Ιστορία - Πολιτισμός
Όταν η metal τραγουδά το «ΟΧΙ» — Από το έπος της Αλβανίας στη μάχη κατά του ναζισμού
28 Οκτωβρίου 1940. Η φασιστική Ιταλία επιτίθεται στην Ελλάδα από την κατεχόμενη Αλβανία. Ο Μουσολίνι περιμένει μια γρήγορη επικράτηση. Στο Καλπάκι και στην Πίνδο, όμως, τα σχέδιά του συναντούν έναν στρατό που κρατά τις θέσεις του. Μέσα στις επόμενες εβδομάδες η ελληνική άμυνα γίνεται αντεπίθεση και ο πόλεμος μεταφέρεται πέρα από τα σύνορα, στο βορειοηπειρωτικό έδαφος. [1]
Του Χρήστου Κωνσταντινίδη
Αυτή την ιστορία έκαναν τραγούδι οι Sabaton. Δεκαετίες μετά τις μάχες, ένα σουηδικό metal συγκρότημα έβαλε στο ρεφρέν του την Ελλάδα και το «Ελευθερία ή Θάνατος», μεταφέροντας το 1940 σε ακροατές που ίσως δεν είχαν διαβάσει ποτέ για τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο.
Η heavy metal έχει επιστρέψει πολλές φορές στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Σε αρκετές από τις πιο ενδιαφέρουσες στιγμές της, αναζητεί τον άνθρωπο μέσα στη σύγκρουση, τον στρατιώτη που κρατά τη θέση του, τον αντιστασιακό που αντέχει στην ανάκριση, τον πιλότο που απογειώνεται ξανά, τον δάσκαλο που μένει με τα παιδιά του. Με αφετηρία το ελληνικό έπος στην Αλβανία, αυτά τα τραγούδια χαράζουν τη δική τους διαδρομή στην Ευρώπη του πολέμου.
Sabaton: Το ελληνικό 1940 στο «Coat of Arms»
Το «Coat of Arms», από τον ομώνυμο δίσκο του 2010, ξεκινά με την ημερομηνία που για τους Έλληνες δεν χρειάζεται εξήγηση. 28 Οκτωβρίου. Το τελεσίγραφο, η εισβολή, η άρνηση της υποταγής βρίσκονται από την αρχή μέσα στο τραγούδι. Στη συνέχεια έρχονται η μάχη και η ανατροπή των υπολογισμών του εισβολέα. [2]
Οι Sabaton επιλέγουν έναν καθαρά επικό τρόπο αφήγησης. Συνδέουν τους πολεμιστές του 1940 με τη Σπάρτη, την Αθήνα, την Κρήτη και τον Λεωνίδα. Η αναφορά στην αρχαιότητα υπηρετεί την ιδέα της ιστορικής συνέχειας. Μια γενιά αναλαμβάνει να υπερασπιστεί όσα παρέλαβε. Στο επίκεντρο παραμένουν η πατρίδα και η απόφαση να πολεμήσει.
Πίσω από το ρεφρέν υπάρχουν οι πραγματικές διαδρομές του μετώπου. Οι θέσεις της VIII Μεραρχίας στην Ήπειρο, οι επιχειρήσεις στην Πίνδο, η αντεπίθεση που άρχισε στις 14 Νοεμβρίου και η προέλαση προς την Κορυτσά. Υπάρχουν οι στρατιώτες που βάδιζαν μέσα στο κρύο και οι άνθρωποι των μετόπισθεν που στήριζαν τον αγώνα. Το έπος της Αλβανίας χτίστηκε με στρατιωτική προετοιμασία, αποφάσεις διοικητών, επιμονή και τεράστιο ανθρώπινο κόπο. [1]
Πορεία Νίκης: VIII Mεραρχία – Βαλκανικοί Πόλεμοι – Έπος 1940 – 8η Μ/Π Ταξιαρχία
Το τραγούδι συμπυκνώνει αυτή την εμπειρία στη γλώσσα της power metal. Το βάρος πέφτει στην ελληνική απάντηση και στην εκδίωξη του εισβολέα από το ελληνικό έδαφος. Η μουσική ανεβάζει την ένταση όσο η αφήγηση περνά από την άμυνα στην αντεπίθεση. Για έναν Έλληνα ακροατή, το αποτέλεσμα αγγίζει μια οικογενειακή μνήμη, τον παππού που πολέμησε, εκείνον που έμεινε στο μέτωπο, τις ιστορίες που ακούγονταν κάθε Οκτώβριο.
Η επιλογή έχει τη σημασία της και για το κοινό έξω από την Ελλάδα. Το 1940 αποκτά θέση δίπλα στις μεγάλες μάχες που έχουν περάσει στη διεθνή μουσική και κινηματογραφική αφήγηση. Το όνομα της Ελλάδας ακούγεται από ένα σουηδικό συγκρότημα που το συνδέει με έμπρακτη αντίσταση στον φασιστικό επεκτατισμό.
Βίντεο: Sabaton — Coat of Arms
Iron Maiden: Το «Aces High» και οι πιλότοι που κράτησαν τον ουρανό
Λίγους μήνες πριν από την ιταλική εισβολή στην Ελλάδα, η Βρετανία έδινε τη δική της μάχη επιβίωσης. Μετά την πτώση της Γαλλίας, η Luftwaffe επιδίωκε να εξουδετερώσει τη RAF και να αποκτήσει τον έλεγχο του αέρα. Οι πιλότοι, τα πληρώματα εδάφους, τα ραντάρ και το σύστημα διοίκησης της βρετανικής αεράμυνας συνέβαλαν στην αποτυχία αυτής της προσπάθειας. Στις τάξεις της RAF πολέμησαν και αεροπόροι από κατεχόμενες χώρες, την Κοινοπολιτεία και άλλα κράτη. [3]
Στο «Aces High», που ανοίγει το «Powerslave» του 1984, οι Iron Maiden βάζουν τον ακροατή μέσα στο πιλοτήριο. Η σειρήνα σημαίνει συναγερμό. Ο πιλότος τρέχει στο αεροσκάφος, ο κινητήρας παίρνει μπροστά και το Spitfire απογειώνεται για να συναντήσει τα γερμανικά αεροπλάνα. Ο Steve Harris γράφει από τη σκοπιά του ανθρώπου που πρέπει να δράσει μέσα σε ελάχιστο χρόνο. [4]
Η ταχύτητα του τραγουδιού, οι κιθάρες και η ερμηνεία του Bruce Dickinson ακολουθούν την αερομαχία. Η αφήγηση προχωρά με ελιγμούς, επιθέσεις και διαρκή κίνηση. Ο ακροατής βρίσκεται δίπλα σε έναν μαχητή που αγωνίζεται να καταρρίψει τον αντίπαλο και να επιστρέψει ζωντανός.
