καθημερινής ζωής του παρελθόντος.

Νομίσματα, κεραμικά, κουμπιά και άλλα αντικείμενα μετατρέπονται σε αφορμές για ιστορική έρευνα και γνωριμία με την πολιτιστική κληρονομιά του Λονδίνου.

Η αφήγησή του συνδέει την ιστορική μνήμη του Μεσολογγίου και της Ελληνικής Επανάστασης με την ιστορία της βρετανικής πρωτεύουσας, δίνοντας μία διαφορετική διάσταση στη δημιουργική παρουσία των Ελλήνων του εξωτερικού.

Η ναυτιλιακή παρουσία της Κύπρου στο Λονδίνο

Στις σελίδες της εφημερίδας καταγράφεται επίσης η συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας στον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ναυτιλίας 2026, στην έδρα του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού στο Λονδίνο.

Η κυπριακή αντιπροσωπεία, με επικεφαλής τον Ύπατο Αρμοστή Κυριακό Κούρο, συμμετείχε στις εκδηλώσεις που επικεντρώθηκαν στη ναυτική ασφάλεια, την ψηφιοποίηση, την κυβερνοασφάλεια και την περιβαλλοντική μετάβαση της ναυτιλίας.

Το δημοσίευμα υπενθυμίζει τη διαχρονική παρουσία της Κύπρου στη διεθνή ναυτιλία και τον ιδιαίτερο ρόλο του Λονδίνου ως παγκόσμιου ναυτιλιακού κέντρου.

Μια εφημερίδα που καταγράφει τον παλμό του απόδημου Ελληνισμού

Το φύλλο της 8ης Οκτωβρίου αναδεικνύει την πολυδιάστατη παρουσία της ελληνικής και κυπριακής κοινότητας στη Βρετανία.

Από τη γεωπολιτική και τη διπλωματία μέχρι την εκπαίδευση, την ιστορική μνήμη, την Ορθοδοξία και την καθημερινότητα, η «Ελευθερία» λειτουργεί ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα στις κοινότητες του Ηνωμένου Βασιλείου και τις εξελίξεις στην Ελλάδα και την Κύπρο.

Σε μια περίοδο κατά την οποία η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται στο επίκεντρο σημαντικών γεωπολιτικών ανακατατάξεων, η φωνή του απόδημου Ελληνισμού εξακολουθεί να έχει ιδιαίτερη σημασία, τόσο για την προβολή των εθνικών ζητημάτων όσο και για τη διατήρηση της πολιτιστικής συνέχειας των ελληνικών κοινοτήτων.

Η εβδομαδιαία «Ελευθερία» είναι διαθέσιμη και ηλεκτρονικά στην ιστοσελίδα eleftheria.co.uk.

ΞΕΦΥΛΛΙΣΤΕ ΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

«Ρωμαίων Νόστος»: Ένα ταξίδι στις αλησμόνητες πατρίδες του Πόντου – Το νέο βιβλίο του Μιχάλη Αδαμίδη

Μια λογοτεχνική επιστροφή στις πατρογονικές εστίες, εκεί όπου οι μύθοι συναντούν την ιστορία και οι μνήμες των ξεριζωμένων Ελλήνων παραμένουν ζωντανές. Το ιστορικό μυθιστόρημα «Ρωμαίων Νόστος» του Μιχάλη Αδαμίδη, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ινφογνώμων, αποτελεί έναν φόρο τιμής στον Ποντιακό Ελληνισμό και στις γενιές που κουβάλησαν τον πόνο της προσφυγιάς.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Ένα ταξίδι στην ιστορία, τη μνήμη και την ελληνική παρουσία στον Εύξεινο Πόντο επιχειρεί ο συγγραφέας και ζωγράφος Μιχάλης Αδαμίδης, μέσα από το νέο του ιστορικό μυθιστόρημα με τίτλο «Ρωμαίων Νόστος», το οποίο κυκλοφόρησε στις 19 Σεπτεμβρίου 2026 από τις Εκδόσεις Ινφογνώμων.

