Αναλύσεις
Ζήτημα εθνικής κυριαρχίας, ασφάλειας και Διεθνούς Δικαίου η παράνομη τουρκική αλιεία στο Αιγαίο
Συνέντευξη του ναυάρχου ε.α. (Λ.Σ.) Νίκου Σπανού στον διευθυντή σύνταξης Χρήστο Κωνσταντινίδη για την παράνομη τουρκική αλιεία στο Αιγαίο, τη σύνδεσή της με τη «Γαλάζια Πατρίδα» και την προσπάθεια της Άγκυρας να δημιουργήσει τετελεσμένα, καταγράφοντας συστηματική παρουσία μέσα στα ελληνικά χωρικά ύδατα. Η νομική, επιχειρησιακή και γεωπολιτική διάσταση ενός ζητήματος που αφορά ευθέως την εθνική κυριαρχία και ασφάλεια.
Η παράνομη τουρκική αλιεία στο Αιγαίο δεν είναι μόνο ζήτημα αλιείας – είναι ζήτημα εθνικής κυριαρχίας, ασφάλειας και εφαρμογής του Διεθνούς Δικαίου
Του Χρήστου Κωνσταντινίδη
Η παράνομη δράση τουρκικών αλιευτικών στο Αιγαίο δεν αποτελεί μια σειρά τυχαίων ή ασύνδετων περιστατικών. Εντάσσεται στη στρατηγική της «Γαλάζιας Πατρίδας», μέσω της οποίας η Άγκυρα επιχειρεί να αμφισβητήσει στην πράξη την ελληνική κυριαρχία και να εμφανίσει το Αιγαίο ως έναν χώρο δήθεν «κοινής χρήσης» και αδιευκρίνιστης δικαιοδοσίας.
Οι Τούρκοι εγγράφουν υποθήκες. Καταγράφουν δραστηριότητα, συσσωρεύουν περιστατικά και δημιουργούν ένα τεχνητό ιστορικό παρουσίας σε θαλάσσιες περιοχές που ανήκουν στην ελληνική κυριαρχία. Η επιδίωξη είναι προφανής: να μπορούν στο μέλλον να προσέρχονται σε διεθνή φόρα και να ισχυρίζονται ότι «εμείς ψαρεύαμε επί πολλά χρόνια σε αυτές τις περιοχές», επιχειρώντας να παρουσιάσουν την ανοχή ή την απουσία αποτελεσματικής ελληνικής αντίδρασης ως σιωπηρή αποδοχή μιας διαμορφωμένης κατάστασης.
Η επαναλαμβανόμενη παράνομη αλιεία δεν δημιουργεί ασφαλώς κυριαρχικά δικαιώματα σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Μπορεί, όμως, να αξιοποιηθεί πολιτικά, διπλωματικά και προπαγανδιστικά από την Τουρκία, ιδιαίτερα όταν δεν συνοδεύεται από συστηματική καταγραφή των παραβιάσεων, άμεση απομάκρυνση των σκαφών και επίσημα ελληνικά διαβήματα. Αυτό ακριβώς επιδιώκει η Άγκυρα: να μετατρέψει σταδιακά την παρανομία σε «κανονικότητα» και την κανονικότητα σε επιχείρημα αμφισβήτησης.
Το ζήτημα επανήλθε με ιδιαίτερη ένταση ύστερα από τη σοβαρή καταγγελία του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος». Σύμφωνα με το Ινστιτούτο, τέσσερις τουρκικές μηχανότρατες δραστηριοποιήθηκαν επί τουλάχιστον επτά ημέρες και νύχτες στην ευρύτερη θαλάσσια ζώνη μεταξύ Σάμου, Φούρνων και Πάτμου, εισερχόμενες ακόμη και στην προστατευόμενη θαλάσσια περιοχή των Φούρνων, όπου απαγορεύεται η αλιεία με μηχανότρατα.
Το «Αρχιπέλαγος» δεν κατήγγειλε μόνο την καταστροφική δράση των τουρκικών σκαφών. Έθεσε ευθέως ζήτημα απουσίας και αναποτελεσματικής παρέμβασης των ελληνικών αρχών. Και εδώ βρίσκεται η ουσία: κάθε τουρκικό αλιευτικό που παραμένει ανενόχλητο σε ελληνικά χωρικά ύδατα δεν αφαιρεί μόνο ψάρια από τους Έλληνες αλιείς ούτε καταστρέφει αποκλειστικά τον θαλάσσιο βυθό. Καταγράφει τουρκική παρουσία σε χώρο ελληνικής κυριαρχίας.
Το περιστατικό δεν είναι μεμονωμένο. Τον περασμένο Ιούνιο, το Geopolitico.gr δημοσίευσε φωτογραφία-ντοκουμέντο του τουρκικού αλιευτικού «Gorenler 2» σε απόσταση περίπου 200 μέτρων από παραλία της Τήνου. Σύμφωνα με την καταγγελία που ανέδειξε η ιστοσελίδα μας, το σκάφος εμφανίστηκε επί δύο συνεχόμενες ημέρες μπροστά στα μάτια λουομένων και κατοίκων. Η υπόθεση έφθασε στη συνέχεια στη Βουλή, με κοινοβουλευτική ερώτηση προς πέντε συναρμόδιους υπουργούς.