Στη γνωστή συναυλιακή εισαγωγή του, όπως αποτυπώθηκε στο «Live After Death», προηγείται απόσπασμα της ομιλίας του Ουίνστον Τσόρτσιλ της 4ης Ιουνίου 1940. Η πολιτική απόφαση για συνέχιση του πολέμου περνά αμέσως στη δράση εκείνων που καλούνται να την υπηρετήσουν. Αυτή η σύνδεση έχει δώσει στο «Aces High» τη δική του ξεχωριστή θέση στη συναυλιακή ιστορία των Maiden. [4]
Το συγκρότημα επιστρέφει στον πόλεμο με το «The Longest Day», από το «A Matter of Life and Death» του 2006. Αυτή τη φορά ακολουθεί τους στρατιώτες της απόβασης στη Νορμανδία, στις 6 Ιουνίου 1944. Η αγωνία της επιβίωσης και οι απώλειες κυριαρχούν. Στην ίδια ακτή μάς μεταφέρει και το «Primo Victoria» των Sabaton, με περισσότερο εμβατηριακό χαρακτήρα και έμφαση στην προέλαση μέσα από τις ναζιστικές γραμμές. [5]
Βίντεο: Iron Maiden — Aces High
Βαρσοβία: Τρία συγκροτήματα στην ίδια εξέγερση
Η Εξέγερση της Βαρσοβίας του 1944 συγκέντρωσε το ενδιαφέρον συγκροτημάτων με πολύ διαφορετικό ήχο. Στο «Uprising» των Sabaton πρωταγωνιστούν η προσδοκία της απελευθέρωσης, η μάχη στους δρόμους και η θυσία των εξεγερμένων. Η πολωνική πρωτεύουσα εμφανίζεται ως πόλη που παίρνει τα όπλα, με τους κατοίκους της να πληρώνουν βαρύτατο τίμημα. [6]
Οι Hail of Bullets προσεγγίζουν το ίδιο γεγονός με το «Warsaw Rising», από το ομώνυμο EP του 2009. Η φωνή του Martin van Drunen και ο βαρύς death metal ήχος ταιριάζουν στην τραγικότητα της ιστορίας. Οι στίχοι μιλούν για την Armia Krajowa, τα αυτοσχέδια όπλα και την αποφασιστικότητα των μαχητών, ενώ στρέφονται και εναντίον της εγκατάλειψης που αισθάνονται οι εξεγερμένοι. [7]
Βίντεο: Hail of Bullets — Warsaw Rising
Οι Heaven Shall Burn δίνουν τη δική τους εκδοχή με το «Armia», από το «Deaf to Our Prayers» του 2006. Το συγκρότημα έχει προσδιορίσει ξεκάθαρα την ιστορική αναφορά: τους Πολωνούς αντιστασιακούς που πολέμησαν στη Βαρσοβία. Η απόγνωση και η οργή περνούν στα φωνητικά και στις κιθάρες. Τρεις διαφορετικές μουσικές προσεγγίσεις συναντώνται στην ίδια πόλη και στους ανθρώπους που επιχείρησαν να την ελευθερώσουν. [8]
Βίντεο: Heaven Shall Burn — Armia
Πράγα: Οι Lamb of God τιμούν τους άνδρες της «Anthropoid»
Στο «Anthropoid», από το «VII: Sturm und Drang» του 2015, οι Lamb of God καταπιάνονται με την επιχείρηση εξόντωσης του Ράινχαρντ Χάιντριχ. Οι Τσεχοσλοβάκοι αλεξιπτωτιστές που εκπαιδεύτηκαν στη Βρετανία χτύπησαν το 1942 έναν από τους κεντρικούς οργανωτές της ναζιστικής τρομοκρατίας και του Ολοκαυτώματος. [9]
Ο Randy Blythe έχει εξηγήσει ότι ήθελε να τιμήσει αυτούς τους άνδρες. Η ιστορία περιλαμβάνει και την τελευταία τους μάχη στην εκκλησία των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου στην Πράγα, όταν το κρησφύγετό τους αποκαλύφθηκε. Το τραγούδι κρατά την ένταση μιας αποστολής στην οποία οι εκτελεστές γνώριζαν ότι διακινδύνευαν τα πάντα.
Η «Anthropoid» φέρνει στο αφιέρωμα τον κόσμο των ειδικών επιχειρήσεων: προετοιμασία στο εξωτερικό, επιστροφή στην κατεχόμενη πατρίδα, δίκτυα υποστήριξης, καταδίωξη. Πίσω από την επιχείρηση υπήρχαν συγκεκριμένοι άνθρωποι που ανέλαβαν να πλήξουν έναν μηχανισμό εξουσίας ο οποίος φαινόταν πανίσχυρος.
