Ακολουθήστε μας

GEOPOLITICO

28η Οκτωβρίου 1940: Η απόφαση του Μεταξά και η εθνική ισχύς που έκανε το ΟΧΙ πράξη

Η απόρριψη του ιταλικού τελεσιγράφου, η αμυντική προπαρασκευή και η κινητοποίηση της κοινωνίας εξηγούν το μέγεθος της ελληνικής αντίστασης. Η επέτειος θέτει στη σημερινή Ελλάδα το ερώτημα της αποτροπής απέναντι στον αναθεωρητισμό και στις υβριδικές πιέσεις.

Δημοσιεύτηκε στις

Η 28η Οκτωβρίου έχει έναν αδιαπραγμάτευτο ιστορικό πυρήνα: η Ελλάδα επέλεξε να υπερασπιστεί την ανεξαρτησία της απέναντι σε μια μεγάλη δύναμη που απαιτούσε την υποταγή της.

Το ξημέρωμα του 1940, ο Ιωάννης Μεταξάς απέρριψε το τελεσίγραφο που του επέδωσε ο Ιταλός πρέσβης Εμανουέλε Γκράτσι. Η απάντηση «Alors, c’est la guerre» αποτύπωνε την επίγνωση ότι η άρνηση οδηγούσε σε πόλεμο. Το ΟΧΙ απέκτησε στρατιωτικό περιεχόμενο όταν οι ελληνικές δυνάμεις αντιμετώπισαν την εισβολή.

Ογδόντα έξι χρόνια αργότερα, η ουσιαστική ανάγνωση της επετείου περνά από τη σχέση ανάμεσα στην πολιτική βούληση και στην ισχύ που μπορεί να την υποστηρίξει.

Η επιθετικότητα είχε προηγηθεί του τελεσιγράφου

Ο τορπιλισμός της «Έλλης» στην Τήνο, στις 15 Αυγούστου 1940, από το ιταλικό υποβρύχιο «Ντελφίνο», είχε προηγηθεί της εισβολής. Η κυβέρνηση Μεταξά απέφυγε τότε τη δημόσια απόδοση ευθύνης στην Ιταλία, επιδιώκοντας να αποτρέψει την άμεση σύγκρουση.

Η χρονική ακολουθία έχει σημασία. Η προσπάθεια αποφυγής του πολέμου συνυπήρχε με την κλιμάκωση της επιθετικότητας του αντιπάλου. Στις 28 Οκτωβρίου, η απαίτηση για κατάληψη στρατηγικών σημείων κατέστησε σαφές το διακύβευμα.

Η ευθύνη του Μεταξά πρέπει να αναγνωρίζεται συγκεκριμένα: απέρριψε την απαίτηση και ανέλαβε το πολιτικό βάρος της αντίστασης. Ταυτόχρονα, η αποτίμησή του οφείλει να περιλαμβάνει τον δικτατορικό χαρακτήρα της διακυβέρνησής του. Η ιστορική ακρίβεια επιτρέπει και επιβάλλει να καταγράφονται και τα δύο.

Η προπαρασκευή ως κρατική συνέχεια

Η οχύρωση της βόρειας μεθορίου είχε ξεκινήσει ως σχεδιασμός πριν από την εγκαθίδρυση της δικτατορίας. Η Επιτροπή Μελετών Οχυρώσεων συγκροτήθηκε τον Αύγουστο του 1935. Κατά τη διακυβέρνηση Μεταξά, οι εργασίες εξελίχθηκαν σε εκτεταμένη κατασκευαστική προσπάθεια, με συμμετοχή στρατιωτικών και πολιτικών τεχνικών φορέων.

Η αναγνώριση αυτής της συνέχειας ενισχύει το πραγματικό δίδαγμα: η άμυνα χρειάζεται θεσμούς που σχεδιάζουν, κυβερνήσεις που διαθέτουν πόρους και μηχανισμούς που ολοκληρώνουν το έργο.

Τα 21 οχυρά της Γραμμής Μεταξά κατασκευάστηκαν απέναντι πρωτίστως στη βουλγαρική απειλή. Αποστολή τους ήταν η απόκρουση αιφνιδιαστικής προσβολής και η κάλυψη της επιστράτευσης και της συγκέντρωσης των δυνάμεων.

Η επιχειρησιακή λογική τους ήταν συγκεκριμένη: να εξασφαλίσουν χρόνο και συνθήκες αντίδρασης. Αυτό το στοιχείο παραμένει επίκαιρο για κάθε χώρα που πρέπει να αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο αιφνιδιασμού.

Δύο μέτωπα στην ίδια ιστορία αντίστασης

Το Ρούπελ πολέμησε κατά τη γερμανική εισβολή τον Απρίλιο του 1941. Η μάχη του δεν ανήκει στην απόκρουση των Ιταλών τον Οκτώβριο του 1940.