Πρόκειται για ένα έργο που αντλεί την έμπνευσή του από τις οικογενειακές μνήμες του δημιουργού και, κυρίως, από τις αφηγήσεις των γονιών του, οι οποίοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν βίαια την πατρίδα τους, τον Πόντο.

Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου αναδύεται ο κόσμος του Εύξεινου Πόντου, μιας περιοχής άρρηκτα συνδεδεμένης με την ελληνική ιστορία, τη μυθολογία, τον πολιτισμό και την περιπέτεια του Ποντιακού Ελληνισμού.

Από τα Δαρδανέλια στη Σινώπη – Ένα ταξίδι στη γη των μύθων

Η αφήγηση μεταφέρει τον αναγνώστη σε ένα θαλασσινό ταξίδι μέσα από τα Δαρδανέλια και την Προποντίδα, με προορισμό τον Εύξεινο Πόντο.

Η θάλασσα, που στην αρχαιότητα χαρακτηριζόταν «Άξεινος» λόγω των κινδύνων και της αφιλόξενης φύσης της, μετατρέπεται στο σκηνικό μιας διαδρομής γεμάτης εικόνες, ήχους και έντονους συμβολισμούς.

Οι ταξιδιώτες διασχίζουν τα παράλια, αντικρίζοντας τις απόκρημνες βουνοπλαγιές, τα πυκνά δάση και τους ορμητικούς ποταμούς που καταλήγουν στη Μαύρη Θάλασσα.

Η περιγραφή του συγγραφέα αποτυπώνει με ιδιαίτερα παραστατικό τρόπο τη στιγμή της άφιξης:

«Η Σινώπη απλωνόταν μπροστά τους! Εδώ άρχιζε ο Πόντος— η γη των μύθων και των ηρώων».

Η Σινώπη, μία από τις ιστορικές ελληνικές πόλεις της Μαύρης Θάλασσας, αποτελεί στην αφήγηση την πύλη εισόδου σε έναν τόπο με βαθιές ρίζες στον ελληνικό πολιτισμό.

Ένα βιβλίο αφιερωμένο σε όσους δεν γύρισαν ποτέ

Πέρα από τη λογοτεχνική του διάσταση, ο «Ρωμαίων Νόστος» έχει για τον δημιουργό του ιδιαίτερη συναισθηματική και οικογενειακή σημασία.

Οι ιστορίες των γονιών του για τη ζωή στον Πόντο και τον βίαιο αποχωρισμό από την πατρογονική γη αποτέλεσαν την αφετηρία για τη συγγραφή του.

Ο Μιχάλης Αδαμίδης επιχειρεί έτσι να διατηρήσει ζωντανές τις μνήμες μιας γενιάς που γνώρισε τον ξεριζωμό και να αποδώσει έναν προσωπικό φόρο τιμής στους προγόνους του.

Η αφιέρωση του έργου αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς δεν περιορίζεται σε εκείνους που κατάφεραν να φτάσουν στην Ελλάδα. Περιλαμβάνει και όσους δεν κατόρθωσαν να πραγματοποιήσουν αυτό το ταξίδι, αλλά και όσους δεν πρόλαβαν να δημιουργήσουν μια νέα ζωή στην ελληνική γη.

Ο τίτλος «Ρωμαίων Νόστος» παραπέμπει στη διαχρονική σχέση των Ελλήνων του Πόντου με τη ρωμαίικη ταυτότητά τους και στην έννοια της επιστροφής, η οποία αποκτά ιδιαίτερο βάρος στην ιστορική εμπειρία του προσφυγικού Ελληνισμού.

Ποιος είναι ο Μιχάλης Αδαμίδης

Ο Μιχάλης Αδαμίδης γεννήθηκε το 1953 στους Γεωργιανούς Βέροιας και μεγάλωσε στην Αθήνα.

Από μικρή ηλικία εκδήλωσε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις τέχνες και κυρίως για τη ζωγραφική. Σπούδασε σχέδιο και διακόσμηση στη Σχολή Δοξιάδη, ενώ παράλληλα μαθήτευσε δίπλα σε έμπειρους ζωγράφους, αποκτώντας γνώσεις γύρω από τα χρώματα, τα υλικά και τις τεχνικές της ζωγραφικής.

Στη διάρκεια της καλλιτεχνικής του πορείας συμμετείχε σε πολυάριθμες ομαδικές εκθέσεις. Τον Μάιο του 1997 πραγματοποίησε την πρώτη του ατομική έκθεση στο Πνευματικό Κέντρο Παλαιού Φαλήρου.

Παράλληλα εργάστηκε επί είκοσι χρόνια στην αμερικανική αεροπορική εταιρεία TWA.

Με τον «Ρωμαίων Νόστο» στρέφεται στη συγγραφή, έχοντας ως βασικό ερέθισμα τις οικογενειακές αφηγήσεις και την ανάγκη διατήρησης της ιστορικής μνήμης του Ποντιακού Ελληνισμού.

Τα στοιχεία της έκδοσης

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ινφογνώμων και είναι διαθέσιμο στην ελληνική γλώσσα.

Τίτλος Ρωμαίων Νόστος
Συγγραφέας Μιχάλης Αδαμίδης
Εκδόσεις Ινφογνώμων
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα
Σελίδες 130
Ημερομηνία κυκλοφορίας 19 Σεπτεμβρίου 2026
ISBN 978-618-5970-26-0
Τιμή 13,50 ευρώ

Περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα των εκδόσεων, www.infognomon.gr.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Γρίβας: Τα τρωτά σημεία της Τουρκίας

Ο καθηγητής Γεωπολιτικής και Σύγχρονων Στρατιωτικών Τεχνολογιών, στη συνέντευξή του στον Χρήστο Μουρτζούκου, προειδοποιεί για τη στρατηγική της Άγκυρας στο Αιγαίο, απορρίπτει την εικόνα μιας ανίκητης Τουρκίας και ζητά αποτροπή, συνολική εθνική στρατηγική και προστασία των κρίσιμων ελληνικών οπλικών συστημάτων.

Δημοσιεύτηκε

στις

Το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης, οι τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο, η δραστηριότητα των αλιευτικών και οι κινήσεις γύρω από τα θαλάσσια πάρκα αποτελούν, σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Γρίβα, διαφορετικές εκφάνσεις μιας ενιαίας στρατηγικής: της σταδιακής αποδόμησης της ελληνικής κυριαρχίας και της επιβολής τουρκικού ελέγχου στον θαλάσσιο χώρο.

Στη συνέντευξή του στον Χρήστο Μουρτζούκου, στην εκπομπή «Με τη ματιά του απόδημου», ο καθηγητής Γεωπολιτικής και Σύγχρονων Στρατιωτικών Τεχνολογιών άσκησε έντονη κριτική στην ελληνική διαχείριση των ελληνοτουρκικών. Υποστήριξε ότι το αφήγημα των «ήρεμων υδάτων» συγκαλύπτει την εξέλιξη μιας ευρύτερης τουρκικής εκστρατείας, ενώ επέμεινε ότι η αποφυγή του πολέμου προϋποθέτει αξιόπιστη αποτροπή.

Το καλώδιο και η στρατηγική της «σαλαμοποίησης»

Αφετηρία της συζήτησης αποτέλεσε το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ και το ερώτημα εάν η αποδοχή τουρκικών απαιτήσεων για προηγούμενη ενημέρωση μπορεί να δημιουργήσει προηγούμενο για άλλες ελληνικές δραστηριότητες.

Ο Κωνσταντίνος Γρίβας ενέταξε την υπόθεση στη λογική της «σαλαμοποίησης»: της απόσπασης μικρών, διαδοχικών υποχωρήσεων, χωρίς να απαιτείται κάθε φορά μια μεγάλη στρατιωτική αντιπαράθεση.

Κατά την εκτίμησή του, η Άγκυρα επιδιώκει να καθιερώσει στην πράξη την αντίληψη ότι η Ελλάδα οφείλει να συνεννοείται μαζί της για τις κινήσεις της στο Αιγαίο. Εάν αυτή η λογική γίνει αποδεκτή, προειδοποίησε, θα προστεθεί ακόμη ένα βήμα στην υπονόμευση της ελληνικής ανεξαρτησίας.

Το διακύβευμα, όπως το περιέγραψε, υπερβαίνει την οικονομική αξία ενός ενεργειακού έργου ή την εκμετάλλευση θαλάσσιων πόρων. Αφορά τη δυνατότητα της χώρας να ασκεί τα δικαιώματά της χωρίς να υπόκειται σε εξωτερική επιτήρηση.

Το Αιγαίο ως συνδετικός ιστός της χώρας

Κεντρικό σημείο της ανάλυσής του ήταν η γεωγραφική και στρατηγική σημασία του Αιγαίου για την ελληνική συνοχή.

Ο καθηγητής υποστήριξε ότι η συζήτηση συχνά παραγνωρίζει την παρουσία των ελληνικών νησιών και παρουσιάζει το Αιγαίο σαν έναν θαλάσσιο χώρο που απλώς παρεμβάλλεται μεταξύ δύο κρατών. Στη δική του γεωπολιτική προσέγγιση, οι θαλάσσιες επικοινωνίες μεταξύ των νησιών και της ηπειρωτικής χώρας αποτελούν θεμελιώδες στοιχείο της εθνικής υπόστασης.

Με αυτό το σκεπτικό ερμήνευσε και τη «Γαλάζια Πατρίδα». Κατά τον ίδιο, η τουρκική επιδίωξη είναι να αντιμετωπίζονται ελληνικά νησιά ως θύλακες περιορισμένης κυριαρχίας μέσα σε έναν χώρο στον οποίο η Άγκυρα αξιώνει καθοριστικό έλεγχο.

Πρόκειται, όπως υποστήριξε, για απειλή που πρέπει να αντιμετωπιστεί συνολικά και να εξηγηθεί με σαφήνεια στους συμμάχους της Ελλάδας.

«Ήρεμα ύδατα» και αντιφατικά μηνύματα προς τους συμμάχους

Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε απέναντι στην αντίληψη ότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις βρίσκονται σε μια ουσιαστικά ομαλή περίοδο.

Κατά τον Γρίβα, η Τουρκία συνεχίζει να ασκεί πίεση με στρατιωτικά, πολιτικά και επικοινωνιακά μέσα, ενώ στην Ελλάδα υποβαθμίζεται η σημασία αυτών των κινήσεων. Υποστήριξε ότι αυτή η απόσταση μεταξύ πραγματικότητας και δημόσιας παρουσίασης δυσκολεύει και τη διεκδίκηση διεθνούς υποστήριξης.

Το ερώτημα που έθεσε ήταν συγκεκριμένο: πώς μπορεί η Αθήνα να περιμένει ουσιαστική κινητοποίηση τρίτων, εάν η ίδια εκπέμπει το μήνυμα ότι δεν αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα με την Άγκυρα;

Στο ίδιο πλαίσιο διατύπωσε βαριές πολιτικές καταγγελίες για τμήματα του ελληνικού συστήματος εξουσίας, τα οποία, κατά την άποψή του, διευκολύνουν την τουρκική στρατηγική μέσω της υποβάθμισης της απειλής και της καλλιέργειας αντιλήψεων παραίτησης.

Η Τουρκία έχει τρωτά σημεία – Η αποτροπή αποσκοπεί στην αποφυγή του πολέμου

Ο καθηγητής απέρριψε την εικόνα ότι μια ελληνοτουρκική σύγκρουση θα οδηγούσε αναπόφευκτα σε ελληνική ήττα.

Αναγνώρισε ότι η Τουρκία διαθέτει πλεονεκτήματα, επέμεινε όμως ότι διαθέτει και σοβαρές τρωτότητες. Αντίστοιχα, υποστήριξε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει σημαντικά στρατιωτικά πλεονεκτήματα, τα οποία δεν πρέπει να παραγνωρίζονται.