Βίντεο: Lamb of God — Anthropoid
Ο Πιλέτσκι πέρασε την πύλη του Άουσβιτς με αποστολή
Ο Βίτολντ Πιλέτσκι δέχτηκε να αναλάβει μια αποστολή τρομακτικού κινδύνου. Τον Σεπτέμβριο του 1940 επέτρεψε να συλληφθεί, ώστε να μεταφερθεί στο Άουσβιτς, να συγκεντρώσει πληροφορίες και να οργανώσει παράνομο δίκτυο μέσα στο στρατόπεδο. Η δράση του καταγράφεται από το ίδιο το Μουσείο Άουσβιτς-Μπίρκεναου. [10]
Οι Sabaton αφηγούνται την ιστορία του στο «Inmate 4859», από το «Heroes» του 2014. Ο αριθμός του κρατουμένου γίνεται τίτλος και οδηγεί τον ακροατή πίσω στο πρόσωπο που ο μηχανισμός του στρατοπέδου επιχειρούσε να αφανίσει. Η αποστολή, η διαφυγή και η συνέχιση του αγώνα συγκροτούν μια διαδρομή που ξεπερνά τα όρια μιας συνηθισμένης πολεμικής βιογραφίας. [11]
Οι Johnny The Boy επιστρέφουν στον ίδιο άνθρωπο με το «Druh», από το «You» του 2023. Με black metal και sludge στοιχεία, δίνουν μια πιο σκοτεινή ηχητική μορφή στην ιστορία. Η αφιέρωση είναι ρητή: το συγκρότημα μιλά για τον Πιλέτσκι, την ανδρεία και τη θυσία για έναν σκοπό που υπερβαίνει την ατομική ύπαρξη. [12]
Βίντεο: Johnny The Boy — Druh
Το «Λευκό Ρόδο» απέναντι στο καθεστώς του Χίτλερ
Η Σόφι και ο Χανς Σολ, μαζί με τους συναγωνιστές τους στο «Λευκό Ρόδο», μοίραζαν προκηρύξεις και καλούσαν τους Γερμανούς να αντισταθούν στον εθνικοσοσιαλισμό. Η δράση τους μέσα στη Γερμανία απαιτούσε να εκτεθούν σε έναν μηχανισμό που αντιμετώπιζε ακόμη και την προκήρυξη ως έγκλημα άξιο θανάτου. Στις 22 Φεβρουαρίου 1943, τα δύο αδέλφια και ο Κρίστοφ Προμπστ καταδικάστηκαν και εκτελέστηκαν. [13]
Οι Olymp τούς τιμούν με το «White Rose», από το «Rising» του 2025. Ο κλασικός heavy metal ήχος στηρίζει στίχους που αναφέρονται στο θάρρος τους και στην παρακαταθήκη που άφησαν. Η επιλογή του θέματος από ένα γερμανικό συγκρότημα δίνει επιπλέον βάρος στην απόδοση τιμής σε εκείνους που αντιστάθηκαν μέσα στην ίδια τους τη χώρα. [14]
Βίντεο: Olymp — White Rose, από την ανάρτηση του άλμπουμ «Rising»· έναρξη στο 34:52
Οι Stahlsarg επιλέγουν το «Das Fallbeil», από το «Mechanisms of Misanthropy» του 2017. Ο τίτλος παραπέμπει στη γκιλοτίνα. Το συγκρότημα συνδέει το τραγούδι με τη Σόφι Σολ και την απόφαση να υπερασπιστεί κανείς τις πεποιθήσεις του σε συνθήκες θανάσιμου κινδύνου. Η συμμετοχή της Kim Dylla στα γερμανικά φωνητικά ενισχύει τον δραματικό χαρακτήρα αυτής της αφήγησης. [15]
Βίντεο: Stahlsarg — Das Fallbeil
Νορβηγία: Βασανιστήρια, ασύρματοι και σαμποτάζ
Οι Vreid έχουν αφιερώσει σημαντικό μέρος της δημιουργίας τους στη νορβηγική Αντίσταση. Στο «I Krig» του 2007 βασίστηκαν σε ποιήματα του Gunnar Reiss-Andersen, που έζησε την κατοχή και συμμετείχε στον αγώνα εναντίον της. Η ποίηση της εποχής περνά έτσι στον black metal ήχο, διατηρώντας τον δεσμό με τη μαρτυρία. [16]
Στο «Milorg» του 2009 στρέφονται ξανά στην οργανωμένη αντίσταση. Το ομώνυμο κομμάτι παραπέμπει στη νορβηγική αντιστασιακή οργάνωση, ενώ το «Speak Goddamnit» τοποθετεί τον ακροατή μέσα στην ανάκριση. Ένας κρατούμενος βασανίζεται και αρνείται να δώσει τους συντρόφους του. Το διακύβευμα βρίσκεται σε όσα κρατά κρυφά, ακόμη κι όταν το σώμα του καταρρέει. [17]
Βίντεο: Vreid — Speak Goddamnit
Στην ίδια χώρα και στα δίκτυα της Αντίστασης μάς οδηγούν οι Sabotør. Στο «Skyggens Frekvens» ακολουθούν ασυρματιστές που στέλνουν πληροφορίες στους Συμμάχους, παρακολουθούν τη ναυτική κίνηση και προσπαθούν να διαφύγουν όταν οι Γερμανοί πλησιάζουν. Στο «Sabotør» καταπιάνονται με τις επιχειρήσεις κατά των εγκαταστάσεων βαρέος ύδατος στο Βέμορκ, το 1943 — γεγονότα που ενέπνευσαν και το «Saboteurs» των Sabaton. [18]
Το «Flagget» των Sabotør, βασισμένο σε κείμενο του Nordahl Grieg, φωτίζει μια άλλη στιγμή. Σε πτήση από τη Βρετανία προς την κατεχόμενη Νορβηγία, ένα μέλος του πληρώματος υψώνει μια μεταλλική νορβηγική σημαία πάνω από τα φιόρδ. Η χειρονομία μεταφέρει στους ανθρώπους της πατρίδας ένα μήνυμα ελπίδας. [19]
Βίντεο: Sabotør — Skyggens Frekvens
Στο νορβηγικό κεφάλαιο ανήκει και το «Tirpitz» των Heaven Shall Burn, από το «Of Truth and Sacrifice» του 2020. Το συγκρότημα το αφιέρωσε στον αντιστασιακό Torstein Raaby, που συνέβαλε με την κατασκοπευτική του δράση στις επιχειρήσεις κατά του γερμανικού θωρηκτού. Η διευκρίνιση αυτή, που προέρχεται από τους ίδιους τους μουσικούς, εξηγεί ποιον τιμούν μέσα από την ιστορία του πλοίου. [20]
Στο Ανατολικό Μέτωπο, με στρατιώτες και αεροπόρους
Το «Sevastopol» των Heaven Shall Burn, από το «Invictus» του 2010, ακολουθεί τους υπερασπιστές της Σεβαστούπολης. Η αναμονή της επίθεσης, τα συντρίμμια των σπιτιών και η απόφαση να συνεχιστεί η αντίσταση δίνουν το περιεχόμενο του τραγουδιού. Ο τόπος που υπερασπίζονται είναι ο δικός τους. [21]
Οι Desert, στο «Fix Bayonets!» από το «Fortune Favors the Brave» του 2019, φέρνουν στο προσκήνιο νεαρούς δοκίμους που πολεμούν μπροστά στη Μόσχα. Η άμυνα συνεχίζεται και όταν τα πυρομαχικά εξαντλούνται. Το τραγούδι επιμένει στην ηλικία αυτών των μαχητών και στην απόσταση ανάμεσα στη ζωή που μόλις άρχιζαν και στην ευθύνη που αναλάμβαναν. Στο ομώνυμο «Fortune Favors the Brave» τιμούν τη Σοβιετική πιλότο Λίντια Λιτβιάκ, γνωστή ως «Λευκός Κρίνος του Στάλινγκραντ». [22]
Βίντεο: Desert — Fix Bayonets!
