Ακολουθήστε μας

Πολιτική

Ο γιατρός Ιωάννης Αγκόρτζας μιλάει για τους Πομάκους

Δημοσιεύτηκε στις

Συνέντευξη στο Ν.Θ. Κόκκα

Συναντήσαμε τον κ. Ιωάννη Αγκόρτζα στο ιατρείο του στην Ξάνθη. Μας μίλησε για τα χρόνια που προσέφερε τις υπηρεσίες του ως αγροτικός ιατρός στα Πομακοχώρια και για τις έρευνές που πραγματοποίησε σχετικά με την ιστορία και την καταγωγή των Πομάκων. Οι απόψεις του παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και συμβάλλουν στη μελέτη του ιστορικού παρελθόντος της Θράκης.

Ο Ιωάννης Αγκόρτζας γεννήθηκε στις 14/11/1935 στο Άβατο Ξάνθης. Ο πατέρας του Απόστολος Αγκόρτζας (που κατάγονταν από την Κορυτσά της Βορείου Ηπείρου) είχε υπηρετήσει ως δάσκαλος στα Πομακοχώρια τα έτη 1927-1930.
Ξεκίνησε τις σπουδές του στην Ιατρική Σχολή της Βιέννης και συνέχισε στο Ίνσμπρουκ της Αυστρίας, από το οποίο αναγορεύτηκε διδάκτωρ της Ιατρικής το 1963. Υπηρέτησε περίπου δύο χρόνια στην Πολεμική Αεροπορία. Γύρω στο 1965 υπηρέτησε ως αγροτικός γιατρός στο χωριό Εξοχή και μετά στον Εχίνο. Ολοκλήρωσε την ειδικότητά του στην Παθολογία το 1970, σε νοσοκομεία της Ελβετίας και της Αυστρίας. Διετέλεσε δήμαρχος Ξάνθης την περίοδο 1970-1973. Το 1977 δημιούργησε στην Ξάνθη, Γενική Κλινική με 115 κλίνες, στο χώρο της οποίας μετά το 1985 στεγάστηκε το 412 Στρατιωτικό Νοσοκομείου Ξάνθης. Είναι ιδρυτικό μέλος του Δημοκριτείου Ιδρύματος, της Εταιρείας Προστασίας Θρακικής Κληρονομιάς, καθώς επίσης ήταν είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ανθρωπολόγων.Εργαστήκατε ως γιατρός στον Εχίνο από το 1965 έως το 1967. Τι θυμάστε από εκείνα τα χρόνια;
Η κατάσταση τότε ήταν πάρα πολύ δύσκολη. Υπήρχε πολύ μικρή επαφή του πληθυσμού με την πόλη της Ξάνθης. Στην πόλη κατέβαιναν συνήθως μόνο οι άνδρες που είχαν κάποια δουλειά. Υπήρχε μόνο ένας ασφαλτοστρωμένος δρόμος, από τον Εχίνο μέχρι την Ξάνθη. Τις επισκέψεις στα χωριά τις κάναμε συνήθως με μουλάρια. Ξεκινούσαμε, παραδείγματος χάριν, από τις Σάτρες με δυο μουλάρια και φτάναμε μέχρι επάνω στον Τσαλαπετεινό, την Κοτάνη και τις Θέρμες, μέναμε το βράδυ εκεί, εξετάζαμε τους αρρώστους και ξαναγυρίζαμε. Στον Εχίνο υπήρχε Υγειονομικός Σταθμός με έξι κρεβάτια, τα οποία τα είχαμε σχεδόν πάντα γεμάτα. Δεν υπήρχε άλλος γιατρός στην περιοχή, έτσι η ευθύνη μας ξεκινούσε από τα Ελληνοβουλγαρικά σύνορα και έφτανε μέχρι την Μύκη και το Ωραίο.

Πώς αντιμετώπιζαν οι Πομάκοι το γιατρό τους;

Οι σχέσεις μας ήταν άριστες. Δυσκολίες υπήρχαν, έτσι το πρώτο πράγμα που κάναμε ήταν ένα μικρό εγκόλπιο με ελληνο-πομακικούς διαλόγους, ώστε να μπορεί το προσωπικό να συνεννοείται, γιατί τότε, πολύ λίγοι ξέρανε ελληνικά, όλοι μιλούσαν την Πομακική. Αυτό συνέβαλε να έχω στενότερη επαφή μαζί τους. Μέχρι και σήμερα, με τιμούν με τη φιλοξενία τους. Όταν κάναμε το εγκόλπιο με βοήθησε πολύ ο τότε πρόεδρος του Εχίνου, Χουσεϊν Μπασιά, ο οποίος μιλούσε απταίστως ελληνικά. Έτσι εξοικειωθήκαμε με την Πομακική γλώσσα, η οποία μας έφερε πιο κοντά στους ανθρώπους.Είχατε κάποια προβλήματα κατά την υπηρεσία σας στα πομακοχώρια;

Το μόνο πρόβλημα ήταν ότι δεν μπορούσαμε να κατεβαίνουμε στην πόλη. Κατεβαίναμε δύο φορές το μήνα. Υπήρχαν προβλήματα στη μετακίνηση. Δεν υπήρχαν τηλέφωνα, τις τηλεφωνικές ανάγκες εξυπηρετούσαν τα χειροκίνητα τηλέφωνα στα ΤΕΑ και στην Κοινότητα. Η μπάρα δεν ήταν πρόβλημα. Ήταν απλά συνοριακός έλεγχος, με εντολή από το ΝΑΤΟ. Μπάρα υπήρχε και στα σύνορα με την Αλβανία και τη Γιουγκοσλαβία. Τα περί προβλήματος αποτελούν μύθο, εξυπηρετώντας πολιτικές σκοπιμότητες. Όλοι έπαιρναν ένα χαρτί και ανεβοκατεβαίνανε.