Στην Ήπειρο και στην Πίνδο, η ελληνική άμυνα στηρίχθηκε σε διαφορετική επιχειρησιακή διάταξη. Η VIII Μεραρχία του Κατσιμήτρου στην τοποθεσία Ελαίας–Καλαμά και το απόσπασμα Δαβάκη στην Πίνδο βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή. Η ιταλική κατοχή της Αλβανίας από το 1939 είχε ήδη επιβάλει προσαρμογές στον ελληνικό σχεδιασμό.

Η αντεπίθεση από τις 14 Νοεμβρίου και η είσοδος στην Κορυτσά στις 22 Νοεμβρίου άλλαξαν τη δυναμική της σύγκρουσης. Η Ελλάδα είχε ανατρέψει τον αρχικό σχεδιασμό του εισβολέα.

Η διαδρομή από την άμυνα στην αντεπίθεση αναδεικνύει την αξία της τοπικής διοίκησης, της αντοχής των μονάδων και της δυνατότητας υποστήριξης του αγώνα.

Το κοινωνικό βάθος της αντίστασης

Κάθε στρατιωτική προσπάθεια στηρίζεται σε ανθρώπους που βρίσκονται και πίσω από το μέτωπο. Οι γυναίκες της Πίνδου, μεταφέροντας εφόδια και πυρομαχικά, συνέβαλαν ουσιαστικά στον ανεφοδιασμό των δυνάμεων. Οι προφορικές μαρτυρίες καταγράφουν την κοπιαστική και επαναλαμβανόμενη συμμετοχή τους.

Η κοινωνική αυτή διάσταση εξηγεί γιατί το ΟΧΙ υπερέβη την απόφαση της κυβέρνησης. Η υπεράσπιση της χώρας κινητοποίησε προσωπικές αντοχές, οικογενειακούς δεσμούς και την αίσθηση του κοινού χρέους.

Για τη σημερινή Ελλάδα, το συμπέρασμα είναι πρακτικό: η κοινωνική συνοχή αποτελεί όρο αντοχής σε μια παρατεταμένη κρίση. Χρειάζεται εμπιστοσύνη, δίκαιη κατανομή υποχρεώσεων και πολίτες που γνωρίζουν τι οφείλουν να πράξουν.

Το ΟΧΙ στην εποχή της υβριδικής πίεσης

Η σημερινή απειλή έχει διαφορετικά μέσα και διαφορετικούς ρυθμούς. Η Ελλάδα αντιμετωπίζει την τουρκική απειλή πολέμου για την επέκταση των χωρικών υδάτων, αμφισβητήσεις κυριαρχίας νησιών και αναθεωρητικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο. Αυτά αποτελούν καταγεγραμμένα ζητήματα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.

Παράλληλα, η πίεση μπορεί να ασκείται κάτω από το κατώφλι μιας συμβατικής σύγκρουσης. Το 2020, η ΕΕ απέρριψε τη χρήση της μεταναστευτικής πίεσης από την Τουρκία για πολιτικούς σκοπούς. Η κρίση στον Έβρο προσφέρει συγκεκριμένο παράδειγμα εξαναγκασμού χωρίς κήρυξη πολέμου.

Η ανάγνωση αυτών των ενεργειών ως στοιχείων υβριδικής αντιπαράθεσης αφορά τον συνδυασμό διαφορετικών εργαλείων πίεσης. Επιβάλλει διαρκή ετοιμότητα και τεκμηριωμένη αξιολόγηση κάθε απειλής.

Σήμερα, η αποτροπή χρειάζεται επιχειρησιακά διαθέσιμα οπλικά συστήματα, αποθέματα, εκπαιδευμένη εφεδρεία και αξιόπιστες πληροφορίες. Χρειάζεται προστασία ενεργειακών και τηλεπικοινωνιακών υποδομών, κυβερνοάμυνα και σχέδια πολιτικής προστασίας που μπορούν να εφαρμοστούν.

Πάνω απ’ όλα, χρειάζεται πολιτική βούληση να απορρίπτεται ο εξαναγκασμός και να αντιμετωπίζεται εγκαίρως η προσπάθεια επιβολής τετελεσμένων.

Το 1940 η Ελλάδα υπερασπίστηκε την ελευθερία της με απόφαση, προετοιμασία και θυσία. Η συνέπεια απέναντι σε εκείνη τη γενιά μετριέται στη σημερινή ικανότητα της χώρας να αποφασίζει κυρίαρχα και να στηρίζει τις αποφάσεις της.

Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.

GEOPOLITICO

Η Ελλάδα στον γαλλικό σχεδιασμό πυρηνικής αποτροπής – Τα Rafale, οι όροι Μακρόν και η αντίδραση της Ρωσίας

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στους ευρωπαϊκούς εταίρους με τους οποίους η Γαλλία αναπτύσσει διάλογο για την ενίσχυση της πυρηνικής αποτροπής. Το σχέδιο περιλαμβάνει συμμετοχή σε ασκήσεις και δυνατότητα προσωρινής ανάπτυξης γαλλικών στρατηγικών δυνάμεων σε συμμαχικό έδαφος, χωρίς να έχει παρουσιαστεί συγκεκριμένη απόφαση αποστολής πυρηνικά οπλισμένων Rafale σε ελληνική βάση.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Στο προσκήνιο επανέρχεται η ευρωπαϊκή διάσταση της γαλλικής πυρηνικής αποτροπής, με δημοσίευμα της Wall Street Journal να περιγράφει τη συνεργασία του Παρισιού με δέκα ευρωπαϊκές χώρες για την ενίσχυση της ασφάλειας απέναντι στη Ρωσία.