Στον αέρα επιχειρούν και οι γυναίκες του «Night Witches» των Sabaton, από το «Heroes» του 2014. Το τραγούδι τιμά τις Σοβιετικές αεροπόρους του 588ου Συντάγματος Νυχτερινών Βομβαρδισμών, που εκτελούσαν αποστολές κατά των γερμανικών δυνάμεων με διπλάνα Po-2. Η νυχτερινή πτήση και η αιφνιδιαστική επίθεση καθορίζουν τον ρυθμό της αφήγησης. [23]
Στο έδαφος, οι Scrollkeeper αφιερώνουν το «Lady Death» στη Λιουντμίλα Παβλιτσένκο. Το τραγούδι, που κυκλοφόρησε ως single το 2019, υιοθετεί την οπτική της Σοβιετικής ελεύθερης σκοπεύτριας στον πόλεμο κατά του Ράιχ. Η υπομονή και η ακρίβεια αντικαθιστούν την ταχύτητα της αερομαχίας. [24]
Βίντεο: Scrollkeeper — Lady Death
Την Παβλιτσένκο επιλέγουν και οι Carving Void για το «The Heat / The Shape», από το «Suffocate All Life» του 2025. Το συγκρότημα επιβεβαιώνει την ιστορική έμπνευση στην παρουσίαση των τραγουδιών του δίσκου. Η δική του προσέγγιση είναι πιο ωμή, με death metal και hardcore στοιχεία που υπογραμμίζουν τη βία της σύγκρουσης. [25]
Βίντεο: Carving Void — The Heat / The Shape
Εκείνοι που κράτησαν απέναντι σε ισχυρότερο εχθρό
Οι Sabaton επιστρέφουν συχνά στην άνιση μάχη. Στο «40:1», από το «The Art of War» του 2008, τιμούν τους Πολωνούς υπερασπιστές της Βίζνα κατά τη γερμανική εισβολή του Σεπτεμβρίου 1939. Ο παραλληλισμός με τους Σπαρτιάτες υπογραμμίζει την αντίσταση μιας μικρής δύναμης απέναντι σε πολύ μεγαλύτερο στρατό. [26]
Το «Resist and Bite», από το «Heroes», ακολουθεί τους Βέλγους Chasseurs Ardennais κατά την εισβολή του Μαΐου 1940. Στο «Smoking Snakes», από τον ίδιο δίσκο, η προσοχή στρέφεται στους Βραζιλιάνους στρατιώτες που πολέμησαν στην Ιταλία. Η αφήγηση της τελευταίας αντίστασης τριών ανδρών αποδίδει τιμή σε μια συμμαχική συμμετοχή που συχνά μένει έξω από τις πιο γνωστές ιστορίες του πολέμου. [23]
Η επιλογή τέτοιων θεμάτων εξηγεί και τη θέση των Sabaton σε ένα ανάλογο αφιέρωμα. Μέσα από τις εθνικές ιστορίες ανασύρουν ονόματα, μονάδες και μάχες που ένας ακροατής μπορεί να συναντά για πρώτη φορά. Το τραγούδι δίνει την αφορμή να αναζητήσει περισσότερα.
Η διάσωση ενός παιδιού και η τελευταία διαδρομή ενός δασκάλου
Στο «Naked Among Wolves», από το «Whatever It May Take» του 2002, οι Heaven Shall Burn αντλούν από το ομώνυμο μυθιστόρημα του Μπρούνο Άπιτς. Η ιστορία διαδραματίζεται στο Μπούχενβαλντ, όπου κρατούμενοι κρύβουν και προστατεύουν ένα παιδί. Πρόκειται για λογοτεχνική επεξεργασία της εμπειρίας του στρατοπέδου, με κεντρικό θέμα τους κινδύνους που αναλαμβάνουν οι έγκλειστοι για να το σώσουν. [27]
Οι Silent Revenants επιλέγουν μια πραγματική ζωή για το «Orphaned Angels», από το «The Withering of the Blue Flower». Ο Γιάνους Κόρτσακ ήταν Πολωνοεβραίος γιατρός, συγγραφέας και παιδαγωγός, διευθυντής ορφανοτροφείου στη Βαρσοβία. Όταν οι Γερμανοί εκτόπισαν τα παιδιά στην Τρεμπλίνκα τον Αύγουστο του 1942, εκείνος και τα μέλη του προσωπικού έμειναν μαζί τους. [28]
Ο δημιουργός του τραγουδιού έχει εξηγήσει ότι αυτή η στάση τον συγκίνησε και τον οδήγησε στη σύνθεση. Η μουσική αφήνει χώρο στη μελωδία και στην ανθρώπινη πλευρά της ιστορίας. [29]
Βίντεο: Silent Revenants — Orphaned Angels
<iframe width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/zptiUuJhghQ" title="Silent Revenants - Orphaned Angels" loading="lazy" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allow="encrypted-media; picture-in-picture; web-share" allowfullscreen></iframe>
Το «Orphaned Angels» θα το κρατούσα για το τέλος. Αφού ακουστούν οι ιστορίες των στρατιωτών και των ανταρτών, ας μείνει λίγος χώρος για εκείνον τον δάσκαλο και τα παιδιά του. Δύσκολα περνάς αμέσως στο επόμενο τραγούδι.
Πηγές
- ΓΕΣ — Η πρώτη περίοδος του Ελληνοϊταλικού Πολέμου και η ελληνική αντεπίθεση.
- Sabaton — Coat of Arms: στίχοι και ιστορικό θέμα.
- Imperial War Museums — Battle of Britain and Blitz· RAF — Battle of Britain.
- Iron Maiden — Aces High, επίσημο βίντεο· Ultimate Classic Rock — Aces High και συναυλιακή εισαγωγή.
- Louder — Οι ιστορικές αναφορές των Iron Maiden· Sabaton — Primo Victoria.
- Sabaton — Uprising.
- Blabbermouth — Warsaw Rising· Hail of Bullets — επίσημο βίντεο και στίχοι.