Πώς ήταν η καθημερινή ζωή των Πομάκων πριν από σαράντα χρόνια;

Είχαν μια τυπική αγροτοκτηνοτροφική ζωή, ακολουθώντας τον πατροπαράδοτο ποιμενικό τρόπο ζωής. Παράλληλα, ασχολούνταν με την καλλιέργεια καπνού. Υπήρχε η φτώχεια, γενικά, αλλά καταφέρνανε και ζούσανε πάρα πολύ καλά, διότι είχανε τα δικά τους προϊόντα και είχανε επάρκεια βιοποριστικών αγαθών. Είχαν τα καλά τους τα ρούχα, είχαν τα σεντούκια τους με τις γνωστές προίκες, είχαν τις λίρες τους. Οι Πομάκοι πειράζανε τους τουρκόφωνους και τους έλεγαν «τσιτάκ τσιπλάκ» (γυμνά τσιτάκια). Αυτούς που εσφαλμένα κάποιοι ονομάζουν «τουρκογενείς του κάμπου», είναι κυρίως οι «κυρτζαλίδες» και τα «τσιτάκια», από το Τσιτάκιον, ιστορική πόλη, το σημερινό Ούστοβο της Βουλγαρίας που υπήγετο εκκλησιαστικώς στη μητρόπολη Ξάνθης. Βεβαίως, θα υπήρχαν και κάποιοι τουρκογενείς, οι οποίοι όμως αφομοιώθηκαν με μεικτούς γάμους από τους γηγενείς μουσουλμάνους. Οι Πομάκοι είχαν μια στάση περιφρονητική απέναντι στους τουρκόφωνους. Δε γινότανε γάμοι ανάμεσα σε Πομάκους και Τσιτάκους. Το Λεξικό Δημητριάδη γράφει για τα Τσιτάκια ότι τους μετέφεραν εδώ «ως κακώς ομιλούντων την τουρκικήν». Οι Τσιτάκοι είναι γηγενείς Θρακιώτες, που δούλευαν στα τσιφλίκια των μπέηδων. Γι αυτό υπάρχει κι η γνωστή παροιμία: «işle Yuvan, çiftlik senin, senin buba burda öldü, sen da burda» (δούλευε Γιάννη, το τσιφλίκι είναι δικό σου, εδώ πέθανε ο μπαμπάς σου, εδώ θα πεθάνεις κι εσύ).Εκτός από Πομάκους, ποιες άλλες εθνοτικές ομάδες υπήρχαν στα πομακοχώρια;
Εκτός από τους Πομάκους, σε ορισμένα πομακοχώρια υπήρχαν και Αθίγγανοι, που ήταν μουσικοί, σιδεράδες, σαμαράδες, πεταλωτές, γανωματήδες. Μεγάλη ομάδα αυτών, υπήρχε αναμεμιγμένη με τους ντόπιους κατοίκους στα Μελίβοια, στον Εχίνο και στο Ωραίον. Υπήρχαν στα πομακοχώρια και αρκετοί χριστιανοί μόνιμοι κάτοικοι. Είχανε εστιατόρια, καφενεία, μπακάλικα ή έκαναν εμπόριο ξύλων. Στον Εχίνο, στο καφενείο του Σγουράκη, δίπλα από το ποτάμι, κάναμε τις γιορτές μας. Αλλά δεν ήταν μόνο αυτοί οι χριστιανοί, ήτανε και οι δάσκαλοι, οι υπάλληλοι της κοινότητας, του ταχυδρομείου και του δασαρχείου, οι οποίοι είχαν νοικιάσει σπίτια και ζούσαν μόνιμα εκεί. Επίσης, στα Μελίβοια ζούσε και μια οικογένεια Εβραίων (Γιαχουντί). Λέγεται ότι σε μια σπηλιά είχε μία χάβρα. Σύμφωνα με ένα παλιό τουρκικό χάρτη, που δείχνει τις θρησκευτικές ομάδες, υπάρχουν π.χ. στη Σμίνθη, χριστιανοί, μουσουλμάνοι και γιαχουντοί.Τι γνωρίζετε για την ιστορία του Εχίνου.

Ο Εχίνος λέγεται ότι οφείλει το όνομα του, στη δύσβατη και σκληροτράχηλη μορφολογία του εδάφους του, από το αντίστοιχο Εχίνιοι τόποι, στην Ήπειρο και την Αιτωλοακαρνανία. Σύμφωνα με τους Βουλγάρους εθνολόγους από το Σμόλιαν, ο Εχινιώτης γενάρχης, Σαχόνοφ-Σαχινλής, ήταν ο Καλπάκας, ο οποίος είχε το τυροκομείο του στην περιοχή. Το μεν καλοκαίρι καθόταν εκεί στο τυροκομείο, τον δε χειμώνα κατέβαινε στο Αιγαίο. Αυτά γύρω στα 1840-1850. Ο δεύτερος Εχινιώτης γενάρχης, ο Καρατζάς, ήταν ένας Ηπειρώτης κτηνοτρόφος, έμπορος αιγοπροβάτων, αντίπαλος του Καλπάκα.
Λέγεται ότι το πρώτο τζαμί του Εχίνου ήταν αρχικά εκκλησία. Υπάρχουν κι άλλα χριστιανικά στοιχεία στον Εχίνο, πέρα του χριστιανικού νεκροταφείου, όπως τα διάφορα τοπωνύμια. Το βουναλάκι πάνω από το τζαμί λέγεται «φ’ κλισιόνο» (στην εκκλησιά) και ο συνοικισμός Σούλ-Σούλοβο που πιθανότατα σχετίζεται με το Σούλι. Εκκλησία ή εκκλησίες υπήρχαν και πάνω από τα Μελίβοια, στο λεγόμενο Πεπέκιο όρος. Υπάρχουν ακόμα ίχνη ναών σε σπηλιές, αλλά και τα θεμέλια μιας εκκλησίας. Παρόμοια, συναντάμε στη Γοργόνα, στη θέση Τσούκα, τα θεμέλια της εκκλησίας της Αγίας Μαρίνας και το χριστιανικό νεκροταφείο, το οποίο υπάρχει μέχρι σήμερα. Στο Ωραίον υπάρχουν οι «Γκιαούρσκι γκρόμπιε» (τάφοι των απίστων). Στη γέφυρα του παπά κοντά στο Ωραίον υπάρχει χαραγμένος σταυρός, διότι έγινε από Ηπειρώτες μάστορες.