Φωτογραφία-ντοκουμέντο στο Geopolitico! Ιδού το τουρκικό αλιευτικό 200 μέτρα από παραλία της Τήνου
Λίγες ημέρες αργότερα, νέα καταγγελία στο Geopolitico.gr έκανε λόγο για παρουσία τουρκικού αλιευτικού περίπου τρία ναυτικά μίλια νότια της Σάμου. Ανάλογα περιστατικά καταγράφονται διαχρονικά στα Δωδεκάνησα, στη Χίο, στη Λέσβο, στους Φούρνους, στο Αγαθονήσι, στους Αρκιούς και στην Πάτμο. Η γεωγραφική εξάπλωση και η επαναληπτικότητα των κινήσεων δείχνουν ότι δεν πρόκειται για παραβάσεις μεμονωμένων ψαράδων, αλλά για ένα επιχειρησιακό μοτίβο που δοκιμάζει τις ελληνικές αντιδράσεις και υπηρετεί τον αναθεωρητικό σχεδιασμό της Τουρκίας.
Νέα καταγγελία στο Geopolitico για τουρκικό αλιευτικό 3 ν.μ. από τη Σάμο
Η Άγκυρα εφαρμόζει στο Αιγαίο μία τακτική χαμηλής έντασης. Χρησιμοποιεί αλιευτικά αντί πολεμικών πλοίων, δημιουργώντας τετελεσμένα χωρίς να προκαλεί αναγκαστικά μία μείζονα κρίση. Τα σκάφη εισέρχονται, δραστηριοποιούνται, αποχωρούν και επανέρχονται. Κάθε φορά που δεν υπάρχει ουσιαστικό κόστος, το όριο μετακινείται λίγο περισσότερο. Έτσι εφαρμόζεται στην πράξη η «Γαλάζια Πατρίδα»: όχι μόνο με χάρτες, ασκήσεις και πολεμικά πλοία, αλλά και με καθημερινή παρουσία, αλιεία και αμφισβήτηση επί του πεδίου.
Το πρόβλημα έχει οικονομικές και περιβαλλοντικές συνέπειες. Οι Έλληνες αλιείς υφίστανται αθέμιτο ανταγωνισμό, τα ιχθυαποθέματα εξαντλούνται και η χρήση βαρέων συρόμενων εργαλείων απειλεί ευαίσθητα θαλάσσια οικοσυστήματα. Πάνω από όλα, όμως, η είσοδος ξένων αλιευτικών στα ελληνικά χωρικά ύδατα χωρίς άδεια αφορά ευθέως την άσκηση της εθνικής κυριαρχίας.
Πού τελειώνει, λοιπόν, η παράνομη αλιεία και πού αρχίζει η μεθοδευμένη αμφισβήτηση; Μπορεί η Τουρκία να χρησιμοποιήσει τη διαχρονική παρουσία των αλιευτικών της για να ενισχύσει τις διεκδικήσεις της; Ποια είναι τα δικαιώματα της Ελλάδας σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας; Ποιος έχει την ευθύνη αντιμετώπισης των περιστατικών και υπάρχει ενιαία εθνική στρατηγική ή κάθε παραβίαση αντιμετωπίζεται αποσπασματικά, μέχρι να ξεχαστεί;
Στα κρίσιμα αυτά ερωτήματα απαντά στο Geopolitico.gr ο Ναύαρχος Λ.Σ. ε.α. Νίκος Ι. Σπανός, πρώην Διευθυντής Λιμενικής Αστυνομίας και Ελέγχου Αλιείας και δικαστικός πραγματογνώμονας ναυτικών ατυχημάτων. Με τη γνώση του ανθρώπου που έχει υπηρετήσει στο πεδίο, προσεγγίζει το ζήτημα από νομική, επιχειρησιακή και γεωπολιτική σκοπιά και εξηγεί γιατί η παράνομη τουρκική αλιεία δεν αποτελεί απλώς παραβίαση της αλιευτικής νομοθεσίας. Αποτελεί εργαλείο της «Γαλάζιας Πατρίδας» και ζήτημα εθνικής κυριαρχίας, ασφάλειας και έμπρακτης εφαρμογής του Διεθνούς Δικαίου.
Τι λέει το Διεθνές Δίκαιο για την αλιεία;
«Το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS 1982), το οποίο αποτελεί το θεμελιώδες διεθνές νομικό πλαίσιο για τις θαλάσσιες ζώνες, αναγνωρίζει στο παράκτιο κράτος πλήρη κυριαρχία στα χωρικά του ύδατα. Αυτό σημαίνει ότι μόνο το παράκτιο κράτος αποφασίζει ποιος μπορεί να ασκεί αλιευτική δραστηριότητα εντός των χωρικών του υδάτων. Η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στην UNCLOS. Ωστόσο, πολλές από τις βασικές διατάξεις της, όπως αυτές που αφορούν την κυριαρχία στα χωρικά ύδατα, θεωρούνται πλέον εθιμικό διεθνές δίκαιο και δεσμεύουν όλα τα κράτη. Επομένως, η είσοδος τουρκικών αλιευτικών στα ελληνικά χωρικά ύδατα χωρίς άδεια συνιστά παραβίαση της ελληνικής κυριαρχίας και της ελληνικής αλιευτικής νομοθεσίας, ανεξάρτητα από τις πολιτικές θέσεις που διατυπώνει η Άγκυρα».
Από πότε χρονικά προκύπτει το ζήτημα της παράνομης αλιείας των Τούρκων στο Αιγαίο;
«Το φαινόμενο δεν είναι καινούριο. Καταγράφεται ήδη από τη δεκαετία του 1990, όμως από το 2015 και μετά παρατηρείται σημαντική ποιοτική και ποσοτική κλιμάκωση. Τα τελευταία χρόνια οι παραβιάσεις εμφανίζουν μεγαλύτερη διάρκεια, καλύτερη οργάνωση και επαναλαμβανόμενη παρουσία σε συγκεκριμένες περιοχές. Δεν πρόκειται πλέον για μεμονωμένα περιστατικά, αλλά για ένα επαναλαμβανόμενο επιχειρησιακό μοτίβο που δημιουργεί τετελεσμένα και δοκιμάζει τις ελληνικές αντιδράσεις. Πρόσφατες καταγγελίες του Ινστιτούτου «Αρχιπέλαγος» επανέφεραν έντονα το ζήτημα, αναφέροντας πολυήμερη παρουσία τουρκικών μηχανότρατων εντός ελληνικών χωρικών υδάτων».