Στην ανάλυσή του έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στην εσωτερική πολιτική και κοινωνική κατάσταση της Τουρκίας, καθώς και στην εξάρτηση της ηγεσίας της από την εικόνα μιας ισχυρής, ανερχόμενης δύναμης. Εκτίμησε ότι ένα πλήγμα σε αυτή την εικόνα θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρούς εσωτερικούς κραδασμούς.

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι μια ένοπλη σύγκρουση μπορεί να εξελιχθεί ανεξέλεγκτα και να αποδειχθεί καταστρεπτική και για τις δύο χώρες. Απέρριψε, μάλιστα, ως παρανοϊκή τη λογική ενός δήθεν προσυμφωνημένου και ελεγχόμενου μικρού επεισοδίου.

«Πρέπει να το αποφύγουμε. Όντως πρέπει να το αποφύγουμε. Γι’ αυτό υπάρχει αποτροπή», τόνισε.

Το πρώτο πλήγμα και ο έλεγχος της κλιμάκωσης

Στη συζήτηση για το προληπτικό πλήγμα, ο Γρίβας υποστήριξε ότι η σχετική δυνατότητα πρέπει να εξετάζεται ως στοιχείο της στρατηγικής εργαλειοθήκης και της αποτροπής.

Η θέση του ήταν ότι ο αντίπαλος δεν πρέπει να θεωρεί δεδομένο πως μπορεί να επιλέγει κάθε φορά τον τόπο, τον χρόνο και την ένταση μιας κρίσης, εξασφαλίζοντας προβλέψιμες και περιορισμένες ελληνικές αντιδράσεις.

Έδωσε έμφαση στον έλεγχο της κλιμάκωσης: στη δυνατότητα της Ελλάδας να μην εγκλωβίζεται σε ένα παιχνίδι διαδοχικών μικρών πιέσεων που οργανώνει η άλλη πλευρά.

Ταυτόχρονα, διευκρίνισε ότι η αναφορά σε αυτή τη δυνατότητα δεν αποτελεί προτροπή για άμεση επίθεση. Την ενέταξε στη λογική αποτροπής μιας σύγκρουσης, επιμένοντας στους μεγάλους κινδύνους που θα συνεπαγόταν ο πόλεμος.

Τα αλιευτικά και τα θαλάσσια πάρκα στο ίδιο στρατηγικό πλαίσιο

Η συζήτηση επεκτάθηκε στη δραστηριότητα τουρκικών αλιευτικών κοντά σε ελληνικές ακτές και στις επιπτώσεις για τους Έλληνες ψαράδες.

Ο καθηγητής υποστήριξε ότι τέτοιες κινήσεις πρέπει να αξιολογούνται και υπό το πρίσμα της εθνικής ασφάλειας. Κατά την εκτίμησή του, η παρουσία αλιευτικών μπορεί να χρησιμοποιείται ως μέσο εμπέδωσης τουρκικής παρουσίας και αμφισβήτησης του ελληνικού ελέγχου.

Παρέπεμψε στο κινεζικό μοντέλο αξιοποίησης πολιτικών θαλάσσιων μέσων για στρατηγικούς σκοπούς, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία ακολουθεί ανάλογες μεθόδους.

Αλιευτικά, NAVTEX, θαλάσσια πάρκα και παρεμβάσεις στις έρευνες για το καλώδιο συνθέτουν, στη δική του ανάγνωση, ένα ολοκληρωμένο σύστημα πίεσης. Γι’ αυτό και ζήτησε συνολική ελληνική στρατηγική, αντί για αποσπασματική αντιμετώπιση κάθε περιστατικού.

Ουκρανία: Αντίθετος στην παραχώρηση κρίσιμων ελληνικών όπλων

Στο σκέλος της συνέντευξης για την Ουκρανία, ο Γρίβας εξέφρασε κατηγορηματική αντίθεση σε ενδεχόμενη παραχώρηση κρίσιμων ελληνικών οπλικών συστημάτων.

Χαρακτήρισε ένα τέτοιο ενδεχόμενο «εθνικό έγκλημα», υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει δικές της σοβαρές ανάγκες ασφαλείας και δεν μπορεί να διακινδυνεύσει κενά στην άμυνά της.

Αμφισβήτησε επίσης τη διαβεβαίωση ότι τα συστήματα που θα παραχωρούνταν θα μπορούσαν να αντικατασταθούν εύκολα και γρήγορα. Επικαλέστηκε τις πιέσεις στην παραγωγή και στην αναπλήρωση στρατιωτικών αποθεμάτων, συνδέοντας το ζήτημα με τις ευρύτερες αλλαγές στον σύγχρονο πόλεμο.

Η ευρωπαϊκή προσέγγιση στην Τουρκία και η ενεργειακή πίεση

Ο καθηγητής άσκησε κριτική και σε ευρωπαϊκές προσεγγίσεις που αντιμετωπίζουν την Τουρκία ως αναγκαίο στήριγμα της ευρωπαϊκής άμυνας απέναντι στη Ρωσία.

Κατά την άποψή του, αυτή η λογική παραγνωρίζει τις σχέσεις της Άγκυρας με τη Μόσχα και δημιουργεί περιθώρια στην τουρκική ηγεσία να αξιοποιεί τη στρατιωτική της ισχύ ως διπλωματικό διαπραγματευτικό χαρτί.

Παράλληλα, συνέδεσε τις κρίσεις στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή με την ενεργειακή πίεση στην Ευρώπη. Εκτίμησε ότι το αυξημένο κόστος ενέργειας υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και ενισχύει τη θέση άλλων μεγάλων οικονομικών δυνάμεων.

Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι το διεθνές περιβάλλον παραμένει εξαιρετικά ρευστό και ότι ασφαλείς προβλέψεις για τις επόμενες τουρκικές κινήσεις δεν μπορούν να γίνουν. Το ζητούμενο για την Ελλάδα, όπως το έθεσε, είναι να αναγνωρίσει τη φύση της απειλής, να προστατεύσει την αμυντική της επάρκεια και να αποκτήσει συνεκτική στρατηγική.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO7 λεπτά πριν

«Ελευθερία» Λονδίνου: Ισχυρό μήνυμα Ρούμπιο για την Ελλάδα, τιμή στην Κυπριακή Ανεξαρτησία και δυναμική παρουσία της ομογένειας

Στο επίκεντρο του νέου φύλλου της ιστορικής ελληνικής εφημερίδας του Λονδίνου οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις, η γεωστρατηγική σημασία της Κύπρου, η...

GEOPOLITICO22 λεπτά πριν

«Ρωμαίων Νόστος»: Ένα ταξίδι στις αλησμόνητες πατρίδες του Πόντου – Το νέο βιβλίο του Μιχάλη Αδαμίδη

Μια λογοτεχνική επιστροφή στις πατρογονικές εστίες, εκεί όπου οι μύθοι συναντούν την ιστορία και οι μνήμες των ξεριζωμένων Ελλήνων παραμένουν...

GEOPOLITICO36 λεπτά πριν

Γρίβας: Τα τρωτά σημεία της Τουρκίας

Ο καθηγητής Γεωπολιτικής και Σύγχρονων Στρατιωτικών Τεχνολογιών, στη συνέντευξή του στον Χρήστο Μουρτζούκου, προειδοποιεί για τη στρατηγική της Άγκυρας στο...

GEOPOLITICO1 ώρα πριν

Όσα είπε ο Ρούμπιο στην Αθήνα αποκαλύπτουν το πεδίον δόξης λαμπρόν του Ελληνισμού

Ο επικεφαλής της Αμερικανικής Διπλωματίας είπε μεγάλες κουβέντες στην Πνύκα: Από το Κάλλος στην Ισχύ και το Χρέος του Ελληνισμού,...

GEOPOLITICO1 ώρα πριν

Ενώ το τέρας βρυχάται, οι δύο ΥΠΕΞ, ούτε το πως ονομάζεται, ψελλίσατε!

Χρήστος Κηπουρός: Η λέξη Τουρκία έλαμψε δια της απουσίας της. Οι αιτίες; Από τη μια, τα νέα τουρκικά γυαλιά του...

Δημοφιλή