Το επόμενο όπλο που θα αγοράσει η Ελλάδα θα πρέπει να κάνει την Ευρώπη να χρειαστεί την Ελλάδα

Του Σάι Γκαλ, Το Βήμα

Η πραγματική δοκιμασία της συμφωνίας αεράμυνας «Ασπίδα του Αχιλλέα» ύψους 3,035 δισεκατομμυρίων ευρώ μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ ξεκινά με το τέλος των παραδόσεων.

Η συμφωνία προβλέπει περίπου 750 εκατομμύρια ευρώ, σχεδόν το ένα τέταρτο, για το αμυντικό και τεχνολογικό οικοσύστημα της Ελλάδας. Σε αυτήν συμμετέχουν 19 ελληνικές εταιρείες και παρέχεται μια εγχώρια παραγωγική βάση με εξαγωγικό δυναμικό.

Αλλά η κοινή χρήση εργασίας δεν είναι έλεγχος. Η διαρκής απόδοση της Ελλάδας είναι η εξουσία που διατηρεί η βιομηχανία της για να παράγει, να συντηρεί, να τροποποιεί και να πουλάει πέρα ​​από την αρχική παραγγελία.

Στις 20 Οκτωβρίου, ο Υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας ανακοίνωσε σχέδια για τη θέσπιση νομοθετικής ρύθμισης ενός ελάχιστου 25% του μεριδίου της ελληνικής βιομηχανίας σε κάθε πρόγραμμα εξοπλισμών και για τη δυνατότητα της Ελλάδας να συνάπτει συμβάσεις εξαγωγής αμυντικού εξοπλισμού μεταξύ κυβερνήσεων (G2G) ως πωλητής. Κανένα από τα δύο μέτρα δεν έχει θεσπιστεί. Η νόμιμη συμμετοχή δεν πρέπει να μετατραπεί σε συγκαλυμμένα αντισταθμιστικά οφέλη.

Ένα μερίδιο εργασίας 25% που περιορίζεται σε συναρμολόγηση χαμηλής αξίας μπορεί να έχει μικρότερη σημασία από ένα μερίδιο 10% που εξασφαλίζει μηχανική επάρκεια, σχεδιαστική εξουσία, ευθύνη αναβάθμισης και εξαγωγικό έργο. Τα ποσοστά μετρούν τη δραστηριότητα, όχι την ισχύ.

Η Ασπίδα του Αχιλλέα προσφέρει ήδη μια πιο ουσιαστική δοκιμασία. Η πολυεπίπεδη αρχιτεκτονική της συνδυάζει το David’s Sling και το SPYDER της Rafael με το BARAK MX της IAI. Σύμφωνα με τη συμφωνία, ελληνικές εταιρείες θα αναπτύξουν το κεντρικό λογισμικό διοίκησης και ελέγχου με ισραηλινή τεχνολογική υποστήριξη. Ο ελληνικός πηγαίος κώδικας που προκύπτει , συμπεριλαμβανομένων των επακόλουθων τροποποιήσεων και προσθηκών, θα παραμείνει υπό αποκλειστικό ελληνικό έλεγχο. Αυτή η εξουσία αφορά το ελληνικό σύστημα διοίκησης και όχι την ιδιόκτητη τεχνολογία των ισραηλινών αναχαιτιστών. Η Αθήνα πρέπει να επεκτείνει αυτό το μοντέλο καθορισμένου εθνικού ελέγχου σε εξαρτήματα, συντήρηση, αναβαθμίσεις, μηχανική και δικαιώματα εξαγωγής όπου το επιτρέπουν οι υπάρχουσες συμφωνίες.

Η ελληνική βιομηχανική συμμετοχή στην τέταρτη φρεγάτα γαλλικής κατασκευής ορίστηκε στο 25%, από περίπου 12% στο αρχικό πρόγραμμα. Ο Δένδιας έχει συνδέσει το έργο με τη μεταφορά τεχνολογίας, την παραγωγή και τη μετάβαση της Ελλάδας από πελάτη σε συμπαραγωγό. Η ελληνική ONEX και η νοτιοκορεατική Hanwha Ocean έχουν συμφωνήσει για τοπικές κατασκευές, εξαγωγές και περιφερειακή υποστήριξη, μετατρέποντας ενδεχομένως τα ελληνικά ναυπηγεία σε περιφερειακό κόμβο.

Στις 14 Οκτωβρίου, Έλληνες και Ινδοί αξιωματούχοι άμυνας συζήτησαν κοινές βιομηχανικές και τεχνολογικές πρωτοβουλίες, δίνοντας στην Αθήνα περιθώριο να διαπραγματευτεί τα δικαιώματα σχεδιασμού και την κοινή χρήση εργασίας από την αρχή. Το F-35, αντίθετα, παρέχει προηγμένη μαχητική ικανότητα χωρίς ελληνική άδεια σχεδιασμού ή το δικαίωμα τροποποίησης και ανάπτυξης του αεροσκάφους.

Χτίζεται ισχυρός αμυντικός άξονας μεταξύ Ελλάδας και Ινδίας! Η κίνηση Δένδια και η γεωπολιτική απάντηση στη συνεργασία Τουρκίας–Πακιστάν

Η ευρωπαϊκή καταγωγή δεν προσδίδει ελληνική κυριαρχία.

Ένας Ευρωπαίος προμηθευτής μπορεί να αφήσει την Ελλάδα με μικρή εξουσία επί της αγοράς του. Υπό τους κατάλληλους όρους, ένας μη Ευρωπαίος προμηθευτής μπορεί να παρέχει μηχανική ευθύνη, βάθος κατασκευής, εξαγωγικό έργο και συμμετοχή στην επόμενη γενιά.

Σε αντίθεση με τη Γαλλία, η οποία βρίσκεται ήδη εντός της βιομηχανικής βάσης της Ευρώπης, οι ισραηλινές, νοτιοκορεατικές και ινδικές εταιρείες έχουν έναν επιπλέον λόγο να εκτιμούν την Ελλάδα: έναν βιομηχανικό κόμβο της ΕΕ και του ΝΑΤΟ που προσφέρει εξειδικευμένη βιομηχανία, εθνικές παραγγελίες, κεφάλαια, μηχανική ικανότητα και πρόσβαση στις ευρωπαϊκές αγορές.

Για το Ισραήλ, η Ελλάδα προσφέρει ένα περαιτέρω πλεονέκτημα: μια υφιστάμενη δέσμευση προμηθειών, συμφωνημένη βιομηχανική συμμετοχή και καθιερωμένη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας με την Αθήνα και τη Λευκωσία σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο.

Η δανειακή διευκόλυνση SAFE (Security Action for Europe) ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ της ΕΕ για τις αμυντικές προμήθειες από τα κράτη μέλη έχει οικονομικές συνέπειες για αυτές τις διακρίσεις. Τα επιλέξιμα προϊόντα απαιτούν γενικά τουλάχιστον το 65% της αξίας των εξαρτημάτων να προέρχεται από την ΕΕ, την Ουκρανία ή τις χώρες της ΕΖΕΣ του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου. Σε κατηγορίες που περιλαμβάνουν την αεροπορική και πυραυλική άμυνα, οι ανάδοχοι πρέπει επίσης να διαθέτουν εξουσιοδότηση για την ανάπτυξη του προϊόντος χωρίς βέτο τρίτης χώρας. Μια εταιρεία εγκατεστημένη στην ΕΕ υπό ισραηλινό έλεγχο μπορεί να συμμετάσχει, υπό την επιφύλαξη των προβλεπόμενων εγγυήσεων και όρων επιλεξιμότητας.

Πέρα από την κατανομή των 787,7 εκατομμυρίων ευρώ που θα διαθέσει η Ελλάδα στο πλαίσιο του προγράμματος SAFE, υπάρχουν οι προμήθειες σε ολόκληρη την ευρύτερη ευρωπαϊκή εγκατάσταση. Το SAFE χρηματοδοτεί τις προμήθειες και όχι την απεριόριστη έρευνα και ανάπτυξη, αλλά αυτές οι παραγγελίες μπορούν να δικαιολογήσουν επενδύσεις σε μηχανική, κατασκευή, εξαρτήματα, υποστήριξη κύκλου ζωής και από κοινού αναπτυγμένες δυνατότητες που υποστηρίζονται από καθορισμένα βιομηχανικά δικαιώματα. Η Ελλάδα μπορεί να κατασκευάσει ό,τι θα αγοράσουν και άλλοι Ευρωπαίοι με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.

Η Ελλάδα μπορεί να εξασφαλίσει δικαιώματα σχεδιασμού, παραγωγής και εξαγωγής σε συστήματα που ενσωματώνουν ισραηλινή τεχνολογία, ενώ το Ισραήλ αποκτά ευρωπαϊκή παραγωγική ικανότητα και πρόσβαση σε προμήθειες που χρηματοδοτούνται από το SAFE σε ολόκληρη την ΕΕ, όπου τα εν λόγω συστήματα πληρούν τις απαιτήσεις του προγράμματος.

Το David’s Sling αναπτύχθηκε από κοινού με τις Ηνωμένες Πολιτείες και η πώλησή του στη Φινλανδία απαιτούσε την αμερικανική έγκριση. Το Arrow 3, που αναπτύχθηκε μέσω εκτεταμένης συνεργασίας ΗΠΑ-Ισραήλ, απαιτούσε την ίδια έγκριση πριν από την πώλησή του στη Γερμανία. Και τα δύο παρέχουν εξαιρετική στρατιωτική ικανότητα, αλλά εκθέτουν τους περιορισμούς που δημιουργούνται όταν η ανάπτυξη, η παραγωγή και τα νόμιμα δικαιώματα εξαρτώνται από έναν μόνο εταίρο.

Η Ελλάδα δεν έχει κανένα λόγο να αναπαράγει αυτή την εξάρτηση από το Ισραήλ. Το Ισραήλ έχει κάθε λόγο να κατανοήσει την αντίρρηση.

Η Αθήνα μπορεί να γίνει ευρωπαϊκός κόμβος παραγωγής και εξαγωγών για την ισραηλινή αεροπορική και πυραυλική άμυνα, ξεκινώντας με καθορισμένες αρμοδιότητες μηχανικής και κατασκευής στο BARAK MX και επεκτείνοντας, όπου το επιτρέπουν τα υπάρχοντα δικαιώματα, σε αδειοδοτημένες εργασίες στο Iron Dome, το David’s Sling και το Arrow. Αυτά τα συστήματα λειτουργούν υπό διαφορετικά καθεστώτα πνευματικής ιδιοκτησίας και εξαγωγών, συμπεριλαμβανομένων των αμερικανικών απαιτήσεων έγκρισης, όπου ισχύουν. Η παραγωγή στην Ελλάδα δεν μπορεί να παρακάμψει αυτούς τους περιορισμούς ή να προσδώσει επιλεξιμότητα SAFE.

Το πρόγραμμα BARAK 8 με την Ινδία συνδύαζε την κοινή ανάπτυξη και παραγωγή με μια σημαντική αγορά για την IAI. Η IAI στη συνέχεια ανέπτυξε το BARAK MX ως ξεχωριστή αρχιτεκτονική αεράμυνας, χρηματοδοτώντας το ανεξάρτητα και διατηρώντας μεγαλύτερο έλεγχο στην τεχνολογία, την ανάπτυξη και τις εξαγωγές της. Η συνεργασία σε μια γενιά δεν απαιτεί την παραίτηση από τον έλεγχο της επόμενης.

Το Ισραήλ και η Ελλάδα μπορούν να εφαρμόσουν αυτήν την αρχή στην επόμενη γενιά αεροπορικής και πυραυλικής άμυνας της Ευρώπης. Τα νέα συστήματα πρέπει να σχεδιαστούν χωρίς τις αμερικανικά ελεγχόμενες τεχνολογίες και τις εξαρτήσεις έγκρισης που περιορίζουν ορισμένα υπάρχοντα όπλα. Το Ισραήλ μπορεί να τα αναπτύξει ανεξάρτητα και να κατασκευάσει ευρωπαϊκές παραλλαγές στην Ελλάδα ή να τα αναπτύξει από κοινού με την ελληνική και ευρωπαϊκή βιομηχανία από την αρχή. Και οι δύο οδοί επεκτείνουν την ευρωπαϊκή παραγωγική ικανότητα και την πρόσβαση στην αγορά του Ισραήλ, συνδυάζοντας την τεχνολογία και την επιχειρησιακή του εμπειρία με την ελληνική μηχανική και κατασκευή.

Η υπάρχουσα ισραηλινή πνευματική ιδιοκτησία παραμένει ισραηλινή. Τα δικαιώματα σε ευρωπαϊκές παραλλαγές και συστήματα που αναπτύσσονται από κοινού πρέπει να συμφωνηθούν εκ των προτέρων, διασφαλίζοντας την ελληνική εξουσία επί του σχεδιασμού, της ανάπτυξης, της παραγωγής, των αναβαθμίσεων, της υποστήριξης του κύκλου ζωής και των εξαγωγών, διατηρώντας παράλληλα την ελευθερία του Ισραήλ να αναπτύσσει και να εμπορεύεται τις δικές του εκδόσεις. Οι Ευρωπαίοι εταίροι πρέπει επίσης να διαθέτουν επαρκή εξουσία σχεδιασμού για να πληρούν τις απαιτήσεις του SAFE, όπου εφαρμόζεται. Σχεδιασμένα εξαρχής για τα ευρωπαϊκά δίκτυα διοίκησης, τη διαλειτουργικότητα και τις απαιτήσεις προμηθειών, αυτά τα συστήματα θα καταστούν αναπόσπαστο μέρος της αμυντικής αρχιτεκτονικής της Ευρώπης και όχι μια άλλη κατηγορία εισαγωγών.

Τα ελληνικά αποθέματα πρέπει πρώτα να εξυπηρετούν την ετοιμότητα της Ελλάδας. Για το Ισραήλ, η ελληνική παραγωγή προσθέτει δυναμικότητα σε καιρό πολέμου, η διατήρηση της οποίας θα ήταν ασύμφορη στο εσωτερικό σε καιρό ειρήνης. Οι συμβάσεις πρέπει να ρυθμίζουν την δεσμευμένη παραγωγή, τις κατανομές αποθεμάτων, την αυξημένη δυναμικότητα, τις άδειες εξαγωγής και τις προτεραιότητες παραγωγής εάν και οι δύο χώρες αντιμετωπίσουν καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Αυτές οι αποφάσεις πρέπει να ληφθούν πριν από τον πόλεμο, όχι κατά τη διάρκειά του.

Η ίδια παραγωγική βάση μπορεί να επεκτείνει την εμβέλειά της σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο. Η Κύπρος, ήδη πελάτης της ισραηλινής αεράμυνας, αντιμετωπίζει πολλές από τις ίδιες περιφερειακές απειλές και έχει λάβει δάνειο SAFE ύψους 1,18 δισεκατομμυρίων ευρώ. Με ξεχωριστές πιστώσεις SAFE, κοινό θέατρο επιχειρήσεων και ζήτηση από δύο πελάτες της ΕΕ, η Ελλάδα και η Κύπρος μπορούν να παράσχουν μια περιφερειακή βάση για την ελληνική βιομηχανία ώστε να προμηθεύει την ευρύτερη ευρωπαϊκή αγορά.

Το επόμενο όπλο που θα αγοράσει η Ελλάδα πρέπει να αφήσει στην ελληνική βιομηχανία την εξουσία να αναπτύξει, να κατασκευάσει, να αναβαθμίσει και να εξάγει ό,τι θα χρειαστεί στη συνέχεια η Ευρώπη.

Την ανάγκη άμεσης ελληνικής αντίδρασης απέναντι στις τουρκικές κινήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο υπογράμμισε ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στην εκπομπή «Direct News», με βασικό θέμα τις εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο και την προσέγγιση της Άγκυρας με την ανατολική Λιβύη.

Στην έκτακτη ζωντανή εκπομπή, με τη συμμετοχή του Τζιοβάνι από το Ισραήλ, παρουσιάστηκε ως κεντρική εξέλιξη η έγκριση του μνημονίου από το λιβυκό κοινοβούλιο. Ο Μουντζουρούλιας άσκησε έντονη κριτική στους χειρισμούς της Αθήνας, υποστηρίζοντας ότι είχαν προηγηθεί αρκετές ενδείξεις για την αλλαγή στάσης της ανατολικής Λιβύης.

«Το θέμα δεν είναι τι έκανε η Τουρκία. Το θέμα είναι τι κάνουμε εμείς και τι κάνουμε εμείς εδώ και τόσο καιρό», τόνισε, θέτοντας στο επίκεντρο την ελληνική προετοιμασία και την αξιοποίηση των διαθέσιμων διπλωματικών και αμυντικών μέσων.

Το παρασκήνιο της προσέγγισης Άγκυρας – Χαφτάρ

Ο παρουσιαστής συνέδεσε τη στάση της ανατολικής Λιβύης με τις πολιτικές επιδιώξεις του Σαντάμ Χαφτάρ και με τα ανταλλάγματα που, σύμφωνα με τις πληροφορίες τις οποίες επικαλέστηκε, προσφέρει η Τουρκία.

Όπως ανέφερε, η τουρκική προσέγγιση περιλαμβάνει στρατιωτική εκπαίδευση, μη επανδρωμένα αεροσκάφη, επενδύσεις και έργα υποδομών, μεταξύ άλλων στους τομείς της ηλεκτροδότησης και της ύδρευσης. Στην ανάλυσή του, αυτά συνθέτουν ένα ευρύτερο πακέτο επιρροής, με στόχο την ενίσχυση της τουρκικής παρουσίας και στην ανατολική πλευρά της χώρας.

Παράλληλα, παρουσίασε πληροφορίες για αμερικανική πρωτοβουλία συνεννόησης μεταξύ των δύο λιβυκών κέντρων εξουσίας, με αναφορά στον Μασάντ Μπούλος. Στο πλαίσιο αυτό συζητήθηκε το ενδεχόμενο πολιτικής διευθέτησης με κεντρικούς ρόλους για τον Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπεϊμπά και τον Σαντάμ Χαφτάρ.

Ο Μουντζουρούλιας έθεσε το ερώτημα εάν οι τουρκικές κινήσεις συναντούν αμερικανική ανοχή. Η συζήτηση παρέμεινε στο επίπεδο της εκτίμησης, με τον συνομιλητή του να επισημαίνει ότι δεν γνωρίζει εάν υπάρχει άμεση αμερικανική εμπλοκή στην εξέλιξη γύρω από το μνημόνιο.

Οι τρεις κινήσεις της Τουρκίας

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε σε τρεις παράλληλες πρωτοβουλίες της Άγκυρας, τις οποίες ο παρουσιαστής αντιμετώπισε ως ένδειξη συντονισμένης γεωπολιτικής δραστηριότητας.

Πέρα από το λιβυκό μέτωπο, αναφέρθηκε στην προώθηση της συμφωνίας για τη Μέση Ανατολή, την Κεντρική Ασία και την Αφρική στην τουρκική Εθνοσυνέλευση —της συμφωνίας που στην εκπομπή αποκαλείται «ΜΕΚ»— και στην προετοιμασία μνημονίου συνεργασίας στην αμυντική βιομηχανία μεταξύ Τουρκίας, Κατάρ, Πακιστάν και Ινδονησίας.

Για την τελευταία πρωτοβουλία, στάθηκε ειδικά στη συμμετοχή της Ινδονησίας και στο βάρος που αποκτά μια τέτοια συνεργασία λόγω του μεγέθους της χώρας.

«Η Τουρκία έκανε τρεις αστραπιαίες κινήσεις», ανέφερε, επαναφέροντας το ερώτημα ποια είναι η ελληνική απάντηση και ποιος ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός της Αθήνας.

Το καλώδιο GSI και οι πιέσεις προς τη Γαλλία

Η συζήτηση επεκτάθηκε στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, με τον Μουντζουρούλια να υποστηρίζει ότι η προώθηση του Great Sea Interconnector πρέπει να αποτελέσει έμπρακτη απάντηση στις τουρκικές διεκδικήσεις.

Σύμφωνα με τη θέση που διατύπωσε, η παρατεταμένη αναμονή δημιουργεί περιθώρια για νέες παρεμβάσεις της Άγκυρας και αυξάνει τον κίνδυνο να παγιωθούν περιορισμοί στην άσκηση ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Ο παρουσιαστής επικαλέστηκε επίσης τουρκικά δημοσιεύματα που συνέδεαν επίσκεψη της τουρκικής στρατιωτικής ηγεσίας στο Παρίσι με προσπάθεια επηρεασμού της γαλλικής στάσης απέναντι στο έργο.

Στην εκπομπή εκφράστηκαν επιφυλάξεις για το κατά πόσο η Αθήνα μπορεί να στηρίζει την υλοποίηση των σχεδιασμών της στην προσδοκία γαλλικής παρέμβασης. Ο Μουντζουρούλιας συνέδεσε τον προβληματισμό του και με τις εσωτερικές αναταραχές στη Γαλλία, εκτιμώντας ότι αυτές επιβαρύνουν το περιβάλλον μέσα στο οποίο καλείται να κινηθεί το Παρίσι.

Ξεχωριστή αναφορά έγινε στο καλώδιο δεδομένων East to Med Data Corridor, το EMC. Ο παρουσιαστής ανέφερε ότι νέα τουρκική NAVTEX επιχειρεί να θέσει ζήτημα προηγούμενης έγκρισης από τις τουρκικές αρχές για σχετικές εργασίες.

Μεταφέροντας, τέλος, τουρκικούς ισχυρισμούς περί αιτήματος άδειας για εργασίες καλωδίου, διευκρίνισε ρητά ότι δεν τους υιοθετεί.

Οι κινήσεις που ζητήθηκαν από την Αθήνα

Ως αναγκαίες απαντήσεις προτάθηκαν στην εκπομπή η επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, η άσκηση πίεσης μέσω της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης προς τη Λιβύη και η ενίσχυση της ναυτικής παρουσίας στην περιοχή της Κρήτης.

Οι δύο συνομιλητές υποστήριξαν ότι οι καταδικαστικές ανακοινώσεις δεν επαρκούν και ότι απαιτείται πολιτική απόφαση για την αξιοποίηση της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας.

Ο Μουντζουρούλιας επανήλθε επανειλημμένα στην ανάγκη να προχωρήσει το GSI, εκφράζοντας στο κλείσιμο την προσωπική εκτίμηση ότι θα υπάρξουν εξελίξεις στο έργο ως απάντηση στις τουρκικές κινήσεις.

Μεταναστευτικές διαδρομές προς την Κρήτη

Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφορούσε και τις μεταναστευτικές ροές από τη Λιβύη. Ο παρουσιαστής επικαλέστηκε δημοσιεύματα για μετατόπιση διαδρομών των κυκλωμάτων διακίνησης προς τις νότιες ακτές της ανατολικής Κρήτης, με αναφορά στην Ιεράπετρα και στην ευρύτερη περιοχή του Λασιθίου.

Παρουσίασε επίσης εκτιμήσεις για περίπου ένα εκατομμύριο μετανάστες στη Λιβύη, διευκρινίζοντας ότι αυτό δεν σημαίνει πως όλοι κατευθύνονται προς την Ελλάδα.

Ο ίδιος συνέδεσε τον κίνδυνο αυξημένων ροών με την ευρύτερη πίεση που θεωρεί ότι ασκείται στην Αθήνα. Από την πλευρά του συνομιλητή του προτάθηκαν στενότερη συνεργασία με την Ιταλία, χρηματοδοτική πίεση προς τη Λιβύη και ισχυρότερη επιτήρηση των θαλάσσιων συνόρων.

Ισραήλ, Ιράν και αμυντική συνεργασία

Η εκπομπή κάλυψε και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, με αναφορές στις δηλώσεις Νετανιάχου για την Τουρκία, στη στρατιωτική κινητικότητα γύρω από το Ιράν και στις επιχειρήσεις στη Συρία.

Παρουσιάστηκαν πληροφορίες και εκτιμήσεις για μετακινήσεις αμερικανικών ναυτικών δυνάμεων και ενδεχόμενη κλιμάκωση με το Ιράν. Για ορισμένες αναφορές σχετικές με στρατιωτικές μετακινήσεις στη Συρία επισημάνθηκε μέσα στην εκπομπή ότι δεν είχαν επιβεβαιωθεί.

Παράλληλα, συζητήθηκαν πληροφορίες για πρόταση ενίσχυσης της Κύπρου με αναβαθμισμένα σκάφη, με συμμετοχή των Israel Shipyards και Rafael, καθώς και δυνατότητες συνεργασίας με την Ινδία. Αναφορά έγινε επίσης σε δημοσιεύματα για περαιτέρω ελληνοϊσραηλινή συνεργασία στα πυραυλικά συστήματα PULS, με τη διευκρίνιση ότι η επίσημη ανακοίνωση που επικαλέστηκαν δεν κατονόμαζε τη χώρα.

Κοινή θέση των συνομιλητών ήταν ότι η συνεργασία με το Ισραήλ και την Ινδία χρειάζεται να συνοδεύεται από ελληνικές πρωτοβουλίες και σαφή στρατηγική.

Ο Μουντζουρούλιας έθεσε, τέλος, το ζήτημα της απουσίας μακροπρόθεσμου εθνικού δόγματος, ρωτώντας ποια Ελλάδα επιδιώκει η πολιτική ηγεσία για το 2040 και το 2050. Κλείνοντας, κάλεσε σε ψυχραιμία, αλλά και σε συγκεκριμένες αποφάσεις, υπογραμμίζοντας ότι η υπεράσπιση των ελληνικών συμφερόντων αποτελεί πρωτίστως ευθύνη της ίδιας της χώρας.

Με ιδιαίτερα σκληρές εκφράσεις και σοβαρές καταγγελίες απευθύνεται στον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Ιερώνυμο ο πρώην Αρχιεπίσκοπος Σινά Δαμιανός, με αφορμή τις εξελίξεις γύρω από το ιδιοκτησιακό και διοικητικό καθεστώς της ιστορικής Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης του Σινά.

Στην επιστολή, η οποία κοινοποιείται στους Μητροπολίτες που είναι μέλη της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου, ο πρώην Αρχιεπίσκοπος εκφράζει την έντονη αντίθεσή του στη συμφωνία που, σύμφωνα με δημοσιεύματα στα οποία αναφέρεται, πρόκειται να συζητηθεί κατά την προσεχή έκτακτη σύγκληση της Συνόδου.

Ο Δαμιανός κάνει λόγο για παράδοση της Μονής από την ελληνική κυβέρνηση στην αιγυπτιακή πλευρά, χαρακτηρίζοντας τη διαδικασία προσχηματική και αμφισβητώντας ευθέως τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα ιστορικά δικαιώματα της μοναστικής κοινότητας.

«Αμφισβητήθηκαν 15 αιώνες ιστορίας και προσφοράς»

Ο πρώην Αρχιεπίσκοπος Σινά υποστηρίζει ότι η υπό συζήτηση συμφωνία πλήττει την ιστορική συνέχεια και τα δικαιώματα της Μονής, ενός από τα αρχαιότερα εν λειτουργία χριστιανικά μοναστήρια στον κόσμο.

Κατά τον ίδιο, η ελληνική κυβέρνηση προχώρησε ουσιαστικά σε εκχώρηση της Μονής προς την Αίγυπτο μέσω μιας διαδικασίας την οποία χαρακτηρίζει ψευδεπίγραφη.

Στην επιστολή του αναφέρεται επίσης στον λεγόμενο «Αχτιναμέ», την ιστορική παράδοση περί προστασίας της Μονής από τον Προφήτη Μωάμεθ, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζεται ακόμη και αυτό το καθεστώς προστασίας.

Παράλληλα, επικαλείται δημοσίευμα της ιταλικής εφημερίδας Corriere della Sera από τον Ιούνιο του 2025, το οποίο είχε ασκήσει κριτική στην ελληνική στάση απέναντι στην ιστορική κληρονομιά της Μονής.

Οι καταγγελίες αποτυπώνουν την προσωπική θέση του πρώην Αρχιεπισκόπου και δεν συνοδεύονται, στο κείμενο της επιστολής, από τη συμφωνία ή άλλα έγγραφα που θα επέτρεπαν την ανεξάρτητη αξιολόγηση του περιεχομένου της.

Αιχμές και κατά της μοναστικής κοινότητας

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι ο Δαμιανός στρέφεται και εναντίον μοναχών της Μονής, με τους οποίους έχει βρεθεί σε αντιπαράθεση.

Ο πρώην Αρχιεπίσκοπος αναγνωρίζει ότι οι συγκεκριμένοι μοναχοί διαφωνούν με τη συμφωνία και ότι, στο ζήτημα αυτό, η αντίθεσή τους είναι δικαιολογημένη.

Μάλιστα, υποστηρίζει ότι πρόκειται για μια συμφωνία της οποίας το πλήρες περιεχόμενο δεν έχει γίνει γνωστό, ούτε στον ίδιο ούτε, κατά την εκτίμησή του, στον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο.

Η συγκεκριμένη αναφορά θέτει ζήτημα ενημέρωσης των εκκλησιαστικών αρχών σχετικά με τους όρους της συμφωνίας και τις ενδεχόμενες συνέπειές της για το μέλλον της Μονής.

Προειδοποίηση προς τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο

Το πλέον αιχμηρό σημείο της επιστολής βρίσκεται στην καταληκτική έκκληση του Δαμιανού προς τον προκαθήμενο της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Ο πρώην Αρχιεπίσκοπος καλεί τον Ιερώνυμο να αναλογιστεί την ιστορική ευθύνη που συνεπάγεται η στάση της Εκκλησίας απέναντι στις εξελίξεις.

Επισημαίνει ότι, σε προχωρημένη ηλικία, εκείνο που έχει μεγαλύτερη σημασία για τους εκκλησιαστικούς ηγέτες είναι η υστεροφημία τους.

Υπό αυτό το πρίσμα, τον προειδοποιεί να μη συνδεθεί ιστορικά η Εκκλησία της Ελλάδος, υπό την ηγεσία του, με τη συμφωνία την οποία ο ίδιος θεωρεί καταστροφική για τη Μονή.

Πρόκειται για μια ιδιαίτερα βαριά τοποθέτηση, καθώς ο πρώην επικεφαλής της Σιναϊτικής Αδελφότητας απευθύνει ουσιαστικά έκκληση προς τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο να αποτρέψει την εκκλησιαστική νομιμοποίηση μιας εξέλιξης που, κατά την άποψή του, συνιστά ιστορική αδικία.

Το μέλλον της Μονής Αγίας Αικατερίνης

Η Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης, στους πρόποδες του όρους Σινά, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά και πολιτιστικά μνημεία της Ορθοδοξίας.

Η ιστορία της συνδέεται με τη βυζαντινή παρουσία στην περιοχή, ενώ η διατήρηση της μοναστικής ζωής επί περίπου δεκαπέντε αιώνες της προσδίδει ιδιαίτερη σημασία για την παγκόσμια χριστιανική κληρονομιά.

Οι εξελίξεις που αφορούν το καθεστώς της Μονής έχουν προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον λόγω της θρησκευτικής, ιστορικής και πολιτιστικής της σημασίας.

Η επιστολή του πρώην Αρχιεπισκόπου Δαμιανού προσθέτει μια νέα διάσταση στην αντιπαράθεση, καθώς διατυπώνει ευθείες αιτιάσεις τόσο για τους χειρισμούς της ελληνικής κυβέρνησης όσο και για την ευθύνη που ενδέχεται να αναλάβουν οι εκκλησιαστικές αρχές.

Το κρίσιμο ζήτημα που αναδεικνύεται είναι το ακριβές περιεχόμενο της συμφωνίας και οι εγγυήσεις που προβλέπονται για τη διατήρηση των δικαιωμάτων, της λειτουργίας και του ιστορικού χαρακτήρα της Μονής.

Η δημοσιοποίηση των όρων της και η σαφής τοποθέτηση των εμπλεκόμενων πλευρών αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την πλήρη αποσαφήνιση της υπόθεσης.