- Century Media — Deaf to Our Prayers, με δήλωση για το Armia.
- Louder — Συνέντευξη Randy Blythe για το Anthropoid.
- Auschwitz-Birkenau — Αντίσταση και αποστολή Πιλέτσκι.
- Sabaton — Inmate 4859.
- Season of Mist — Johnny The Boy: Druh.
- Bundesarchiv — Η καταδίκη και εκτέλεση των αδελφών Σολ· Ίδρυμα Λευκού Ρόδου — Η αντιστασιακή ομάδα.
- Olymp — Rising / White Rose: στίχοι.
- Stahlsarg — Συνέντευξη για τη Σόφι Σολ και το Das Fallbeil.
- Vreid — I Krig: προέλευση των στίχων· Συνέντευξη Hváll.
- Vreid — Δήλωση για το Milorg· Speak Goddamnit: στίχοι.
- Sabotør — Skyggens Frekvens· Dark Essence — Sabotør και σαμποτάζ βαρέος ύδατος· Sabaton — Saboteurs.
- Dark Essence — Flagget και κείμενο Nordahl Grieg.
- Heaven Shall Burn — Συνέντευξη για το Tirpitz και την αφιέρωση στον Raaby.
- No Clean Singing — Sevastopol και Ανατολικό Μέτωπο· Sevastopol: στίχοι.
- Desert — Fortune Favors the Brave: επίσημοι στίχοι· Air Power Asia — Λίντια Λιτβιάκ και το τραγούδι των Desert.
- Sabaton — Heroes: ιστορίες των τραγουδιών.
- Scrollkeeper — Lady Death: ιστορική έμπνευση και στίχοι.
- Carving Void — Παρουσίαση ανά τραγούδι από το συγκρότημα.
- Sabaton History — 40:1 και Μάχη της Βίζνα.
- Heaven Shall Burn — Naked Among Wolves: στίχοι· Whatever It May Take: λογοτεχνική αναφορά· Cambridge — Μυθοπλασία και ιστορικά πρόσωπα στο Naked Among Wolves.
- United States Holocaust Memorial Museum — Janusz Korczak.
- Silent Revenants — Συνέντευξη για το Orphaned Angels.
GEOPOLITICO
Η ποντιακή παράδοση στο επίκεντρο Πανελλήνιου Συνεδρίου στη Λάρισα
Με κεντρικό τίτλο «Ο Δάσκαλος Δημοτικού Χορού στη Σύγχρονη Εποχή – Φορέας Παράδοσης, Παιδείας, Ύφους, Σκηνικής Επιτέλεσης και Ψηφιακών Προκλήσεων», το συνέδριο θα φιλοξενηθεί στη Δημοτική Πινακοθήκη Λάρισας – Μουσείο Γ. Ι. Κατσίγρα, με τη συμμετοχή επιστημόνων, ερευνητών, εκπαιδευτικών και δασκάλων παραδοσιακών χορών.
Η διατήρηση της αυθεντικότητας των ποντιακών χορών, η σχέση της θρησκευτικής παράδοσης με τη μουσικοχορευτική έκφραση και η ιστορική διαδρομή ενός σημαντικού χώρου ποντιακής διασκέδασης αποτελούν τρεις θεματικές που αναμένεται να συγκεντρώσουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον στο συνέδριο.
Με κεντρικό τίτλο «Ο Δάσκαλος Δημοτικού Χορού στη Σύγχρονη Εποχή – Φορέας Παράδοσης, Παιδείας, Ύφους, Σκηνικής Επιτέλεσης και Ψηφιακών Προκλήσεων», το συνέδριο θα φιλοξενηθεί στη Δημοτική Πινακοθήκη Λάρισας – Μουσείο Γ. Ι. Κατσίγρα, με τη συμμετοχή επιστημόνων, ερευνητών, εκπαιδευτικών και δασκάλων παραδοσιακών χορών.
Στο επίκεντρο των εργασιών βρίσκεται ο ρόλος του σύγχρονου χοροδιδασκάλου, ο οποίος καλείται να μεταδώσει στις νεότερες γενιές όχι μόνο τα βήματα ενός χορού, αλλά και το ιστορικό, κοινωνικό και πολιτισμικό περιβάλλον μέσα στο οποίο αυτός γεννήθηκε και διαμορφώθηκε.
Ιωακείμ Καρεπίδης
Σάββατο 31 Οκτωβρίου | 11:30–11:45
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η εισήγηση του Ιωακείμ Καρεπίδη, Ιστορικού, υποψήφιος Διδάκτορας Λαογραφίας ΕΚΠΑ και Απόφοιτος Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού.
Η παρουσίασή του έχει τίτλο:
«Από το χοροστάσι στη σκηνή: Ο δάσκαλος ελληνικού παραδοσιακού χορού ανάμεσα στη βιωμένη παράδοση, το τοπικό ύφος και τη σκηνική αναπαράσταση – Το παράδειγμα των ποντιακών χορών».
Πρόκειται για ένα ζήτημα με ξεχωριστή σημασία για την ποντιακή χορευτική παράδοση, καθώς αγγίζει τη σχέση ανάμεσα στον χορό όπως αυτός βιωνόταν στις τοπικές κοινωνίες και στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται σήμερα από πολιτιστικούς συλλόγους και χορευτικά συγκροτήματα.
Στο επίκεντρο της θεματικής βρίσκεται η έννοια του τοπικού ύφους, στοιχείο καθοριστικό για την κατανόηση της ποντιακής μουσικοχορευτικής κληρονομιάς.
Οι διαφορετικές περιοχές του ιστορικού Πόντου ανέπτυξαν ιδιαίτερες χορευτικές εκφράσεις, οι οποίες συνδέονταν με τις κοινωνικές συνθήκες, τη μουσική παράδοση και τις συνήθειες των κατοίκων τους.
Η μετάβαση από το αυθεντικό περιβάλλον του χορού στη σκηνική παρουσίαση δημιουργεί εύλογα ερωτήματα: Πώς διατηρείται το ιδιαίτερο ύφος κάθε περιοχής; Πού βρίσκεται το όριο ανάμεσα στην πιστή αναπαράσταση και στη χορογραφική παρέμβαση; Ποια ευθύνη φέρει ο δάσκαλος απέναντι στην παράδοση που αναλαμβάνει να μεταδώσει;
Βασίλειος Ασβεστάς
Σάββατο 31 Οκτωβρίου | 09:30–09:45
Μία διαφορετική, αλλά εξίσου σημαντική διάσταση της ποντιακής παράδοσης θα αναδείξει ο Βασίλειος Ασβεστάς, απόφοιτος του Τμήματος Φυσικοθεραπείας του ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης.