Σύμφωνα με την αμερικανική εφημερίδα, ο σχεδιασμός προβλέπει δυνατότητες διασποράς γαλλικών Rafale με πυρηνικό ρόλο, καθώς και ανάπτυξη υποδομών επικοινωνίας, έγκαιρης προειδοποίησης και ανταλλαγής πληροφοριών. Στόχος είναι να αυξηθούν οι επιλογές της γαλλικής αποτροπής και η αβεβαιότητα για έναν πιθανό αντίπαλο.

Η αναφορά στην Ελλάδα και η πραγματική ημερομηνία των ανακοινώσεων

Οι βασικές εξαγγελίες του Εμανουέλ Μακρόν έγιναν στις 2 Μαρτίου 2026, στη ναυτική βάση της Ιλ Λονγκ στη Βρετάνη.

Τότε ο Γάλλος πρόεδρος ανακοίνωσε αύξηση των πυρηνικών κεφαλών και παρουσίασε το δόγμα της «προωθημένης αποτροπής». Κατονόμασε την Ελλάδα, μαζί με την Πολωνία, την Ολλανδία, το Βέλγιο, τη Σουηδία και τη Δανία, μεταξύ των χωρών που συμμετέχουν στον σχετικό διάλογο, πέραν της συνεργασίας με Βρετανία και Γερμανία.

Η επίσημη ανακοίνωση προβλέπει σταδιακή προσέγγιση, με ασκήσεις και ενδεχόμενες αναπτύξεις στρατηγικών δυνάμεων ανάλογα με τις περιστάσεις. Δεν προσδιορίζει ελληνική βάση, αριθμό αεροσκαφών ή ημερομηνία άφιξής τους.

Η τελική απόφαση παραμένει στο Παρίσι

Ο Μακρόν έχει ξεκαθαρίσει ότι η εξουσία χρήσης των γαλλικών πυρηνικών όπλων παραμένει αποκλειστικά στον πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας.

Η συμμετοχή εταίρων δεν συνεπάγεται κοινό έλεγχο του οπλοστασίου ή αυτόματη ενεργοποίηση πυρηνικής προστασίας. Ο ίδιος απέφυγε τη διατύπωση μιας άκαμπτης εγγύησης, διατηρώντας τη γαλλική κυριαρχία στις σχετικές αποφάσεις.

Το περιεχόμενο της συνεργασίας αποτυπώνεται πιο συγκεκριμένα στην κοινή δήλωση Μακρόν–Μερτς, επίσης της 2ας Μαρτίου. Παρίσι και Βερολίνο συγκρότησαν ομάδα στρατηγικού συντονισμού και συμφώνησαν σε συμμετοχή γερμανικών συμβατικών δυνάμεων σε γαλλικές πυρηνικές ασκήσεις, επισκέψεις σε στρατηγικές εγκαταστάσεις και ανάπτυξη πρόσθετων συμβατικών δυνατοτήτων.

Οι δύο κυβερνήσεις διευκρινίζουν ότι η πρωτοβουλία συμπληρώνει τη νατοϊκή αποτροπή και τις υφιστάμενες συμμαχικές ρυθμίσεις.

Ποιος είναι ο πυρηνικός πύραυλος των γαλλικών Rafale

Στον πυρήνα της γαλλικής αεροπορικής πυρηνικής συνιστώσας βρίσκεται η οικογένεια πυραύλων ASMPA, με την αναβαθμισμένη έκδοση ASMPA-R.

Πρόκειται για πύραυλο αέρος–εδάφους που συνδέεται με την αποστολή πυρηνικής αποτροπής της Γαλλίας. Η γαλλική Διεύθυνση Εξοπλισμών επιβεβαιώνει ότι ο ASMPA φέρει την πυρηνική κεφαλή TNA και αναπτύσσει ταχύτητες σημαντικά υψηλότερες από εκείνη του ήχου.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα της διάκρισης μεταξύ άσκησης και πραγματικού πυρηνικού οπλισμού αποτελεί η δοκιμή της 22ας Μαΐου 2024: γαλλικό Rafale B εκτόξευσε ASMPA-R χωρίς πολεμική κεφαλή, στο πλαίσιο προσομοίωσης στρατηγικής αποστολής. Επομένως, η παρουσία αεροσκάφους με πυρηνικό ρόλο ή η συμμετοχή σε σχετική άσκηση δεν αποδεικνύει από μόνη της μεταφορά πυρηνικών κεφαλών.

Παράλληλα, η Γαλλία αναπτύσσει τον μελλοντικό υπερηχητικό πυρηνικό πύραυλο ASN4G, με προβλεπόμενη ένταξη σε υπηρεσία γύρω στο 2035 και φορέα το Rafale F5. Πρόκειται για γαλλικό εξοπλιστικό πρόγραμμα, όχι για ανακοινωμένη προμήθεια της Ελλάδας.