Τι πιστεύετε για την καταγωγή των Πομάκων;

Το Σεπτέμβριο του 1994, ως προσκεκλημένος ομιλητής, του κυρίου Ν. Ξηροτύρη (Καθηγητού Ιστορίας- Εθνολογίας), σε διεθνές συνέδριο που οργάνωσε στην Κομοτηνή, μου δόθηκε για πρώτη φορά η ευκαιρία να αναφερθώ δημόσια στην πιθανή πληθυσμιακή σύνθεση των σημερινών Πομάκων, καθώς και στην προέλευση του ονόματος τους από την αρχαιοελληνική λέξη ποιμήν. Δεν διεκδικώ το αλάθητο και δεν παραβλέπω τα λόγια του Γάλλου κοινωνιολόγου Ε. Moren, ότι «η βεβαιότητα ότι γνωρίζουμε την αλήθεια επ’ ουδενί αποτελεί εγγύηση έναντι της πλάνης». Πρόθυμα επιζητώ την αντίθετη άποψη, ώστε με κάθε καλοπροαίρετο συνομιλητή να πετύχουμε το βέλτιστο δυνατό αποτέλεσμα στη μελέτη της ταυτότητας των Πομάκων.
Συμβουλή μου σε κάθε συν-ερευνητή, η μελέτη του συγγράμματος «Πομάκοι» του Π. Θεοχαρίδη, το οποίο αναδεικνύεται ως Αγία Γραφή για το έργο μας. Την τότε άποψη μου, που θα αναλύσω παρακάτω, συνεχίζω να υποστηρίζω και να βελτιώνω μέχρι σήμερα, παρόλο που για τους περισσότερους ερευνητές παραμένει άγνωστη η καταγωγή των Πομάκων, επιμένοντας οι Τούρκοι για τη δήθεν Τουρκική καταγωγή τους και οι Βούλγαροι για τη δήθεν Βουλγαρική, παραχαράσσοντας έτσι και τη δική τους ιστορία. Αισθάνομαι σεβασμό, συμπάθεια και δέος, όταν οι Βούλγαροι αυτοαποκαλούνται «απόγονοι του Ορφέα» και οι Τούρκοι «συνεχιστές της Βυζαντινής αυτοκρατορίας». Τόσο οι Τούρκοι όσο και οι Βούλγαροι αποφεύγουν δύο λέξεις κλειδιά και σύμβολα της ταυτότητας των Πομάκων, το Αχριάν (Αχριάνος) και το Πομάκ (Πομάκος).
Οι Πομάκοι, λοιπόν, αποτελούν μία σύνθεση λαών και χρόνων. Είναι προφανώς οι ιθαγενείςΡοδοπαίοι Αγριάνες κ.α. των Αλεξανδρινών χρόνών, οι οποίοι μας οδήγησαν στους ΡοδοπαίουςAgrianes κατά τα Ρωμαϊκά χρόνια, όπου εξελίχθηκαν σε Αχριάνες κατά την Οθωμανική κυριαρχία, για να μετεξελιχθούν στα χρόνια της εξέγερσης κατά των Οθωμανών κατακτητών (2ο μισό 19ου αιώνα) σε Αχριάνες-Πομάκους. Από την απελευθέρωση και μετά καταλήγουμε στους σημερινούς Ροδοπαίους-Πομάκους.Η μεταστροφή των χριστιανών Αχριάνων σε μουσουλμάνους έγινε με ομαδικό εξισλαμισμό. Από το 1700 έχουμε ντοκουμέντα που αναφέρουν ότι όλους όσους άλλαζαν την πίστη τους, τούς έλεγαν Αχριάνηδες. Στα πομακοχώρια έμειναν πολλοί κρυπτοχριστιανοί. Έχω μία πελάτισσα από το Ωραίον, την οποία τη φωτογράφησα το 1974 με το βυζαντινό της σταυρό (βλέπε φωτογραφία). Είπε ότι είναι οικογενειακό φυλαχτό. Συνάντησα μία άλλη Πομάκα η οποία είχε στη μασχάλη της από κάτω χαραγμένο από κάποια Σαρακατσάνα, ένα τατουάζ, που απεικόνιζε σταυρό. Οι γέροι Πομάκοι λέγανε ότι, σύμφωνα με το Οθωμανικό δόγμα, για να έχει κανείς τα προνόμια του Οθωμανού πολίτη, έπρεπε ή να είναι μουσουλμάνος ή να μιλάει τουρκικά. Τους τέθηκε, λοιπόν, το δίλημμα ή να αλλάξουν την πίστη τους ή τη γλώσσα τους. Τότε οι σοφτάδες (οι σοφοί) επέλεξαν να αλλάξουν θρησκεία και να διατηρήσουν τη γλώσσα τους. Προτίμησαν να γίνουν μουσουλμάνοι για να επιβιώσουν.

Τι μαρτυρούν τα επώνυμα των Πομάκων σχετικά με την καταγωγή τους;

Στα κορφοβούνια ζούσανε ως γνωστόν καθάριες ποιμενικές φυλές, σύμφωνα με τους αρχαίους ποιητές μας, αλλά και οι κυνηγημένοι, οι φυγάδες, από τους διάφορους κατακτητές. Οι κατακτητές ζούσαν συνήθως, στις εύφορες πεδιάδες, στα τσιφλίκια τους και στα πλούσια λιμάνια. Έτσι λοιπόν, κατά την άποψη μου, οι Πομάκοι είναι μία «σύνθεση λαών και χρόνων» (Κ. Παλαμάς), «ένα ουράνιο τόξο από καθάριες ποιμενικές φυλές ορεινών κτηνοτρόφων αιγοπροβάτων (αρχαίοι ποιητές). Δηλαδή, είναι ένα παζλ από εντόπιους (ετούζοι, αχριάν, τεμέλ, συνοίκ κ.α.) και από άποικους (πρόσφυγες, φυγάδες, μετανάστες κ.α.).
Εκεί θα βρεις τον Κιουρτ (Κούρδο), τον Γκιριτλή (Κρητικό, που κατά τα διάφορα πολεμικά γεγονότα οδηγήθηκε στα βουνά της Ροδόπης), τον Καντουχάρ (αυτόν που ήρθε από την Καντουχαρία του Πακιστάν), τον Γκίντα (Ηπειρώτικο όνομα από τις γίδες), τον Κόντε (ο κοντός- αρβανίτικο όνομα), τον Κάλφα (το μάστορα), τον Κοτς (Κώστα) κ.α. Έχουμε ακόμα τους Λαζ (Λαζούς), Πατσαμάν, Γκάμπρο και Κοζάρ (από την άγρια κατσίκα), Μέτσο (από την αρκούδα), Μποσνάκ (Βόσνιος), Σινίκ (σύνοικο), Τεμέλ (θεμέλιο), Μέτε (μέτοικο), Ροδοπλού (Ροδόπουλος) κ.α.
Κατά το 1400 έφτασαν στα κορφοβούνια της Ροδόπης οι Αρβανίτες (Αρναούτ), οι Μπόζιδες, οι Μαλκότσιδες, οι Λότσιδες κ.α. Στις αρχές του 18ου αιώνα, κυνηγημένοι από τον Αλή πασά και τους Τουρκαλβανούς έφτασαν στη Ροδόπη νέοι φυγάδες από την Ήπειρο: Γιαννιούς (Γιαννιώτες), Σουλιώτες (Σούλογλου, Σούλκο), Καλπάκιδες, Μέτσοδες (από το Μέτσοβο), Τσουκαλάδες, Μπαντάκιδες, Μπουδούριδες κ.α. Σαρακατσάνοι (Παλικάριδες, Τσιλιγκίριδες, Κόντιδες, Κίσσαδες, Μπατσάκιδες, Μπουραζάνιδες, Μπουρντούνιδες κ.α. Γραμμοτσάνοι, Βλάχοι, Μακρίδιδες, Λιάπιδες κ.α. Όλοι Ποιμνάδες και Ποιμνάκοι δημιούργησαν στα ήδη ποιμενοχώρια των ντόπιων, τα νέα αρβανιτοχώρια, τα νέα δερβενοχώρια, τα νέα ζαγοροχώρια, τα νέα βλαχοχώρια (Συράκοβο, Βλάχοβο). Συγκεντρώθηκαν εκεί και πρόσφυγες (Ματζήρ) από τα εδάφη της Θράκης που καταλήφθηκαν από τους Βούλγαρους. Ακόμα ήλθαν κυνηγημένοι από τους Οθωμανούς οι Γιουρούκοι (ορέοικοι) από τα βουνά της Εφέσου, οι Ζεϊμπέκηδες από το Ικόνιο και οι Ρομ.
Με δυο λόγια, για να κατανοήσουμε την καταγωγή των Πομάκων, στηριζόμαστε σε δύο άξονες, στην πληθυσμιακή τους σύνθεση και στο πού, πότε και γιατί ονομάστηκαν Πομάκοι.Υπάρχουν στα πομακοχώρια κάποια ιδιαίτερα ιατρικά προβλήματα;

Βεβαίως, κάθε τόπος έχει τις δικές του ιδιαιτερότητες και όσο αφορά τα ιατρικά ζητήματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα στα χωριά της περιοχής γύρω από τη Σμίνθη (που έχει πολλούς Αρβανίτες, Αρναούτ μαχαλά, με ίδια χαρακτηριστικά και ίδιες κληρονομικές παθήσεις που έχουν οι Αρβανίτες στο χωριό Κυψέλη της Ξάνθης) είναι ο αλφισμός, μια κληρονομική έλλειψη μελανίνης, μιας ουσίας που δίνει το χρώμα στο δέρμα μας. Η διάδοση του αλφισμού οφείλεται στην ενδογαμία. Οι Αρβανίτες παντρεύονταν μόνο Αρβανίτες. Οι Σαρακατσάνοι μόνο Σαρακατσάνους. Οι Πομάκοι μόνο Πομάκους. Οι Τσιγγάνοι μόνο Τσιγγάνους. Άλλες κληρονομικές ασθένειες που παρατηρούνται στη περιοχή, από την ίδια αιτία της ενδογαμίας, είναι βρογχοκήλη, η επιληψία, η μεσογειακή αναιμία κ.α.Τι αλλαγές έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια στα μειονοτικά ζητήματα;

Μεγάλες, τόσο στη βελτίωση της ζωής τους όσο και στη μόρφωση τους. Όσον αφορά την εκπαίδευση τους, πίστη μας είναι ότι έγιναν πολλά λάθη. Το ενθαρρυντικό είναι ότι οι ίδιοι οι Πομάκοι προτιμούν πλέον τα Δημόσια σχολεία. Κάποτε θα καταλάβουν, πιστεύω, ότι έχουνε μια βαριά ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά και πρέπει να τη μελετήσουν μόνοι τους. Διότι όταν την παρουσιάζουμε εμείς το θεωρούν προπαγάνδα.Πώς κρίνετε το θεσμό της μειονοτικής εκπαίδευσης;

Δεν είμαι ειδικός για να απαντήσω σε αυτό το θέμα, αλλά πιστεύω ότι ο θεσμός των μειονοτικών σχολείων, κατά τη γνώμη μου, έφερε αντίθετα αποτελέσματα. Οι Πομάκοι δεν ήξεραν τουρκικά. Έμαθαν τουρκικά, παρόλο που η συνθήκη της Λωζάνης αναφέρεται σαφέστατα σε γηγενείς μουσουλμάνους και δε μιλάει πουθενά για Τούρκους.

Στη Θράκη χριστιανοί και μουσουλμάνοι συνυπάρχουν δίχως ιδιαίτερα προβλήματα.
Είναι τόσο απλό. Είναι δυνατό να μη ζούμε καλά, αφού ήταν πρώην χριστιανοί και έχουμε τον ίδιο τρόπο ζωής; Έχουμε τον ίδιο πολιτισμό, τον ελληνορωμαϊκό, το βυζαντινό. Ο μπαμπάς μου ήταν δάσκαλος και κάθε Πάσχα και Χριστούγεννα πηγαίναμε στους δασκάλους τους μουσουλμάνους για να τους προσφέρουμε κόκκινα αυγά. Ακόμα και σήμερα πολλοί μου ζητούν κόκκινα αυγά. Το έχουνε γούρι. Και αυτοί μας προσφέρουν κουρμπάνι και γλυκά στο Μπαϊράμι τους.

Γίνεται προσπάθεια από την πλευρά της Τουρκίας για τη χειραγώγηση της μουσουλμανικής μειονότητας;

Δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω λεπτομέρειες, όμως φαινομενικά κάποιοι ακολουθούν το δρόμο του ισλαμικού φανατισμού, εξυπηρετώντας διάφορα συμφέροντα. Χρέος μας είναι, σεβόμενοι την θρησκευτική τους ετερότητα, να δημιουργήσουμε κίνητρα αυτογνωσίας.Ποια είναι η ευθύνη των πολιτικών κομμάτων;

Καταρχήν να ξεκαθαρίσουμε ότι δεν ευθύνονται οι Τούρκοι. Οι Τούρκοι απλά κάνουν τη δουλειά τους. Ευθύνονται απόλυτα οι Έλληνες πολιτικοί. Όλοι όσοι χάριν ψηφοθηρικών και άλλων συμφερόντων κάνουνε αυτά που κάνουνε. Οφείλουμε να προβάλλουμε και να προωθήσουμε ανθρώπους που έχουν συνείδηση ελληνική.Ποια είναι η ενδεδειγμένη στάση της ελληνικής πολιτείας απέναντι στους μουσουλμάνους Έλληνες πολίτες;

Να τονίσω και πάλι ότι δεν είμαι ο ειδικός για να απαντήσω, πιστεύω όμως ότι θα πρέπει πρωτίστως να τους συμπεριφέρονται όπως συμπεριφέρονται προς όλους τους Έλληνες. Θα πρέπει να σταματήσουν τη λέξη «μειονότητα». Γιατί μειονότητα; Κι ο Αρμένιος τι είναι; Θα λέμε και γι αυτόν «Αρμένικη μειονότητα»; Να φύγει η λέξη «Μειονότητα». Οι άνθρωποι είναι σαν εμάς και εμείς σαν αυτούς.Ποιο πιστεύετε θα είναι το αύριο των Πομάκων;

Είμαι εκ φύσεως αισιόδοξος. Πιστεύω ότι πολύ γρήγορα τα φιλομαθέστατα παιδιά των σημερινών Ροδοπαίων Πομάκων που ευνοήθηκαν ιδιαίτερα από αυτή την πολιτεία, θα μάθουν την αλήθεια για την καταγωγή τους και για την βαριά ιστορική και πολιτιστική τους κληρονομιά. Θα μάθουν ότι τα «κορφοβούνια», όπως έλεγαν και οι αρχαίοι μας ποιητές, είναι η «πηγή κάθε φυλής καθάριας», είναι το καταφύγιο των αδικημένων, των κυνηγημένων, των φυγάδων. Δική τους η παροιμία, γνωστή σε όλα τα Πομακοχώρια με μικρές παραλλαγές, «Μπέγκανα μάϊκα νε πλάκαλα» (δηλ. του φυγά η μάνα δεν κλαίει). Οι κατακτητές συνήθως ζούσαν στις εύφορες πεδιάδες, στα τσιφλίκια και στα πλούσια λιμάνια. Είμαι πεπεισμένος ότι στο μέλλον θα συνεχίσουμε να ζούμε αρμονικά, χωρίς ανάμεσα μας να υπάρχει η λέξη μειονότητα. Τέλος, όπως έλεγε και ο σοφός Νίτσε, «μόνο εκεί όπου υπήρχαν τάφοι (κυνηγημένων, φυγάδων και αδικημένων) υπάρχει και η ανάσταση», και τέτοιοι τάφοι υπάρχουν σε κάθε Πομακικό χωριό.* Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Αγώνας» στις 29 Ιουνίου 2013 – ΠΟΜΑΚΟΧΩΡΙΑ

 

www.xanthinet.gr

Σχετικά θέματα
Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του Σταθμού Ηρακλείου. Η κίνηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία για την επανέναρξη των ερευνών της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, με το γαλλικής σημαίας πλοίο «Abeille Marengo».

Δημοσιεύτηκε

5 ώρες πριν

στις

16 Οκτωβρίου 2026

από τον

Νέο επεισόδιο στον ανταγωνισμό για τις θαλάσσιες αρμοδιότητες στην Ανατολική Μεσόγειο προκαλεί η Τουρκία, αυτή τη φορά σε περιοχή από την οποία προβλέπεται να διέλθει το ερευνητικό σκάφος που θα πραγματοποιήσει εργασίες για το υποθαλάσσιο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.

Ο τουρκικός Σταθμός Αττάλειας εξέδωσε ναυτική αγγελία, αμφισβητώντας την αρμοδιότητα του ελληνικού Σταθμού Ηρακλείου σε θαλάσσια περιοχή νότια του Καστελλόριζου.

Η τουρκική ενέργεια σημειώθηκε λίγες ώρες μετά την έκδοση ελληνικής NAVTEX, με την οποία δεσμεύτηκε η συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή για τη διεξαγωγή της πολυεθνικής άσκησης πυρών «EUNOMIA», στις 19 Οκτωβρίου.

Η Άγκυρα απάντησε εκδίδοντας δική της NAVTEX, υποστηρίζοντας ότι η περιοχή εμπίπτει στη δική της ζώνη ευθύνης για την έκδοση ναυτικών αγγελιών.

Μάλιστα, προχώρησε στην επανέκδοση της αγγελίας για τη συμμαχική άσκηση, χρησιμοποιώντας ακριβώς τις ίδιες συντεταγμένες που είχαν περιληφθεί στην ελληνική ανακοίνωση.

Η κίνηση αυτή δεν αφορά την πραγματοποίηση διαφορετικής τουρκικής άσκησης, αλλά τη διεκδίκηση της αρμοδιότητας έκδοσης της σχετικής ναυτικής προειδοποίησης.

Το γαλλικό ερευνητικό και η επανεκκίνηση του Great Sea Interconnector

Το περιστατικό αποκτά ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση καθώς συνδέεται χρονικά και γεωγραφικά με την προετοιμασία για την επανέναρξη των εργασιών του Great Sea Interconnector.

Πρόκειται για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης–Κύπρου, το οποίο προβλέπει την εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος 500 kV.

Στις 14 Οκτωβρίου, η γαλλική Nexans, ανάδοχος του καλωδίου, προχώρησε στις απαραίτητες ενέργειες για την έκδοση NAVTEX, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία έγκρισης της συμμετοχής του γαλλικής σημαίας ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo».

Το συγκεκριμένο πλοίο πρόκειται να πραγματοποιήσει προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες στη διαδρομή μεταξύ της Κορακιάς Ηρακλείου και της Κύπρου.

Οι εργασίες περιλαμβάνουν τη χαρτογράφηση του βυθού, την εξέταση της μορφολογίας του και τον προσδιορισμό της καταλληλότερης όδευσης για την τοποθέτηση των καλωδίων.

Η περιοχή νότια του Καστελλόριζου, στην οποία εκδηλώθηκε η νέα τουρκική αμφισβήτηση, περιλαμβάνεται στη σχεδιαζόμενη πορεία του ερευνητικού.

Δεν έχει, ωστόσο, ανακοινωθεί ακόμη οριστική ημερομηνία έναρξης των νέων ερευνών.

Το έγγραφο του Λιμενικού και η προθεσμία της 16ης Οκτωβρίου

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το έγγραφο του Αρχηγείου του Λιμενικού Σώματος, με ημερομηνία 14 Οκτωβρίου 2026, το οποίο αφορά την αίτηση εξαίρεσης για τη χρήση του γαλλικού πλοίου.

Σύμφωνα με το έγγραφο, το αίτημα είχε υποβληθεί στις 9 Οκτωβρίου από το ναυτικό πρακτορείο «Δ. Πατρίκιος ΙΚΕ», για λογαριασμό της ιταλικής Next Geosolutions Europe SpA.

Η ιταλική εταιρεία έχει αναλάβει τις προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες για λογαριασμό της Nexans.

Η χρησιμοποίηση πρόσθετου ερευνητικού σκάφους κρίθηκε απαραίτητη εξαιτίας των ιδιαίτερα απαιτητικών τεχνικών χαρακτηριστικών της προβλεπόμενης όδευσης.

Συγκεκριμένα, οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν σε περιοχές μεγάλου βάθους, με απότομες υποθαλάσσιες πλαγιές και γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά που απαιτούν εξειδικευμένο εξοπλισμό.

Το Λιμενικό κάλεσε τις αρμόδιες λιμενικές αρχές και τους ναυτιλιακούς φορείς να διερευνήσουν εάν υπάρχουν διαθέσιμα πλοία ελληνικής σημαίας με αντίστοιχες δυνατότητες.

Η προθεσμία για την υποβολή των σχετικών απαντήσεων λήγει σήμερα, Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, στις 13:00.

Το έγγραφο κοινοποιήθηκε, μεταξύ άλλων, στο υπουργείο Εξωτερικών και στο Γενικό Επιτελείο Ναυτικού.

Οι έρευνες έχουν παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026

Σημαντική λεπτομέρεια αποτελεί το γεγονός ότι οι υποθαλάσσιες έρευνες είχαν αρχικά εγκριθεί από το υπουργείο Εξωτερικών τον Ιούνιο του 2024.

Με νεότερη απόφαση, τον Φεβρουάριο του 2026, δόθηκε παράταση της σχετικής έγκρισης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Η επανέναρξη των εργασιών προϋποθέτει την ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών, ενώ προβλέπεται ενημέρωση της Υδρογραφικής Υπηρεσίας και της Διοίκησης Υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού τουλάχιστον 72 ώρες πριν από την έναρξη των ερευνών.

Η επίσημη ανακοίνωση του Λιμενικού επιβεβαιώνει την υποβολή αίτησης για τη χρησιμοποίηση του «Abeille Marengo», χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει ήδη δοθεί η τελική έγκριση ή ότι το πλοίο έχει ξεκινήσει τις εργασίες του.

Η «EUNOMIA» και το γεωπολιτικό μήνυμα στην Ανατολική Μεσόγειο

Η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA» πραγματοποιείται στο πλαίσιο της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου, Γαλλίας και Ιταλίας για τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σύμφωνα με τις δημοσιευμένες πληροφορίες, το πρόγραμμα δραστηριοτήτων εκτείνεται από τις 16 έως τις 22 Οκτωβρίου, με επιπλέον δραστηριότητα στις 26 Οκτωβρίου. Η συγκεκριμένη NAVTEX που επικαλείται το Liberal αφορά άσκηση πυρών στις 19 Οκτωβρίου.

Η τουρκική παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή σημειώνεται σε περιοχή που συνδέεται με τον σχεδιασμό ενός ευρωπαϊκού ενεργειακού έργου.

Η Άγκυρα δεν αμφισβητεί απλώς μια ναυτική ανακοίνωση. Επαναφέρει τη διεκδίκησή της περί αρμοδιότητας έκδοσης NAVTEX σε μια θαλάσσια ζώνη όπου η ελληνική πλευρά προετοιμάζει δραστηριότητες που αφορούν την ηλεκτρική διασύνδεση.

Πρέπει, ωστόσο, να διακρίνεται η αρμοδιότητα έκδοσης ναυτικών αγγελιών από την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Πρόκειται για διαφορετικά νομικά ζητήματα και η έκδοση μιας NAVTEX δεν καθορίζει από μόνη της κυριαρχικά δικαιώματα.

Το κρίσιμο τεστ για την Αθήνα: Τι θα συμβεί όταν φτάσει το γαλλικό σκάφος;

Το πραγματικό ενδιαφέρον πλέον μετατοπίζεται στην επόμενη φάση.

Όταν ολοκληρωθεί η αδειοδότηση και εκδοθεί η NAVTEX για τις έρευνες του «Abeille Marengo», θα διαπιστωθεί εάν η Τουρκία περιοριστεί σε νέα αμφισβήτηση μέσω ναυτικών αγγελιών ή προχωρήσει σε άλλες ενέργειες.

Το προηγούμενο των εντάσεων γύρω από τις έρευνες για το καλώδιο καθιστά το συγκεκριμένο ερώτημα ιδιαίτερα σημαντικό για την Αθήνα και τη Λευκωσία.

Επιπλέον, η συμμετοχή γαλλικής εταιρείας και πλοίου γαλλικής σημαίας προσδίδει στο θέμα ευρωπαϊκή διάσταση, χωρίς να συνεπάγεται αυτομάτως στρατιωτική ή διπλωματική αντίδραση του Παρισιού.

Η απάντηση θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των εργασιών και τις αποφάσεις των εμπλεκόμενων κυβερνήσεων.

Η ουσία είναι ότι το Great Sea Interconnector επανέρχεται στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης πριν ακόμη αρχίσουν οι νέες έρευνες.

Η ελληνική πλευρά έχει ενεργοποιήσει τη διαδικασία για την επιστροφή του ερευνητικού σκάφους στη θάλασσα. Η Τουρκία, από την πλευρά της, επέλεξε να επαναφέρει την αμφισβήτηση της αρμοδιότητας του Ηρακλείου με αφορμή την άσκηση «EUNOMIA».

Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν οι νέες έρευνες θα προχωρήσουν χωρίς παρεμπόδιση ή εάν το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου θα αποτελέσει ξανά πεδίο έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

«Ελευθερία» Λονδίνου: Αδιέξοδο στο Κυπριακό, νέα εποχή στις σχέσεις Βρετανίας–ΕΕ και τα μηνύματα Ρούμπιο προς την Τουρκία

Στο επίκεντρο του νέου φύλλου της ομογενειακής εφημερίδας η αμετακίνητη στάση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό, οι πολιτικές εξελίξεις στο Ηνωμένο Βασίλειο και η ερμηνεία της επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στην Αθήνα από τον τουρκικό Τύπο. Ξεχωριστή θέση κατέχουν η 66η επέτειος της Κυπριακής Ανεξαρτησίας και η δυναμική παρουσία των Ελληνοκυπρίων στη βρετανική αυτοδιοίκηση.

Δημοσιεύτηκε

8 ώρες πριν

στις

16 Οκτωβρίου 2026

από τον

Με πλούσια θεματολογία γύρω από τις διεθνείς εξελίξεις, το Κυπριακό, τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις και τη δραστηριότητα της ελληνικής και κυπριακής ομογένειας κυκλοφόρησε την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026 το 1308ο φύλλο της εβδομαδιαίας εφημερίδας «Ελευθερία» του Λονδίνου.

Η έκδοση αναδεικνύει τις διπλωματικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, τις προσπάθειες επαναπροσέγγισης του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και τον ενεργό ρόλο του απόδημου ελληνισμού στη δημόσια ζωή της Βρετανίας.

Κυπριακό: Καμία ουσιαστική μετακίνηση από την τουρκική πλευρά

Ένα από τα κεντρικά πολιτικά θέματα της εφημερίδας αφορά τη συνάντηση του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν.

Με τίτλο «Καμία μετακίνηση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό», η «Ελευθερία» επισημαίνει ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε περιορισμένης σημασίας ζητήματα, χωρίς να σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος στον πυρήνα του προβλήματος.

Οι συμφωνίες αφορούν την κοινή παρουσία των δύο ηγετών στο 6ο Δικοινοτικό Φεστιβάλ Ειρήνης στην Πύλα, τη συμμετοχή τους σε συνεδριάσεις τεχνικών επιτροπών και τον προγραμματισμό νέας συνάντησης.

Ωστόσο, σύμφωνα με την εφημερίδα, η τουρκική πλευρά εξακολουθεί να θέτει ως προϋπόθεση για την επανέναρξη των ουσιαστικών συνομιλιών την αποδοχή της λεγόμενης «κυριαρχικής ισότητας».

Το δημοσίευμα στρέφει επίσης την προσοχή στην επικείμενη επίσκεψη της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, και στο ερώτημα αν θα μπορέσει να επανεκκινήσει η διαπραγματευτική διαδικασία πριν ολοκληρωθεί η θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες.

Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα και η αντίδραση του τουρκικού Τύπου

Ξεχωριστή θέση στην έκδοση καταλαμβάνει το άρθρο του δημοσιογράφου Χρήστου Κωνσταντινίδη, με τίτλο «Πώς ερμήνευσε η Τουρκία την επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα», το οποίο εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης αντιμετώπισαν τα μηνύματα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών.

Η ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα και η προβολή της Ελλάδας ως στρατηγικού εταίρου των Ηνωμένων Πολιτειών αποτέλεσαν αντικείμενο σχολιασμού από τουρκικές εφημερίδες και αναλυτές.

Στο επίκεντρο βρίσκονται η αμερικανική στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο, η ελληνοαμερικανική αμυντική συνεργασία, η ενεργειακή ασφάλεια και η στάση της Ουάσινγκτον απέναντι στις ελληνοτουρκικές διαφορές.

Σε άλλη παρέμβαση της έκδοσης, ο ακαδημαϊκός Αυγουστίνος Αυγουστή θέτει το ερώτημα κατά πόσο οι θετικές δηλώσεις της αμερικανικής πλευράς συνοδεύονται από συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τα ελληνικά και κυπριακά συμφέροντα.

Βρετανία και Ευρωπαϊκή Ένωση: Ανοίγει η συζήτηση για υπέρβαση του Brexit

Στο βρετανικό μέτωπο, η «Ελευθερία» αφιερώνει εκτενές δημοσίευμα στην προσπάθεια της κυβέρνησης του Άντι Μπέρναμ να διαμορφώσει μια νέα σχέση με τις Βρυξέλλες.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός εμφανίζεται να θεωρεί ανεπαρκές το σημερινό πλαίσιο συνεργασίας, υποστηρίζοντας ότι το Brexit προκάλεσε μεγαλύτερη οικονομική ζημιά από τα αναμενόμενα οφέλη.

Η εφημερίδα αναφέρεται στην προγραμματισμένη για τις 20 Νοεμβρίου σύνοδο κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης–Ηνωμένου Βασιλείου στις Βρυξέλλες, όπου αναμένεται να εξεταστούν νέες συμφωνίες για το εμπόριο, την κινητικότητα των νέων και την οικονομική συνεργασία.

Στη συζήτηση περιλαμβάνονται ακόμη η πιθανότητα στενότερης σύνδεσης της Βρετανίας με την ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση, καθώς και οι προοπτικές μιας νέας συζήτησης για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας μετά τις επόμενες γενικές εκλογές.

Ουκρανία και Ιράν: Αμυντική συνεργασία και ζητήματα ασφάλειας

Στη διεθνή επικαιρότητα, η εφημερίδα παρουσιάζει τη συνάντηση του Βρετανού πρωθυπουργού με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Λονδίνο.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, βασικά θέματα των συνομιλιών αποτέλεσαν η ενίσχυση της ουκρανικής αεράμυνας, η διάθεση νέων πυραυλικών συστημάτων και η αντιμετώπιση των ρωσικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Παράλληλα, καταγράφονται οι βρετανικές ανησυχίες για πιθανή ιρανική εμπλοκή σε περιστατικό ασφαλείας στη στρατιωτική βάση RAF Fairford, που χρησιμοποιείται από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις. Η εφημερίδα αποδίδει στον Μπέρναμ την εκτίμηση ότι η εμπλοκή των Φρουρών της Επανάστασης είναι «σχεδόν βέβαιη».

Η ομογένεια τίμησε την Κυπριακή Ανεξαρτησία

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην 66η επέτειο της ανακήρυξης της Κυπριακής Ανεξαρτησίας.

Η εφημερίδα καταγράφει την επετειακή εκδήλωση που διοργάνωσαν στο βόρειο Λονδίνο η Κυπριακή Υπάτη Αρμοστεία και η Ελληνική Κυπριακή Αδελφότητα Λονδίνου, παρουσία διπλωματών, εκπροσώπων της Εκκλησίας, της βρετανικής αυτοδιοίκησης και της ομογένειας.

Ο Ύπατος Αρμοστής Κυριακός Κούρος αναφέρθηκε στη σημασία διατήρησης της ιστορικής μνήμης, στην ανάγκη τερματισμού της τουρκικής κατοχής και στη συμβολή της κυπριακής παροικίας στην ενημέρωση της βρετανικής κοινωνίας για το Κυπριακό.

Στην εκδήλωση μίλησαν επίσης ο πρόεδρος της Αδελφότητας Φάνος Θεοφάνους και η δήμαρχος Μπάρνετ Zahra Beg, η οποία περιέγραψε τις εντυπώσεις της από πρόσφατη επίσκεψή της στην κατεχόμενη Μόρφου.

Τιμή στους 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους

Η Εθνική Κυπριακή Ομοσπονδία Ηνωμένου Βασιλείου τίμησε 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους, οι οποίοι εξελέγησαν στις τοπικές εκλογές και προσφέρουν στις κοινότητες όπου ζουν.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 10 Οκτωβρίου, με συμμετοχή της αναπληρώτριας Υπάτης Αρμοστή Άννας Παπασάββα, του προέδρου της Ομοσπονδίας Χρίστου Καραολή και εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Η παρουσία των Ελληνοκυπρίων σε θεσμικές θέσεις από το Λονδίνο μέχρι το Κάρντιφ και άλλες βρετανικές πόλεις παρουσιάζεται ως σημαντικό κεφάλαιο για την ενίσχυση της πολιτικής εκπροσώπησης της ομογένειας.

Ιστορική μνήμη, ελληνική πολιτική και πολιτισμός

Στις υπόλοιπες σελίδες της έκδοσης παρουσιάζονται ακόμη οι εξελίξεις στην ελληνική πολιτική σκηνή, η συζήτηση για τον περιορισμό της πρόσβασης παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και οι δημοσιογραφικές αναφορές στην αποχώρηση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα.

Ιστορικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το αφιέρωμα στον Παύλο Μελά και τον Μακεδονικό Αγώνα, ενώ η εφημερίδα φιλοξενεί παρουσίαση του βιβλίου της Tanya Liveras Candy για τη ζωή και τη δολοφονία του Ανδρέα Λιβέρα κατά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στη Βομβάη το 2008.

Στην έκδοση περιλαμβάνονται επίσης αφιερώματα στην εκπαιδευτική, πολιτιστική και κοινωνική δραστηριότητα των Ελλήνων και Κυπρίων της Βρετανίας.

Με το νέο της φύλλο, η «Ελευθερία» του Λονδίνου συνδυάζει την ελληνική και κυπριακή επικαιρότητα με τις εξελίξεις στη βρετανική και διεθνή πολιτική σκηνή, δίνοντας παράλληλα χώρο στους ανθρώπους και τους θεσμούς που διατηρούν ζωντανή την παρουσία του ελληνισμού στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο

Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.

Δημοσιεύτηκε

3 ημέρες πριν

στις

13 Οκτωβρίου 2026

από τον

Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.

Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.

Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.

Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων

Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.

Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.

Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.

Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.

Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».

Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.

Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.

Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία

Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.

Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.

Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.

Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων

Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.

Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.

Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.

Το αίτημα για τα Corsair

Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.

Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.

Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.

Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή

Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.

Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO4 ώρες πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...
Ιστορία - Πολιτισμός5 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...
Αναλύσεις5 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...
GEOPOLITICO5 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...
GEOPOLITICO6 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή