Αναλύσεις
Βελιγράδι-Σκόπια μεταξύ Βρυξελλών και Μόσχας! Βαλκάνια σε νέα ισορροπία ισχύος
Τα Βαλκάνια δεν επιστρέφουν απλώς στον παραδοσιακό ανταγωνισμό Ανατολής και Δύσης αλλά εξελίσσονται σε ένα πολυδιάστατο πεδίο γεωπολιτικών αναμετρήσεων.
Γράφει ο Ταξίαρχος ε.α. Νικόλαος Μπόχτης
Η πρόσφατη απόφαση της Σερβίας να στραφεί αρχικά στη Ρωσία για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών, με την αποστολή του Ρωσικού πυροσβεστικού αεροσκάφους Ilyushin Il-76P, αποτελεί χαρακτηριστικό της ιδιαίτερης εξωτερικής πολιτικής του Βελιγραδίου.
Η Σερβία παρότι είναι υποψήφια προς ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση και συμμετέχει στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας, δεν ζήτησε αρχικά την ενεργοποίησή του και στράφηκε στη Μόσχα, επικαλούμενη την περιορισμένη διαθεσιμότητα Eυρωπαϊκών πτητικών μέσων.
Η υπόψη επιλογή προκάλεσε την αντίδραση των Βρυξελλών οι οποίες υπενθύμισαν ότι οι σχέσεις με τη Ρωσία δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως συνήθεις σχέσεις, ιδιαίτερα μετά την εισβολή στην Ουκρανία.
Την 21 Αυγούστου η Σερβία ενεργοποίησε τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας και η ΕΕ απέστειλε ελικόπτερα, πυροσβέστες και οχήματα, ενώ το Ρωσικό Il-76P συνέχισε να επιχειρεί ταυτόχρονα .
Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει την στρατηγική του Βελιγραδίου το οποίο δεν επιλέγει αποκλειστικά Ανατολή ή Δύση αλλά αξιοποιεί παράλληλα διαφορετικά κέντρα ισχύος, διατηρώντας έτσι μεγαλύτερα περιθώρια στρατηγικών επιλογών.
Παρούσα κατάσταση
Η αποστολή του Ilyushin προφανώς έχει επιχειρησιακό και ανθρωπιστικό χαρακτήρα, αλλά δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από την ευρύτερη στρατηγική της Μόσχας για τη διατήρηση ισχυρών ερεισμάτων στην περιοχή.
Η Ρωσία χρησιμοποιεί συστηματικά μέσα ενημέρωσης, όπως το Sputnik και το RT Balkan, το οποίο εκπέμπει από το Βελιγράδι παρά τους Ευρωπαϊκους περιορισμούς, για να διαχέει τα μηνύματα της .
Οι στενοί θρησκευτικοί και ιστορικοί δεσμοί μεταξύ της Ρωσικής και της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας αποτελούν ένα πρόσθετο πεδίο επιρροής σε Σερβία, Μαυροβούνιο, Βόρεια Μακεδονία και Δημοκρατία Srpska.
Η ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο παράγοντα πλην όμως το Βελιγράδι επιχειρεί να μειώσει τον βαθμό της Ρωσικής ιδιοκτησιακής παρουσίας, με την σε εξέλιξη μεταβίβαση σημαντικού ποσοστού της Σερβικής NIS από τη Ρωσική Gazprom Neft στην Ουγγρική MOL.

Επίσκεψη Αρχηγού Ενόπλων Δυνάμεων Σερβίας στις ΗΠΑ (Φεβρουάριος 2026).Πηγή Ένοπλες Δυνάμεις Σερβίας.
Διεύρυνση επιρροής Βελιγραδιού και Μόσχας στα Σκόπια
Η Βόρεια Μακεδονία, αν και μέλος του ΝΑΤΟ και συντονισμένη με την εξωτερική πολιτική της ΕΕ, δέχεται πιέσεις από τα δίκτυα επιρροής Βελιγραδίου, Μόσχας μέσω οικονομικής, θρησκευτικής και επικοινωνιακής επίδρασης.Το 2024 η άνοδος στην κυβέρνηση του VMRO-DPMNE λειτούργησε ως καταλύτης για την διεύρυνση της επιρροής αυτής.
Η νέα πολιτική ηγεσία των Σκοπίων, υιοθετώντας εθνικιστική ρητορική, δεν προχώρησε στις απαραίτητες συνταγματικές αλλαγές που απαιτεί η ΕΕ, οδηγώντας τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της χώρας σε στασιμότητα.
Η Σερβία αποτελεί σημαντικό οικονομικό και εμπορικό εταίρο των Σκοπίων σε ιδιαίτερα κρίσιμους τομείς μεταξύ αυτών οι τηλεπικοινωνίες και τα ΜΜΕ προσφέροντας οικονομική και πολιτική στήριξη, την ίδια ώρα που οι σχέσεις της Βόρειας Μακεδονίας με τους ευρωπαίους γείτονές της, Ελλάδα και Βουλγαρία δοκιμάζονται.