Η προειδοποίηση της Μόσχας

Η Ρωσία έχει αντιδράσει στη γαλλική πρωτοβουλία. Στις 23 Απριλίου 2026, ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάντρ Γκρούσκο προειδοποίησε ότι χώρες που θα φιλοξενούσαν γαλλικά αεροσκάφη πυρηνικού ρόλου θα λαμβάνονταν υπόψη στον καθορισμό στόχων προτεραιότητας σε περίπτωση μεγάλης σύγκρουσης.

Σύμφωνα με το Reuters, ο Γκρούσκο χαρακτήρισε τον σχεδιασμό μέρος της ενίσχυσης του πυρηνικού δυναμικού του ΝΑΤΟ. Η δήλωση αφορά ενδεχόμενες αναπτύξεις και δεν αποτελεί επιβεβαίωση ότι γαλλικά πυρηνικά όπλα έχουν μεταφερθεί στην Ελλάδα.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Τουρκικών συμφερόντων χρυσωρυχείο-καρκινορυχείο στο “Rozino” της Βουλγαρίας, δίπλα στον Βόρειο Έβρο!

Ανακήρυξη των κοιλάδων Άδρα {Ερυθροποτάμου} και Άρδα σε περιοχή NATURA 2000. Ποια χλωρίδα και ποια πανίδα. Εδώ συνυπάρχει η μοναδική Νοστιμίδα. Ούτε το νερό ούτε ο αέρας με τα εναπομείναντα πουλιά θέλουν διαβατήρια να δείχνουν στα τελωνεία! Περνούν transit! Έχουν Laissez-passer! Γράφει ο Χ. Κηπουρός:

Δημοσιεύτηκε

στις

Του Χρήστου Κηπουρού

ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ

Πώς, κ. Μητσοτάκη, να περιμένουμε προστασία για τον Άδρα {Ερυθροπόταμο}, τον Έβρο και το Θρακικό πέλαγος από το τουρκικό χρυσωρυχείο στο Rozino Βουλγαρίας, όταν προχθές ακόμη διαφημίζατε τις Σκουριές και το Πέραμα Έβρου; Αλλά και να λέγατε κάτι στον Βούλγαρο ομόλογό σας, δεν θα απαντούσε, πλην όμως θα περνούσε από το μυαλό του το: “είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα”!

  1. Η Φύση δεν Αναγνωρίζει Σύνορα

Από το λογοτεχνικό «Ο Χριστός σταμάτησε στο Έμπολι» μέχρι το πυρηνικό παράδοξο του 1986, όταν το νέφος του Τσερνόμπιλ «σταμάτησε στην Αδριανούπολη», η προπαγάνδα προσπαθούσε πάντα να επιβάλει σύνορα στη φύση. Σήμερα, η καθησυχαστική ρητορική που θέλει τα τοξικά απόβλητα να σταματούν στο Τελωνείο του Ιβαΐλοβγκραντ καταρρέει. Τα ποτάμια και οι αέρηδες δεν χρειάζονται διαβατήριο.

  1. Άδρας: Η Θρακική Ρίζα του Ύδατος

Το ιστορικό όνομα του ποταμού είναι το θρακικό «Άδρας», από όπου παράγεται το «ύδωρ», μοιραζόμενο το ίδιο συμφωνικό σύμπλεγμα με τους «Οδρύσες». Όταν αναφερόμαστε στον «Άδρα» ή την «Άδρα», ξαναζωντανεύουμε τον αρχέγονο κώδικα της θρακικής φύσης. Αντίθετα, ο «Ερυθροπόταμος» είναι ένα άψυχο μεταφραστικό αντιδάνειο της οθωμανικής ονομασίας Kızıl Dere (Κόκκινο Ρέμα) —ενός ονόματος βαμμένου με το αίμα της σφαγής του Kızıldere το 1972 μέσα στην Τουρκική επικράτεια. Με την ευκαιρία προτείνω την επαναφορά του Θρακικού ονόματος: “Άδρας”.

  1. Η Παγκόσμια Γλώσσα των Ποταμών

Οι δικαιολογίες ότι ο Άδρας θα μπερδεύεται με τον Άρδα αποτελούν ιστορική άγνοια. Οι δύο ποταμοί είναι και αδέλφια και Θράκες. Η γλωσσολογία αποδεικνύει ότι οι παλαιότερες διάλεκτοι, η Θρακική και η Βασκική, μοιράζονται την ίδια ρίζα για το νερό. Δεν είναι τυχαίο ότι το συμφωνικό σύμπλεγμα -βρ- του δικού μας Έβρου ταξίδεψε ως τον ποταμό Έβρο της Ισπανίας (Ebro).

  1. Η Διασυνοριακή Οικολογική Αλυσίδα της Ροδόπης

Η ευρωπαϊκή στρατηγική για το περιβάλλον δεν μπορεί να εθελοτυφλεί μπροστά στη γεωγραφική πραγματικότητα. Ο ορεινός όγκος της Σάπκας, η γενέτειρα του Άδρα, κοντά στο Μεγάλο Δέρειο, αποτελεί στην προστατευόμενη βορειοδυτική του πλευρά ένα ζωτικό καταφύγιο για την άγρια ζωή, το οποίο συνδέεται άρρηκτα με το ευρύτερο δίκτυο προστασίας της Ανατολικής Ροδόπης. Για τα σπάνια αρπακτικά πτηνά και την πανίδα της περιοχής, οι κοιλάδες του Άδρα και του Άρδα δεν αποτελούν διαχωριστικές γραμμές κρατών, αλλά ενιαίους οικολογικούς διαδρόμους επιβίωσης και αναζήτησης τροφής. Όπως οι άνεμοι και το νερό περνούν transit, έτσι και η άγρια ζωή αγνοεί τα τελωνεία. Η θεσμική θωράκιση αυτών των δύο κοιλάδων με την ένταξή τους στο καθεστώς Natura 2000 αποτελεί τη μοναδική νομική και φυσική δικλείδα ασφαλείας απέναντι στα επεκτατικά σχέδια της βαριάς μεταλλουργίας, που απειλεί να δηλητηριάσει τις υδάτινες αρτηρίες του Έβρου.

  1. Η Χαριστική Βολή στη Λαβωμένη Θράκη

Αυτή η νέα βιομηχανική απειλή της επίπλευσης έρχεται να λειτουργήσει ως η απόλυτη χαριστική βολή για ένα οικοσύστημα που προσπαθεί ακόμα να αναγεννηθεί από τις στάχτες του. Μετά την πρωτοφανή καταστροφή που υπέστη το Δάσος της Δαδιάς, οι εναπομείναντες πληθυσμοί της άγριας πανίδας εξαρτώνται πλέον ζωτικά από τις γειτονικές, άθικτες κοιλάδες του Άδρα και του Άρδα. Η υποβάθμιση αυτών των καταφυγίων θα σπάσει οριστικά τον τελευταίο κρίκο της τοπικής τροφικής αλυσίδας.

  1. Ολιστική Προστασία: Από τη “Νοστιμίδα” στις Γιορτές του Άρδα

Η διεκδίκηση της Natura 2000 δεν αφορά μόνο τις στατιστικές της βιοποικιλότητας, αλλά την ίδια τη ζωή των ανθρώπων της Θράκης. Στις κοιλάδες αυτές δεν ευδοκιμεί απλώς μια σπάνια χλωρίδα και πανίδα· εδώ γεννιέται η αυθεντική τοπική “Νοστιμίδα”, τα παραδοσιακά προϊόντα της θρακικής γης που ποτίζονται από αυτά τα νερά και τρέφουν την περιοχή. Αυτή η βαθιά σχέση του ανθρώπου με το ποτάμι σφραγίζεται κάθε χρόνο πολιτισμικά στις όχθες των Καστανιών με τις ιστορικές Γιορτές του Άρδα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να αναγνωρίσει αυτόν τον κοινό φάκελο φύσης, οικονομίας και πολιτισμού, υψώνοντας μια ασπίδα προστασίας πριν το Rozino μετατρέψει την ιστορική Θράκη σε μια απέραντη, τοξική χαράδρα.

  1. Φιλομνήμη Εναντίον Τοξικού Θανάτου

Αυτό το οικοσύστημα είναι πηγή ζωής για το Διδυμότειχο. Πριν αρχίσει το χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου από το Rozino, η φιλομνήμη προβάλλει ως δύναμη αγώνα. Φιλομνήμη είναι οι μπαξεβάνισσες του κάμπου που έβγαζαν τις πιο νόστιμες ντομάτες-μήλο: Η Τζαμάλινα, η Ανθούλα, η Γκρόζενα. Παιδί ήμουν στο μανάβικο του πατέρα μου και τα θυμάμαι σαν χθες. Πόσο δραματική θα είναι η συνέχεια, όταν ο παραποτάμιος κάμπος κατακλυσθεί από τα χρυσά και τα καρκινικά απόβλητα, με το νερό να θυμίζει μεταστατικό ασθενή;

Αυτή η συλλογική μνήμη των ανθρώπων του μόχθου είναι που μετατρέπει την ανάγκη προστασίας σε ζήτημα υπαρξιακό: η αυθεντική τοπική ταυτότητα και η παραδοσιακή αγροτική οικονομία, που θεμελιώνουν τον φάκελο για την ανακήρυξη της περιοχής σε Natura 2000, απειλούνται άμεσα με βιομηχανικό αφανισμό.

  1. Το Έγκλημα της «Επίπλευσης»

Αυτή η βιβλική καταστροφή έχει συγκεκριμένο τεχνικό όνομα: «μέθοδος της επίπλευσης» (flotation). Για να αποσπάσουν τα ελάχιστα ψήγματα χρυσού, οι εταιρείες θα μετατρέψουν εκατομμύρια τόνους γης σε τοξική λάσπη. Η διαδικασία απαιτεί αδιανόητες ποσότητες νερού. Οι μελέτες ομολογούν ότι το έργο στο Rozino έχει αρνητικό υδατικό ισοζύγιο. Θα «ρουφούν» ασταμάτητα το καθαρό νερό από τον κοινό μας υδροφόρο ορίζοντα, στερεύοντας τις πηγές της Ροδόπης.

Η αποστράγγιση αυτή παραβιάζει κατάφορα κάθε αρχή της Ευρωπαϊκής Οδηγίας-Πλαίσιο για τα Ύδατα, η οποία επιβάλλει τη διατήρηση της καλής ποιοτικής και ποσοτικής κατάστασης των υδάτινων σωμάτων, καθιστώντας το έργο περιβαλλοντικά παράνομο στον πυρήνα του.

  1. Η Γεωστρατηγική Πονηριά για τον Άρδα

Πίσω από αυτό κρύβεται μια βαθύτερη γεωστρατηγική πονηριά που ξεπερνά κάθε τοπικό όριο. Αν και οι κοίτες των δύο ποταμών στην περιοχή του Ιβαΐλοβγκραντ απέχουν σε ευθεία γραμμή μόλις 12 με 15 χιλιόμετρα, η τουρκική εταιρεία γνωρίζει ότι οι πόροι του Άδρα θα στερέψουν γρήγορα από το μέγεθος της τοξικής επίπλευσης. Ο πραγματικός, κρυφός τους στόχος είναι να απλώσουν το δίκτυο των αντλήσεών τους στον μεγάλο ποταμό Άρδα (που πηγάζει από το όρος Κούλα), απομυζώντας ολόκληρο το υδατικό σύστημα της διασυνοριακής ζώνης. Σχεδιάζουν μια τεράστια υδάτινη επιδρομή, μετατρέποντας την περιοχή από το Ιβαΐλοβγκραντ μέχρι το Διδυμότειχο σε έναν απέραντο, ανοιχτό τοξικό λάκκο και τάφο.

Η στρατηγική αυτή υπονόμευση των διασυνοριακών υδάτων καθιστά την κοινή θωράκιση μέσω του δικτύου Natura 2000 ως τη μοναδική υπερεθνική νομική ασπίδα που μπορεί να μπλοκάρει τις αυθαίρετες βιομηχανικές αντλήσεις και να διασφαλίσει την κυριαρχία των φυσικών πόρων της περιοχής.

Εδώ εφαρμόζεται στην πράξη η γνωστή ισλαμική διδαχή: «αν δεν πάει ο Μωάμεθ στο βουνό, πάει το βουνό στον Μωάμεθ». Για τη θιασώτρια του Ισλάμ, Türkerler, το δίλημμα είναι ξεκάθαρο: ή θα πάρουν το νερό του Άρδα να το πάνε στο Rozino, ή θα φέρουν το Rozino στο νερό του Άρδα. Η στρατηγική αυτή υπονόμευση των διασυνοριακών υδάτων καθιστά την κοινή θωράκιση μέσω του δικτύου Natura 2000 ως τη μοναδική υπερεθνική νομική ασπίδα που μπορεί να μπλοκάρει τις αυθαίρετες βιομηχανικές αντλήσεις και να διασφαλίσει την κυριαρχία των φυσικών πόρων της περιοχής

  1. Διασυνοριακή Μόλυνση και Ιστορική Ευθύνη

Ο ποταμός μας, πηγάζοντας από τη Σάπκα, μπαίνει στη Βουλγαρία για να ξαναμπεί στην Ελλάδα. Η λεκάνη απορροής του Μπιάλα Ρέκα συνδέει άμεσα το Rozino με τον Άδρα, τον Έβρο και το Θρακικό Πέλαγος, όπου θα συνευρεθούν οι δυο μολύνσεις από τα ισάριθμα χρυσωρυχεία: Το Rozino και το Πέραμα. Απέναντι σε αυτό, οι γείτονές μας στο Ιβαΐλοβγκραντ οφείλουν να αναμετρηθούν με την ιστορία τους. Δηλώνουν περήφανοι για τη θρακική τους καταγωγή και τους Οδρύσες. Τους ρωτάμε ευθέως: Αν επιτρέψετε να δηλητηριαστεί το νερό του Άδρα για τα κέρδη μιας πολυεθνικής, τότε τι σόι Θράκες είστε;

Η Σύμβαση του Espoo για τη διασυνοριακή περιβαλλοντική επίπτωση προσφέρει το απαραίτητο διεθνές νομικό πλαίσιο ώστε οι τοπικές κοινωνίες και των δύο πλευρών των συνόρων να ορθώσουν κοινό ανάστημα, απαιτώντας από την Ευρωπαϊκή Ένωση την καθολική προστασία αυτού του ιστορικού και οικολογικού λίκνου πριν η καταστροφή καταστεί μη αναστρέψιμη.

  1. Διπλή Ασπίδα Natura 2000 Τώρα!