Η εισήγησή του φέρει τον τίτλο:
«Θρησκευτικοί χοροί και τραγούδια του Πόντου. Η περίπτωση της τέλεσης του “Θημίσματος”».
Η συγκεκριμένη θεματική στρέφει το ενδιαφέρον στη βαθύτερη σύνδεση της μουσικής και του χορού με τις θρησκευτικές και τελετουργικές πρακτικές των Ποντίων.
Το «Θήμισμα», ως αντικείμενο της εισήγησης, προσφέρει την ευκαιρία να εξεταστεί μια πλευρά της ποντιακής πολιτιστικής κληρονομιάς που δεν περιορίζεται στη συνηθισμένη παρουσίαση των γνωστών χορών.
Η σημασία της θεματολογίας βρίσκεται ακριβώς στην ανάγκη μελέτης των παραδοσιακών πρακτικών μέσα στο περιβάλλον στο οποίο τελούνταν, με σεβασμό στους συμβολισμούς και στις αντιλήψεις των ανθρώπων που τις διατήρησαν.
Η ποντιακή παράδοση δεν αποτελεί μόνο ένα σύνολο χορευτικών κινήσεων και μουσικών σκοπών. Είναι ένας ολόκληρος κόσμος εθίμων, τελετουργιών και κοινωνικών σχέσεων, που μεταφέρθηκε από γενιά σε γενιά και συνδέθηκε με την ιστορική πορεία του Ποντιακού Ελληνισμού.
Δημήτριος Τριανταφυλλίδης
Κυριακή 1 Νοεμβρίου | 12:00–12:15
Ιδιαίτερο ιστορικό και λαογραφικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η εισήγηση του δασκάλου παραδοσιακών χορών Δημητρίου Τριανταφυλλίδη, ο οποίος θα αναφερθεί σε έναν χώρο που αποτέλεσε αντικείμενο μουσικοχορευτικής έκφρασης και πολιτισμικών μετασχηματισμών επί τέσσερις δεκαετίες.
Ο τίτλος της παρουσίασής του είναι:
«Ποντιακό Κέντρο “Κορτσόπον”: Ένα αστικό χοροστάσι (1971–2011). Τέσσερις δεκαετίες μουσικοχορευτικής έκφρασης και πολιτισμικών μετασχηματισμών».
Η αναφορά στο Ποντιακό Κέντρο «Κορτσόπον» ανοίγει ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον πεδίο μελέτης: τη λειτουργία των ποντιακών κέντρων ως χώρων κοινωνικής συνεύρεσης, μουσικής δημιουργίας και διατήρησης της πολιτιστικής ταυτότητας.
Με αφετηρία την περίοδο 1971–2011, η θεματολογία της εισήγησης προσφέρεται για την εξέταση των αλλαγών που γνώρισε η ποντιακή μουσικοχορευτική έκφραση στο αστικό περιβάλλον.
Τα ποντιακά κέντρα διασκέδασης υπήρξαν για πολλές γενιές τόποι συνάντησης, όπου η λύρα, το τραγούδι και ο χορός συνέχισαν να αποτελούν ζωντανά στοιχεία της συλλογικής ταυτότητας.
Η μελέτη της διαδρομής του «Κορτσόπον» μπορεί να συμβάλει στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η ποντιακή παράδοση διατηρήθηκε, προσαρμόστηκε και μετασχηματίστηκε μέσα στις μεταβαλλόμενες συνθήκες της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας.
Ο ρόλος του χοροδιδασκάλου στον 21ο αιώνα
Πέρα από τις τρεις ποντιακές εισηγήσεις, το συνέδριο περιλαμβάνει ένα ευρύ πρόγραμμα επιστημονικών παρουσιάσεων, συζητήσεων και βιωματικών εργαστηρίων.
Οι εργασίες θα ξεκινήσουν την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου, στις 17:00, με την εισήγηση του προέδρου της ΠΕΔΔΗΧ, Βασίλη Δημητρόπουλου, για την ευθύνη του δασκάλου δημοτικού χορού και την πολιτισμική συνέχεια.
Μεταξύ των ζητημάτων που θα απασχολήσουν τους συνέδρους βρίσκονται:
-
Η θέση του παραδοσιακού χορού στη σύγχρονη εκπαίδευση.
-
Η δεοντολογία και η ευθύνη των χοροδιδασκάλων.
-
Η σχέση της βιωμένης παράδοσης με τη σκηνική αναπαράσταση.
-
Η προστασία του παραδοσιακού χορού ως στοιχείου της εθνικής πολιτιστικής κληρονομιάς.
-
Οι προκλήσεις που δημιουργεί η Τεχνητή Νοημοσύνη στην απεικόνιση και παρουσίαση της παράδοσης.
Ιδιαίτερη θέση στο πρόγραμμα κατέχουν τα βιωματικά εργαστήρια, τα οποία θα πραγματοποιηθούν στο 21ο Δημοτικό Σχολείο Λάρισας, απέναντι από τη Δημοτική Πινακοθήκη.
Οι εργασίες του συνεδρίου θα ολοκληρωθούν την Κυριακή 1 Νοεμβρίου, με σύνοψη των συμπερασμάτων και συζήτηση για τις προοπτικές του κλάδου.
Η παράδοση ως ζωντανή ιστορική μνήμη
Η παρουσία τριών εισηγήσεων με ποντιακή θεματολογία σε ένα πανελλήνιο επιστημονικό συνέδριο αναδεικνύει τη σημασία της συστηματικής μελέτης της μουσικοχορευτικής κληρονομιάς του Πόντου.
Από τα θρησκευτικά και τελετουργικά δρώμενα μέχρι τα ιδιαίτερα τοπικά χορευτικά ύφη και από το παραδοσιακό χοροστάσι μέχρι τα ποντιακά κέντρα της σύγχρονης Ελλάδας, αναδεικνύονται διαφορετικές όψεις της ίδιας πολιτιστικής διαδρομής.
Πρόκειται για μια κληρονομιά που μεταφέρθηκε στις νέες πατρίδες από τους πρόσφυγες και τους απογόνους τους και εξακολουθεί να αποτελεί βασικό στοιχείο της ταυτότητας του Ποντιακού Ελληνισμού.
Το ουσιαστικό διακύβευμα είναι η μετάδοση αυτής της παράδοσης με γνώση, ιστορική τεκμηρίωση και σεβασμό στην αυθεντικότητά της.
Γιατί οι ποντιακοί χοροί δεν είναι απλώς βήματα που επαναλαμβάνονται πάνω σε μια σκηνή. Είναι φορείς ιστορικής μνήμης, συλλογικών βιωμάτων και πολιτιστικής συνέχειας.
Και η ευθύνη να παραμείνουν ζωντανοί, χωρίς να χαθεί η ιδιαίτερη ταυτότητά τους, περνά σε μεγάλο βαθμό στα χέρια εκείνων που αναλαμβάνουν να τους διδάξουν στις επόμενες γενιές.
Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφτείτε την επίσημη ιστοσελίδα sites.google.com
GEOPOLITICO
Χρόνης Βάρσος: Πώς η «αδύναμη» Ελλάδα ταπείνωσε τον Μουσολίνι – Το παρασκήνιο του 1940
Ο φιλόλογος και ιστορικός ερευνητής αναλύει το διεθνές και ελληνικό περιβάλλον πριν από την ιταλική επίθεση της 28ης Οκτωβρίου 1940.
Η Ιταλία πίστευε ότι η Ελλάδα αποτελούσε την «εύκολη λεία» του πολέμου και ότι λίγες μεραρχίες θα αρκούσαν για την κατάληψή της. Τελικά χρειάστηκε να κινητοποιήσει εκατοντάδες χιλιάδες στρατιώτες και βρέθηκε αντιμέτωπη με μία αντίσταση που συγκλόνισε ολόκληρο τον κόσμο.
Ο φιλόλογος και ιστορικός ερευνητής Χρόνης Βάρσος αναλύει το διεθνές και ελληνικό περιβάλλον πριν από την ιταλική επίθεση της 28ης Οκτωβρίου 1940.
Πώς οδηγήθηκε η Ευρώπη στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο; Ποιον ρόλο διαδραμάτισαν ο γερμανικός επανεξοπλισμός, η πολιτική του κατευνασμού και το Σύμφωνο Μολότωφ–Ρίμπεντροπ; Ποιες ήταν οι πραγματικές δυνατότητες της Ιταλίας και γιατί η ηγεσία της υποτίμησε τόσο επικίνδυνα την Ελλάδα;
Η συζήτηση φωτίζει επίσης:
την προετοιμασία των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων
τη στρατηγική σημασία της Γραμμής Μεταξά
τις ιταλικές επιδιώξεις στα Βαλκάνια και τη Μεσόγειο
το τελεσίγραφο και την ιστορική ελληνική απάντηση
τις στρατιωτικές νίκες που ανέτρεψαν τις προβλέψεις
το ήθος και τον ηρωισμό μιας ολόκληρης γενιάς
Μια ιστορική ανάλυση για τις συνθήκες μέσα στις οποίες γεννήθηκε το Έπος του ’40 και η Ελλάδα έγινε παγκόσμιο σύμβολο αντίστασης και ελευθερίας.
GEOPOLITICO
28η Οκτωβρίου 1940: Η απόφαση του Μεταξά και η εθνική ισχύς που έκανε το ΟΧΙ πράξη
Η απόρριψη του ιταλικού τελεσιγράφου, η αμυντική προπαρασκευή και η κινητοποίηση της κοινωνίας εξηγούν το μέγεθος της ελληνικής αντίστασης. Η επέτειος θέτει στη σημερινή Ελλάδα το ερώτημα της αποτροπής απέναντι στον αναθεωρητισμό και στις υβριδικές πιέσεις.
Η 28η Οκτωβρίου έχει έναν αδιαπραγμάτευτο ιστορικό πυρήνα: η Ελλάδα επέλεξε να υπερασπιστεί την ανεξαρτησία της απέναντι σε μια μεγάλη δύναμη που απαιτούσε την υποταγή της.
Το ξημέρωμα του 1940, ο Ιωάννης Μεταξάς απέρριψε το τελεσίγραφο που του επέδωσε ο Ιταλός πρέσβης Εμανουέλε Γκράτσι. Η απάντηση «Alors, c’est la guerre» αποτύπωνε την επίγνωση ότι η άρνηση οδηγούσε σε πόλεμο. Το ΟΧΙ απέκτησε στρατιωτικό περιεχόμενο όταν οι ελληνικές δυνάμεις αντιμετώπισαν την εισβολή.
Ογδόντα έξι χρόνια αργότερα, η ουσιαστική ανάγνωση της επετείου περνά από τη σχέση ανάμεσα στην πολιτική βούληση και στην ισχύ που μπορεί να την υποστηρίξει.
Η επιθετικότητα είχε προηγηθεί του τελεσιγράφου
Ο τορπιλισμός της «Έλλης» στην Τήνο, στις 15 Αυγούστου 1940, από το ιταλικό υποβρύχιο «Ντελφίνο», είχε προηγηθεί της εισβολής. Η κυβέρνηση Μεταξά απέφυγε τότε τη δημόσια απόδοση ευθύνης στην Ιταλία, επιδιώκοντας να αποτρέψει την άμεση σύγκρουση.
Η χρονική ακολουθία έχει σημασία. Η προσπάθεια αποφυγής του πολέμου συνυπήρχε με την κλιμάκωση της επιθετικότητας του αντιπάλου. Στις 28 Οκτωβρίου, η απαίτηση για κατάληψη στρατηγικών σημείων κατέστησε σαφές το διακύβευμα.
Η ευθύνη του Μεταξά πρέπει να αναγνωρίζεται συγκεκριμένα: απέρριψε την απαίτηση και ανέλαβε το πολιτικό βάρος της αντίστασης. Ταυτόχρονα, η αποτίμησή του οφείλει να περιλαμβάνει τον δικτατορικό χαρακτήρα της διακυβέρνησής του. Η ιστορική ακρίβεια επιτρέπει και επιβάλλει να καταγράφονται και τα δύο.
Η προπαρασκευή ως κρατική συνέχεια
Η οχύρωση της βόρειας μεθορίου είχε ξεκινήσει ως σχεδιασμός πριν από την εγκαθίδρυση της δικτατορίας. Η Επιτροπή Μελετών Οχυρώσεων συγκροτήθηκε τον Αύγουστο του 1935. Κατά τη διακυβέρνηση Μεταξά, οι εργασίες εξελίχθηκαν σε εκτεταμένη κατασκευαστική προσπάθεια, με συμμετοχή στρατιωτικών και πολιτικών τεχνικών φορέων.
Η αναγνώριση αυτής της συνέχειας ενισχύει το πραγματικό δίδαγμα: η άμυνα χρειάζεται θεσμούς που σχεδιάζουν, κυβερνήσεις που διαθέτουν πόρους και μηχανισμούς που ολοκληρώνουν το έργο.
Τα 21 οχυρά της Γραμμής Μεταξά κατασκευάστηκαν απέναντι πρωτίστως στη βουλγαρική απειλή. Αποστολή τους ήταν η απόκρουση αιφνιδιαστικής προσβολής και η κάλυψη της επιστράτευσης και της συγκέντρωσης των δυνάμεων.
Η επιχειρησιακή λογική τους ήταν συγκεκριμένη: να εξασφαλίσουν χρόνο και συνθήκες αντίδρασης. Αυτό το στοιχείο παραμένει επίκαιρο για κάθε χώρα που πρέπει να αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο αιφνιδιασμού.
Δύο μέτωπα στην ίδια ιστορία αντίστασης
Το Ρούπελ πολέμησε κατά τη γερμανική εισβολή τον Απρίλιο του 1941. Η μάχη του δεν ανήκει στην απόκρουση των Ιταλών τον Οκτώβριο του 1940.
Στην Ήπειρο και στην Πίνδο, η ελληνική άμυνα στηρίχθηκε σε διαφορετική επιχειρησιακή διάταξη. Η VIII Μεραρχία του Κατσιμήτρου στην τοποθεσία Ελαίας–Καλαμά και το απόσπασμα Δαβάκη στην Πίνδο βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή. Η ιταλική κατοχή της Αλβανίας από το 1939 είχε ήδη επιβάλει προσαρμογές στον ελληνικό σχεδιασμό.
Η αντεπίθεση από τις 14 Νοεμβρίου και η είσοδος στην Κορυτσά στις 22 Νοεμβρίου άλλαξαν τη δυναμική της σύγκρουσης. Η Ελλάδα είχε ανατρέψει τον αρχικό σχεδιασμό του εισβολέα.
Η διαδρομή από την άμυνα στην αντεπίθεση αναδεικνύει την αξία της τοπικής διοίκησης, της αντοχής των μονάδων και της δυνατότητας υποστήριξης του αγώνα.
Το κοινωνικό βάθος της αντίστασης
Κάθε στρατιωτική προσπάθεια στηρίζεται σε ανθρώπους που βρίσκονται και πίσω από το μέτωπο. Οι γυναίκες της Πίνδου, μεταφέροντας εφόδια και πυρομαχικά, συνέβαλαν ουσιαστικά στον ανεφοδιασμό των δυνάμεων. Οι προφορικές μαρτυρίες καταγράφουν την κοπιαστική και επαναλαμβανόμενη συμμετοχή τους.
Η κοινωνική αυτή διάσταση εξηγεί γιατί το ΟΧΙ υπερέβη την απόφαση της κυβέρνησης. Η υπεράσπιση της χώρας κινητοποίησε προσωπικές αντοχές, οικογενειακούς δεσμούς και την αίσθηση του κοινού χρέους.
Για τη σημερινή Ελλάδα, το συμπέρασμα είναι πρακτικό: η κοινωνική συνοχή αποτελεί όρο αντοχής σε μια παρατεταμένη κρίση. Χρειάζεται εμπιστοσύνη, δίκαιη κατανομή υποχρεώσεων και πολίτες που γνωρίζουν τι οφείλουν να πράξουν.
Το ΟΧΙ στην εποχή της υβριδικής πίεσης
Η σημερινή απειλή έχει διαφορετικά μέσα και διαφορετικούς ρυθμούς. Η Ελλάδα αντιμετωπίζει την τουρκική απειλή πολέμου για την επέκταση των χωρικών υδάτων, αμφισβητήσεις κυριαρχίας νησιών και αναθεωρητικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο. Αυτά αποτελούν καταγεγραμμένα ζητήματα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.
Παράλληλα, η πίεση μπορεί να ασκείται κάτω από το κατώφλι μιας συμβατικής σύγκρουσης. Το 2020, η ΕΕ απέρριψε τη χρήση της μεταναστευτικής πίεσης από την Τουρκία για πολιτικούς σκοπούς. Η κρίση στον Έβρο προσφέρει συγκεκριμένο παράδειγμα εξαναγκασμού χωρίς κήρυξη πολέμου.
Η ανάγνωση αυτών των ενεργειών ως στοιχείων υβριδικής αντιπαράθεσης αφορά τον συνδυασμό διαφορετικών εργαλείων πίεσης. Επιβάλλει διαρκή ετοιμότητα και τεκμηριωμένη αξιολόγηση κάθε απειλής.
Σήμερα, η αποτροπή χρειάζεται επιχειρησιακά διαθέσιμα οπλικά συστήματα, αποθέματα, εκπαιδευμένη εφεδρεία και αξιόπιστες πληροφορίες. Χρειάζεται προστασία ενεργειακών και τηλεπικοινωνιακών υποδομών, κυβερνοάμυνα και σχέδια πολιτικής προστασίας που μπορούν να εφαρμοστούν.
Πάνω απ’ όλα, χρειάζεται πολιτική βούληση να απορρίπτεται ο εξαναγκασμός και να αντιμετωπίζεται εγκαίρως η προσπάθεια επιβολής τετελεσμένων.
Το 1940 η Ελλάδα υπερασπίστηκε την ελευθερία της με απόφαση, προετοιμασία και θυσία. Η συνέπεια απέναντι σε εκείνη τη γενιά μετριέται στη σημερινή ικανότητα της χώρας να αποφασίζει κυρίαρχα και να στηρίζει τις αποφάσεις της.
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΙνδός στρατηγός προειδοποιεί τον Ερντογάν: «Θα κάνουμε κομμάτια κάθε τουρκική αρμάδα που θα σπεύσει να βοηθήσει το Πακιστάν»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΣύμβαση ΟΗΕ της Βαρκελώνης: “Άγκυρα, έχεις υπογράψει”! “Αθήνα για ποιον λόγο σιωπάς”;