Σε ποιες περιοχές της Ελλάδας υπάρχει έντονη δραστηριότητα;
Οι περισσότερες παραβάσεις καταγράφονται στη θαλάσσια περιοχή Σάμου – Φούρνων – Αγαθονησίου – Αρκιών – Πάτμου, γύρω από τη Χίο, στη Λέσβο, στα Δωδεκάνησα, αλλά κατά διαστήματα και στις Κυκλάδες. Αν επιβεβαιώνεται παρουσία τουρκικού αλιευτικού σε μικρή απόσταση από την Τήνο, πρόκειται για ιδιαίτερα σοβαρό περιστατικό, καθώς μεταφέρει το πρόβλημα βαθύτερα στο κεντρικό Αιγαίο και όχι μόνο στις παραμεθόριες περιοχές».
Ποια είναι τα προβλήματα που δημιουργούνται για τους Έλληνες ψαράδες;
«Οι συνέπειες είναι πολλαπλές. Πρώτον, οικονομικές. Οι Έλληνες αλιείς βλέπουν τα εισοδήματά τους να μειώνονται λόγω της υπεραλίευσης. Δεύτερον, περιβαλλοντικές. Η χρήση μηχανότρατας σε ευαίσθητα οικοσυστήματα προκαλεί σοβαρή υποβάθμιση του θαλάσσιου περιβάλλοντος και καταστρέφει τα ιχθυαποθέματα. Τρίτον, επιχειρησιακές. Δημιουργούνται εντάσεις μεταξύ αλιέων, αυξάνεται ο κίνδυνος ατυχημάτων και απαιτείται συνεχής κινητοποίηση του Λιμενικού Σώματος. Τέλος, υπάρχει και η γεωπολιτική διάσταση. Όταν μια παράνομη δραστηριότητα επαναλαμβάνεται χωρίς ουσιαστικό κόστος για τον παραβάτη, δημιουργείται η λανθασμένη εντύπωση μιας “κανονικότητας”, την οποία στη συνέχεια επιχειρεί να αξιοποιήσει πολιτικά η άλλη πλευρά».
Ποια παραθυράκια προσπαθεί να εκμεταλλευτεί η Τουρκία με αφορμή τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό της Ελλάδας;
«Η Τουρκία επιχειρεί διαχρονικά να μετατρέψει μια παράνομη πρακτική σε εργαλείο πολιτικής πίεσης. Ο ελληνικός Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός αποτυπώνει διοικητικά και αναπτυξιακά τη χρήση του θαλάσσιου χώρου σύμφωνα με το διεθνές και ευρωπαϊκό δίκαιο. Η Άγκυρα προσπαθεί να εμφανίσει ότι οποιαδήποτε ελληνική διοικητική πράξη δήθεν επηρεάζει “αμφισβητούμενες περιοχές”, ώστε να ενισχύσει το αφήγημα των λεγόμενων “γκρίζων ζωνών” ή της “Γαλάζιας Πατρίδας”. Η παράνομη παρουσία αλιευτικών χρησιμοποιείται συχνά ως ένα χαμηλής έντασης μέσο προβολής αυτών των διεκδικήσεων.
Ποια είναι η αντίδραση των ελληνικών αρχών απέναντι στους Τούρκους αλιείς;
«Σε επιχειρησιακό επίπεδο, το Λιμενικό Σώμα ανταποκρίνεται άμεσα όταν εντοπίζονται παραβιάσεις, πραγματοποιεί ελέγχους, επιβάλλει διοικητικές κυρώσεις, καταγράφει περιστατικά και, όπου είναι επιχειρησιακά εφικτό, απομακρύνει ή συλλαμβάνει τα παρανομούντα σκάφη, ενεργώντας σύμφωνα με το διεθνές, το ενωσιακό και το εθνικό δίκαιο. Ωστόσο, πρέπει να γίνει κατανοητό ότι το Λιμενικό εφαρμόζει τον νόμο και ασκεί επιχειρησιακή δράση. Δεν διαμορφώνει εξωτερική πολιτική».
Πώς πρέπει να αντιδράσει η Ελλάδα θεσμικά και διπλωματικά;
«Η αντιμετώπιση πρέπει να είναι πολυεπίπεδη! Συνεχής επιχειρησιακή παρουσία του Λιμενικού, αξιοποίηση δορυφορικών συστημάτων, drones και ηλεκτρονικής επιτήρησης, συστηματική τεκμηρίωση όλων των περιστατικών, ενημέρωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των ευρωπαϊκών οργανισμών αλιείας, σύνδεση της παράνομης αλιείας με την ευρωπαϊκή περιβαλλοντική πολιτική, διπλωματικά διαβήματα κάθε φορά που διαπιστώνονται παραβιάσεις, είναι μερικές από τις κινήσεις με τις οποίες μπορεί να αντιδράσει η Ελλάδα. Γιατί η προστασία των θαλάσσιων πόρων δεν αποτελεί μόνο εθνικό αλλά και ευρωπαϊκό ζήτημα».
Ισχύει ότι η Ελλάδα παραχώρησε στην Τουρκία να ψαρεύει στο Αιγαίο το 2018 για την απελευθέρωση των δύο Ελλήνων στρατιωτικών; Υπήρχαν κάποια τουρκικά δημοσιεύματα στο παρελθόν που υποστήριζαν αυτό το σενάριο…
«Δεν υπάρχει κανένα επίσημο στοιχείο, καμία διεθνής συμφωνία, κανένα κυβερνητικό έγγραφο ή αποδεδειγμένο γεγονός που να τεκμηριώνει έναν τέτοιο ισχυρισμό. Ως εκ τούτου, ένας τόσο σοβαρός ισχυρισμός δεν μπορεί να υιοθετηθεί χωρίς αποδεικτικά στοιχεία. Άλλο είναι ότι κατά καιρούς παρατηρήθηκαν αυξημένες παραβιάσεις ή καταγγελίες για ανοχή, και άλλο να υποστηρίζεται ότι υπήρξε επίσημη παραχώρηση κυριαρχικού δικαιώματος. Μέχρι σήμερα δεν έχει παρουσιαστεί τέτοια απόδειξη».
Το Υπουργείο Ναυτιλίας ρίχνει διαχρονικά τις ευθύνες στο ΥΠΕΞ. Τελικά ποιος έχει την ευθύνη;
«Η πραγματικότητα είναι ότι οι αρμοδιότητες είναι διακριτές αλλά συμπληρωματικές. Το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, μέσω του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής, έχει την επιχειρησιακή ευθύνη της επιτήρησης, της αστυνόμευσης των χωρικών υδάτων, του ελέγχου της αλιείας και της εφαρμογής της κείμενης νομοθεσίας. Το Υπουργείο Εξωτερικών έχει την αρμοδιότητα της διεθνούς διαχείρισης του ζητήματος, των διαβημάτων, της ενημέρωσης διεθνών οργανισμών και της άσκησης διπλωματικής πίεσης. Επομένως, δεν πρόκειται για ζήτημα επιλογής μεταξύ των δύο Υπουργείων. Το πρόβλημα αντιμετωπίζεται μόνο όταν επιχειρησιακή δράση και διπλωματική στρατηγική λειτουργούν απολύτως συντονισμένα. Αν υπάρχει κριτική, αυτή δεν πρέπει να αφορά το ποιος “φταίει”, αλλά το κατά πόσο υπάρχει μια ενιαία εθνική στρατηγική με συνέχεια, διαρκή επιτήρηση, τεκμηρίωση των παραβιάσεων και αξιοποίηση όλων των ευρωπαϊκών και διεθνών εργαλείων. Αυτό είναι το κρίσιμο ζητούμενο».
GEOPOLITICO
Σμαραγδής: «Στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας» – Ο Κολοκοτρώνης, η εθνική ταυτότητα και η απάντηση στους επικριτές
Ο σκηνοθέτης μίλησε στην Όλγα Λαθύρη στον Star Κεντρικής Ελλάδας για τη νέα ταινία με επίκεντρο τον Γέρο του Μωριά, την ανάγκη εθνικής ενότητας και τον πολιτισμό ως δύναμη αντίστασης στην ομογενοποίηση.
Με αιχμηρές αναφορές στην παγκοσμιοποίηση, στην υποχώρηση της ελληνικής αυτοπεποίθησης και στις αρνητικές κριτικές που δέχθηκε ο «Καποδίστριας», ο Γιάννης Σμαραγδής παρουσίασε το σκεπτικό της επόμενης κινηματογραφικής του προσπάθειας. Στη συνέντευξή του στην Όλγα Λαθύρη για τον Star Κεντρικής Ελλάδας, αποκάλυψε ότι έχει ολοκληρωθεί η πρώτη μορφή του σεναρίου για τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, τον οποίο αντιμετωπίζει ως φορέα της ελληνικής λαϊκής ψυχής και ως πρότυπο προσφοράς στην πατρίδα.
«Στην ουσία, στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ότι εννοεί την υπεράσπιση μιας «ανώτερης Ελλάδας». Συνέδεσε την τοποθέτησή του με το όραμα του Καποδίστρια και με τις αντιδράσεις απέναντι στην ταινία του, υποστηρίζοντας ότι η ανάδειξη της ελληνικής ιστορίας και ταυτότητας συναντά αντιστάσεις.
Η σύγκρουση με τους κριτικούς και τα ξένα πρότυπα
Ο Σμαραγδής επιτέθηκε σε μεγάλο μέρος της ελληνικής κινηματογραφικής κριτικής, αναγνωρίζοντας πάντως ότι υπάρχουν εξαιρέσεις. Χρησιμοποίησε τον όρο «σύνδρομο της Στοκχόλμης» για να περιγράψει αυτό που ο ίδιος θεωρεί θαυμασμό προς τον «επικυρίαρχο».
Στη δική του ανάγνωση, η παγκοσμιοποίηση επιδιώκει την πολιτισμική ομοιομορφία, με τον αμερικανικό κινηματογράφο να λειτουργεί ως όχημα επιβολής προτύπων. Υποστήριξε ότι η άκριτη υιοθέτησή τους μπορεί να οδηγήσει σε πολιτισμική εξάρτηση, ενώ αντιπαρέβαλε τη δυνατότητα του ελληνικού κινηματογράφου να αναδεικνύει ιστορικές προσωπικότητες και να ενισχύει την αυτογνωσία του κοινού.
«Μας έχουν πείσει ότι είμαστε αδύνατοι να ξαναγίνουμε μεγάλοι», είπε. Κατά τον ίδιο, οι ταινίες του επιχειρούν να αμφισβητήσουν αυτή την εικόνα, υπενθυμίζοντας στους θεατές τις δυνάμεις και τις αξίες που διαθέτουν.
«Ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή»
Για τον Γέρο του Μωριά, ο σκηνοθέτης έδωσε ιδιαίτερο βάρος στον λαϊκό πολιτισμό, στην πίστη, στην παράδοση και στη μετάδοση των αξιών από γενιά σε γενιά.
