Άμυνα
Το Ισραήλ φέρεται να υπέγραψε συμφωνία ύψους 235 εκατ. δολαρίων για την προμήθεια πυραυλικών συστημάτων στο Αζερμπαϊτζάν
Η στρατιωτική συνεργασία των δύο χωρών ενισχύεται περαιτέρω, ενώ εντείνονται οι ανησυχίες για τις επιπτώσεις των ισραηλινών εξοπλισμών στην περιφερειακή ασφάλεια και στις προοπτικές ειρήνευσης στον Νότιο Καύκασο.
Άρθρο από την Αρμενική εφημερίδα Αζάτ Ορ
Η ισραηλινή αμυντική βιομηχανία Elbit Systems φέρεται να εξασφάλισε σύμβαση ύψους 235 εκατομμυρίων δολαρίων για την προμήθεια προηγμένων κατευθυνόμενων ρουκετών ακριβείας και συστημάτων πολλαπλής εκτόξευσης πυραύλων στο Αζερμπαϊτζάν, ενισχύοντας περαιτέρω τη μακροχρόνια στρατιωτική συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών.
Η συμφωνία ανακοινώθηκε τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου και επιβεβαιώθηκε από την Elbit Systems, η οποία δεν αποκάλυψε την ταυτότητα του αγοραστή, αναφέροντας μόνο ότι πρόκειται για ευρωπαϊκή χώρα. Ωστόσο, σύμφωνα με δημοσίευμα της ισραηλινής οικονομικής εφημερίδας Globes, που επικαλείται πηγές με γνώση της υπόθεσης, πραγματικός αποδέκτης της συμφωνίας είναι το Αζερμπαϊτζάν.
Η τριετής σύμβαση περιλαμβάνει κατευθυνόμενες ρουκέτες ακριβείας EXTRA MR, με δυνατότητα προσβολής στόχων σε αποστάσεις έως και 80 χιλιομέτρων, καθώς και συστήματα πολλαπλής εκτόξευσης πυραύλων PULS. Το πακέτο περιλαμβάνει επίσης πρόσθετα συστήματα πυροβολικού και υπηρεσίες υλικοτεχνικής υποστήριξης. Οι ακριβείς ποσότητες του εξοπλισμού που πρόκειται να παραδοθεί δεν έχουν γίνει γνωστές.
Το Ισραήλ ως βασικός προμηθευτής όπλων του Αζερμπαϊτζάν
Η νέα συμφωνία αναδεικνύει τη στρατηγική σημασία της αμυντικής συνεργασίας Ισραήλ–Αζερμπαϊτζάν, με το Ισραήλ να συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους προμηθευτές προηγμένων οπλικών συστημάτων του Μπακού. Η στρατιωτική ενίσχυση του Αζερμπαϊτζάν μέσω ισραηλινών εξοπλισμών έχει προκαλέσει επανειλημμένα ανησυχίες, ιδιαίτερα εξαιτίας της χρήσης τέτοιων συστημάτων στις συγκρούσεις με την Αρμενία και στο Αρτσάχ.
Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Ινστιτούτου Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI), το Ισραήλ αντιστοιχούσε στο 69% των εισαγωγών κύριων οπλικών συστημάτων του Αζερμπαϊτζάν την περίοδο 2016–2020. Ισραηλινής προέλευσης μη επανδρωμένα αεροσκάφη, κατευθυνόμενα πυρομαχικά και άλλα προηγμένα οπλικά συστήματα χρησιμοποιήθηκαν εκτενώς κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Αρτσάχ το 2020.
Παράλληλα, η Διεθνής Αμνηστία έχει καταγράψει ενδείξεις χρήσης πυρομαχικών διασποράς ισραηλινής κατασκευής, τύπου M095, από τις αζερικές δυνάμεις εναντίον κατοικημένων περιοχών του Στεπανακέρτ κατά τη διάρκεια της ίδιας σύγκρουσης. Οι σχετικές αναφορές εντείνουν τους προβληματισμούς για τις ανθρωπιστικές συνέπειες της συνεχιζόμενης προμήθειας οπλικών συστημάτων στο Αζερμπαϊτζάν.
Επέκταση της ισραηλινής αμυντικής παρουσίας
Η συμφωνία για τα πυραυλικά συστήματα έρχεται σε συνέχεια μιας ακόμη σημαντικής εξέλιξης στην αμυντική συνεργασία των δύο χωρών. Η ισραηλινή εταιρεία Ari Arms εγκαινίασε πρόσφατα διευρυμένη μονάδα παραγωγής τυφεκίων στο Αζερμπαϊτζάν, παρουσία του προέδρου της χώρας, Ιλχάμ Αλίγιεφ, και ανώτερων αξιωματούχων του αμυντικού τομέα.
Η νέα εγκατάσταση θα παράγει τυφέκια τύπου M4, δυτικής σχεδίασης, στο πλαίσιο συνεργασίας με την αμυντική βιομηχανία του Αζερμπαϊτζάν. Η πρωτοβουλία αυτή δεν περιορίζεται στην αγορά έτοιμου στρατιωτικού εξοπλισμού, αλλά καταδεικνύει την προσπάθεια ανάπτυξης εγχώριας παραγωγικής ικανότητας, μέσω της μεταφοράς ισραηλινής τεχνολογίας και τεχνογνωσίας.
Νέες ανησυχίες για την ασφάλεια στον Νότιο Καύκασο
Οι τελευταίες συμφωνίες έρχονται τρία χρόνια μετά τη στρατιωτική επιχείρηση του Αζερμπαϊτζάν στο Αρτσάχ, τον Σεπτέμβριο του 2023, η οποία οδήγησε στον μαζικό εκτοπισμό περισσότερων από 120.000 Αρμενίων από την ιστορική τους πατρίδα.
Μέχρι σήμερα, το δικαίωμα επιστροφής των εκτοπισμένων Αρμενίων, καθώς και άλλες κρίσιμες ανθρωπιστικές και πολιτικές εκκρεμότητες που συνδέονται με τη σύγκρουση, παραμένουν ανοιχτά ζητήματα.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η περαιτέρω ενίσχυση του οπλοστασίου του Αζερμπαϊτζάν με προηγμένα επιθετικά συστήματα επαναφέρει στο προσκήνιο τις ανησυχίες για τη μεταβολή των στρατιωτικών ισορροπιών στον Νότιο Καύκασο. Παράλληλα, θέτει εκ νέου ερωτήματα σχετικά με τον ρόλο των εξωτερικών προμηθευτών όπλων και τις επιπτώσεις των εξοπλισμών στις προοπτικές επίτευξης μιας βιώσιμης και διαρκούς ειρήνης στην περιοχή.
Διαβάστε τα υπόλοιπα άρθρα της εφημερίδας στο PDF.
GEOPOLITICO
Νέα τουρκική αμφισβήτηση στην Ανατολική Μεσόγειο! Αντι-NAVTEX για υποθαλάσσια καλώδια και έρευνες Ελλάδας–Κύπρου
Η Άγκυρα αμφισβητεί την αρμοδιότητα ελληνικών και κυπριακών αρχών να εκδίδουν ναυτιλιακές αγγελίες σε συγκεκριμένες περιοχές, ενώ η Ελλάδα και η Κύπρος προετοιμάζουν την επανεκκίνηση εργασιών για την ηλεκτρική διασύνδεση Great Sea Interconnector.
Νέο κύκλο αντιπαράθεσης γύρω από τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες στην Ανατολική Μεσόγειο προκαλούν οι τουρκικές αντι-NAVTEX για προγραμματισμένες ερευνητικές δραστηριότητες που συνδέονται με υποθαλάσσια καλώδια.
Η Άγκυρα αμφισβητεί την αρμοδιότητα ελληνικών και κυπριακών αρχών να εκδίδουν ναυτιλιακές αγγελίες σε συγκεκριμένες περιοχές, ενώ η Ελλάδα και η Κύπρος προετοιμάζουν την επανεκκίνηση εργασιών για την ηλεκτρική διασύνδεση Great Sea Interconnector.
Δύο τουρκικές αντι-NAVTEX μέσα σε λίγες ώρες
Στις 16 Οκτωβρίου η Τουρκία εξέδωσε δύο αντι-NAVTEX, αμφισβητώντας ελληνικές και κυπριακές αρμοδιότητες σε θαλάσσιες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου.
Η πρώτη τουρκική παρέμβαση συνδέθηκε με ελληνική ναυτιλιακή αγγελία για τη διεθνή στρατιωτική δραστηριότητα EUNOMIA, στο πλαίσιο της οποίας η Άγκυρα αμφισβήτησε τη δικαιοδοσία της ελληνικής πλευράς.
Ακολούθησε νέα αντι-NAVTEX που αφορούσε προγραμματισμένες έρευνες για υποθαλάσσιο τηλεπικοινωνιακό καλώδιο.
Η τουρκική πλευρά υποστήριξε ότι η περιοχή των ερευνών εμπίπτει στην υφαλοκρηπίδα που διεκδικεί και αμφισβήτησε την αρμοδιότητα του σταθμού της Λάρνακας να εκδίδει τις σχετικές ναυτιλιακές αναγγελίες.
Οι τουρκικές ενέργειες εντάσσονται στη συνεχιζόμενη διαφωνία για τη θαλάσσια δικαιοδοσία στην περιοχή ανάμεσα στην Ελλάδα, την Κυπριακή Δημοκρατία και την Τουρκία.
Στο επίκεντρο το τηλεπικοινωνιακό καλώδιο East to Med Corridor
Η δεύτερη τουρκική αντι-NAVTEX συνδέεται με το έργο East to Med Corridor (EMC).
Πρόκειται για υποθαλάσσια τηλεπικοινωνιακή διασύνδεση που σχεδιάζεται να συνδέσει την Ασία και τη Μέση Ανατολή με την Ευρώπη, μέσω της Σαουδικής Αραβίας, της Κύπρου και της Ελλάδας.
Το έργο αφορά τη μεταφορά δεδομένων και όχι ηλεκτρικής ενέργειας.
Η Άγκυρα αμφισβητεί τη δυνατότητα διεξαγωγής ερευνητικών δραστηριοτήτων σε θαλάσσιες περιοχές τις οποίες περιλαμβάνει στις δικές της διεκδικήσεις υφαλοκρηπίδας.
Η νέα αντι-NAVTEX επαναφέρει το ζήτημα που είχε ανακύψει και το 2025, όταν τουρκικές παρεμβάσεις είχαν συνδεθεί με εργασίες έρευνας για το ίδιο τηλεπικοινωνιακό έργο.
Οι σχεδιαζόμενες έρευνες αφορούν την εξέταση του θαλάσσιου βυθού και τη συλλογή δεδομένων για τη διαδρομή της υποδομής.
Ξεχωριστό μέτωπο για το Great Sea Interconnector
Παράλληλα με το East to Med Corridor, βρίσκονται σε εξέλιξη προετοιμασίες για την επανέναρξη ερευνών που σχετίζονται με το ηλεκτρικό καλώδιο Great Sea Interconnector.
Το συγκεκριμένο έργο αφορά τη διασύνδεση των ηλεκτρικών συστημάτων Ελλάδας και Κύπρου, με αφετηρία την Κρήτη.
Η γαλλική εταιρεία Nexans, η οποία έχει αναλάβει την κατασκευή του υποθαλάσσιου καλωδίου, επιδιώκει την εξασφάλιση των αναγκαίων εγκρίσεων για την επανεκκίνηση των ερευνητικών εργασιών.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που έχει δημοσιοποιηθεί, το ερευνητικό σκάφος Abeille Marengo αναμένεται να κινητοποιηθεί από το Ηράκλειο της Κρήτης, με πιθανό χρονικό ορίζοντα τα τέλη Οκτωβρίου ή τις αρχές Νοεμβρίου.
Η έναρξη των δραστηριοτήτων εξαρτάται από τις απαιτούμενες διαδικασίες και την έκδοση των σχετικών ναυτιλιακών αγγελιών.
Δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι όλες οι προγραμματισμένες εργασίες έχουν ήδη αρχίσει.
Το Great Sea Interconnector και το East to Med Corridor είναι δύο διαφορετικά έργα, με διαφορετικό τεχνικό αντικείμενο, παρότι αμφότερα αφορούν κρίσιμες υποθαλάσσιες διασυνδέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Οι τουρκικές διεκδικήσεις μεταξύ Κρήτης και Κύπρου
Οι αντιρρήσεις της Άγκυρας αφορούν θαλάσσιες περιοχές στις οποίες προβάλλει αξιώσεις υφαλοκρηπίδας, αμφισβητώντας τις ελληνικές και κυπριακές θέσεις.
Η αντιπαράθεση έχει επικεντρωθεί επανειλημμένα σε περιοχές γύρω από τη Ρόδο, την Κάρπαθο και την Κάσο, καθώς και δυτικά της Κύπρου.
Η τουρκική πλευρά υποστηρίζει ότι για ορισμένες υποθαλάσσιες δραστηριότητες απαιτείται προηγούμενη συνεννόηση ή έγκριση από την ίδια.
Από την πλευρά τους, η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία δεν αποδέχονται τις τουρκικές αξιώσεις στις επίμαχες περιοχές.
Η αντιπαράθεση αφορά τόσο τις διαφορετικές θέσεις για την έκταση των θαλάσσιων δικαιοδοσιών όσο και το δικαίωμα διεξαγωγής συγκεκριμένων δραστηριοτήτων στον βυθό.
Οι NAVTEX αποτελούν ναυτιλιακές αναγγελίες για δραστηριότητες και κινδύνους που πρέπει να γνωρίζουν τα πλοία. Η έκδοση ή αμφισβήτηση μιας NAVTEX δεν συνιστά από μόνη της διεθνώς αναγνωρισμένη οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.
Γαλλική παρουσία και προετοιμασία επανέναρξης των ερευνών
Η προετοιμασία των εργασιών για το Great Sea Interconnector πραγματοποιείται μετά από περίοδο επαφών μεταξύ Αθήνας, Λευκωσίας και γαλλικών εμπλεκόμενων φορέων.
Στο έργο συμμετέχουν η γαλλική κατασκευάστρια Nexans, ενώ στις σχετικές διεργασίες έχει αναφερθεί και ο γαλλικός επενδυτικός όμιλος Meridiam.
Το ερευνητικό σκάφος Abeille Marengo έχει επίσης συνδεθεί με τον σχεδιασμό των επικείμενων εργασιών.
Η επανέναρξη των ερευνών αποκτά σημασία μετά τις προηγούμενες καθυστερήσεις του έργου, οι οποίες συνδέθηκαν μεταξύ άλλων με τις αντιρρήσεις της Τουρκίας για δραστηριότητες σε αμφισβητούμενες θαλάσσιες περιοχές.
Η ηλεκτρική διασύνδεση αποτελεί έργο διασυνοριακής ενεργειακής υποδομής, με στόχο τη σύνδεση της Κύπρου με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα μέσω Ελλάδας.
Η διαφορά για τη θαλάσσια δικαιοδοσία
Οι τουρκικές αντι-NAVTEX επαναφέρουν τη σύγκρουση των διαφορετικών θέσεων για τα δικαιώματα των παράκτιων κρατών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία επικαλούνται το διεθνές δίκαιο της θάλασσας για την άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων τους.
Η Τουρκία, η οποία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, προβάλλει διαφορετικές θέσεις ως προς την οριοθέτηση και την επήρεια των νησιών σε θαλάσσιες ζώνες.
Στο πλαίσιο αυτό, οι διεκδικήσεις της Άγκυρας επηρεάζουν την εξέλιξη ερευνητικών δραστηριοτήτων για υποθαλάσσιες διασυνδέσεις.
Η δυνατότητα τοποθέτησης υποθαλάσσιων καλωδίων και οι ειδικές αρμοδιότητες των παράκτιων κρατών δεν ταυτίζονται σε όλες τις περιπτώσεις. Το εφαρμοστέο νομικό καθεστώς εξαρτάται από τη θαλάσσια ζώνη, τη φύση των εργασιών και τις σχετικές διατάξεις του διεθνούς δικαίου.
Αναμονή για τις επόμενες ναυτιλιακές αγγελίες
Το επόμενο στάδιο αφορά την ολοκλήρωση των προετοιμασιών για τις νέες ερευνητικές δραστηριότητες.
Η έκδοση των απαιτούμενων NAVTEX, η κινητοποίηση των ερευνητικών σκαφών και η εξέλιξη των εργασιών θα καθορίσουν το επιχειρησιακό χρονοδιάγραμμα.
Η τουρκική πλευρά έχει ήδη καταστήσει γνωστές τις αντιρρήσεις της μέσω των πρόσφατων αντι-NAVTEX.
Μέχρι τις 23 Οκτωβρίου δεν έχει επιβεβαιωθεί νέα φυσική παρεμπόδιση του Abeille Marengo στο πλαίσιο των προγραμματισμένων εργασιών του τέλους Οκτωβρίου.
Οι επόμενες εξελίξεις αναμένονται με την οριστικοποίηση του προγράμματος των ερευνών και των αντίστοιχων ναυτιλιακών αναγγελιών.
GEOPOLITICO
Η Αθήνα μπορεί να γίνει ευρωπαϊκός κόμβος παραγωγής και εξαγωγών για την ισραηλινή αεροπορική και πυραυλική άμυνα
Η συμφωνία της Ελλάδας με το Ισραήλ για την Ασπίδα του Αχιλλέα ύψους 3,035 δισεκατομμυρίων ευρώ πρέπει να προσφέρει περισσότερα από όπλα. Εξασφαλίζοντας την εξουσία σχεδιασμού, την παραγωγή, την αναβάθμιση και τα δικαιώματα εξαγωγής, η Αθήνα μπορεί να δημιουργήσει μια αμυντική βιομηχανία που ενισχύει την ελληνική κυριαρχία και κάνει την Ευρώπη να εξαρτάται από την Ελλάδα.
Το επόμενο όπλο που θα αγοράσει η Ελλάδα θα πρέπει να κάνει την Ευρώπη να χρειαστεί την Ελλάδα
Του Σάι Γκαλ, Το Βήμα
Η πραγματική δοκιμασία της συμφωνίας αεράμυνας «Ασπίδα του Αχιλλέα» ύψους 3,035 δισεκατομμυρίων ευρώ μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ ξεκινά με το τέλος των παραδόσεων.
Η συμφωνία προβλέπει περίπου 750 εκατομμύρια ευρώ, σχεδόν το ένα τέταρτο, για το αμυντικό και τεχνολογικό οικοσύστημα της Ελλάδας. Σε αυτήν συμμετέχουν 19 ελληνικές εταιρείες και παρέχεται μια εγχώρια παραγωγική βάση με εξαγωγικό δυναμικό.
Αλλά η κοινή χρήση εργασίας δεν είναι έλεγχος. Η διαρκής απόδοση της Ελλάδας είναι η εξουσία που διατηρεί η βιομηχανία της για να παράγει, να συντηρεί, να τροποποιεί και να πουλάει πέρα από την αρχική παραγγελία.
Στις 20 Οκτωβρίου, ο Υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας ανακοίνωσε σχέδια για τη θέσπιση νομοθετικής ρύθμισης ενός ελάχιστου 25% του μεριδίου της ελληνικής βιομηχανίας σε κάθε πρόγραμμα εξοπλισμών και για τη δυνατότητα της Ελλάδας να συνάπτει συμβάσεις εξαγωγής αμυντικού εξοπλισμού μεταξύ κυβερνήσεων (G2G) ως πωλητής. Κανένα από τα δύο μέτρα δεν έχει θεσπιστεί. Η νόμιμη συμμετοχή δεν πρέπει να μετατραπεί σε συγκαλυμμένα αντισταθμιστικά οφέλη.
Ένα μερίδιο εργασίας 25% που περιορίζεται σε συναρμολόγηση χαμηλής αξίας μπορεί να έχει μικρότερη σημασία από ένα μερίδιο 10% που εξασφαλίζει μηχανική επάρκεια, σχεδιαστική εξουσία, ευθύνη αναβάθμισης και εξαγωγικό έργο. Τα ποσοστά μετρούν τη δραστηριότητα, όχι την ισχύ.
Η Ασπίδα του Αχιλλέα προσφέρει ήδη μια πιο ουσιαστική δοκιμασία. Η πολυεπίπεδη αρχιτεκτονική της συνδυάζει το David’s Sling και το SPYDER της Rafael με το BARAK MX της IAI. Σύμφωνα με τη συμφωνία, ελληνικές εταιρείες θα αναπτύξουν το κεντρικό λογισμικό διοίκησης και ελέγχου με ισραηλινή τεχνολογική υποστήριξη. Ο ελληνικός πηγαίος κώδικας που προκύπτει , συμπεριλαμβανομένων των επακόλουθων τροποποιήσεων και προσθηκών, θα παραμείνει υπό αποκλειστικό ελληνικό έλεγχο. Αυτή η εξουσία αφορά το ελληνικό σύστημα διοίκησης και όχι την ιδιόκτητη τεχνολογία των ισραηλινών αναχαιτιστών. Η Αθήνα πρέπει να επεκτείνει αυτό το μοντέλο καθορισμένου εθνικού ελέγχου σε εξαρτήματα, συντήρηση, αναβαθμίσεις, μηχανική και δικαιώματα εξαγωγής όπου το επιτρέπουν οι υπάρχουσες συμφωνίες.
Η ελληνική βιομηχανική συμμετοχή στην τέταρτη φρεγάτα γαλλικής κατασκευής ορίστηκε στο 25%, από περίπου 12% στο αρχικό πρόγραμμα. Ο Δένδιας έχει συνδέσει το έργο με τη μεταφορά τεχνολογίας, την παραγωγή και τη μετάβαση της Ελλάδας από πελάτη σε συμπαραγωγό. Η ελληνική ONEX και η νοτιοκορεατική Hanwha Ocean έχουν συμφωνήσει για τοπικές κατασκευές, εξαγωγές και περιφερειακή υποστήριξη, μετατρέποντας ενδεχομένως τα ελληνικά ναυπηγεία σε περιφερειακό κόμβο.
Στις 14 Οκτωβρίου, Έλληνες και Ινδοί αξιωματούχοι άμυνας συζήτησαν κοινές βιομηχανικές και τεχνολογικές πρωτοβουλίες, δίνοντας στην Αθήνα περιθώριο να διαπραγματευτεί τα δικαιώματα σχεδιασμού και την κοινή χρήση εργασίας από την αρχή. Το F-35, αντίθετα, παρέχει προηγμένη μαχητική ικανότητα χωρίς ελληνική άδεια σχεδιασμού ή το δικαίωμα τροποποίησης και ανάπτυξης του αεροσκάφους.
Η ευρωπαϊκή καταγωγή δεν προσδίδει ελληνική κυριαρχία.
Ένας Ευρωπαίος προμηθευτής μπορεί να αφήσει την Ελλάδα με μικρή εξουσία επί της αγοράς του. Υπό τους κατάλληλους όρους, ένας μη Ευρωπαίος προμηθευτής μπορεί να παρέχει μηχανική ευθύνη, βάθος κατασκευής, εξαγωγικό έργο και συμμετοχή στην επόμενη γενιά.
Σε αντίθεση με τη Γαλλία, η οποία βρίσκεται ήδη εντός της βιομηχανικής βάσης της Ευρώπης, οι ισραηλινές, νοτιοκορεατικές και ινδικές εταιρείες έχουν έναν επιπλέον λόγο να εκτιμούν την Ελλάδα: έναν βιομηχανικό κόμβο της ΕΕ και του ΝΑΤΟ που προσφέρει εξειδικευμένη βιομηχανία, εθνικές παραγγελίες, κεφάλαια, μηχανική ικανότητα και πρόσβαση στις ευρωπαϊκές αγορές.
Για το Ισραήλ, η Ελλάδα προσφέρει ένα περαιτέρω πλεονέκτημα: μια υφιστάμενη δέσμευση προμηθειών, συμφωνημένη βιομηχανική συμμετοχή και καθιερωμένη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας με την Αθήνα και τη Λευκωσία σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο.
Η δανειακή διευκόλυνση SAFE (Security Action for Europe) ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ της ΕΕ για τις αμυντικές προμήθειες από τα κράτη μέλη έχει οικονομικές συνέπειες για αυτές τις διακρίσεις. Τα επιλέξιμα προϊόντα απαιτούν γενικά τουλάχιστον το 65% της αξίας των εξαρτημάτων να προέρχεται από την ΕΕ, την Ουκρανία ή τις χώρες της ΕΖΕΣ του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου. Σε κατηγορίες που περιλαμβάνουν την αεροπορική και πυραυλική άμυνα, οι ανάδοχοι πρέπει επίσης να διαθέτουν εξουσιοδότηση για την ανάπτυξη του προϊόντος χωρίς βέτο τρίτης χώρας. Μια εταιρεία εγκατεστημένη στην ΕΕ υπό ισραηλινό έλεγχο μπορεί να συμμετάσχει, υπό την επιφύλαξη των προβλεπόμενων εγγυήσεων και όρων επιλεξιμότητας.
Πέρα από την κατανομή των 787,7 εκατομμυρίων ευρώ που θα διαθέσει η Ελλάδα στο πλαίσιο του προγράμματος SAFE, υπάρχουν οι προμήθειες σε ολόκληρη την ευρύτερη ευρωπαϊκή εγκατάσταση. Το SAFE χρηματοδοτεί τις προμήθειες και όχι την απεριόριστη έρευνα και ανάπτυξη, αλλά αυτές οι παραγγελίες μπορούν να δικαιολογήσουν επενδύσεις σε μηχανική, κατασκευή, εξαρτήματα, υποστήριξη κύκλου ζωής και από κοινού αναπτυγμένες δυνατότητες που υποστηρίζονται από καθορισμένα βιομηχανικά δικαιώματα. Η Ελλάδα μπορεί να κατασκευάσει ό,τι θα αγοράσουν και άλλοι Ευρωπαίοι με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
Η Ελλάδα μπορεί να εξασφαλίσει δικαιώματα σχεδιασμού, παραγωγής και εξαγωγής σε συστήματα που ενσωματώνουν ισραηλινή τεχνολογία, ενώ το Ισραήλ αποκτά ευρωπαϊκή παραγωγική ικανότητα και πρόσβαση σε προμήθειες που χρηματοδοτούνται από το SAFE σε ολόκληρη την ΕΕ, όπου τα εν λόγω συστήματα πληρούν τις απαιτήσεις του προγράμματος.
Το David’s Sling αναπτύχθηκε από κοινού με τις Ηνωμένες Πολιτείες και η πώλησή του στη Φινλανδία απαιτούσε την αμερικανική έγκριση. Το Arrow 3, που αναπτύχθηκε μέσω εκτεταμένης συνεργασίας ΗΠΑ-Ισραήλ, απαιτούσε την ίδια έγκριση πριν από την πώλησή του στη Γερμανία. Και τα δύο παρέχουν εξαιρετική στρατιωτική ικανότητα, αλλά εκθέτουν τους περιορισμούς που δημιουργούνται όταν η ανάπτυξη, η παραγωγή και τα νόμιμα δικαιώματα εξαρτώνται από έναν μόνο εταίρο.
Η Ελλάδα δεν έχει κανένα λόγο να αναπαράγει αυτή την εξάρτηση από το Ισραήλ. Το Ισραήλ έχει κάθε λόγο να κατανοήσει την αντίρρηση.
Η Αθήνα μπορεί να γίνει ευρωπαϊκός κόμβος παραγωγής και εξαγωγών για την ισραηλινή αεροπορική και πυραυλική άμυνα, ξεκινώντας με καθορισμένες αρμοδιότητες μηχανικής και κατασκευής στο BARAK MX και επεκτείνοντας, όπου το επιτρέπουν τα υπάρχοντα δικαιώματα, σε αδειοδοτημένες εργασίες στο Iron Dome, το David’s Sling και το Arrow. Αυτά τα συστήματα λειτουργούν υπό διαφορετικά καθεστώτα πνευματικής ιδιοκτησίας και εξαγωγών, συμπεριλαμβανομένων των αμερικανικών απαιτήσεων έγκρισης, όπου ισχύουν. Η παραγωγή στην Ελλάδα δεν μπορεί να παρακάμψει αυτούς τους περιορισμούς ή να προσδώσει επιλεξιμότητα SAFE.
Το πρόγραμμα BARAK 8 με την Ινδία συνδύαζε την κοινή ανάπτυξη και παραγωγή με μια σημαντική αγορά για την IAI. Η IAI στη συνέχεια ανέπτυξε το BARAK MX ως ξεχωριστή αρχιτεκτονική αεράμυνας, χρηματοδοτώντας το ανεξάρτητα και διατηρώντας μεγαλύτερο έλεγχο στην τεχνολογία, την ανάπτυξη και τις εξαγωγές της. Η συνεργασία σε μια γενιά δεν απαιτεί την παραίτηση από τον έλεγχο της επόμενης.
Το Ισραήλ και η Ελλάδα μπορούν να εφαρμόσουν αυτήν την αρχή στην επόμενη γενιά αεροπορικής και πυραυλικής άμυνας της Ευρώπης. Τα νέα συστήματα πρέπει να σχεδιαστούν χωρίς τις αμερικανικά ελεγχόμενες τεχνολογίες και τις εξαρτήσεις έγκρισης που περιορίζουν ορισμένα υπάρχοντα όπλα. Το Ισραήλ μπορεί να τα αναπτύξει ανεξάρτητα και να κατασκευάσει ευρωπαϊκές παραλλαγές στην Ελλάδα ή να τα αναπτύξει από κοινού με την ελληνική και ευρωπαϊκή βιομηχανία από την αρχή. Και οι δύο οδοί επεκτείνουν την ευρωπαϊκή παραγωγική ικανότητα και την πρόσβαση στην αγορά του Ισραήλ, συνδυάζοντας την τεχνολογία και την επιχειρησιακή του εμπειρία με την ελληνική μηχανική και κατασκευή.
Η υπάρχουσα ισραηλινή πνευματική ιδιοκτησία παραμένει ισραηλινή. Τα δικαιώματα σε ευρωπαϊκές παραλλαγές και συστήματα που αναπτύσσονται από κοινού πρέπει να συμφωνηθούν εκ των προτέρων, διασφαλίζοντας την ελληνική εξουσία επί του σχεδιασμού, της ανάπτυξης, της παραγωγής, των αναβαθμίσεων, της υποστήριξης του κύκλου ζωής και των εξαγωγών, διατηρώντας παράλληλα την ελευθερία του Ισραήλ να αναπτύσσει και να εμπορεύεται τις δικές του εκδόσεις. Οι Ευρωπαίοι εταίροι πρέπει επίσης να διαθέτουν επαρκή εξουσία σχεδιασμού για να πληρούν τις απαιτήσεις του SAFE, όπου εφαρμόζεται. Σχεδιασμένα εξαρχής για τα ευρωπαϊκά δίκτυα διοίκησης, τη διαλειτουργικότητα και τις απαιτήσεις προμηθειών, αυτά τα συστήματα θα καταστούν αναπόσπαστο μέρος της αμυντικής αρχιτεκτονικής της Ευρώπης και όχι μια άλλη κατηγορία εισαγωγών.
Τα ελληνικά αποθέματα πρέπει πρώτα να εξυπηρετούν την ετοιμότητα της Ελλάδας. Για το Ισραήλ, η ελληνική παραγωγή προσθέτει δυναμικότητα σε καιρό πολέμου, η διατήρηση της οποίας θα ήταν ασύμφορη στο εσωτερικό σε καιρό ειρήνης. Οι συμβάσεις πρέπει να ρυθμίζουν την δεσμευμένη παραγωγή, τις κατανομές αποθεμάτων, την αυξημένη δυναμικότητα, τις άδειες εξαγωγής και τις προτεραιότητες παραγωγής εάν και οι δύο χώρες αντιμετωπίσουν καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Αυτές οι αποφάσεις πρέπει να ληφθούν πριν από τον πόλεμο, όχι κατά τη διάρκειά του.
Η ίδια παραγωγική βάση μπορεί να επεκτείνει την εμβέλειά της σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο. Η Κύπρος, ήδη πελάτης της ισραηλινής αεράμυνας, αντιμετωπίζει πολλές από τις ίδιες περιφερειακές απειλές και έχει λάβει δάνειο SAFE ύψους 1,18 δισεκατομμυρίων ευρώ. Με ξεχωριστές πιστώσεις SAFE, κοινό θέατρο επιχειρήσεων και ζήτηση από δύο πελάτες της ΕΕ, η Ελλάδα και η Κύπρος μπορούν να παράσχουν μια περιφερειακή βάση για την ελληνική βιομηχανία ώστε να προμηθεύει την ευρύτερη ευρωπαϊκή αγορά.
Το επόμενο όπλο που θα αγοράσει η Ελλάδα πρέπει να αφήσει στην ελληνική βιομηχανία την εξουσία να αναπτύξει, να κατασκευάσει, να αναβαθμίσει και να εξάγει ό,τι θα χρειαστεί στη συνέχεια η Ευρώπη.
GEOPOLITICO
Παρέμβαση Φαραντούρη σε Κομισιόν! Κίνδυνος διαρροής απόρρητης τεχνολογίας στην Τουρκία
«Κανένα περιθώριο εφησυχασμού. Απαιτούνται συντονισμένες προσπάθειες για να να ανακτήσουμε την πρωτοβουλία των κινήσεων», τόνισε σε δηλώσεις του από το Στρασβούργο αμέσως μετά την υποβολή της γραπτής ερώτησης ο Νικόλας Φαραντούρης.
Γραπτή ερώτηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσε ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Νικόλας Φαραντούρης σχετικά με τον κίνδυνο διαρροής απόρρητων τεχνολογιών στην Τουρκία λόγω ενδεχόμενης συμμετοχής της σε ευρωπαϊκά αμυντικά χρηματοδοτικά εργαλεία και προγράμματα.
Ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ επικαλείται ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 6ης Οκτωβρίου 2026 με τίτλο «Προετοιμασία για μια διευρυμένη Ένωση», η οποία περιγράφει τον οδικό χάρτη της ΕΕ για εσωτερικές μεταρρυθμίσεις, αναθεωρήσεις πολιτικών και θεσμικές προσαρμογές ενόψει της μελλοντικής διεύρυνσης. Το συνοδευτικό έγγραφο εργασίας αποτυπώνει τα πορίσματα των τομεακών πολιτικών ανασκοπήσεων και τις αναγκαίες προσαρμογές, αναφέροντας, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα σταδιακής ενσωμάτωσης των υποψηφίων προς ένταξη χωρών σε αμυντικά χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως το SAFE και το EDIP. Όπως επισημαίνει ο Νικόλας Φαραντούρης, το εν λόγω έγγραφο εργασίας αναφέρει ρητά την Τουρκία μεταξύ των τεσσάρων υποψηφίων προς ένταξη χωρών που είναι ήδη μέλη του ΝΑΤΟ και τη δυνατότητα σύναψης διμερών συμφωνιών με «ομοφρονούσες» χώρες για το SAFE και το EDIP.
⚠️ Κίνδυνος διαρροής απόρρητης τεχνολογίας στην Τουρκία.
🚨 Κατέθεσα σήμερα γραπτή ερώτηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με τον κίνδυνο διαρροής απόρρητων τεχνολογιών στην Τουρκία λόγω ενδεχόμενης συμμετοχής της σε ευρωπαϊκά αμυντικά χρηματοδοτικά εργαλεία και προγράμματα.
📄 Στις 6 Οκτωβρίου 2026 η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με τίτλο «Προετοιμασία για μια διευρυμένη Ένωση» η οποία περιγράφει τον οδικό χάρτη της ΕΕ για εσωτερικές μεταρρυθμίσεις, αναθεωρήσεις πολιτικών και θεσμικές προσαρμογές ενόψει της μελλοντικής διεύρυνσης. Το συνοδευτικό έγγραφο εργασίας αποτυπώνει τα πορίσματα των τομεακών πολιτικών ανασκοπήσεων και τις αναγκαίες προσαρμογές, αναφέροντας, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα σταδιακής ενσωμάτωσης των υποψηφίων προς ένταξη χωρών σε αμυντικά χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως το SAFE και το EDIP.
❗️Το εν λόγω έγγραφο εργασίας αναφέρει ρητά την Τουρκία μεταξύ των τεσσάρων υποψηφίων προς ένταξη χωρών που είναι ήδη μέλη του ΝΑΤΟ και τη δυνατότητα σύναψης διμερών συμφωνιών με «ομοφρονούσες» χώρες για το SAFE και το EDIP. Κατόπιν τούτων ο ρωτώ την Επιτροπή εάν:
α) Εξετάζει το ενδεχόμενο συμμετοχής της Τουρκίας στο SAFE και το EDIP, παρά τη χαμηλή ευθυγράμμισή της με την ΚΕΠΠΑ και τις διαρκείς παραβιάσεις κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας και της Κύπρου;
β) Πώς θα διασφαλιστεί ότι ενδεχόμενη συμμετοχή της Τουρκίας δεν θα οδηγήσει σε διαρροή κρίσιμων αμυντικών τεχνολογιών και δεν θα υπονομεύσει τον ενωσιακό έλεγχο εξαγωγών, λαμβανομένων υπόψη των αμυντικών δεσμών της Τουρκίας με τρίτες χώρες (Ρωσία, Πακιστάν);
γ) Προτίθεται να υποβάλει αναλυτική εκτίμηση επιπτώσεων και αναλυτική έκθεση για τα κριτήρια, τις προϋποθέσεις, τις εγγυήσεις ασφαλείας και το χρονοδιάγραμμα ενδεχόμενης σύνδεσης της Τουρκίας με τα εν λόγω χρηματοδοτικά εργαλεία, πριν από οποιαδήποτε απόφαση.
➡️ Κανένα περιθώριο εφησυχασμού. Απαιτούνται συντονισμένες προσπάθειες για να να ανακτήσουμε την πρωτοβουλία των κινήσεων.
— Νικόλας Φαραντούρης / Nikolas Farantouris (@NFarantouris) October 22, 2026
Κατόπιν τούτων ο Έλληνας ευρωβουλευτής ρωτά την Επιτροπή εάν:
α) Εξετάζει το ενδεχόμενο συμμετοχής της Τουρκίας στο SAFE και το EDIP, παρά τη χαμηλή ευθυγράμμισή της με την ΚΕΠΠΑ και τις διαρκείς παραβιάσεις κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας και της Κύπρου;
β) Πώς θα διασφαλιστεί ότι ενδεχόμενη συμμετοχή της Τουρκίας δεν θα οδηγήσει σε διαρροή κρίσιμων αμυντικών τεχνολογιών και δεν θα υπονομεύσει τον ενωσιακό έλεγχο εξαγωγών, λαμβανομένων υπόψη των αμυντικών δεσμών της Τουρκίας με τριτες χώρες (Ρωσία, Πακιστάν);
γ) Προτίθεται να υποβάλει αναλυτική εκτίμηση επιπτώσεων και αναλυτική έκθεση για τα κριτήρια, τις προϋποθέσεις, τις εγγυήσεις ασφαλείας και το χρονοδιάγραμμα ενδεχόμενης σύνδεσης της Τουρκίας με τα εν λόγω χρηματοδοτικά εργαλεία, πριν από οποιαδήποτε απόφαση.
«Κανένα περιθώριο εφησυχασμού. Απαιτούνται συντονισμένες προσπάθειες για να να ανακτήσουμε την πρωτοβουλία των κινήσεων», τόνισε σε δηλώσεις του από το Στρασβούργο αμέσως μετά την υποβολή της γραπτής ερώτησης ο Νικόλας Φαραντούρης.
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΙνδός στρατηγός προειδοποιεί τον Ερντογάν: «Θα κάνουμε κομμάτια κάθε τουρκική αρμάδα που θα σπεύσει να βοηθήσει το Πακιστάν»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΣύμβαση ΟΗΕ της Βαρκελώνης: “Άγκυρα, έχεις υπογράψει”! “Αθήνα για ποιον λόγο σιωπάς”;