Η αυξανομένη επιρροή της Σερβίας στη Βόρεια Μακεδονία έχει προκαλέσει ανησυχία σε Ευρωπαϊκό επίπεδο.Η ΕΕ επισήμανε ότι η εργαλειοποίηση του εθνικιστικού αφηγήματος περί «Σερβικού Κόσμου» (Srpski Svet) επιβραδύνει την Ευρωπαϊκή ενσωμάτωση των Σκοπίων και ενισχύει τη δημιουργία νέων εθνοτικών εντάσεων στα Δυτικά Βαλκάνια.
Σύμφωνα με εκθέσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τα Σερβόφωνα μέσα ενημέρωσης αναπαράγουν τα αφηγήματα του Κρεμλίνου στη Βόρεια Μακεδονία με ενδεχόμενο την υπονόμευση της εμπιστοσύνης στους δυτικούς θεσμούς.
Κατά αυτόν τον τρόπο η Μόσχα παρότι από το 2022 έχει χαρακτηρίσει τα Σκόπια μη φιλική χώρα λόγω της στάσης στον πόλεμο με την Ουκρανία, αξιοποιεί την εθνικιστική στροφή και τους θρησκευτικούς δεσμούς και «επιστρέφει» στοχεύοντας τα συναισθήματα και τις κοινωνικές ανασφάλειες. Παρουσιάζεται ως ο υπερασπιστής της «μακεδονικής εθνικής ταυτότητας» προσφέροντας εναλλακτική «ελκυστική» πρόταση απέναντι στις χρονίζουσες πιέσεις για μεταρρυθμίσεις της ΕΕ.

Συνάντηση ΥΠΑΜ Σερβίας με Στρατιωτική Αντιπροσωπεία Κίνας (Αύγουστος 2026). Πηγή Υπουργείο Άμυνας Σερβίας.
Διαπιστώσεις Συμπεράσματα
Η γεωπολιτική κινητικότητα στα Βαλκάνια επεκτείνεται πλέον επίσημα και στο επίπεδο των αμυντικών συμπράξεων.Οι υπόψη εξελίξεις δημιούργησαν στην περιοχή δύο νέους περιφερειακούς σχηματισμούς αμυντικής συνεργασίας οι οποίοι υπό προϋποθέσεις δύναται να λειτουργήσουν ως αντίπαλοι πόλοι.
Η Κροατία, η Αλβανία (μέλη του ΝΑΤΟ) και το Κοσσυφοπέδιο, υπέγραψαν τριμερή αμυντική συμφωνία με στόχο την ενίσχυση της στρατιωτικής συνεργασίας, την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών και την ενσωμάτωση του Κοσσυφοπεδίου στις Ευρωατλαντικές δομές
Η Σερβία προχώρησε σε επικαιροποίηση της συμφωνίας αμυντικής συνεργασίας με την Ουγγαρία, η οποία αν και είναι μέλος του ΝΑΤΟ, διατηρεί ιδιαίτερη σχέση με τη Ρωσία.Η υπόψη συμφωνία σε συνδυασμό με την μη επιδίωξη ένταξης του Βελιγραδίου στο Βορειοατλαντικό Σύμφωνο, δημιουργούν ένα πλέγμα που ενδέχεται να λειτουργεί ως δίαυλος του Κρεμλίνου στην καρδιά των Βαλκανίων.
Η επιρροή της Μόσχας αν και την παρούσα περίοδο δεν εκτιμάται ως κυρίαρχη,ενδέχεται να υπονομεύει την εμπιστοσύνη στην ΕΕ και να επιβραδύνει ή αναστείλει την ένταξη των Σκοπίων σε αυτή.
Επιπλέον δυνάμεις όπως η Κίνα και η Τουρκία εκδηλώνουν έντονο στρατηγικό ενδιαφέρον και παρουσία στην περιοχή.
Η Ελλάδα διατηρώντας ιστορικά ιδιαίτερες σχέσεις με την Σερβία, παρακολουθεί τα τεκταινόμενα στα βόρεια σύνορα και προσαρμόζει τον στρατηγικό σχεδιασμό εστιάζοντας στην αποτροπή εθνικιστικών αφηγημάτων και στη διατήρηση των απαραίτητων ισορροπιών.
Συνεκτιμώντας τα παραπάνω γίνεται αντιληπτό ότι το ουσιώδες για την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ δεν είναι το ενδεχόμενο γραμμικής μετατόπισης των Βαλκανίων προς τη Ρωσική σφαίρα επιρροής, αλλά η διαμόρφωση ενός ολοένα πιο σύνθετου γεωπολιτικού χώρου, όπου η στασιμότητα της Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, η αναζωπύρωση εθνικιστικών αφηγημάτων και ο ανταγωνισμός τρίτων δυνάμεων δημιουργούν νέες ευκαιρίες εξωτερικών παρεμβάσεων.
Τα Βαλκάνια δεν επιστρέφουν απλώς στον παραδοσιακό ανταγωνισμό Ανατολής και Δύσης αλλά εξελίσσονται σε ένα πολυδιάστατο πεδίο γεωπολιτικών αναμετρήσεων.
Σε αυτό το περιβάλλον το Βελιγράδι αρνείται το ρόλο του παθητικού θεατή επιδιώκοντας να αναδειχθεί διαμορφωτής των εξελίξεων και η Αθήνα οφείλει να παραμείνει αδιαμφισβήτητος πυλώνας σταθερότητας και ισχυρός παράγοντας αποτροπής.
Πηγές
Al Jazeera English: EU, Russian aircraft help Serbia battle wildfires
Atlantic Council Analysis: 2026 Outlook in the Western Balkans
Balkan Insight: EU Questions Serbia’s Turn to Russia for Help in Battling Wildfires
Deutsche Welle (DW): Western Balkans peace threatened by new military alliances?
EUCRTA / European Parliament Briefing: European Parliament: Growing concern over Serbia’s destabilising influence in the region
European Western Balkans: Military cooperation between Croatia, Albania and Kosovo prompts harsh reactions in Serbia
European Western Balkans: Serbia did not activate the EU Civil Protection Mechanism
Reuters: Serbia turns to Russia to help fight wildfires
The Geopost / European Parliament Reports: European Parliament report on North Macedonia raises concerns about so-called Serbian World project
The Western Balkans / The Western Balkans Policy Review: Russian and Serbian influence in North Macedonia
Αναλύσεις
Η Ινδία επιχειρεί να ανακόψει την Κίνα στους BRICS – Ο αγώνας για την ηγεσία του Παγκόσμιου Νότου
Μια διαφορετική ανάγνωση του ρόλου της Ινδίας στους BRICS παρουσιάζει ανάλυση του Imran Khurshid στο Middle East Forum, λίγες ημέρες πριν από τη Σύνοδο Κορυφής στο Νέο Δελχί. Σύμφωνα με τον αναλυτή, το πραγματικό διακύβευμα για την Ινδία είναι να εμποδίσει την Κίνα να μονοπωλήσει την εκπροσώπηση του Παγκόσμιου Νότου και παράλληλα να αποτρέψει τη μετατροπή των BRICS σε έναν ανοιχτά αντιδυτικό συνασπισμό υπό την επιρροή Πεκίνου, Μόσχας και Τεχεράνης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις ισορροπίες στο αναδυόμενο πολυπολικό διεθνές σύστημα παρουσιάζει η ανάλυση του Imran Khurshid στο Middle East Forum, ενόψει της 18ης Συνόδου Κορυφής των BRICS, η οποία θα πραγματοποιηθεί στο Νέο Δελχί στις 12 και 13 Σεπτεμβρίου 2026.
Ο αναλυτής υποστηρίζει ότι η Ινδία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια δύσκολη στρατηγική εξίσωση: από τη μία πλευρά επιδιώκει να εδραιωθεί ως ηγετική δύναμη του Παγκόσμιου Νότου και από την άλλη δεν επιθυμεί οι BRICS να εξελιχθούν σε μέτωπο γεωπολιτικής αντιπαράθεσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες και συνολικά τη Δύση.
Στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας βρίσκεται αναπόφευκτα η αντιπαλότητα με την Κίνα.
Η μάχη για το ποιος θα εκφράσει τον Παγκόσμιο Νότο
Η Σύνοδος πραγματοποιείται σε μία περίοδο κατά την οποία βαθαίνουν οι διαχωριστικές γραμμές μεταξύ Βορρά και Νότου αλλά και Ανατολής και Δύσης.
Οι πόλεμοι στη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη παραμένουν ανοικτοί, ενώ πολλές αναπτυσσόμενες οικονομίες αντιμετωπίζουν αυξανόμενο χρέος και κίνδυνο δημοσιονομικών κρίσεων.
Την ίδια στιγμή, η Κίνα διευρύνει συστηματικά το οικονομικό και στρατηγικό της αποτύπωμα στον αναπτυσσόμενο κόσμο μέσω χρηματοδοτήσεων, κατασκευής υποδομών και μιας σειράς διεθνών πρωτοβουλιών.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η διαδικασία αυτή δημιουργεί σχέσεις εξάρτησης και επιτρέπει στο Πεκίνο να διαμορφώνει σταδιακά το στρατηγικό περιβάλλον προς όφελός του.
Ακριβώς σε αυτό το πεδίο επιχειρεί να παρουσιάσει μια διαφορετική πρόταση η Ινδία.
Η ινδική απάντηση στην κινεζική «διπλωματία του χρέους»
Δεν είναι τυχαίο ότι η Ινδία επέλεξε ως κεντρικό θέμα της φετινής προεδρίας των BRICS το «Building for Resilience, Innovation, Cooperation and Sustainability», δηλαδή την οικοδόμηση ανθεκτικότητας, καινοτομίας, συνεργασίας και βιωσιμότητας.
Το Νέο Δελχί επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από τη γενική γεωπολιτική αντιπαράθεση σε συγκεκριμένους μηχανισμούς συνεργασίας και ανάπτυξης.
Ο Khurshid αντιπαραβάλλει αυτή την προσέγγιση με την κινεζική πολιτική χρηματοδότησης έργων και χρέους, η οποία έχει προκαλέσει ανησυχίες για τη δημιουργία μακροχρόνιων στρατηγικών εξαρτήσεων.
Η ινδική πρόταση στηρίζεται, σύμφωνα με τον ίδιο, στην προβολή ενός μοντέλου βιώσιμης, διαφανούς και υπεύθυνης ανάπτυξης χωρίς πολιτικά και στρατηγικά ανταλλάγματα.
«Χωρίς την Ινδία οι BRICS θα γίνονταν αντιδυτικός συνασπισμός»
Εδώ βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη θέση της ανάλυσης του Middle East Forum.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, σημειώνει ο Khurshid, αντιμετώπιζαν επί χρόνια τους BRICS κυρίως μέσα από το πρίσμα της Κίνας και της Ρωσίας.
Ωστόσο, η Ινδία λειτουργεί ως δύναμη εξισορρόπησης στο εσωτερικό του σχήματος.
Η εκτίμηση του αναλυτή είναι σαφής: χωρίς την παρουσία της Ινδίας, η Κίνα, η Ρωσία και το Ιράν θα μπορούσαν να μετατρέψουν τους BRICS σε έναν περισσότερο ξεκάθαρο αντιδυτικό συνασπισμό.
Το Νέο Δελχί δεν επιθυμεί μια τέτοια εξέλιξη.
Αντιθέτως, επιχειρεί να διατηρήσει τους BRICS ως πλατφόρμα διαλόγου και πρακτικής συνεργασίας, αποφεύγοντας να τους μετατρέψει σε γεωπολιτικό αντίπαλο του δυτικού κόσμου.
Η Ινδία δεν θέλει πόλεμο κατά του δολαρίου
Χαρακτηριστική είναι και η στάση του Νέου Δελχί απέναντι στην πολυσυζητημένη «αποδολαριοποίηση».
Η Ινδία δεν αντιμετωπίζει την αποδυνάμωση του δολαρίου ως στρατηγικό στόχο των BRICS.
Η αιτία, σύμφωνα με την ανάλυση, είναι βαθύτερη από τις σχέσεις της με την Ουάσινγκτον.
Μία οργανωμένη προσπάθεια περιορισμού της διεθνούς κυριαρχίας του δολαρίου, χωρίς την ύπαρξη μιας αξιόπιστης εναλλακτικής λύσης, θα μπορούσε τελικά να ενισχύσει δυσανάλογα την Κίνα.
Ειδικότερα, θα μπορούσε να επιταχύνει τη διεθνοποίηση του κινεζικού γουάν, δίνοντας στο Πεκίνο ακόμη μεγαλύτερη οικονομική επιρροή.
Για την Ινδία, η αντικατάσταση της αμερικανικής νομισματικής κυριαρχίας από μια κινεζική δεν αποτελεί ελκυστική προοπτική.
Οι BRICS δεν είναι τόσο ενωμένοι όσο φαίνονται
Η ανάλυση αποδομεί παράλληλα την εικόνα ενός συμπαγούς στρατοπέδου των BRICS.
Η εσωτερική ενότητα του σχήματος χαρακτηρίζεται ουσιαστικά ως ψευδαίσθηση.
Ινδία και Κίνα είναι στρατηγικοί ανταγωνιστές. Ιράν και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν διαφορετικά και σε ορισμένα πεδία ανταγωνιστικά περιφερειακά συμφέροντα. Τα κράτη-μέλη διαθέτουν διαφορετικά πολιτικά συστήματα, οικονομικές προτεραιότητες και διεθνείς συμμαχίες.
Οι αποκλίσεις τους γίνονται ακόμη μεγαλύτερες όταν καλούνται να τοποθετηθούν απέναντι σε μεγάλες διεθνείς κρίσεις.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και η επίτευξη ουσιαστικής κοινής διακήρυξης στη Σύνοδο του Νέου Δελχί μπορεί να αποδειχθεί δύσκολη.
Ο ρόλος της Ινδίας ως «γέφυρα»
Η στρατηγική που αποδίδει το Middle East Forum στην Ινδία είναι εκείνη της γέφυρας ανάμεσα σε δύο κόσμους.
Από τη μία πλευρά, το Νέο Δελχί θέλει να ηγηθεί της προσπάθειας για μεγαλύτερη εκπροσώπηση των αναπτυσσόμενων κρατών και να ενισχύσει τη θέση του ως μία από τις σημαντικότερες φωνές του Παγκόσμιου Νότου.
Από την άλλη, η Ινδία είναι η μεγαλύτερη δημοκρατία του κόσμου και ένας ολοένα σημαντικότερος στρατηγικός εταίρος των Ηνωμένων Πολιτειών και άλλων δυτικών κρατών.
Η οικονομική πραγματικότητα έχει επίσης βαρύνουσα σημασία.
Η συνέχιση της ινδικής ανάπτυξης εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την πρόσβαση σε δυτικά κεφάλαια, τεχνολογία, αγορές και επενδύσεις. Συνεπώς, μια πλήρης γεωπολιτική ρήξη με τη Δύση θα ήταν αντίθετη προς τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα του Νέου Δελχί.
Το δίλημμα Μόντι: Δύση χωρίς εγκατάλειψη του Παγκόσμιου Νότου
Αυτό ακριβώς συνιστά και τη μεγάλη πρόκληση για την κυβέρνηση του Ναρέντρα Μόντι.
Η Ινδία δεν μπορεί να εγκαταλείψει τους BRICS, καθώς κάτι τέτοιο θα άφηνε τεράστιο πολιτικό και οικονομικό χώρο στην Κίνα να εμφανιστεί ως ο κυρίαρχος εκπρόσωπος του αναπτυσσόμενου κόσμου.
Δεν μπορεί όμως και να επιτρέψει στους BRICS να μετατραπούν σε όχημα της κινεζικής και ρωσικής αντιπαράθεσης με τη Δύση.
Για τον Khurshid, η απάντηση βρίσκεται στην προώθηση μιας πρακτικής ατζέντας που θα επικεντρώνεται στην ανάπτυξη, στη χρηματοδότηση, στο εμπόριο, στην τεχνολογία, στην ενέργεια και στην επισιτιστική ασφάλεια.
Με άλλα λόγια, η μάχη μέσα στους BRICS δεν αφορά μόνο το μέλλον του ίδιου του οργανισμού. Αφορά το ποιος θα καθορίσει την πολιτική ταυτότητα και τις προτεραιότητες του Παγκόσμιου Νότου τις επόμενες δεκαετίες.
Και σε αυτή την αναμέτρηση, σύμφωνα με την ανάλυση του Middle East Forum, ο σημαντικότερος ανταγωνισμός δεν είναι απαραιτήτως μεταξύ BRICS και Δύσης. Είναι ο ανταγωνισμός Ινδίας και Κίνας στο εσωτερικό του ίδιου του Παγκόσμιου Νότου.
GEOPOLITICO
«Ασπίδα του Αχιλλέα»: Ισραηλινές διαβεβαιώσεις για τεχνογνωσία και συμπαραγωγή – Ανοιχτό το ζήτημα του πηγαίου κώδικα
Το Ισραήλ επιβεβαιώνει τη συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας στο φιλόδοξο πρόγραμμα των 3,035 δισ. ευρώ και κάνει λόγο για κοινή χρήση λογισμικού. Ωστόσο, οι επίσημες τοποθετήσεις δεν απαντούν ξεκάθαρα στο κρίσιμο ερώτημα: Θα αποκτήσει η Ελλάδα πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα των συστημάτων;
Λίγες ημέρες μετά την υπογραφή της Διακρατικής Συμφωνίας μεταξύ του ελληνικού υπουργείου Εθνικής Άμυνας και της ισραηλινής πλευράς, το Ισραήλ παρέχει διαβεβαιώσεις για τη μεταφορά τεχνογνωσίας, την από κοινού χρήση λογισμικού και τεχνολογίας, καθώς και τη συμμετοχή ελληνικών εταιρειών στη συμπαραγωγή των οπλικών συστημάτων που θα συγκροτήσουν την «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Πρόκειται για το νέο πολυεπίπεδο σύστημα αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας της χώρας, συνολικού προϋπολογισμού 3,035 δισ. ευρώ, το οποίο φιλοδοξεί να προσφέρει προστασία τόσο στην ηπειρωτική Ελλάδα όσο και στο νησιωτικό σύμπλεγμα του Αιγαίου.
Παρά τις ισραηλινές διαβεβαιώσεις, όμως, το κρίσιμο ζήτημα της πρόσβασης στον πηγαίο κώδικα παραμένει θολό. Η αναφορά σε «κοινή χρήση λογισμικού» δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις θα αποκτήσουν πλήρη πρόσβαση στον κώδικα, ούτε ότι θα μπορούν να τροποποιούν, να αναβαθμίζουν και να προσαρμόζουν αυτόνομα τα συστήματα στις επιχειρησιακές ανάγκες της χώρας.
Ελληνική συμμετοχή άνω του 25%
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, έχει θέσει ως προϋπόθεση τη συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας σε ποσοστό τουλάχιστον 25%, αποδίδοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στην ουσιαστική μεταφορά τεχνογνωσίας και παραγωγικού έργου στο εγχώριο αμυντικό οικοσύστημα.
Σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν κατά την υπογραφή της συμφωνίας, στις 31 Αυγούστου 2026, στις σχετικές διαδικασίες συμμετέχουν ήδη 19 ελληνικές εταιρείες, με το ύψος της εγχώριας συμμετοχής να υπολογίζεται σε περισσότερα από 750 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία παραγωγικής βάσης στην Ελλάδα, με δυνατότητα να αποκτήσει και εξαγωγικό προσανατολισμό.
Ο διευθυντής του Οργανισμού Αντιπυραυλικής Άμυνας του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας, Μοσέ Πατέλ, επιβεβαίωσε ότι προβλέπεται ελληνική βιομηχανική συμμετοχή περίπου 25%. Όπως ανέφερε, ισραηλινές βιομηχανίες βρίσκονται ήδη σε συνεργασία με υποψήφιες ελληνικές εταιρείες για την ανάπτυξη και τη συμπαραγωγή εξαρτημάτων.
Το γεγονός αυτό συνιστά σημαντική ευκαιρία για την ελληνική αμυντική βιομηχανία. Ωστόσο, έχουν διατυπωθεί επικρίσεις ότι το ποσοστό του 25% δεν έχει κατοχυρωθεί με σαφή και δεσμευτική νομική πρόβλεψη. Συνεπώς, ζητούμενο παραμένει εάν η εγχώρια συμμετοχή θα αφορά έργο υψηλής τεχνολογικής αξίας ή κυρίως την κατασκευή επιμέρους εξαρτημάτων και υποστηρικτικών υποδομών.
Η αντιπαράθεση για τον πηγαίο κώδικα
Στο επίκεντρο της πολιτικής και στρατιωτικής συζήτησης βρίσκεται η πρόσβαση της Ελλάδας στον πηγαίο κώδικα των ισραηλινών συστημάτων.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο Μοσέ Πατέλ είχε αρχικά αναφέρει ότι ο πηγαίος κώδικας δεν περιλαμβάνεται στην άδεια χρήσης της συμφωνίας. Ακολούθησε παρέμβαση του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας στο διαδικτυακό κείμενο της συνέντευξης, με τη διατύπωση να αναφέρεται πλέον σε «μεταφορά τεχνογνωσίας, από κοινού χρήση λογισμικού και τεχνολογίας με τις Ένοπλες Δυνάμεις, καθώς και συμμετοχή ελληνικών εταιρειών στη συμπαραγωγή».
Η διευκρίνιση αυτή, πάντως, δεν ισοδυναμεί με ρητή δέσμευση για παράδοση ή πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα. Άλλο πράγμα αποτελεί η δυνατότητα χρήσης και διασύνδεσης ενός λογισμικού και άλλο ο πλήρης έλεγχος της αρχιτεκτονικής του, των αναβαθμίσεων και των επιχειρησιακών παραμέτρων του.
Οι επικριτές της συμφωνίας προειδοποιούν ότι, χωρίς πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα ή τουλάχιστον χωρίς σαφώς κατοχυρωμένα κυριαρχικά δικαιώματα τροποποίησης και διαχείρισης, η Ελλάδα μπορεί να παραμείνει εξαρτημένη από τον ξένο κατασκευαστή. Πρόκειται για τον κίνδυνο «ομηρείας» στον οποίο είχε αναφερθεί και ο ίδιος ο Νίκος Δένδιας, υπογραμμίζοντας τη σημασία του εθνικού ελέγχου των οπλικών συστημάτων.
GEOPOLITICO
Η Τουρκία ενοχλείται με την ενίσχυση τον νησιών!
Σε ένα κλίμα αυξανόμενης έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, με την Άγκυρα να παρακολουθεί με εμφανή ανησυχία την ενίσχυση της ελληνικής αποτρεπτικής ισχύος και τη στρατηγική συνεργασία Αθήνας–Ιερουσαλήμ, κινήθηκε η νέα εκπομπή «Direct News» με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια. Στο επίκεντρο βρέθηκαν η επίσκεψη του Ιμπραήμ Καλίν στην Αθήνα, οι τουρκικές αντιδράσεις για τα Rafale και την «Ασπίδα του Αχιλλέα», το Καστελλόριζο, η αποχώρηση του TÜBİTAK Marmara και η νέα ένταση στον Έβρο.
Η εκπομπή άνοιξε, ωστόσο, σε εντελώς διαφορετικό τόνο. Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε στην πτώση του Phantom στην Τανάγρα και στον θάνατο των δύο αεροπόρων, εκφράζοντας τα συλλυπητήριά του προς τις οικογένειές τους και την Πολεμική Αεροπορία. Μάλιστα, αφιέρωσε τη συγκεκριμένη εκπομπή στη μνήμη τους, υπογραμμίζοντας ότι δεν υπάρχει λόγος συνεχούς αναπαραγωγής των σκληρών εικόνων του δυστυχήματος.
Τουρκική ανησυχία για Rafale και ισραηλινά συστήματα
Περνώντας στα ελληνοτουρκικά, ο παρουσιαστής στάθηκε ιδιαίτερα σε όσα μεταδίδονται πλέον από τουρκικά τηλεοπτικά δίκτυα και διαδικτυακές εκπομπές.
Σύμφωνα με όσα παρουσίασε, Τούρκοι αναλυτές αναγνωρίζουν ότι ο συνδυασμός των ελληνικών Rafale με τα νέα ισραηλινής προέλευσης αμυντικά συστήματα μπορεί να δημιουργήσει σημαντικό επιχειρησιακό πλεονέκτημα για την Ελλάδα.
Αυτό ακριβώς, κατά την εκπομπή, βρίσκεται πίσω από μεγάλο μέρος της έντονης ρητορικής που καταγράφεται τις τελευταίες ημέρες στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης.
Από τη μία πλευρά εμφανίζονται σχολιαστές που υποβαθμίζουν τις ελληνικές δυνατότητες. Από την άλλη, όμως, υπάρχουν Τούρκοι αναλυτές που προειδοποιούν ότι τα περιθώρια για την Άγκυρα στενεύουν καθώς μεταβάλλεται σταδιακά η στρατιωτική ισορροπία.
Τι φέρεται να μετέφερε ο Ιμπραήμ Καλίν
Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στην πρόσφατη επίσκεψη του επικεφαλής της τουρκικής ΜΙΤ, Ιμπραήμ Καλίν, στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν στην εκπομπή, η τουρκική πλευρά μετέφερε δύο βασικές θέσεις προς την Αθήνα: να μη συνεχιστεί η στρατιωτική ενίσχυση των ελληνικών νησιών και να περιοριστεί η εμβάθυνση της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας και Ισραήλ.
Ο Μουντζουρούλιας υποστήριξε ότι οι συγκεκριμένες πληροφορίες επιβεβαιώνουν όσα είχε μεταδώσει το Direct News τις προηγούμενες ημέρες σχετικά με το παρασκήνιο της επίσκεψης Καλίν.
Κατά την εκπομπή, η Αθήνα δεν αποδέχθηκε τις τουρκικές αξιώσεις, γεγονός που συνδέθηκε με τη μεταγενέστερη σκλήρυνση της δημόσιας ρητορικής του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Το μήνυμα που αποδίδεται στην τουρκική πλευρά είναι ουσιαστικά ότι η Άγκυρα αντιμετωπίζει πλέον ως ενιαίο πρόβλημα τόσο την ελληνική στρατιωτική ενίσχυση όσο και τη στενότερη αμυντική σύνδεση της Ελλάδας με το Ισραήλ.
Στο στόχαστρο το Καστελλόριζο
Σημαντικό τμήμα της εκπομπής αφορούσε και το Καστελλόριζο.
Ο Μουντζουρούλιας παρουσίασε αναφορές του CNN Türk και άλλων τουρκικών μέσων, στα οποία γίνεται συζήτηση ακόμη και για την παρουσία ελληνικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή.
Παράλληλα, τουρκικοί κύκλοι επιχειρούν να συνδέσουν τις ελληνικές κινήσεις στο νοτιοανατολικό Αιγαίο με το Ισραήλ, προβάλλοντας σενάρια περί «ισραηλινής παρουσίας» στα ελληνικά νησιά ή περί ευρύτερου σχεδιασμού Αθήνας και Ιερουσαλήμ.
Η εικόνα που προκύπτει από τις τοποθετήσεις που συγκέντρωσε η εκπομπή είναι ότι το Καστελλόριζο επανέρχεται δυναμικά στην τουρκική δημόσια συζήτηση.
Αναταραχή για την επιστροφή του TÜBİTAK Marmara
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αντιδράσεις στο εσωτερικό της Τουρκίας μετά την επιστροφή του ερευνητικού TÜBİTAK Marmara.
Σύμφωνα με το Direct News, απόστρατοι στρατιωτικοί και αναλυτές, ιδιαίτερα από τον κεμαλικό χώρο, θέτουν δημόσια το ερώτημα γιατί το τουρκικό πλοίο δεν συνέχισε την αποστολή του.
Ορισμένοι εξ αυτών συνδέουν την αποχώρησή του με την ελληνική αντίδραση και υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση Ερντογάν δεν θέλησε να οδηγήσει την κατάσταση σε περαιτέρω κλιμάκωση απέναντι στην Ελλάδα και, ευρύτερα, απέναντι στον άξονα συνεργασίας Αθήνας–Ιερουσαλήμ.
Έτσι δημιουργείται και ένα εσωτερικό μέτωπο πίεσης προς τον Ερντογάν από τουρκικούς εθνικιστικούς και κεμαλικούς κύκλους.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» αλλάζει την εξίσωση
Κεντρικό θέμα αποτέλεσε επίσης η ελληνική αεράμυνα.
Η εκπομπή παρουσίασε δηλώσεις και αναλύσεις για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», με την εκτίμηση ότι η ανάπτυξη ενός πολυεπίπεδου δικτύου αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας μπορεί να μεταβάλει ουσιαστικά τα δεδομένα απέναντι στην Τουρκία.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον συνδυασμό Rafale, νέων φρεγατών και ισραηλινών συστημάτων, καθώς και στην ανάπτυξη δικτύου που θα αξιοποιεί προηγμένες τεχνολογίες και τεχνητή νοημοσύνη.
Το κρίσιμο σημείο δεν είναι μόνο η απόκτηση νέων όπλων. Είναι η διασύνδεσή τους σε ένα συνολικό σύστημα επιτήρησης, έγκαιρης προειδοποίησης και αντιμετώπισης πολλαπλών απειλών.
Νέο μέτωπο στον Έβρο
Στο ήδη επιβαρυμένο σκηνικό προστίθεται και ο Έβρος.
Στην εκπομπή έγινε αναφορά στην τουρκική αντίδραση για την επέκταση του ελληνικού φράχτη και στη ρηματική διακοίνωση της Άγκυρας, με την τουρκική πλευρά να εγείρει ζητήματα για συγκεκριμένα σημεία κατά μήκος της μεθορίου.
Η εξέλιξη δείχνει ότι η αντιπαράθεση δεν περιορίζεται πλέον στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά επεκτείνεται και στα χερσαία σύνορα.
Η στρατηγική σχέση Ελλάδας–Ισραήλ
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας επέμεινε ιδιαίτερα στη σημασία της σχέσης με το Ισραήλ, σημειώνοντας ότι πρόκειται για διακρατική στρατηγική επιλογή και όχι για σχέση που εξαρτάται αποκλειστικά από τον Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Υπενθύμισε ότι η προσέγγιση αναπτύχθηκε επί διαφορετικών ελληνικών κυβερνήσεων και εκτίμησε ότι θα συνεχιστεί ανεξάρτητα από τις μελλοντικές πολιτικές εξελίξεις στο Ισραήλ.
Στο ίδιο πλαίσιο παρουσιάστηκαν ισραηλινές τοποθετήσεις που αντιμετωπίζουν την Τουρκία ως αυξανόμενη στρατηγική πρόκληση.
Και η Ινδία μπαίνει στην εξίσωση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν οι αναφορές της εκπομπής σε δημοσιεύματα μεγάλων ινδικών μέσων.
Σύμφωνα με αυτά, η στρατηγική του Νέου Δελχί απέναντι στην Άγκυρα αρχίζει να συνδέεται με τις κινήσεις Ελλάδας και Ισραήλ, σχηματίζοντας ένα πολύ ευρύτερο πλέγμα γεωπολιτικών ανταγωνισμών που εκτείνεται από τον Ινδοειρηνικό μέχρι το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Ινδικά μέσα παρουσιάζουν παράλληλα την «Ασπίδα του Αχιλλέα» ως ελληνική κίνηση που προβληματίζει σοβαρά την Άγκυρα και εκτιμούν ότι η Ελλάδα εκσυγχρονίζει με ταχύτητα τις Ένοπλες Δυνάμεις της.
Η μεγάλη εικόνα
Η βασική εικόνα που μετέφερε το «Direct News» είναι αυτή μιας Τουρκίας που παρακολουθεί με αυξανόμενη ανησυχία τη μεταβολή του περιφερειακού περιβάλλοντος.
Η Ελλάδα ενισχύει την αποτρεπτική της ισχύ, η στρατηγική σχέση με το Ισραήλ αποκτά ισχυρό αμυντικό και τεχνολογικό σκέλος, η Ινδία εμφανίζεται όλο και περισσότερο στις αναλύσεις για την Ανατολική Μεσόγειο και στην ίδια την Τουρκία αναπτύσσεται συζήτηση για το κατά πόσο η Άγκυρα κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με έναν δυσμενέστερο συσχετισμό δυνάμεων.
Και αυτό ίσως εξηγεί σε σημαντικό βαθμό γιατί η ένταση της τουρκικής ρητορικής ανεβαίνει όσο η Αθήνα προχωρά στην υλοποίηση των νέων εξοπλιστικών και στρατηγικών επιλογών της.
-
Άμυνα3 μήνες πρινΣάλος με εικόνες από τον «Θαλασσόλυκο 2026»: Τούρκοι δείχνουν Έλληνα αξιωματικό δίπλα σε αξιωματικό του ψευδοκράτους – Χαραλαμπίδης στο Geopolitico: “Φέρουν ευθύνες Δένδιας και Α’ΓΕΕΘΑ”
-
Άμυνα2 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ1 μήνα πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO4 ημέρες πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Πολιτική2 μήνες πρινΣεισμός από το Ισραήλ! Ο Υπουργός Εξωτερικών ανοίγει τον φάκελο της αναγνώρισης της γενοκτονίας των Αρμενίων
-
Αναλύσεις2 εβδομάδες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 εβδομάδες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
