Ακολουθήστε μας

GEOPOLITICO

Κόλαφος η έκθεση της Κομισιόν για την Τουρκία: Μπλοκάρει το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου, διατηρεί το casus belli και αμφισβητεί ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγράφει τις συνεχιζόμενες τουρκικές προκλήσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, χαρακτηρίζει άκυρο το τουρκολιβυκό μνημόνιο και εκφράζει ανησυχία για τη «Γαλάζια Πατρίδα», τις παραβιάσεις και την παρεμπόδιση του Great Sea Interconnector. Παρά τη βελτίωση του κλίματος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, οι Βρυξέλλες διαπιστώνουν ότι δεν έχει επιτευχθεί ουσιαστική και διατηρήσιμη αποκλιμάκωση.

Δημοσιεύτηκε στις

EU flags waving in front of the European Commission building in Brussels, Belgium.

Σοβαρές επισημάνσεις για την πολιτική της Άγκυρας απέναντι στην Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία περιλαμβάνει η ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Τουρκία, η οποία δημοσιοποιήθηκε την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου, στο πλαίσιο της αξιολόγησης της ενταξιακής πορείας των υποψήφιων προς ένταξη χωρών για το 2026.

Η Κομισιόν καταγράφει ένα ευρύ φάσμα τουρκικών ενεργειών που επηρεάζουν την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Από την παρεμπόδιση των ερευνητικών εργασιών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου μέχρι την επαναβεβαίωση του τουρκολιβυκού μνημονίου και τη διατήρηση της απειλής πολέμου σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων, η έκθεση αναδεικνύει τις σοβαρές εκκρεμότητες στις σχέσεις της Τουρκίας με δύο κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ευρωπαϊκή καταγραφή της τουρκικής παρεμπόδισης στο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η αναφορά στο έργο Great Sea Interconnector, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι η Τουρκία εξακολουθεί να παρεμβαίνει στις ερευνητικές δραστηριότητες που συνδέονται με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου.

Το έργο έχει χαρακτηριστεί ως ευρωπαϊκό έργο κοινού ενδιαφέροντος και αποσκοπεί στην ενεργειακή διασύνδεση της Κυπριακής Δημοκρατίας με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα μέσω της Ελλάδας.

Στο κεφάλαιο για τα διευρωπαϊκά δίκτυα, οι Βρυξέλλες διαπιστώνουν ότι η Άγκυρα, παρά τον σημαντικό ρόλο της στην περιφερειακή ενεργειακή διασυνδεσιμότητα, δεν έχει ευθυγραμμιστεί πλήρως με το αναθεωρημένο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο.

Η συγκεκριμένη επισήμανση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η παρεμπόδιση δεν αφορά αποκλειστικά ένα διμερές ελληνοκυπριακό εγχείρημα, αλλά ενεργειακή υποδομή που έχει ενταχθεί στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό.

Άκυρο το τουρκολιβυκό μνημόνιο – Ξεκάθαρη θέση των Βρυξελλών

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επαναβεβαιώνει την πάγια θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.

Σύμφωνα με την έκθεση, η συμφωνία παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συμβαδίζει με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να δημιουργήσει έννομες συνέπειες εις βάρος τους.

Η αναφορά αποκτά πρόσθετη σημασία μετά την επικύρωση του μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, που εδρεύει στη Βεγγάζη, τον Οκτώβριο του 2026.

Στις 20 Οκτωβρίου, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είχαν εκδώσει κοινή δήλωση, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία άκυρη και εκφράζοντας την αλληλεγγύη τους προς την Ελλάδα και την Κύπρο.

Στην έκθεση καταγράφονται επίσης οι εξελίξεις στην ενεργειακή συνεργασία Τουρκίας–Λιβύης. Η Κομισιόν σημειώνει ότι το μνημόνιο συνεργασίας για τους υδρογονάνθρακες, το οποίο υπεγράφη τον Οκτώβριο του 2022, δεν έχει επικυρωθεί από την Τουρκία.

Παράλληλα, γίνεται αναφορά στην παραχώρηση άδειας ερευνών στην τουρκική κρατική πετρελαϊκή εταιρεία TPAO από την Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου της Λιβύης τον Φεβρουάριο του 2026.

Παραμένει η απειλή πολέμου για τα 12 ναυτικά μίλια

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της αξιολόγησης αφορά τη συνεχιζόμενη ισχύ της απόφασης της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1995, με την οποία η επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων πέραν των έξι ναυτικών μιλίων στο Αιγαίο αντιμετωπίζεται ως αιτία πολέμου.

Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι το άρθρο 3 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας προβλέπει τη δυνατότητα καθορισμού χωρικών υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια.

Η διατήρηση του casus belli καταγράφεται ως παράγοντας που εξακολουθεί να επιβαρύνει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Οι Βρυξέλλες καλούν την Άγκυρα να επιδείξει έμπρακτο σεβασμό στις αρχές της καλής γειτονίας, να αποφεύγει απειλές και να επιδιώκει την ειρηνική επίλυση των διαφορών, ακόμη και με προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο.

«Γαλάζια Πατρίδα», NAVTEX και αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας

Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελεί η συστηματική προβολή τουρκικών διεκδικήσεων στο Αιγαίο.

Η Κομισιόν καταγράφει την έκδοση μη εγκεκριμένων ναυτιλιακών προειδοποιήσεων NAVTEX και την επανάληψη των τουρκικών αξιώσεων περί αποστρατιωτικοποίησης νησιών του ανατολικού Αιγαίου.

Όπως επισημαίνεται, τέτοιες θέσεις συνδέονται με έμμεση αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας, των κυριαρχικών δικαιωμάτων και της δικαιοδοσίας της χώρας.

Ανησυχία εκφράζεται και για την ενσωμάτωση του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας» στα τουρκικά σχολικά βιβλία, καθώς η προώθηση αυτών των αντιλήψεων θεωρείται ότι μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τις προοπτικές περιφερειακής συνεργασίας.

Επιπλέον, η Επιτροπή καταγράφει την επανεμφάνιση υπερπτήσεων τουρκικών στρατιωτικών αεροσκαφών πάνω από ελληνικά νησιά, ακόμη και κατοικημένα, καθώς και σημαντική αύξηση των παραβιάσεων του ελληνικού εθνικού εναέριου χώρου και των χωρικών υδάτων.

Στην ίδια ενότητα περιλαμβάνεται η ανακήρυξη δύο τουρκικών θαλάσσιων πάρκων, τον Αύγουστο του 2026, στο βορειοανατολικό Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Η έκθεση επισημαίνει ότι οι εκτάσεις τους βρίσκονται κυρίως πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων.

Κυπριακό: Αντίθετη στα ψηφίσματα του ΟΗΕ η επιμονή της Άγκυρας για δύο κράτη

Η στάση της Τουρκίας στο Κυπριακό εξακολουθεί να αποτελεί βασικό εμπόδιο στις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Κομισιόν επισημαίνει ότι η Άγκυρα δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία και συνεχίζει να υποστηρίζει λύση δύο κρατών, θέση που αντιβαίνει στα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Στην αξιολόγηση περιλαμβάνονται επίσης οι τουρκικές ενέργειες στα Βαρώσια και η ανάγκη αποφυγής μονομερών ενεργειών που υπονομεύουν τις προσπάθειες διευθέτησης του Κυπριακού.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επαναλαμβάνει την απαίτηση για εξομάλυνση των σχέσεων της Τουρκίας με την Κυπριακή Δημοκρατία και πλήρη σεβασμό της κυριαρχίας όλων των κρατών-μελών.

Δεν βλέπει διατηρήσιμη αποκλιμάκωση η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Παρά τις αρνητικές διαπιστώσεις, η έκθεση υποστηρίζει, ότι το κλίμα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις έχει βελτιωθεί μετά τους καταστροφικούς σεισμούς του Φεβρουαρίου 2023.

Ο πολιτικός διάλογος συνεχίζεται, πραγματοποιούνται συναντήσεις για μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης και διατηρούνται δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ των αρμόδιων αρχών των δύο χωρών.

Ωστόσο, η Κομισιόν διαπιστώνει ότι οι θετικές αυτές εξελίξεις δεν έχουν οδηγήσει σε σταθερή αποκλιμάκωση στην Ανατολική Μεσόγειο.

Και εδώ σχετίζεται αυτό που φωνάζουμε εξ αρχής, ότι με τη “Διακήρυξη των Αθηνών” ξεπλύναμε την Τουρκία.

Ενδεικτική θεωρείται η επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου τον Οκτώβριο, η οποία επανέφερε στο προσκήνιο τις διαφωνίες σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες.

Παράλληλα, η Τουρκία εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εταίρο της ΕΕ σε ζητήματα μετανάστευσης, περιφερειακής ασφάλειας και συνδεσιμότητας. Η συνεργασία αυτή, ωστόσο, δεν αναιρεί τις σοβαρές επιφυλάξεις που διατυπώνει η Επιτροπή για τις σχέσεις καλής γειτονίας, τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου.

Χαρακτηριστικό είναι ότι ο βαθμός ευθυγράμμισης της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής με την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας της ΕΕ παραμένει εξαιρετικά χαμηλός, στο 4%.

Η έκθεση της 4ης Νοεμβρίου αποτυπώνει έτσι την αντίφαση ανάμεσα στη συνεχιζόμενη διπλωματική προσέγγιση και στις εκκρεμείς διαφορές ασφαλείας στην περιοχή.

Οι Βρυξέλλες ξεκαθαρίζουν ότι η βελτίωση των σχέσεων με την Τουρκία συνδέεται με τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου, της κυριαρχίας των κρατών-μελών και των αρχών της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών.

GEOPOLITICO

Μπαλτζώης: «Υποχωρήσαμε ξανά με το καλώδιο – Δίνουμε στην Τουρκία επιχειρήματα για να αμφισβητεί τα κυριαρχικά μας δικαιώματα»

Σοβαρά ερωτήματα για τους ελληνικούς χειρισμούς στο έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου (Great Sea Interconnector) θέτει ο αντιστράτηγος ε.α. Γιάννης Μπαλτζώης.

Δημοσιεύτηκε

στις

Σοβαρές ενστάσεις για τους χειρισμούς της ελληνικής πλευράς στο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου (Great Sea Interconnector) διατύπωσε ο αντιστράτηγος ε.α. Γιάννης Μπαλτζώης, υποστηρίζοντας ότι η ενημέρωση της Άγκυρας μέσω της Γαλλίας ενδέχεται να δημιουργήσει επικίνδυνα προηγούμενα για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις διαφορές μεταξύ δύο ελληνικών NAVTEX, θέτοντας το ερώτημα γιατί στη μία γίνεται αναφορά στην ελληνική ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, ενώ στην άλλη απουσιάζει αντίστοιχη διατύπωση.

«Όταν ενημερώνεις την Τουρκία, αναγνωρίζεις εμμέσως ότι έχει δικαιώματα»

Ο Γιάννης Μπαλτζώης άσκησε έντονη κριτική στην επιλογή να ενημερωθεί η Τουρκία για τις δραστηριότητες που σχετίζονται με την πόντιση του υποθαλάσσιου καλωδίου, ακόμη και εάν η επικοινωνία πραγματοποιήθηκε μέσω της γαλλικής πλευράς.

Κατά την εκτίμησή του, η πρακτική αυτή δεν αποτελεί μια απλή διπλωματική διαδικασία, αλλά μπορεί να αποκτήσει ευρύτερες νομικές και πολιτικές προεκτάσεις.

Όπως εξήγησε, όταν ένα κράτος ενημερώνει τρίτη χώρα για δραστηριότητες σε θαλάσσια περιοχή όπου θεωρεί ότι διαθέτει αποκλειστικά κυριαρχικά δικαιώματα, δημιουργείται ο κίνδυνος η άλλη πλευρά να επικαλεστεί μελλοντικά αυτή την πρακτική ως ένδειξη αναγνώρισης των αξιώσεών της.

Ο αντιστράτηγος ε.α. αναφέρθηκε επίσης σε δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Yeni Şafak, σύμφωνα με το οποίο η Άγκυρα διαθέτει έγγραφο σχετικό με την ενημέρωση που έλαβε.

Η συγκεκριμένη αναφορά παρουσιάστηκε από τον ίδιο ως πρόσθετος λόγος ανησυχίας, καθώς εκτιμά ότι η Τουρκία επιχειρεί να αξιοποιήσει κάθε διπλωματική κίνηση για να ενισχύσει τις θέσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο.

Οι δύο NAVTEX και το κρίσιμο ερώτημα για την ελληνική ΑΟΖ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά του Γιάννη Μπαλτζώη σε δύο ελληνικές NAVTEX, τις 1404 και 1411, που αφορούν διαφορετικές υποθαλάσσιες καλωδιακές δραστηριότητες.

Σύμφωνα με όσα υποστήριξε, η πρώτη NAVTEX, που σχετίζεται με καλώδιο οπτικών ινών, περιλαμβάνει ρητή αναφορά σε περιοχή εντός της ελληνικής ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας.

Αντίθετα, όπως επισήμανε, η δεύτερη NAVTEX, που συνδέεται με το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης GSI, περιγράφει γεωγραφικά τη θαλάσσια περιοχή και τις ερευνητικές δραστηριότητες χωρίς να χρησιμοποιεί αντίστοιχη διατύπωση περί ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Ο ίδιος αναρωτήθηκε γιατί υπάρχει αυτή η διαφοροποίηση μεταξύ δύο αναγγελιών που αφορούν δραστηριότητες στην ευρύτερη περιοχή της Κρήτης και της Ανατολικής Μεσογείου.

Για τον Γιάννη Μπαλτζώη, το ζήτημα δεν περιορίζεται στη διατύπωση ενός τεχνικού εγγράφου. Συνδέεται με τη συνολική στάση της Αθήνας απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις και ειδικότερα στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

«Μήπως αποδεχόμαστε σιωπηρά το τουρκολιβυκό μνημόνιο;»

Ο αντιστράτηγος ε.α. προχώρησε σε μια ιδιαίτερα αιχμηρή εκτίμηση, υποστηρίζοντας ότι οι ελληνικοί χειρισμοί ενδέχεται να εκληφθούν ως σιωπηρή αποδοχή των τουρκικών αξιώσεων που αποτυπώνονται στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Διευκρίνισε, πάντως, ότι πρόκειται για τη δική του ανάγνωση των εξελίξεων και εξέφρασε την ελπίδα να αποδειχθεί λανθασμένη.

Υπενθύμισε ότι η Ελλάδα αμφισβητεί τη νομιμότητα του τουρκολιβυκού μνημονίου και διαθέτει συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ με την Αίγυπτο.

Στο πλαίσιο αυτό, επέκρινε την ελληνική πλευρά επειδή, κατά την άποψή του, δεν αξιοποιεί επαρκώς τα επιχειρήματα που της παρέχει το διεθνές δίκαιο.

Συνέδεσε μάλιστα το συγκεκριμένο ζήτημα με το ευρύτερο τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», υποστηρίζοντας ότι οι παραχωρήσεις σε επίπεδο διαδικασιών μπορούν να αξιοποιηθούν από την Άγκυρα σε επόμενες διεκδικήσεις.

Η παρέμβαση Παυλόπουλου και το διεθνές δίκαιο

Ο Γιάννης Μπαλτζώης επικαλέστηκε και δημόσια παρέμβαση του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλου.

Σύμφωνα με όσα μετέφερε, ο κ. Παυλόπουλος είχε επισημάνει ότι η προφορική ενημέρωση της Άγκυρας από τη Γαλλία εγείρει ζήτημα προστασίας των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Ο αντιστράτηγος ε.α. υπογράμμισε ότι η πόντιση του καλωδίου πρέπει να προχωρήσει με πλήρη εφαρμογή των διατάξεων του διεθνούς δικαίου.

Παράλληλα, επέκρινε την απόσταση που, κατά την εκτίμησή του, υπάρχει ανάμεσα στη διαρκή επίκληση του διεθνούς δικαίου από την ελληνική πλευρά και στην πρακτική εφαρμογή του.

Το κεντρικό του επιχείρημα ήταν ότι η Ελλάδα δεν αρκεί να επικαλείται τη νομιμότητα των θέσεών της, αλλά οφείλει να τις υπερασπίζεται έμπρακτα.

Το μήνυμα των ΗΠΑ και η στάση της Άγκυρας

Ο Γιάννης Μπαλτζώης αναφέρθηκε και στις αμερικανικές τοποθετήσεις για το Great Sea Interconnector.

Επικαλέστηκε προηγούμενη δήλωση του Μάρκο Ρούμπιο για την αμερικανική υποστήριξη στο έργο, καθώς και την ανάγκη διπλωματικής αντιμετώπισης ευαίσθητων ζητημάτων που αφορούν τρίτες χώρες.

Στάθηκε επίσης σε τοποθέτηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, σύμφωνα με την οποία δεν δικαιολογείται η προβολή αντιρρήσεων ή ενστάσεων απέναντι σε έργα ηλεκτρικής διασύνδεσης όπως το GSI.

Κατά την ερμηνεία του, οι αμερικανικές επισημάνσεις καταδεικνύουν ότι η Αθήνα θα μπορούσε να ακολουθήσει διαφορετική προσέγγιση.

Αντιπαρέβαλε, μάλιστα, τη στάση της ελληνικής πλευράς με την ικανοποίηση που, όπως υποστήριξε, εξέφρασε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν για τις εξελίξεις.

«Υποχωρήσαμε ξανά»

Στο τέλος της παρέμβασής του, ο αντιστράτηγος ε.α. ρωτήθηκε ευθέως εάν θεωρεί ότι η Ελλάδα υποχώρησε για ακόμη μία φορά.

Η απάντησή του ήταν καταφατική, συνοδευόμενη από την επισήμανση ότι δεν διακρίνει κάποιο συγκεκριμένο ελληνικό όφελος από τους χειρισμούς που περιέγραψε.

Ο Γιάννης Μπαλτζώης επανέλαβε ότι θα επιθυμούσε να διαψευστούν οι εκτιμήσεις του, επιμένοντας ωστόσο ότι οι τοποθετήσεις του Προκόπη Παυλόπουλου, τα μηνύματα της αμερικανικής πλευράς και η τουρκική αντίδραση συνθέτουν μια εικόνα που προκαλεί προβληματισμό.

Η ουσία της παρέμβασής του επικεντρώθηκε στον κίνδυνο να μετατραπούν διαδικαστικοί διπλωματικοί χειρισμοί σε επιχειρήματα που θα χρησιμοποιήσει η Τουρκία σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις ή αντιπαραθέσεις για τις θαλάσσιες ζώνες.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Τι αναφέρει η διακοίνωση της Γαλλίας στην Τουρκία: «Δεν εμπλεκόμαστε στις διαφορές σας με την Ελλάδα»

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Στη δημοσιότητα έρχεται το περιεχόμενο της επίσημης ρηματικής διακοίνωσης που απέστειλε το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών προς την Άγκυρα για την πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου Great Sea Interconnector (GSI), αποκαλύπτοντας τον τρόπο με τον οποίο το Παρίσι εξισώνει de facto τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα με τις τουρκικές διεκδικήσεις. Η φράση-κλειδί του Quai d’Orsay Στο επίσημο διπλωματικό […]

Στη δημοσιότητα έρχεται το περιεχόμενο της επίσημης ρηματικής διακοίνωσης που απέστειλε το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών προς την Άγκυρα για την πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου Great Sea Interconnector (GSI), αποκαλύπτοντας τον τρόπο με τον οποίο το Παρίσι εξισώνει de facto τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα με τις τουρκικές διεκδικήσεις.

Η φράση-κλειδί του Quai d’Orsay

Στο επίσημο διπλωματικό έγγραφο που διαβιβάστηκε στην τουρκική πλευρά, η γαλλική διπλωματία επιλέγει συνειδητά να διατυπώσει την εξής θέση:
«Η Γαλλία δεν επιθυμεί να έχει οποιαδήποτε ανάμιξη (implication) σε θέματα που αφορούν κυριαρχικά δικαιώματα χωρών».

Η συγκεκριμένη φράση αποτελεί τον πυρήνα της γαλλικής στρατηγικής αποστασιοποίησης.

Το Παρίσι επιχειρεί να εμφανίσει την παρουσία του πλοίου «VB Abeille Marengo» και της εταιρείας Nexans ως μια αυστηρά τεχνική εργολαβία, επιλέγοντας τον ρόλο του ουδέτερου παρατηρητή απέναντι στην αντιπαράθεση Αθήνας και Άγκυρας.

Πώς η διακοίνωση αναγνωρίζει στην πράξη τον ρόλο της Άγκυρας

Παρά τους κυβερνητικούς ισχυρισμούς περί «απλής, τυπικής ενημέρωσης», η επιλογή των λέξεων και ο τρόπος δράσης της γαλλικής πλευράς κατοχυρώνουν νομικά και πολιτικά την τουρκική παρουσία στην περιοχή για τρεις συγκεκριμένους λόγους:

Θεσμικός δίαυλος ΥΠΕΞ προς ΥΠΕΞ

Η επικοινωνία δεν έγινε από ιδιωτική εταιρεία, αλλά μέσω ρηματικής διακοίνωσης του γαλλικού κράτους. Όταν ένα κράτος απευθύνεται επίσημα σε μια τρίτη χώρα για θαλάσσιες έρευνες σε συγκεκριμένες συντεταγμένες, αναγνωρίζει αυτομάτως ότι η χώρα αυτή διαθέτει έννομο συμφέρον και λόγο επί της περιοχής.

Μετατροπή νόμιμης ζώνης σε «αμφισβητούμενη»

Με τη δήλωση περί «μη ανάμιξης σε κυριαρχικά δικαιώματα», η Γαλλία αρνείται να δεσμευτεί ότι η περιοχή συνιστά ελληνική υφαλοκρηπίδα.
Αντί να στηρίξει τις άδειες και τη NAVTEX που εξέδωσε η Αθήνα, το Παρίσι αντιμετωπίζει τον χώρο ως διεθνώς αμφισβητούμενο, εξισώνοντας το Δίκαιο της Θάλασσας με το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Νομιμοποίηση του τουρκικού βέτο

Με το να δηλώνει ουδετερότητα, η Γαλλία επιτρέπει στην Άγκυρα να προβάλλει τις αξιώσεις της ως ισότιμες. Δεν είναι τυχαίο ότι τα τουρκικά ΜΜΕ (Milliyet, Turkiye) πανηγυρίζουν ήδη, υποστηρίζοντας πως το γαλλικό πλοίο υποχρεώθηκε να ζητήσει συνεννόηση και ότι η έναρξη των εργασιών εξαρτάται από την τουρκική συγκατάθεση.

Στην πράξη, η γαλλική ουδετερότητα λειτουργεί ως άδειασμα πρώτου μεγέθους για την ελληνική κυβέρνηση, η οποία, αφού δαπάνησε πάνω από 8 δισεκατομμύρια ευρώ για γαλλικά μαχητικά και φρεγάτες στο όνομα της στρατηγικής συμμαχίας, βλέπει τώρα το Παρίσι να υπογράφει έγγραφα που ανοίγουν την πόρτα στην Άγκυρα να επιβάλει καθεστώς συγκυριαρχίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Διπλωματικές πηγές «καίνε» το αφήγημα του Μαξίμου

Το μέγεθος της ζημιάς αποτυπώνεται στο γεγονός ότι οι πληροφορίες για το περιεχόμενο του γαλλικού εγγράφου προέρχονται από τον ίδιο τον διπλωματικό μηχανισμό. Όπως μετέφερε Έλληνας διπλωμάτης, η γαλλική ρηματική διακοίνωση δεν περιορίστηκε σε γενικόλογες αναφορές, αλλά διαβίβασε στην Άγκυρα τα πλήρη στοιχεία του σκάφους, το χρονοδιάγραμμα των εργασιών και τις ακριβείς συντεταγμένες της θαλάσσιας περιοχής.
Επιβολή του «δόγματος Ερντογάν» χωρίς νομική αλλαγή

Με την κίνηση αυτή, το Παρίσι κάνει πράξη αυτό ακριβώς που επιδιώκει συστηματικά ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν: να επιβάλει την Τουρκία ως αναγκαίο και αναπόφευκτο συνομιλητή σε κάθε κίνηση στην Ανατολική Μεσόγειο.

Όπως επισημαίνουν έμπειροι αναλυτές, η νομική κατοχύρωση ενός δικαιώματος και η δυνατότητα ανεμπόδιστης άσκησής του είναι δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα. Ακόμη κι αν η Αθήνα επιμένει ότι έχει εκδώσει τις νόμιμες άδειες, στην πράξη η Άγκυρα καταφέρνει, μέσω της απειλής αντίδρασης, να καθιερώσει ένα εξαιρετικά επικίνδυνο προηγούμενο: ότι καμία έρευνα δεν μπορεί να ξεκινήσει χωρίς προηγούμενη συνεννόηση ή επίσημη γνωστοποίηση στις τουρκικές αρχές.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Μπορούσε να αποφευχθεί ο πόλεμος στην Ουκρανία; Τι υποστηρίζει ο πρώην επικεφαλής της Στρατιωτικής Επιτροπής του ΝΑΤΟ, στρατηγός Χάραλντ Κούγιατ

Οι ευθύνες της Δύσης, η διεύρυνση του ΝΑΤΟ, οι αποτυχημένες διαπραγματεύσεις και ο κίνδυνος μιας γενικευμένης σύγκρουσης με τη Ρωσία.

Δημοσιεύτηκε

στις

Οι ευθύνες της Δύσης, η διεύρυνση του ΝΑΤΟ, οι αποτυχημένες διαπραγματεύσεις και ο κίνδυνος μιας γενικευμένης σύγκρουσης με τη Ρωσία.

Του Θεόδωρου Ατματζίδη

Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και πολιτικά αιχμηρή συνέντευξη του Γερμανού τετράστερου στρατηγού ε.α. Χάραλντ Κούγιατ (Harald Kujat) επαναφέρει στο προσκήνιο κρίσιμα ερωτήματα για τις αιτίες του πολέμου στην Ουκρανία, τις επιλογές του ΝΑΤΟ και τον ρόλο των δυτικών κυβερνήσεων στην αποτυχία εξεύρεσης διπλωματικής λύσης.

Ο Κούγιατ δεν είναι ένας ακόμη σχολιαστής διεθνών εξελίξεων. Διετέλεσε Γενικός Επιθεωρητής των Γερμανικών Ενόπλων Δυνάμεων (Bundeswehr) από το 2000 έως το 2002 και πρόεδρος της Στρατιωτικής Επιτροπής του ΝΑΤΟ από το 2002 έως το 2005, αποτελώντας τον ανώτατο στρατιωτικό σύμβουλο της Συμμαχίας. [1]

Στη συνέντευξή του στον καθηγητή Glenn Diesen, υποστηρίζει ότι η σημερινή σύγκρουση δεν μπορεί να εξεταστεί αποκομμένη από τις εξελίξεις που προηγήθηκαν του 2022. Αναφέρεται στη διεύρυνση του ΝΑΤΟ προς Ανατολάς και ειδικότερα στη Σύνοδο Κορυφής του Βουκουρεστίου το 2008, όταν η Συμμαχία διακήρυξε ότι η Ουκρανία και η Γεωργία θα γίνουν μέλη της. [2]

Κατά την εκτίμησή του, η Δύση δεν έλαβε επαρκώς υπόψη τις ρωσικές ανησυχίες ασφαλείας, με αποτέλεσμα να διαμορφωθούν συνθήκες σταδιακής κλιμάκωσης. Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στην ουκρανική κρίση του 2014 και στις συμφωνίες του Μινσκ του 2015, οι οποίες είχαν ως στόχο την πολιτική διευθέτηση της σύγκρουσης στο Ντονμπάς. [3]

Το πλέον ενδιαφέρον σημείο της παρέμβασής του αφορά τις διαπραγματεύσεις της Κωνσταντινούπολης την άνοιξη του 2022. Ο Γερμανός στρατηγός θεωρεί ότι τότε υπήρχε πραγματική δυνατότητα πολιτικής διευθέτησης, στη βάση της ουδετερότητας της Ουκρανίας και διεθνών εγγυήσεων ασφαλείας. Αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην παρέμβαση του τότε Βρετανού πρωθυπουργού Μπόρις Τζόνσον και στη δυτική στάση που, κατά την άποψή του, συνέβαλε στην εγκατάλειψη της διπλωματικής προοπτικής. [4][5]

Η ερμηνεία αυτή παραμένει αντικείμενο αντιπαράθεσης. Οι διαπραγματεύσεις δεν είχαν καταλήξει σε οριστική συμφωνία, ενώ ο επικεφαλής της ουκρανικής διαπραγματευτικής αντιπροσωπείας, Νταβίντ Αραχαμία, έχει αναφερθεί τόσο στην επίσκεψη Τζόνσον όσο και στις ουκρανικές επιφυλάξεις για τις εγγυήσεις ασφαλείας. [5][6]

Ο Κούγιατ αμφισβητεί επίσης τη στρατηγική αντίληψη ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να επιτύχει ολοκληρωτική στρατιωτική νίκη και να ανακτήσει όλα τα κατεχόμενα εδάφη. Προειδοποιεί ότι η συνεχής στρατιωτική ενίσχυση, χωρίς παράλληλη ουσιαστική διπλωματική πρωτοβουλία, παρατείνει την αιματοχυσία και αυξάνει τον κίνδυνο άμεσης σύγκρουσης μεταξύ Ρωσίας και ΝΑΤΟ.

Η κριτική του στρέφεται ιδιαίτερα προς την Ευρώπη. Θεωρεί ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν εγκλωβιστεί σε μια στρατηγική στρατιωτικής επικράτησης, χωρίς να διαθέτουν πειστικό πολιτικό σχέδιο για την επόμενη ημέρα.

Το ουσιαστικό μήνυμα της παρέμβασής του είναι η ανάγκη διαμόρφωσης μιας νέας ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας, η οποία θα λαμβάνει υπόψη τις συνθήκες και τα συμφέροντα ασφαλείας στην ευρωπαϊκή ήπειρο και θα αποτρέπει την επανάληψη μιας τέτοιας σύγκρουσης.

Ανεξάρτητα από το κατά πόσο συμφωνεί κανείς με τις εκτιμήσεις του, υπάρχει ένα ερώτημα που αξίζει να απασχολήσει σοβαρά την ευρωπαϊκή πολιτική ηγεσία: πόσες ακόμη ανθρώπινες ζωές και πόσες οικονομικές και γεωπολιτικές απώλειες πρέπει να καταγραφούν προτού η διπλωματία αποκτήσει ξανά πρωταγωνιστικό ρόλο;

Για την Ελλάδα, η συζήτηση έχει ιδιαίτερη σημασία. Μια χώρα σε μια εξαιρετικά ευαίσθητη γεωπολιτική περιοχή οφείλει να αντιμετωπίζει τις εξελίξεις με στρατηγική διορατικότητα, να διατηρεί ισχυρές συμμαχίες και ταυτόχρονα να υποστηρίζει κάθε σοβαρή προσπάθεια αποτροπής μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής σύγκρουσης.

Πηγές

[1] NATO, General Harald Kujat – Biography. Επίσημο βιογραφικό και στρατιωτική σταδιοδρομία του στρατηγού.

NATO – General Harald Kujat

[2] NATO, Bucharest Summit Declaration, 3 April 2008, παράγραφος 23. Η επίσημη διακήρυξη για τη μελλοντική ένταξη της Ουκρανίας και της Γεωργίας.

Bucharest Summit Declaration – NATO

[3] OSCE, Package of Measures for the Implementation of the Minsk Agreements, 12 February 2015.

OSCE – Minsk II Agreement

[4] Glenn Diesen, General Harald Kujat: Former Head of German Army Exposes Ukraine War Lies, συνέντευξη στο YouTube, 19 September 2025.

Πρωτογενής πηγή – Η συνέντευξη του στρατηγού Harald Kujat

[5] Samuel Charap & Sergey Radchenko, The Talks That Could Have Ended the War in Ukraine, Foreign Affairs, 16 April 2024. Ανάλυση των διαπραγματευτικών κειμένων και των προσπαθειών επίτευξης συμφωνίας το 2022.

Foreign Affairs – The Talks That Could Have Ended the War in Ukraine

[6] Voice of America, Moscow Twists Zelenskyy Ally’s Words About 2022 Russian ‘Peace Deal’ Offer. Ανάλυση των δηλώσεων του Νταβίντ Αραχαμία σχετικά με τον ρόλο του Μπόρις Τζόνσον και τις διαπραγματεύσεις.

Voice of America – Fact Check

[7] United Nations General Assembly, Resolution A/RES/ES-11/1, Aggression against Ukraine, 2 March 2022. Η απόφαση καταδικάζει τη ρωσική εισβολή ως παραβίαση του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

United Nations – Resolution ES-11/1

Το βίντεο της συνέντευξης στο YouTube

General Harald Kujat: NATO’s Attempt to Defeat Russia Destroys Ukraine

glenndiesen.substack.com

General Harald Kujat: Former Head of German Army Exposes Ukraine War Lies – YouTube

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO9 λεπτά πριν

Μπαλτζώης: «Υποχωρήσαμε ξανά με το καλώδιο – Δίνουμε στην Τουρκία επιχειρήματα για να αμφισβητεί τα κυριαρχικά μας δικαιώματα»

Σοβαρά ερωτήματα για τους ελληνικούς χειρισμούς στο έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου (Great Sea Interconnector) θέτει ο αντιστράτηγος ε.α. Γιάννης Μπαλτζώης.

GEOPOLITICO24 λεπτά πριν

Τι αναφέρει η διακοίνωση της Γαλλίας στην Τουρκία: «Δεν εμπλεκόμαστε στις διαφορές σας με την Ελλάδα»

Στη δημοσιότητα έρχεται το περιεχόμενο της επίσημης ρηματικής διακοίνωσης που απέστειλε το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών προς την Άγκυρα για την...

GEOPOLITICO39 λεπτά πριν

Μπορούσε να αποφευχθεί ο πόλεμος στην Ουκρανία; Τι υποστηρίζει ο πρώην επικεφαλής της Στρατιωτικής Επιτροπής του ΝΑΤΟ, στρατηγός Χάραλντ Κούγιατ

Οι ευθύνες της Δύσης, η διεύρυνση του ΝΑΤΟ, οι αποτυχημένες διαπραγματεύσεις και ο κίνδυνος μιας γενικευμένης σύγκρουσης με τη Ρωσία.

GEOPOLITICO1 ώρα πριν

Ρήξη με Ρωσία, προειδοποίηση για την Τουρκία και μήνυμα στο Αζερμπαϊτζάν

Στο νέο ελληνόφωνο δελτίο ειδήσεων της Δημόσιας Ραδιοφωνίας της Αρμενίας, με τη Λιάνα Μανουκιάν, παρουσιάζονται οι σημαντικότερες εξελίξεις στον Νότιο...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Σάββας Καλεντερίδης: «Η Τουρκία θα επιχειρήσει να σταματήσει το καλώδιο αν δεν ικανοποιηθεί» – Προειδοποίηση για νέα κρίση τύπου Κάσου

Ο στρατηγικός αναλυτής προειδοποίησε ότι η Τουρκία θα επιχειρήσει να εμποδίσει το έργο εφόσον δεν ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις της, ενώ...

Δημοφιλή