Εδώ όφειλε η Ευρώπη, αν δεν ήταν «Στενώπη» και «Τυφλώπη», να ανακηρύξει τις κοιλάδες Άδρα και Άρδα σε προστατευόμενες περιοχές Natura 2000. Αντ αυτού, το σήμα με τη νεκροκεφαλή απειλεί να γίνει σήμα κατατεθέν. Όταν η Αθήνα στηρίζει τις εξορύξεις με κυάνιο στην ελληνική πλευρά, χάνει κάθε διπλωματικό πλεονέκτημα. Οι τοπικοί φορείς, που θα ζητήσουν την κήρυξη του Πρωθυπουργού ως persona non grata, θυμίζουν ότι η ασφάλεια του Έβρου δεν θυσιάζεται.

Επειδή καναδικές εταιρείες κάνουν «τράμπες» με τουρκικές και η επίσημη πολιτική απουσιάζει, οι αφίσες μας γίνονται το όπλο μας. Είναι επιτακτική ανάγκη να περάσουμε στην άμεση πρωτοβουλία κοινών δράσεων. Μέσα από την κινητοποίηση Ελλήνων και Βουλγάρων, οφείλουμε να ζητήσουμε από την Ε.Ε. να ανακηρυχθούν οι κοιλάδες Άδρα και Άρδα ως ενιαία, διασυνοριακή ζώνη “NATURA 2000”.

Ένα επιπλέον επιχείρημα είναι το ότι ήδη η Σάπκα, από την οποία πηγάζει ο Άδρας, έχει ήδη χαρακτηριστεί ως Natura 2000 στην βορειοδυτική της πλευρά, ενώ στη βορειοανατολική πλευρά ως προστατευόμενη περιοχή για την άγρια ζωή. Αυτή η υφιστάμενη διασυνοριακή προστασία της Ροδόπης καθιστά τις δύο κοιλάδες τη φυσική, γεωγραφική της προέκταση. Αν σπάσει αυτή η συνέχεια, αποκόπτεται ολόκληρο το δίκτυο μετακίνησης των σπάνιων αρπακτικών πτηνών και διαλύεται η οικολογική ισορροπία της περιοχής. Ποια χλωρίδα και ποια πανίδα; Εδώ συνυπάρχει η Νοστιμίδα. Τα παραδοσιακά αγροτικά προϊόντα που τρέφουν τον Έβρο και η ζωντανή πολιτιστική κληρονομιά των ανθρώπων του δεν μπορούν να θυσιαστούν στο βωμό της τοξικής κερδοσκοπίας. Μόνο ο κοινός διασυνοριακός αγώνας μπορεί να εγγυηθεί ότι δε θα αφήσουμε να γίνει η πατρίδα μας ένας απέραντος τοξικός τάφος.

Υ. Γ.: Στην ανάρτηση που ακολουθεί βρίσκεται η προς στα αρμόδια όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης Πρόταση-Αναφορά για την κοινή, διασυνοριακή ανακήρυξη των κοιλάδων του Άδρα και του Άρδα ως προστατευόμενων περιοχών NATURA 2000. Η θεσμική αυτή παρέμβαση θα στηριχθεί στις ευρωπαϊκές οδηγίες για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων και της άγριας πανίδας, καθώς και στις αρχές της διασυνοριακής περιβαλλοντικής συνεργασίας. Το κείμενο της πρότασης με τις υπογραφές των πολιτών κοινοποιείται ταυτόχρονα σε περιβαλλοντικούς και αυτοδιοικητικούς φορείς της Βουλγαρίας για συντονισμό των κοινών διασυνοριακών δράσεων.

____________

Διδυμότειχο Οκτώβριος 2026,

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Κοντογιώργης: Καταγγελία για λογοκρισία στο YouTube μετά τη συνέντευξή του στις «Αντιθέσεις»

Για επιβολή ηλικιακού περιορισμού στη συνέντευξή του στις «Αντιθέσεις» του ΚΡΗΤΗ TV κάνει λόγο ο καθηγητής και πρώην πρύτανης του Παντείου, Γιώργος Κοντογιώργης, καταγγέλλοντας απόπειρα περιορισμού της διάδοσης των απόψεών του. Με δημόσια ανάρτησή του αποδίδει πολιτικά χαρακτηριστικά στην παρέμβαση και προαναγγέλλει αντίδραση με την πένα του και κάθε πρόσφορο νόμιμο μέσο.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Η καταγγελία αφορά τη συνέντευξη που παραχώρησε την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου 2026 στον Γιώργο Σαχίνη, με αντικείμενο τις εξελίξεις στην Ελλάδα και κυρίως στην Ευρώπη. Όπως υποστηρίζει ο ίδιος, πρόκειται για επιστημονική προσέγγιση των πολιτικών και κοινωνικών μεταβολών που βρίσκονται σε εξέλιξη στην ευρωπαϊκή ήπειρο.

Στην ανάρτησή του, τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου, αναφέρει ότι η συνολική απήχηση της εκπομπής είχε ξεπεράσει τις 70.000 ακροάσεις, όταν διαπίστωσε ότι η παρακολούθηση της συνέντευξης στο YouTube συνοδευόταν από απαίτηση επιβεβαίωσης ηλικίας.

Τι καταγγέλλει για τον περιορισμό

Ο Γιώργος Κοντογιώργης υποστηρίζει ότι η συνέντευξή του αντιμετωπίστηκε ως περιεχόμενο ακατάλληλο για ανηλίκους. Περιγράφει σκωπτικά την απόφαση ως εξομοίωση μιας επιστημονικής συζήτησης με υλικό «σκληρού πορνό», εκφράζοντας την έντονη αντίδρασή του για το γεγονός ότι ζητείται από τους θεατές επιβεβαίωση ηλικίας.

Η συγκεκριμένη περιγραφή αποτελεί δικό του χαρακτηρισμό για τον περιορισμό που καταγγέλλει και όχι τεκμηριωμένη αναφορά σε επίσημη κατηγοριοποίηση του βίντεο ως πορνογραφικού από την πλατφόρμα.

Ο πρώην πρύτανης θεωρεί ότι η παρέμβαση πλήττει την ελεύθερη διακίνηση του λόγου του και συνδέει το περιστατικό με τη θέση που έχει επανειλημμένα διατυπώσει:

«Ο φασισμός είναι τρόπος πριν γίνει καθεστώς».

Αιχμές για πολιτική διαμεσολάβηση

Στο κείμενό του ο καθηγητής αποδίδει ευρύτερη πολιτική διάσταση στο περιστατικό. Υποστηρίζει ότι τέτοιες πρακτικές είτε επιτρέπονται είτε υποθάλπονται από την πολιτική εξουσία και καταγγέλλει τη διαμεσολάβηση μηχανισμών του διαδικτύου στην άσκηση περιορισμών στον δημόσιο λόγο.

Δεν κατονομάζει, ωστόσο, συγκεκριμένο πρόσωπο ή φορέα που φέρεται να προκάλεσε την επιβολή του περιορισμού. Η σύνδεση με την πολιτική εξουσία διατυπώνεται ως δική του εκτίμηση.

Παράλληλα, ζητεί την αποκατάσταση της δυνατότητας παρακολούθησης της συνέντευξης και δηλώνει αποφασισμένος να αντιδράσει δημόσια και με νόμιμα μέσα απέναντι σε όσους θεωρεί υπεύθυνους.

Κάλεσμα για πληροφορίες και δημόσιες παρεμβάσεις

Ο Γιώργος Κοντογιώργης καλεί όσους διαθέτουν πληροφορίες για τον τρόπο λειτουργίας των σχετικών μηχανισμών ή για ενδεχόμενη εμπλοκή συγκεκριμένων προσώπων να τον ενημερώσουν.

Ταυτόχρονα, ζητεί από το κοινό να εκφράσει την αντίδρασή του απέναντι στις πρακτικές που καταγγέλλει, παρουσιάζοντας την υπεράσπιση της ελεύθερης διακίνησης της συνέντευξης ως ζήτημα αντίστασης στον περιορισμό του δημόσιου διαλόγου.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO16 λεπτά πριν

28η Οκτωβρίου 1940: Η απόφαση του Μεταξά και η εθνική ισχύς που έκανε το ΟΧΙ πράξη

Η απόρριψη του ιταλικού τελεσιγράφου, η αμυντική προπαρασκευή και η κινητοποίηση της κοινωνίας εξηγούν το μέγεθος της ελληνικής αντίστασης. Η...

Raindrops on a window pane with blurred trees in the background Raindrops on a window pane with blurred trees in the background
Αναλύσεις4 ώρες πριν

28η Οκτωβρίου: Η κακοκαιρία ματαιώνει παρελάσεις – Ποιες περιοχές επηρεάζονται

Ακυρώνονται μαθητικές παρελάσεις σε Κυκλάδες, Δωδεκάνησα, περιοχές της Εύβοιας και στον Άγιο Δημήτριο Αττικής. Προτεραιότητα η ασφάλεια των παιδιών και...

GEOPOLITICO5 ώρες πριν

Η Ελλάδα στον γαλλικό σχεδιασμό πυρηνικής αποτροπής – Τα Rafale, οι όροι Μακρόν και η αντίδραση της Ρωσίας

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στους ευρωπαϊκούς εταίρους με τους οποίους η Γαλλία αναπτύσσει διάλογο για την ενίσχυση της πυρηνικής αποτροπής. Το...

GEOPOLITICO8 ώρες πριν

Τουρκικών συμφερόντων χρυσωρυχείο-καρκινορυχείο στο “Rozino” της Βουλγαρίας, δίπλα στον Βόρειο Έβρο!

Ανακήρυξη των κοιλάδων Άδρα {Ερυθροποτάμου} και Άρδα σε περιοχή NATURA 2000. Ποια χλωρίδα και ποια πανίδα. Εδώ συνυπάρχει η μοναδική...

Άμυνα8 ώρες πριν

H IDE προάγει το Εξηλεκτρισμένο Πεδίo Μάχης στην ΑUSA 2026

Η INTRACOM DEFENSE (IDE) επέδειξε τις προηγμένες τεχνολογίες της στην “AUSA 2026”, μία από τις κορυφαίες διεθνείς εκθέσεις αμυντικής τεχνολογίας...

Δημοφιλή