«Πρώτα απ’ όλα, ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή», υπογράμμισε. Εξήγησε ότι θέλει να φωτίσει, πέρα από τη στρατιωτική του δράση, την εσωτερική διαδρομή ενός ανθρώπου που έφθασε να υπηρετεί κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό του.
Ως κεντρικό νόημα της ταινίας περιέγραψε την υπέρβαση της ατομικής επιδίωξης χάριν μιας ανώτερης αποστολής. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε σε περιστατικά συγχώρεσης και αποφυγής της εκδίκησης, όπως ο ίδιος τα έχει εντάξει στην προσέγγισή του για τον ήρωα.
Παρουσίασε, επίσης, τον Κολοκοτρώνη ως το «alter ego» του Καποδίστρια: τον άνθρωπο της στρατιωτικής πράξης δίπλα στον άνθρωπο του πολιτικού οράματος. Η νέα ταινία, όπως εξήγησε, αποτελεί προέκταση της προηγούμενης, με κοινό άξονα την αφύπνιση της ελληνικής αυτοσυνειδησίας.
Εθνική ενότητα απέναντι στον διχασμό
Η αναφορά στους εμφύλιους της Επανάστασης έφερε τη συζήτηση στη σημερινή Ελλάδα. Ο Σμαραγδής χαρακτήρισε τους εμφύλιους «κατάρα των Ελλήνων» και ζήτησε υπέρβαση της εσωτερικής αντιπαλότητας.
«Να ενωθούμε», τόνισε, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για τον κατακερματισμό και τις κομματικές συγκρούσεις. Συνέδεσε το μήνυμα της ενότητας με την ανάγκη να αποκτήσουν οι νεότερες γενιές ουσιαστική σχέση με την ιστορία τους.
Ενδεικτική ήταν η αφήγησή του για ένα παιδικό πάρτι στις Λιβανάτες, όπου είδε να χρησιμοποιείται ο Spider-Man ως πρότυπο ψυχαγωγίας. Με αφορμή το περιστατικό, εξήγησε ότι επιθυμεί να αναδείξει τον Καποδίστρια και τον Κολοκοτρώνη ως ελληνικά πρότυπα για τα παιδιά.
Η τοποθέτηση για την Τριπολιτσά
Στο τέλος της συνέντευξης, όταν η Όλγα Λαθύρη έθεσε το ζήτημα των τουρκικών αναφορών στη σφαγή της Τριπολιτσάς, ο Σμαραγδής υποστήριξε ότι ο Κολοκοτρώνης απουσίαζε κατά τη σφαγή, συνδέοντας την απουσία του με τη συμφωνία αποχώρησης των Αλβανών.
Απέδωσε τη βία στη συσσωρευμένη οργή από την οθωμανική κυριαρχία, δηλώνοντας παράλληλα ότι η σφαγή «δεν έπρεπε να γίνει». Στην επιχειρηματολογία του επικαλέστηκε τις διώξεις των Ελλήνων, τις γενοκτονίες και την Κύπρο. Οι συγκεκριμένες ιστορικές αναφορές παρουσιάστηκαν ως δικές του εκτιμήσεις στη συνέντευξη.
Το σενάριο και το ζητούμενο της χρηματοδότησης
Στο πρακτικό σκέλος, ο Σμαραγδής ανέφερε ότι συνεργάζεται με τον Μελέτη Μελετόπουλο και τον ιστορικό Νίκο Γιαννόπουλο για την οργάνωση του ιστορικού υλικού. Δήλωσε ότι στόχος του είναι η δραματουργία να στηριχθεί στα πραγματικά περιστατικά.
Η πρώτη μορφή του σεναρίου έχει ολοκληρωθεί, αλλά προηγείται η εξασφάλιση της χρηματοδότησης. Ο σκηνοθέτης έχει τρεις ηθοποιούς στο μυαλό του για τον πρωταγωνιστικό ρόλο, χωρίς να τους έχει ενημερώσει.
Παράλληλα, ανέφερε ότι τον «Καποδίστρια» έχουν παρακολουθήσει περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι και μίλησε για δωρεάν προβολές σε σχολεία και για προβολές σε πολιτιστικά κέντρα διεθνώς. Για τον ίδιο, η συνέχεια αυτής της προσπάθειας έχει σαφή προορισμό: να μεταφέρει στις επόμενες γενιές την ιστορική μνήμη και την πίστη ότι η Ελλάδα μπορεί να δημιουργήσει ξανά.
GEOPOLITICO
Κάλλιο να πείσεις την Ουάσιγκτον να δεχθεί τα Εθνικά Χωρικά Ύδατα σου στα 12 ν.μ. στο Αιγαίο, παρά να κινδυνεύουν τα κυριαρχικά δικαιώματά σου από την Άγκυρα…
Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΥΛΟΥ, Hellas Journal – Όσλο
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έρχεται στην Ελλάδα στον απόηχο του θορύβου που προκλήθηκε με αφορμή τα δημοσιευθέντα από την WSJ για το πώς η Αμερικανίδα Πρέσβης στην Αθήνα Γκίλφοϊλ εκλαμβάνει τον ρόλο της έναντι της ελληνικής κυβέρνησης και του ελλαδικού πολιτικού συστήματος.
Επιπλέον, η επίσκεψη αυτή πραγματοποιείται με δεδομένη τη διαβεβαίωση της Αθήνας ότι, μολονότι έχει ήδη φορτωθεί ο κρατικός προϋπολογισμός με αρκετά δισεκατομμύρια δολάρια εξοπλισμών από τη Γαλλία και το Ισραήλ, νέες γενναιόδωρες εγκρίσεις της ελληνικής κυβέρνησης για αμερικανικά συστήματα είναι ante portas.
Σαφώς η ατζέντα έχει πολλά θέματα συμπεριλαμβανομένης της στρατηγικής συμμαχίας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, την Ανατολική Μεσόγειο, τον Κάθετο Άξονα, τα ενεργειακά του ελλαδικού χώρου και την εμπλοκή αμερικανικών εταιρειών, το Κυπριακό, αλλά και το Αιγαίο, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε από την Ουάσιγκτον ο Μιχάλης Ιγνατίου.
Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Προφανώς, αντιλαμβάνεται κανείς ότι μιλώντας περί Αιγαίου, ο Πρωθυπουργός, και ο Έλληνας ομόλογος του κ. Ρούμπιο, θα θέσoυν στον Αμερικανό ΥΠΕΞ το ζήτημα των σταθερών τουρκικών επιδιώξεων και απειλών εις βάρος της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της πατρίδος μας.
Και προφανώς, όποιος παρακολουθεί στενά τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις αντιλαμβάνεται ότι είναι δεδομένη η στήριξη που θα παράσχει ο Αμερικανός ΥΠΕΞ στη Ελλάδα και την Κύπρο μας. Υπάρχει όμως, ένα κρίσιμο ερώτημα που αφορά όχι την αμερικανική πλευρά, αλλά την Ελλάδα, την κυβέρνησή της, και κυρίως τους εμπλεκομένους, ορατούς και αοράτους, στην εξωτερική πολιτική της:
Έχουν άραγε αποφασίσει, ο κ. Μητσοτάκης, ο κ. Γεραπετρίτης, η κ. Παπαδοπούλου, ο κ. Δένδιας, να θέσουν στις ΗΠΑ και τον κ. Ρούμπιο, το ένα και μοναδικό ζήτημα που ως άλλο ξίφος του Μεγαλέξανδρου λύνει τον γόρδιο δεσμό στα Ελληνοτουρκικά;
Αυτό που δεν είναι άλλο από την επέκταση των ελληνικών εθνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο στα 12 ναυτικά μίλια (ή μέχρι τη μέση γραμμή, όπου αυτή αποτελεί το ανώτατο όριο);
Διότι, ας μη γελιόμαστε:
Το κατ᾽εξοχήν ζήτημα στα Ελληνοτουρκικά δεν είναι ούτε το casus belli της Τουρκίας, ούτε το φληνάφημα περί δήθεν κλεισίματος του Αιγαίου και μετατροπής του σε Blue Lagoon με τα 12 νμ ελληνικών ΕΧΥ, που διαδίδεται από χείλη ειδικών νομικών οι οποίοι επικαλούνται προς τούτο την UNCLOS, μολονότι η UNCLOS ακριβώς διασφαλίζει πώς με πλήρη επέκταση δεν προσκόπτεται η διεθνής ναυτιλία!
Ούτε καν είναι πρόβλημα αυτό που είχε ομολογήσει παλαιότερα ο πρώην Αρχηγός της ΕΥΠ, κι επικεφαλής των Διερευνητικών Επαφών Ελλάδας – Τουρκίας, Πρέσβης Παύλος Αποστολίδης, σε συνέντευξή του στην Καθημερινή (5 Νοεμβρίου 2024), ότι αν επεκτείνουμε τα ΕΧΥ μας στο Αιγαίο δεν θα έχουμε τί να διαπραγματευόμαστε με την Τουρκία.
Θέση την οποία επανέλαβε προχθές, (Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026) ο Χρήστος Ροζάκης με άρθρο του στα ΝΕΑ, όπου ούτε λίγο ούτε πολύ παραδέχθηκε ότι η πλήρης επέκταση των ελληνικών ΕΧΥ θα έλυνε για μεγάλο τμήμα του Αιγαίου το ζήτημα οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας.
Το πρόβλημα είναι ότι η Αθήνα δεν θέλει ως τώρα να συμπεριφερθεί διεθνώς, και δη απέναντι στον ισχυρότερο στρατηγικό της σύμμαχο, τις ΗΠΑ, με το ανάστημα που πρέπει και αρμόζει στην Ελλάδα. Γι᾽ αυτό και ανέχεται την Αμερικανίδα Πρέσβη να εκφέρει απειλές που παραπέμπουν σε ιστορίες από το Σικάγο και τη Νέα Υόρκη των αρχών του 20ού αιώνα.
Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει επιτέλους να αντιληφθεί τον ευρύτερο αμερικανικό στρατηγικό σχεδιασμό στην περιοχή και να επιδιώξει τα μέγιστα ανταλλάγματα. Δεν δικαιολογείται πλέον να στερείται εθνικού πολιτικού ρεαλισμού σε αυτή τη συγκυρία όπου μας ζητούνται μέγιστες υπηρεσίες, τις οποίες φυσικά και παρέχουμε.
Δεν νοείται «στρατηγικός σύμμαχος» τέτοιου σπουδαίου εκτοπίσματος, όπως τόσο οι ΗΠΑ ήδη από την εποχή του κ. Πάιατ όσο και η κυβέρνηση Μητσοτάκη συνομολογούν και διατυμπανίζουν για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, ο οποίος να μην τολμά να αξιώσει από τον σύμμαχό του στήριξη σε ενέργειες σύννομες με το Διεθνές Δίκαιο, που αυξάνουν την ισχύ του ιδίου του συμμάχου του!
Τί είδους Στρατηγικός Ελληνοαμερικανικός Διάλογος και τί είδους στρατηγική συμμαχία είναι αυτή, αν οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν έμπρακτα την μέγιστη ενίσχυση και ισχύ της εθνικής εδαφικής κυριαρχίας της Ελλάδος;
Η Αθήνα, επομένως, έχει χρέος να δώσει στην αμερικανική πλευρά και στον εκπρόσωπό της ΥΠΕΞ Ρούμπιο τη δυνατότητα να εκφράσει τη βούληση και τη στήριξή της στην επέκταση των ελληνικών Εθνικών Χωρικών Υδάτων στο Αιγαίο.
Όχι την μερική, κουτσουρεμένη, κι επικίνδυνα τμηματική, όπως κάποιοι επιθυμούν, νοτίως της Κρήτης απλώς, κατά μίμηση των λιλιπούτειων Θαλάσσιων Πάρκων στο κεντρικό Αιγαίο, ή του μοντέλου υποχωρητικότητας στην Κάσο. Αλλά την πλήρη, σύμφωνη προς τις επιταγές και προβλέψεις της UNCLOS επέκταση στα 12 νμ (ή το μέγιστο της μέσης γραμμής).
Καλά τα Ραφάλ, οι Μπελαρά, τα F-35, ο Θόλος του Αχιλλέα, και τα δισεκατομμύρια που καταβάλλουμε στους στρατηγικούς εταίρους μας με την προσδοκία διεθνούς προστασίας. Αλλά είναι καλύτερα να ενημερώσεις την Ουάσιγκτον για την επέκταση της εθνικής κυριαρχίας σου, παρά να αναγκαστείς να την εκχωρήσεις στην Άγκυρα.
Διότι όσο αφήνουμε Κερκόπορτες στο Αιγαίο ανοιχτές τόσο ρισκάρουμε εθνικές καταστροφές. Και η Κύπρος δεν κείται μακράν, ούτε χωρικά, ούτε χρονικά…
GEOPOLITICO
Το GSI δοκιμάζει την ελληνική αποφασιστικότητα – Τι κρύβουν τα τουρκικά σενάρια σύγκρουσης
Η ελληνογαλλική συνεννόηση για το καλώδιο, η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής και η στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής «Direct News». Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας υπογράμμισε ότι η ισχύς των εξοπλισμών αποκτά πραγματικό αντίκρισμα όταν συνοδεύεται από πολιτική βούληση.
Σε κρίσιμο τεστ για την ελληνική αποφασιστικότητα και την προστασία των ενεργειακών υποδομών στην Ανατολική Μεσόγειο εξελίσσεται, σύμφωνα με την ανάλυση του Ανδρέα Μουντζουρούλια στην εκπομπή «Direct News», η προώθηση του Great Sea Interconnector. Παράλληλα, ο δημοσιογράφος παρουσίασε τουρκικά δημοσιεύματα που περιγράφουν σενάρια στρατιωτικής αντιπαράθεσης, επισημαίνοντας ότι πίσω από αυτά συνυπάρχουν ανησυχία για την ελληνική ισχύ και προσπάθεια δημιουργίας κλίματος φόβου.
Το βασικό ερώτημα που έθεσε είναι εάν η Αθήνα θα μετατρέψει τη διπλωματική υποστήριξη και την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων σε έμπρακτη υπεράσπιση των συμφερόντων της.
GSI: Ενημέρωση της Τουρκίας χωρίς αίτημα άδειας
Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε σε πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες Αθήνα και Παρίσι βρίσκονται κοντά σε φόρμουλα για την επανεκκίνηση των ερευνών του ηλεκτρικού καλωδίου. Στο πλαίσιο αυτό, ξεχώρισε τη σημασία της 26ης Οκτωβρίου, την οποία παρουσίασε ως προβλεπόμενη ημερομηνία έναρξης ερευνών στον βυθό, ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου.
Όπως ανέφερε, η γαλλική πλευρά αναμένεται να ενημερώσει προκαταβολικά την Άγκυρα για τις εργασίες. Τόνισε, ωστόσο, ότι η ενημέρωση δεν πρέπει να μετατραπεί σε διαδικασία αδειοδότησης από την Τουρκία.
«Άλλο η λέξη ενημέρωση, άλλο η έννοια της αδειοδότησης», υπογράμμισε, εξηγώντας ότι το διακύβευμα είναι να μη γίνει αποδεκτή η τουρκική αξίωση ελέγχου του έργου.
Άσκησε επίσης κριτική στις καθυστερήσεις της ελληνικής πλευράς, υποστηρίζοντας ότι ένα έργο τέτοιας γεωπολιτικής σημασίας απαιτεί πρωτοβουλία και αποφασιστικότητα. Προειδοποίησε για τον κίνδυνο επανάληψης μιας κρίσης όπως εκείνη της Κάσου και σημείωσε ότι οι πραγματικές προθέσεις όλων θα κριθούν στο πεδίο.
Στην εκπομπή παρουσιάστηκαν ως πιθανά σενάρια αντίδρασης της Άγκυρας η έκδοση αντι-NAVTEX και η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων. Ο ίδιος επικαλέστηκε πληροφορίες για ενδεχόμενη ελληνική ανάπτυξη ναυτικών και αεροπορικών μέσων, διευκρινίζοντας ότι μένει να φανεί πώς θα ενεργήσει η Αθήνα.
Τα τουρκικά σενάρια για ραντάρ και αεροπορικές βάσεις
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο κύμα τουρκικών αναλύσεων που αποδίδουν στην Ελλάδα σχεδιασμούς ηλεκτρονικού πολέμου, παρεμβολής στα τουρκικά ραντάρ και πληγμάτων εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Σύμφωνα με όσα μετέφερε ο παρουσιαστής, τα δημοσιεύματα περιγράφουν υποθετικές επιχειρήσεις με Rafale και F-16 Viper, καθώς και προσπάθεια αποδιοργάνωσης της τουρκικής αεράμυνας. Πρόκειται για σενάρια που αποδίδονται σε τουρκικές αναλύσεις και όχι για παρουσίαση επιβεβαιωμένου ελληνικού επιχειρησιακού σχεδίου.
Ο Μουντζουρούλιας έδωσε δύο βασικές ερμηνείες: αφενός ότι η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής προβληματίζει την Τουρκία, αφετέρου ότι η προβολή μιας υποτιθέμενης ελληνικής απειλής εξυπηρετεί την εσωτερική συσπείρωση και την παρουσίαση της Αθήνας ως επιτιθέμενης στη διεθνή κοινότητα.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε τις αναφορές σε τουρκικούς πυραύλους Tayfun και τις απειλές για πλήγματα στην Ελλάδα, τις οποίες χαρακτήρισε μέρος ψυχολογικών επιχειρήσεων.
Επανήλθε, πάντως, στο ζήτημα της πολιτικής απόφασης: η αγορά σύγχρονων οπλικών συστημάτων, όπως επισήμανε, δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει αποτελεσματική αποτροπή.
Ελλάδα–Ισραήλ και ο ανταγωνισμός στη Μεσόγειο
Η ενίσχυση της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ αποτέλεσε έναν ακόμη κεντρικό άξονα της εκπομπής.
Ο παρουσιαστής αναφέρθηκε σε δηλώσεις του Μπενιαμίν Νετανιάχου για την ενίσχυση της ισραηλινής ναυτικής ισχύος και τις ερμήνευσε ως ένδειξη αυξανόμενης έμφασης στη θαλάσσια ασφάλεια. Συνέδεσε αυτή την κατεύθυνση με τις δυνατότητες συνεργασίας με την Ελλάδα, την προστασία υποθαλάσσιων υποδομών και τους ενεργειακούς διαδρόμους.
Παράλληλα, μετέφερε αναλύσεις της Jerusalem Post για τον ανταγωνισμό Τουρκίας–Ισραήλ, με επίκεντρο τη Συρία και την Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με την παρουσίασή του, η τουρκική προσπάθεια παρεμπόδισης του GSI αφορά ευρύτερα περιφερειακά συμφέροντα, πέρα από την Αθήνα και τη Λευκωσία.
Αναφέρθηκε επίσης σε σκέψεις για στενότερη περιφερειακή συνεργασία, την οποία ορισμένα δημοσιεύματα περιγράφουν ως «μεσογειακό ΝΑΤΟ», διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για συζητούμενη ιδέα και όχι για συγκροτημένη συμμαχία.
Η προπαγάνδα για Meta και Unit 8200
Ο Μουντζουρούλιας σχολίασε και δημοσίευμα της Milliyet, το οποίο απέδωσε στον Özay Şendir, σχετικά με υποτιθέμενη ισραηλινή χειραγώγηση των κοινωνικών δικτύων.
Όπως μετέφερε, το δημοσίευμα συνδέει τη Meta και στελέχη με προηγούμενη υπηρεσία στη μονάδα Unit 8200 με την προώθηση περιεχομένου εναντίον της Τουρκίας στην Ελλάδα και την Κύπρο.
Ο ίδιος απέρριψε τους ισχυρισμούς ως ατεκμηρίωτους και τους ενέταξε στην προσπάθεια να παρουσιαστεί η ελληνική στάση ως προϊόν εξωτερικής καθοδήγησης.
P-3B Orion: Η σημασία της ναυτικής επιτήρησης
Στο αμυντικό σκέλος, η εκπομπή στάθηκε στο πρόγραμμα αναβάθμισης των P-3B Orion και στην εκπαίδευση των πληρωμάτων τους.
Ο παρουσιαστής ανέφερε την προσδοκία για δύο επιχειρησιακά αεροσκάφη έως το τέλος του 2026, επισημαίνοντας ότι κρίσιμο ζητούμενο παραμένει η αυτόνομη επιχειρησιακή δράση των ελληνικών πληρωμάτων.
Υπογράμμισε τη σημασία τους για τη ναυτική επιτήρηση, τη συλλογή πληροφοριών και τον ανθυποβρυχιακό πόλεμο, ιδιαίτερα σε μια περιοχή που εκτείνεται από το Αιγαίο και την Κρήτη έως την Κύπρο και τη Μέση Ανατολή.
Ιράκ και χριστιανοί της Συρίας
Στο τελευταίο μέρος, ο Μουντζουρούλιας παρουσίασε την καταγγελία της Βαγδάτης για 398 τουρκικές παραβιάσεις εδάφους και εναέριου χώρου μέσα σε τέσσερις μήνες, καθώς και την τουρκική επίκληση του δικαιώματος αυτοάμυνας.
Αναφέρθηκε ακόμη σε επίθεση εναντίον χριστιανικής πόλης στην επαρχία Χάμα της Συρίας. Σύμφωνα με όσα μετέφερε, ένοπλοι πυροβόλησαν κατοικίες και καταστήματα, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό μιας γυναίκας, ενώ χριστιανικές οργανώσεις κατήγγειλαν ανεπαρκή προστασία από τις δυνάμεις ασφαλείας.
Ζήτησε μεγαλύτερη κινητοποίηση για την προστασία των χριστιανικών κοινοτήτων και κατήγγειλε αυτό που θεωρεί επιλεκτική ευαισθησία απέναντι στις διώξεις τους.
Το μήνυμα που διαπέρασε την εκπομπή ήταν ότι η Ελλάδα χρειάζεται συμμαχίες, στρατιωτική ετοιμότητα και, κυρίως, τη βούληση να στηρίξει τις αποφάσεις της όταν αυτές δοκιμάζονται.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας