Η ενεργειακή ασφάλεια αποκτά ολοένα μεγαλύτερη στρατηγική σημασία για την Ινδία, καθώς οι πολεμικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και οι διαταραχές στις διεθνείς αγορές καυσίμων αναδεικνύουν τις ευπάθειες μιας οικονομίας που καλείται να καλύψει τις ανάγκες περισσότερων από 1,4 δισεκατομμυρίων ανθρώπων.

Στις 4 Νοεμβρίου 2026, το υπουργικό συμβούλιο της Ινδίας ενέκρινε πρόγραμμα κρατικής χρηματοδοτικής στήριξης ύψους 14.500 crore ρουπιών, περίπου 1,5 δισ. δολαρίων, για την ανάπτυξη υποδομών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας συνολικής χωρητικότητας 92 γιγαβατωρών (GWh).

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της ινδικής κυβέρνησης, το πρόγραμμα θα υλοποιηθεί κατά την περίοδο 2026-2027 έως 2030-2031, με την προσδοκία ότι θα κινητοποιήσει συνολικές επενδύσεις 97.600 crore ρουπιών, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 10 δισ. δολάρια.

Το σχέδιο για 92 γιγαβατώρες αποθήκευσης

Η νέα πρωτοβουλία αποσκοπεί στην αντιμετώπιση ενός από τα σημαντικότερα προβλήματα της ενεργειακής μετάβασης: της αδυναμίας αποθήκευσης μεγάλων ποσοτήτων ηλεκτρικής ενέργειας που παράγονται από ανανεώσιμες πηγές.

Το πρόγραμμα προβλέπει τη δημιουργία τριών κατηγοριών υποδομών:

• 60 GWh μέσω συστημάτων αντλησιοταμίευσης, τα οποία αξιοποιούν υδροηλεκτρικές εγκαταστάσεις για την αποθήκευση ενέργειας.

• 30 GWh μέσω μεγάλων συστημάτων συσσωρευτών.

• 2 GWh μέσω αναδυόμενων τεχνολογιών αποθήκευσης.

Η νέα δυναμικότητα αντιστοιχεί περίπου στο 170% της υφιστάμενης δυνατότητας αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας μεγάλης κλίμακας της χώρας.

Ο στόχος είναι η Ινδία να μπορεί να αξιοποιεί την ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα ακόμη και όταν οι καιρικές συνθήκες δεν επιτρέπουν την άμεση παραγωγή της.

Η αποθήκευση αποκτά ιδιαίτερη σημασία κατά τις βραδινές ώρες, όταν η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνεται, ενώ η παραγωγή από φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις μηδενίζεται. Χωρίς επαρκείς δυνατότητες αποθήκευσης, το ηλεκτρικό σύστημα εξακολουθεί να εξαρτάται από συμβατικούς σταθμούς παραγωγής, κυρίως από μονάδες που χρησιμοποιούν άνθρακα.

Οι πόλεμοι στη Μέση Ανατολή και η ενεργειακή ασφάλεια

Η απόφαση του Νέου Δελχί έχει και σαφή γεωπολιτική διάσταση.

Όπως επισημαίνει δημοσίευμα της Khaleej Times της 6ης Νοεμβρίου, οι πρόσφατες πολεμικές εξελίξεις που εμπλέκουν τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και το Ιράν έχουν αναδείξει τους κινδύνους που αντιμετωπίζει η Ινδία από τις διαταραχές στην προμήθεια καυσίμων.

Η ινδική οικονομία παραμένει ιδιαίτερα ευάλωτη στις μεταβολές των διεθνών ενεργειακών τιμών και στις κρίσεις που επηρεάζουν τις θαλάσσιες οδούς μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Για μια χώρα με τεράστιες βιομηχανικές ανάγκες, ταχέως αναπτυσσόμενες υποδομές και συνεχώς αυξανόμενη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, η διαφοροποίηση του ενεργειακού μείγματος αποτελεί ζήτημα οικονομικής σταθερότητας και εθνικής ασφάλειας.

Η ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη υποδομών αποθήκευσης, επιδιώκεται να περιορίσει την ανάγκη χρήσης εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων και να μειώσει την έκθεση της χώρας σε εξωτερικούς ενεργειακούς κλυδωνισμούς.

Μόντι: Περισσότερη ενεργειακή ασφάλεια και αξιόπιστη ηλεκτροδότηση

Ο πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι παρουσίασε την κυβερνητική απόφαση ως σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, στις 4 Νοεμβρίου, αναφέρθηκε στην έγκριση της κρατικής χρηματοδότησης και στις επενδύσεις που αναμένεται να κινητοποιηθούν.

Όπως υπογράμμισε, η πρωτοβουλία αποσκοπεί στην εξασφάλιση πιο αξιόπιστης ηλεκτροδότησης, στην ευρύτερη ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της Ινδίας.

Ο στόχος των 500 GW έως το 2030

Η Ινδία έχει θέσει ως στρατηγικό στόχο την εγκατάσταση 500 γιγαβάτ ηλεκτροπαραγωγικής ισχύος από πηγές που δεν χρησιμοποιούν ορυκτά καύσιμα έως το 2030.

Παράλληλα, επιδιώκει να επιτύχει καθαρές μηδενικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου έως το 2070.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η Khaleej Times, τον Ιούλιο του 2026 περισσότερο από το ήμισυ της συνολικής εγκατεστημένης ηλεκτροπαραγωγικής ισχύος της χώρας προερχόταν από μη ορυκτές πηγές.

Τον Σεπτέμβριο του 2026 η εγκατεστημένη ισχύς των φωτοβολταϊκών είχε φτάσει περίπου τα 171 GW, ενώ η συνολική ισχύς των μεγάλων και μικρών υδροηλεκτρικών εγκαταστάσεων ανερχόταν σε περίπου 57 GW.

Η ανάπτυξη της ηλιακής ενέργειας συγκεντρώνεται κυρίως στις πολιτείες Ρατζαστάν, Γκουτζαράτ, Μαχαράστρα, Ταμίλ Ναντού και Καρνατάκα.

Αντίστοιχα, τα σημαντικότερα υδροηλεκτρικά έργα βρίσκονται στις περιοχές των Ιμαλαΐων, όπως το Χιματσάλ Πραντές και το Ουταραχάντ, καθώς και σε περιοχές της Καρνατάκα.

Παρά την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών, η χώρα εξακολουθεί να στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στον άνθρακα για την κάλυψη των αυξανόμενων ενεργειακών αναγκών της.

Το μεγάλο έλλειμμα στην αποθήκευση

Η ανάπτυξη των υποδομών αποθήκευσης δεν έχει ακολουθήσει τον ίδιο ρυθμό με την επέκταση της ηλεκτροπαραγωγής από ανανεώσιμες πηγές.

Οι εκτιμήσεις της ινδικής κυβέρνησης δείχνουν ότι έως το οικονομικό έτος 2031-2032 θα απαιτούνται περίπου 411 GWh συνολικής αποθηκευτικής ικανότητας.

Από αυτές, περίπου 236 GWh προβλέπεται να προέρχονται από συστήματα μπαταριών και 175 GWh από εγκαταστάσεις αντλησιοταμίευσης.

Ωστόσο, έως τον Σεπτέμβριο του 2026 η λειτουργική δυναμικότητα αποθήκευσης μέσω μπαταριών ανερχόταν σε μόλις 9,1 GWh, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το δημοσίευμα.

Το συγκεκριμένο μέγεθος αντιστοιχεί σε λιγότερο από το 4% των προβλεπόμενων αναγκών αποθήκευσης μέσω συσσωρευτών για το 2031-2032.

Η απόσταση μεταξύ των σημερινών δυνατοτήτων και των μελλοντικών αναγκών εξηγεί γιατί το Νέο Δελχί επιδιώκει να επιταχύνει τις επενδύσεις στον συγκεκριμένο τομέα.

Υποχρεωτική συμμετοχή της ινδικής βιομηχανίας

Μία από τις σημαντικότερες προβλέψεις του προγράμματος αφορά την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγικής βάσης.

Η κυβέρνηση καθιερώνει υποχρεωτική ελάχιστη εγχώρια συμμετοχή 40% για τα έργα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα.

Η πρόβλεψη αποσκοπεί στη δημιουργία ευκαιριών για τις ινδικές επιχειρήσεις και στη σταδιακή μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα εξαρτήματα και τεχνολογίες.

Η χρηματοδοτική στήριξη θα χορηγείται μέσω μηχανισμού κάλυψης του χρηματοδοτικού κενού των έργων (Viability Gap Funding), ώστε επενδύσεις υψηλού αρχικού κόστους να καταστούν οικονομικά βιώσιμες.

Στη διαδικασία θα μπορούν να συμμετέχουν δημόσιες και ιδιωτικές επιχειρήσεις, ενώ η επιλογή των έργων θα πραγματοποιείται μέσω ανταγωνιστικών διαδικασιών.

Επενδύσεις και στο λίθιο και το νικέλιο

Παράλληλα με τις υποδομές αποθήκευσης, η Ινδία επιδιώκει να ενισχύσει την παρουσία της στην αλυσίδα εφοδιασμού κρίσιμων ορυκτών.

Η κυβέρνηση έχει εγκρίνει ξεχωριστό πρόγραμμα χρηματοδότησης περίπου 300 εκατ. δολαρίων για την ανάπτυξη τεσσάρων εγχώριων μονάδων επεξεργασίας λιθίου και νικελίου.

Τα δύο μέταλλα χρησιμοποιούνται ευρέως στην κατασκευή μπαταριών ηλεκτρικών οχημάτων, συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας και ηλεκτρονικών προϊόντων.

Η εξάρτηση της Ινδίας από εισαγόμενα επεξεργασμένα κρίσιμα ορυκτά αποτελεί σημαντική πρόκληση για τις φιλοδοξίες της στον τομέα της καθαρής ενέργειας.

Με την ανάπτυξη εγχώριων μονάδων επεξεργασίας, το Νέο Δελχί επιχειρεί να αποκτήσει μεγαλύτερο έλεγχο σε κρίσιμα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Η ενεργειακή μετάβαση ως ζήτημα εθνικής στρατηγικής

Η Ινδία, τρίτος μεγαλύτερος εκπομπός αερίων του θερμοκηπίου παγκοσμίως μετά την Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες, αντιμετωπίζει την πρόκληση να συνδυάσει τη βιομηχανική ανάπτυξη με τον περιορισμό των εκπομπών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον (UNEP), που επικαλείται το δημοσίευμα, οι εκπομπές της ανήλθαν το 2025 σε περίπου 4,5 δισεκατομμύρια τόνους ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα, χωρίς να υπολογίζονται οι χρήσεις γης και η δασοπονία.

Ωστόσο, οι κατά κεφαλήν εκπομπές της, περίπου 3,1 τόνοι, παραμένουν σημαντικά χαμηλότερες από τον παγκόσμιο μέσο όρο των 6,4 τόνων.

Η ινδική κυβέρνηση έχει δεσμευτεί να μειώσει κατά 45% την ένταση εκπομπών της οικονομίας έως το 2030, συγκριτικά με τα επίπεδα του 2005.

Το νέο πρόγραμμα αποθήκευσης ενέργειας εντάσσεται σε αυτή την προσπάθεια, αποκτώντας όμως και ευρύτερη στρατηγική διάσταση.

Για το Νέο Δελχί, η ενεργειακή μετάβαση δεν αφορά αποκλειστικά την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Συνδέεται με την ασφάλεια του ηλεκτρικού συστήματος, την εγχώρια βιομηχανική παραγωγή, την προστασία της οικονομίας από εξωτερικές κρίσεις και τη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενους ενεργειακούς πόρους.

Η Αρμενία επαναπροσδιορίζει τη στρατηγική ασφαλείας της, αμφισβητώντας ανοιχτά τη ρωσική προστασία, επιμένοντας στην ανάγκη ισχυρής αποτρεπτικής άμυνας έναντι της Τουρκίας και απορρίπτοντας τις απαιτήσεις του Αζερμπαϊτζάν για αλλαγή του Συντάγματός της. Παράλληλα, η κυβέρνηση του Νικόλ Πασινιάν προωθεί το σχέδιο TRIPP, το οποίο παρουσιάζει ως ιστορική ευκαιρία για την οικονομική και συγκοινωνιακή διασύνδεση του Νοτίου Καυκάσου.

Οι εξελίξεις αυτές βρέθηκαν στο επίκεντρο του ελληνόφωνου δελτίου ειδήσεων «Η Φωνή της Αρμενίας», που παρουσιάζει η Λιάνα Μανουκιάν στη Δημόσια Ραδιοφωνία της Αρμενίας.

Σιμωνιάν: Η Τουρκία πρέπει να γνωρίζει ότι το κόστος μιας επίθεσης θα είναι δυσβάσταχτο

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι δηλώσεις του προέδρου της αρμενικής Εθνοσυνέλευσης, Αλέν Σιμωνιάν, σχετικά με την αποτρεπτική ισχύ που πρέπει να αποκτήσουν οι Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας.

Ο Σιμωνιάν υποστήριξε ότι η Αρμενία χρειάζεται έναν στρατό αρκετά ισχυρό ώστε οποιαδήποτε επίθεση εναντίον της να συνεπάγεται εξαιρετικά σοβαρές συνέπειες για τον επιτιθέμενο.

Κατά τον ίδιο, η σημαντικότερη εγγύηση ασφαλείας είναι η αποτροπή του πολέμου και όχι η προετοιμασία για μια αναμέτρηση που θα μπορούσε να αποφευχθεί.

Αναφερόμενος ειδικά στην Τουρκία, διερωτήθηκε για ποιον λόγο οι δύο χώρες θα έπρεπε να πολεμήσουν μεταξύ τους. Επισήμανε, ωστόσο, ότι εάν η Άγκυρα αποφάσιζε να επιτεθεί, η Αρμενία δεν θα διέθετε τον απαραίτητο χρόνο για να ενισχύσει εκ των υστέρων την άμυνά της.

Η τοποθέτηση αυτή αναδεικνύει τη σημασία που αποδίδει ο Αρμένιος αξιωματούχος στην έγκαιρη συγκρότηση αξιόπιστης αποτρεπτικής ισχύος.

Αμφισβήτηση της ρωσικής προστασίας

Ο πρόεδρος της αρμενικής Βουλής αμφισβήτησε ευθέως την αντίληψη ότι η ασφάλεια της Αρμενίας εξαρτάται αποκλειστικά από τη Ρωσία.

Χαρακτήρισε αβάσιμο τον ισχυρισμό που, όπως ανέφερε, καλλιεργήθηκε επί δεκαετίες, σύμφωνα με τον οποίο η Αρμενία πρέπει να στηρίζεται στη Μόσχα, διαφορετικά θα βρεθεί αντιμέτωπη με την τουρκική απειλή.

Η τοποθέτηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια περίοδο κατά την οποία το Ερεβάν επανεξετάζει τις σχέσεις του με τη Ρωσία και τους μηχανισμούς συλλογικής ασφάλειας στους οποίους συμμετείχε παραδοσιακά.

Πασινιάν: Δεν επιστρέφουμε στον CSTO χωρίς σαφείς απαντήσεις

Ο πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν επανήλθε στο ζήτημα της συμμετοχής της Αρμενίας στον Οργανισμό Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας (CSTO), ενόψει της συνόδου που, σύμφωνα με το δελτίο, έχει προγραμματιστεί για τις 11 Νοεμβρίου στη Μόσχα.

Ο Αρμένιος πρωθυπουργός εξήγησε ότι η συμμετοχή της χώρας στις εργασίες του οργανισμού θα μπορούσε να δημιουργήσει λανθασμένες εντυπώσεις, όσο παραμένει αναπάντητο το βασικό ερώτημα που έχει θέσει το Ερεβάν: ποια ακριβώς σύνορα της Αρμενίας αναγνωρίζει ο οργανισμός και υπό ποιες προϋποθέσεις θα ενεργοποιούνταν οι δεσμεύσεις συλλογικής άμυνας.

Υπενθυμίζεται ότι η Αρμενία έχει παγώσει τη συμμετοχή της στις δραστηριότητες του CSTO από τον Φεβρουάριο του 2024, εκφράζοντας δυσαρέσκεια για τη στάση του οργανισμού απέναντι στις στρατιωτικές ενέργειες του Αζερμπαϊτζάν σε αρμενικό έδαφος.

Στο δελτίο αναφέρθηκε επίσης ότι ενδέχεται να εξεταστεί το ζήτημα της αφαίρεσης του δικαιώματος ψήφου της Αρμενίας.

Μήνυμα προς το Μπακού: Το Σύνταγμα είναι εσωτερική υπόθεση

Σαφή απάντηση στις αξιώσεις του Αζερμπαϊτζάν έδωσε ο Νικόλ Πασινιάν, υπογραμμίζοντας ότι το Μπακού δεν έχει δικαίωμα να απαιτεί αλλαγές στο αρμενικό Σύνταγμα.

Ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι η συνταγματική αναθεώρηση αποτελεί αποκλειστικά εσωτερικό ζήτημα της Αρμενίας.

Η δήλωση έγινε στο πλαίσιο συζήτησης στρογγυλής τραπέζης και εντάσσεται στη συνεχιζόμενη αντιπαράθεση για τους όρους της εξομάλυνσης των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών.

Το TRIPP και η «ιστορική ευκαιρία» για τον Νότιο Καύκασο

Σημαντικό μέρος του δελτίου αφιερώθηκε στο έργο TRIPP, το οποίο η αρμενική κυβέρνηση αντιμετωπίζει ως ευκαιρία αναβάθμισης του περιφερειακού ρόλου της χώρας.

Ο Νταβίτ Καραπετιάν, αξιωματούχος του αρμενικού υπουργείου Εξωτερικών, δήλωσε στη δεύτερη Παγκόσμια Αρμενική Σύνοδο Κορυφής ότι το Ερεβάν δεν πρόκειται να αφήσει ανεκμετάλλευτη αυτή την προοπτική.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι διαδικασίες εξελίσσονται με διαφάνεια, ενώ θετική στάση απέναντι στο έργο διατηρούν οι γειτονικές χώρες και άλλοι περιφερειακοί εταίροι, συμπεριλαμβανομένου του Ιράν.

Ο Καραπετιάν συνέδεσε την υλοποίηση του σχεδίου με την ανάπτυξη νέων μεταφορικών και εμπορικών διασυνδέσεων. Αναφέρθηκε, μάλιστα, στην ανάγκη διαμόρφωσης πολιτικής θαλάσσιας εφοδιαστικής, παρά το γεγονός ότι η Αρμενία δεν διαθέτει πρόσβαση στη θάλασσα.

«Δεν θα θυσιάσουμε την Αρμενία για τον πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας»

Σε άλλη παρέμβασή του, ο Αλέν Σιμωνιάν απέρριψε το ενδεχόμενο ένταξης της Αρμενίας στο Ενωσιακό Κράτος Ρωσίας και Λευκορωσίας.

Υποστήριξε ότι τα εθνικά συμφέροντα της χώρας δεν μπορούν να υποταχθούν στις γεωπολιτικές συνέπειες του ρωσοουκρανικού πολέμου.

Παράλληλα, έθεσε ερωτήματα για τον ρόλο της Ρωσίας στις εξελίξεις που οδήγησαν στον πόλεμο των 44 ημερών το 2020, στον αποκλεισμό του διαδρόμου του Λατσίν και στον αναγκαστικό εκτοπισμό των Αρμενίων του Ναγκόρνο Καραμπάχ.

Οι αναφορές αυτές αποτυπώνουν τη βαθιά δυσπιστία που εκφράζεται πλέον δημόσια από την αρμενική πολιτική ηγεσία απέναντι στον παραδοσιακό σύμμαχο της χώρας.

Παρέμβαση Πασινιάν για το άσυλο και τις διακρίσεις

Το δελτίο παρουσίασε επίσης δηλώσεις του Νικόλ Πασινιάν σχετικά με τη νομοθεσία κατά των διακρίσεων και τις αιτήσεις ασύλου Αρμενίων πολιτών στην Ευρώπη.

Ο πρωθυπουργός ισχυρίστηκε ότι ορισμένα πρόσωπα με εγκληματική δραστηριότητα επικαλούνται ψευδώς διώξεις λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού προκειμένου να εξασφαλίσουν άδεια παραμονής σε ευρωπαϊκές χώρες.

Πρόκειται για ισχυρισμό του ίδιου, χωρίς να παρατίθενται στο δελτίο ανεξάρτητα στοιχεία που να τεκμηριώνουν την έκτασή του.

Ο Πασινιάν υποστήριξε παράλληλα την ανάγκη θέσπισης νομοθεσίας για την ισότητα και την απαγόρευση των διακρίσεων, με προσαρμογή στα ευρωπαϊκά πρότυπα.

Tags WordPress: Αρμενία, Λιάνα Μανουκιάν, Η Φωνή της Αρμενίας, Νικόλ Πασινιάν, Αλέν Σιμωνιάν, Τουρκία, Αζερμπαϊτζάν, Ρωσία, CSTO, Ναγκόρνο Καραμπάχ, Διάδρομος Λατσίν, TRIPP, Νότιος Καύκασος, Ιράν, Αρμενικές Ένοπλες Δυνάμεις

Με σοβαρή διπλωματική κρίση βρίσκονται αντιμέτωποι το Σουδάν και η Αιθιοπία, που προχώρησαν σε αμοιβαίες απελάσεις διπλωματών και στο κλείσιμο προξενικών αρχών, ενώ ανταλλάσσουν κατηγορίες για υποστήριξη ένοπλων οργανώσεων που επιχειρούν στο έδαφός τους. Η αντιπαράθεση προκαλεί ανησυχίες για ενδεχόμενη επέκταση των εσωτερικών πολεμικών συγκρούσεων πέρα από τα εθνικά σύνορα, με απρόβλεπτες συνέπειες για την ευρύτερη περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας.

– Υεμένη, Σουδάν, Αιθιοπία: Πώς συνδέονται μεταξύ τους οι τρεις πόλεμοι (Διονύσιος Σκλήρης)

Στις 4 Νοεμβρίου η αιθιοπική κυβέρνηση διέταξε το κλείσιμο του σουδανικού προξενείου στην Ασόσα, κοντά στα σύνορα των δύο χωρών, και την απέλαση έξι μελών του προσωπικού του. Η απόφαση είχε κοινοποιηθεί στις 2 Νοεμβρίου, με προθεσμία 48 ωρών για την αναχώρηση των διπλωματικών υπαλλήλων. Η απάντηση του Σουδάν ήταν άμεση: οι αρχές του ανακοίνωσαν το κλείσιμο του αιθιοπικού προξενείου στην πόλη Γκενταρέφ και την απέλαση των υπαλλήλων του.

Οι καταγγελίες για επιθέσεις με drones

Η διπλωματική αντιπαράθεση σχετίζεται με τον εμφύλιο πόλεμο του Σουδάν ανάμεσα στον τακτικό στρατό, υπό τον στρατηγό Αμπντέλ Φατάχ αλ Μπουρχάν, και τις παραστρατιωτικές Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF), υπό τον Μοχάμεντ Χαμντάν Νταγκάλο. Το Σουδάν κατηγορεί την Αιθιοπία ότι επιτρέπει στις Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης να χρησιμοποιούν το έδαφός της για την εξαπόλυση επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον σουδανικών πόλεων και υποδομών. Την 1η Νοεμβρίου, το Σουδάν ανακοίνωσε ότι προσέφυγε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και στο Συμβούλιο Ειρήνης και Ασφάλειας της Αφρικανικής Ένωσης, καταγγέλλοντας την εμπλοκή της Αιθιοπίας.

Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε το Μεταβατικό Συμβούλιο Κυριαρχίας του Σουδάν, κατά τη διάρκεια του 2026 πραγματοποιήθηκαν 70 επιθέσεις από αιθιοπικό έδαφος, με τη χρήση 187 drones μονής κατεύθυνσης, προκαλώντας σχεδόν 500 νεκρούς και τραυματίες μεταξύ των αμάχων. Οι αριθμοί δεν έχουν επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητες πηγές. Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι επιθέσεις εναντίον ενεργειακών εγκαταστάσεων. Στις αρχές Νοεμβρίου, πλήγματα σε υποσταθμούς ηλεκτροδότησης στις πόλεις Αλ Ντάμπα και Αμπού Χαμάντ προκάλεσαν εκτεταμένες διακοπές ρεύματος. Η καταστροφή ενεργειακών υποδομών επηρεάζει την υδροδότηση και τη λειτουργία νοσοκομείων. Το Σουδάν υποστηρίζει επίσης ότι τα drones, που χρησιμοποιούνται στις επιθέσεις, προέρχονται από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία κατηγορούνται για στρατιωτική υποστήριξη των Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης (RSF). Όμως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Αιθιοπία αρνούνται τις κατηγορίες.

Το μέτωπο του Τιγκράι

Η Αιθιοπία από την πλευρά της κατηγορεί το Σουδάν ότι υποστηρίζει τις ένοπλες δυνάμεις που αντιμάχονται την ομοσπονδιακή κυβέρνηση στην περιοχή του Τιγκράι. Οι συγκρούσεις αναζωπυρώθηκαν τον Σεπτέμβριο, ανατρέποντας την εύθραυστη σταθερότητα που είχε διαμορφωθεί μετά τη συμφωνία ειρήνης του 2022. Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Άμπι Άχμεντ υποστηρίζει ότι το Σουδάν, η Αίγυπτος και η Ερυθραία ενισχύουν τις δυνάμεις των ανταρτών στο Τιγκράι. Η κρίση στις σχέσεις Αιθιοπίας και Ερυθραίας έχει επίσης συνέπειες για την περιοχή. Την 1η Οκτωβρίου, η Αντίς Αμπέμπα απέλασε δέκα διπλωμάτες της Ερυθραίας και ανακοίνωσε το κλείσιμο της πρεσβείας της στην Ασμάρα. Η Ερυθραία απάντησε διακόπτοντας τις διπλωματικές σχέσεις. Βρισκόμαστε πλέον πολύ μακριά από την περίοδο 2020-2022, όταν οι δύο χώρες είχαν συνεργαστεί στρατιωτικά κατά τον πόλεμο του Τιγκράι.

Το ζήτημα του φράγματος στον Γαλάζιο Νείλο

Η ένταση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη γεωπολιτική σημασία λόγω της εμπλοκής της Αιγύπτου, η οποία βρίσκεται σε μακροχρόνια αντιπαράθεση με την Αιθιοπία για το Μεγάλο Φράγμα της Αιθιοπικής Αναγέννησης στον Γαλάζιο Νείλο. Η Αίγυπτος θεωρεί ότι η λειτουργία του φράγματος ενδέχεται να απειλήσει την υδατική της ασφάλεια, καθώς εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα ύδατα του Νείλου. Η Αιθιοπία, αντιθέτως, θεωρεί το έργο ως απαραίτητη προϋπόθεση για την οικονομική ανάπτυξη και την ενεργειακή της αυτονομία. Ταυτοχρόνως, η προσπάθεια της περίκλειστης Αιθιοπίας να εξασφαλίσει πρόσβαση στην Ερυθρά Θάλασσα αποτελεί πρόσθετη πηγή αντιπαράθεσης με την Ερυθραία. Έτσι, οι συγκρούσεις για την εδαφική κυριαρχία, την πρόσβαση στη θάλασσα και τον έλεγχο των υδάτινων πόρων αλληλοτροφοδοτούνται.

Κίνδυνοι για επέκταση του πολέμου 

Παρά την κλιμάκωση, το Σουδάν δηλώνει ότι επιθυμεί να αποφύγει μια άμεση στρατιωτική αναμέτρηση. Ο Αμτζάντ Φαρίντ, σύμβουλος πολιτικών και εξωτερικών υποθέσεων του Μεταβατικού Συμβουλίου Κυριαρχίας, υπογράμμισε ότι το Σουδάν διατηρεί το δικαίωμα υπεράσπισης της εδαφικής του ακεραιότητας, αλλά καταβάλλει προσπάθειες για να αποτρέψει έναν ανοικτό πόλεμο με την Αιθιοπία. Μια νέα σύγκρουσης θα επεβάρυνε ακόμη περισσότερο το Σουδάν, όπου περισσότεροι από 14 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί εξαιτίας του εμφυλίου πολέμου, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ. Ισχυρός κίνδυνος προκύπτει από την  πιθανότητα οι εμφύλιες συγκρούσεις στο Σουδάν και την Αιθιοπία να συνδεθούν σε ένα ενιαίο περιφερειακό μέτωπο, παρασύροντας γειτονικές χώρες και εξωτερικές δυνάμεις σε μια περιοχή κομβική για τις στρατηγικές προσβάσεις προς την Ερυθρά Θάλασσα και τη Διώρυγα του Σουέζ.

Για την Αιθιοπία είναι ζωτικής σημασίας το να έχει πρόσβαση στην Ερυθρά Θάλασσα, την οποία έχασε μετά την ανεξαρτησία της Ερυθραίας το 1993. Για τον λόγο αυτό, τον Ιανουάριο 2024 προχώρησε σε μνημόνιο κατανόησης με τη Σομαλιλάνδη, ώστε να μπορεί να διεξάγεται το εμπόριό της διά του λιμανιού της Μπερμπέρα για 50 χρόνια. Το μνημόνιο της 1ης Ιανουαρίου 2024 προέβλεπε πρόσβαση της Αιθιοπίας σε παράκτια ζώνη μήκους περίπου 20 χιλιομέτρων για 50 χρόνια, με δυνατότητα ναυτικής εγκατάστασης. Η Σομαλιλάνδη έχει αποσχιστεί από τη Σομαλία και δεν έχει εξασφαλίσει αρκούντως τη διεθνή αναγνώριση και για αυτό προσβλέπει στην Αιθιοπία για την αρχή μιας παρόμοιας αναγνώρισης σε συνδυασμό με οικονομικά και ευρύτερα εμπορικά οφέλη.

Οι περιφερειακές ευθυγραμμίσεις 

Η Αιθιοπία από την άλλη επιθυμεί να μην εξαρτάται για την πρόσβασή της στη θάλασσα μονομερώς από το Τζιμπουτί, όθεν διέρχεται το 95% των εισαγωγών και των εξαγωγών της. Ωστόσο, η συμμαχία αυτή με τη μη αναγνωρισμένη διεθνώς Σομαλιλάνδη δημιουργεί αντισυσπειρώσεις: Η Σομαλία, που βλέπει με κακό μάτι αυτή τη συμμαχία, συσπειρώνεται εναντίον της Αιθιοπίας μαζί με την Αίγυπτο, η οποία διαφωνεί εντόνως με την Αιθιοπία λόγω του Μεγάλου Αιθιοπικού Φράγματος στον Άνω Νείλο, που θεωρεί ότι βλάπτει ζωτικά συμφέροντά της. Η Τουρκία, η οποία έχει οικοδομήσει την ισχυρότερη βάση της στην Αφρική στο Μογκαντίσου της Σομαλίας αντιτίθεται επίσης σε παρόμοιες πρωτοβουλίες της Αιθιοπίας, καθώς έχει στενές σχέσεις με τη Σομαλία όχι μόνο σε στρατιωτικό, αλλά και σε οικονομικό επίπεδο. Ωστόσο, η Τουρκία στο πλαίσιο της επέκτασής της στην Αφρική διαθέτει καλές διπλωματικές σχέσεις και με την Αιθιοπία εργαλειοποιώντας προς τούτο και την ανθρωπιστική βοήθεια όσο και διπλωματικές πρωτοβουλίες διαμεσολάβησης στο Τιγκράι. Οι ευρύτερες περιφερειακές ευθυγραμμίσεις είναι ότι η Ερυθραία συνδέεται με την Αίγυπτο και τη Σαουδική Αραβία, τη Σομαλία, τις Ένοπλες Δυνάμεις του Σουδάν, ενώ η Αιθιοπία συνδέεται με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ισραήλ και τη Σομαλιλάνδη.

Για την Ελλάδα η σημασία του ζητήματος είναι κυρίως αφενός ότι εντείνεται η διπλωματική σημασία αλλά και η στρατιωτική, οικονομική και πολιτική παρουσία της Τουρκίας, που έχει διαύλους και με τις δύο πλευρές, στο Κέρας της Αφρικής, στο πλαίσιο μάλιστα μιας νεο-οθωμανικής ιδεολογίας. Και, αφετέρου, η εμπλοκή της συμμαχικής Αιγύπτου, αλλά και του Ισραήλ σε μάλλον διαφορετικά μέτωπα, τηρουμένης της πολυπλοκότητας της κατάστασης, σε μια περιοχή, η οποία είναι σημαντική, καθώς συνδέεται με «σημεία πνιγμού» της παγκόσμιας οικονομίας στην Ερυθρά Θάλασσα.

tovima.gr