Άμυνα
Κοινωνική ανθεκτικότητα κατά τη διάρκεια φυσικών καταστροφών
Βασική προϋπόθεση για την επιβίωση από ένα ακραίο φυσικό φαινόμενο όπως ένας πολύ μεγάλος σεισμός στην ευρύτερη περιοχή της Σαντορίνης, της Αμοργού και της Ανάφης είναι η ύπαρξη μιας ανθεκτικής κοινωνίας
Γράφει ο Κωνσταντίνος Μπαλωμένος*
Σύμφωνα με την ακαδημαϊκή εγκυκλοπαίδεια Britannica ως φυσική καταστροφή ορίζεται ένα καταστροφικό συμβάν που προκαλείται από τις επιπτώσεις φυσικών και όχι ανθρωπογενών φαινομένων (π.χ. τυφώνες, πλημμύρες, σεισμοί, ανεμοστρόβιλοι κ.λπ.), που προκαλούν μεγάλες απώλειες ανθρώπινων ζωών, την καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος, της ιδιωτικής ιδιοκτησίας και των δημόσιων υποδομών.
Επίσης, το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας (Department of Homeland Security) των ΗΠΑ, στον ορισμό του για τη φυσική καταστροφή, εκτός από τα ανωτέρω, προσθέτει μια ακόμη σημαντική παράμετρο. Την απειλή που δύνανται να προκαλέσουν τα εν λόγω καταστροφικά συμβάντα για την εσωτερική ασφάλεια ενός κράτους.
Επιπρόσθετα, στο σημερινό ασταθές, έντονα ανταγωνιστικό και συνεχώς μεταβαλλόμενο υβριδικό διεθνές περιβάλλον ασφάλειας, όπου κυριαρχούν οι ενεργειακοί ανταγωνισμοί, οι περιφερειακές συγκρούσεις, η τρομοκρατία, η μετανάστευση, η κλιματική αλλαγή, οι ανατρεπτικές (disruptive) τεχνολογίες, η κατάρρευση των πολυμερών θεσμών, η γεωπολιτικοποίηση των στρατηγικών πόρων, τα όπλα μαζικής καταστροφής και ο υβριδικός πόλεμος, μια φυσική καταστροφή δύναται να αποτελέσει το μέσο για την ευθεία απειλή της εθνικής ασφάλειας και ανεξαρτησίας ενός κράτους. Ειδικότερα, ένας υβριδικός δρών μπορεί να εκμεταλλευτεί τις επιπτώσεις μιας φυσικής καταστροφής και τις τρωτότητες που θα προκληθούν στο κράτος που θα πληγεί από αυτή την φυσική καταστροφή (π.χ. αποδιοργάνωση στη λειτουργία του κράτους, ευρύτατες ανθρώπινες, υλικές ή περιβαλλοντικές απώλειες, έλλειψη πόρων για την αντιμετώπιση της καταστροφής κ.λπ.), ώστε να προχωρήσει σε περαιτέρω αποσταθεροποίηση της πληγείσας χώρας και να απειλήσει την εθνική της ασφάλεια και κυριαρχία.
Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, γίνεται κατανοητό, ότι βασική προϋπόθεση για την επιβίωση από ένα ακραίο φυσικό φαινόμενο όπως ένας πολύ μεγάλος σεισμός στην ευρύτερη περιοχή της Σαντορίνης, της Αμοργού και της Ανάφης είναι η ύπαρξη μιας ανθεκτικής κοινωνίας (Community Resilience).
Συγκεκριμένα, μια κοινωνία είναι ανθεκτική όταν έχει την ικανότητα να αναγνωρίζει τους κινδύνους και τις απειλές της, να αντιμετωπίζει τις κοινωνικές πιέσεις, να προβλέπει και να μετριάζει το κοινωνικό σοκ από την εκδήλωση κινδύνων, ακραίων φαινομένων ή καταστροφών και κρίσεων, να προσαρμόζεται στις μεταβαλλόμενες συνθήκες ενός ακραίου φαινομένου ή κρίσης, να ανακάμπτει τάχιστα σε περιόδους εκδήλωσης ακραίων φαινομένων ή κρίσεων και να επανέρχεται στο πρότερο φυσιολογικό της λειτουργικό περιβάλλον.
Ειδικότερα, για την εξασφάλιση της ανθεκτικότητας απαιτείται η κινητοποίηση όλου του κράτους, καθώς και η συμμετοχή και συνεισφορά όλων των κοινωνικών και εθνικών δυνάμεων. Επίσης, απαιτείται ο σχεδιασμός ενός ισχυρού μηχανισμού διακυβέρνησης και παρακολούθησης της διαχείρισης της φυσικής καταστροφής ή κρίσης στη βάση της Ολιστικής Προσέγγισης (Whole of Government Approach).
Στο πλαίσιο αυτό, απαιτείται διυπουργικός συντονισμός, που θα αποσαφηνίσει τις λειτουργικές διαδικασίες κάθε κυβερνητικής υπηρεσίας και θα δύναται να αξιοποιήσει το σύνολο των κοινωνικών και εθνικών δυνάμεων (κρατικοί – ιδιωτικοί φορείς, κοινωνικοί φορείς, μη κυβερνητικές οργανώσεις, εθελοντές κ.λπ), ώστε να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά οι επιπτώσεις της εν λόγω φυσικής καταστροφής ή κρίσης.
Υπό την ανωτέρω οπτική, οφείλουμε να αξιολογήσουμε θετικά την έως τώρα αντίδραση της Πολιτείας και του κρατικού μηχανισμού σε αυτή την έντονη σεισμική ακολουθία που παρατηρείται στην ευρύτερη περιοχή της Σαντορίνης.
Ειδικότερα, για πρώτη φορά στην Ελλάδα γίνεται προληπτική κινητοποίηση και διαχείριση μιας πιθανής φυσικής καταστροφής. Η πολιτική ηγεσία της χώρας σχεδιάζει και χαράσσει πολιτική διαχείρισης μιας πιθανής ακραίας φυσικής καταστροφής, σύμφωνα με τις υποδείξεις των ειδικών και της επιστημονικής κοινότητας και όχι με όρους πολιτικού οφέλους και επικοινωνιακής εργαλειοποίησης της κρίσης.
Ο συντονισμός για την αντιμετώπιση μιας πιθανής ακραίας φυσικής καταστροφής επίσης, γίνεται σε διυπουργικό επίπεδο και σημαντικές δυνάμεις του κρατικού μηχανισμού βρίσκονται ήδη στο πεδίο, για κάθε ενδεχόμενο και για την έγκαιρη διαχείριση των επιπτώσεων από την εκδήλωση ενός έντονου σεισμικού φαινομένου.
Αξιοσημείωτο επίσης, είναι το γεγονός ότι υπάρχει άψογη συνεργασία μεταξύ του κεντρικού κρατικού μηχανισμού και των τοπικών και περιφερειακών αρχών και του τοπικού πληθυσμού.
Τέλος, οι διαχειριστές της κατάστασης κατά την έως τώρα επικοινωνία τους με τα ακροατήριά τους μιλούν την ίδια γλώσσα και ακολουθούν την στρατηγική «επικοινωνώ με ενιαία φωνή» (One Voice Communication). Ειδικότερα, οι εν λόγω διαχειριστές επικοινωνούν με σαφήνεια και συνέπεια, χωρίς αντιφάσεις ή ασαφή και αλληλοσυγκρουόμενα μηνύματα, με αποτέλεσμα να έχει αποφευχθεί η διασπορά σύγχυσης και πανικού προς τα ειδικά κοινά (stakeholders), που εμπλέκονται άμεσα ή έμμεσα με την κρίση.
Παρά την έως τώρα επιτυχή διαχείριση της επικίνδυνης κατάστασης στη Σαντορίνη και τα γύρω νησιά, απαιτείται περαιτέρω εγρήγορση και να τεθεί σε ετοιμότητα όλος ο κρατικός μηχανισμός σαν να βρισκόμαστε μπροστά σε εν εξελίξει κρίση με ακραίες επιπτώσεις.
Ειδικότερα, θα πρέπει να ενταθεί η προετοιμασία και η λήψη προληπτικών μέτρων σε όλη τη χώρα, διότι αν εκδηλωθεί ακραίος σεισμός από το ρήγμα της Αμοργού δεν θα πληγούν μόνο η Σαντορίνη, η Αμοργός και τα γύρω νησιά, αλλά και η Αθήνα και πολλές ακόμη περιοχές της χώρας.
Συγκεκριμένα, απαιτείται:
-
Προσεισμικός έλεγχος κτιρίων δημόσιας και κοινωφελούς χρήσης (νοσοκομεία, δημόσιες υπηρεσίες, εκπαιδευτικά ιδρύματα, κ.λπ.) με σκοπό την πρώτη αποτίμηση της σεισμικής τους ικανότητας και λήψης μέτρων σε περίπτωση στατικών προβλημάτων τους για την εξεύρεση εναλλακτικών επανδρωμένων κτιρίων όπου θα λειτουργήσουν προσωρινά, ώστε να ξεπεραστεί η κρίση και να επανέλθει η κανονικότητα.
-
Ασκήσεις ετοιμότητας για την ασφαλή εκκένωση των δημόσιων κτιρίων και υπηρεσιών σε περίπτωση εκδήλωσης σεισμού κατά την ώρα λειτουργίας τους.
-
Φύλαξη και προστασία των κρίσιμων υποδομών όχι μόνο στα νησιά των Κυκλάδων όπου υπάρχει το πρόβλημα, αλλά σε όλη τη χώρα. Θα πρέπει να εξασφαλιστούν εναλλακτικά δίκτυα και κρίσιμες υποδομές που θα καλύψουν τις λειτουργίες των πρωταρχικών δικτύων και υποδομών σε περίπτωση που αυτά, δεχτούν κάποιο πλήγμα και τεθούν εκτός λειτουργίας.
-
Προσδιορισμός χώρων καταφυγής των πολιτών και χώροι καταυλισμών σε περίπτωση εκδήλωσης ακραίου σεισμικού φαινόμενου, όχι μόνο στην Σαντορίνη και τα γύρω νησιά των Κυκλάδων, αλλά σε όλη τη χώρα. Για την αποφυγή πανικού και δημιουργίας κοινωνικού χάους, ο κάθε πολίτης θα πρέπει να ξέρει που θα πρέπει να πάει για να προστατευτεί σε περίπτωση ακραίου σεισμικού φαινομένου.
-
Την εξασφάλιση αρκετών διαθέσιμων θαλάσσιων (πλοία, σκάφη κ.λπ) και αεροπορικών μέσων για την άμεση εκκένωση των νησιών που πιθανόν να πληγούν από έναν ισχυρό σεισμό σε συνδυασμό με την πιθανή έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης ή την εκδήλωση κάποιου τσουνάμι και την απομάκρυνση πολιτών σε ασφαλή μέρη. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να προβλεφθεί από ποιες λιμενικές υποδομές θα απομακρυνθούν οι πολίτες σε περίπτωση καταστροφής των υπαρχουσών.
-
Την προετοιμασία για την αντιμετώπιση περιστατικών εκτεταμένης θαλάσσιας περιβαλλοντικής ρύπανσης.
-
Διασφάλιση της Δημόσιας Υγείας και της περίθαλψης των πληγέντων όχι μόνο για τις πληγείσες περιοχές, αλλά για όλη τη χώρα. Ειδικότερα, απαιτείται να τεθούν σε ετοιμότητα κάποια μεγάλα Νοσοκομεία της Αττικής, καθώς και ένα Νοσοκομείο ανά Περιφέρεια της χώρας.
-
Να τεθούν σε ετοιμότητα όλα τα αποθηκευτικά κέντρα του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης & Κοινωνικής Αλληλεγγύης για τη διάθεση σκηνικού υλικού και κλινοσκεπασμάτων για την προσωρινή στέγαση των σεισμόπληκτων, εφόσον απαιτηθεί και επίσης, να υπάρξει μέριμνα για την συνέχιση της λειτουργίας των δικτύων της εφοδιαστικής αλυσίδας στις πληγείσες περιοχές.
-
Τέλος, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας εκτός από την υπάρχουσα συμβολή του στην έως τώρα διαχείριση της κατάστασης και την εφαρμογή του Σχεδίου «ΞΕΝΟΚΡΑΤΗΣ» στις περιοχές που θα τεθούν σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, λόγω της πιθανής εκδήλωσης φυσικής καταστροφής, καλό θα είναι να θέσει άμεσα σε εγρήγορση και επιφυλακή το σύνολο των Ενόπλων Δυνάμεων. Στόχος αυτής της προληπτικής ενέργειας, είναι το ενδεχόμενο αντιμετώπισης κάποιου επίδοξου Υβριδικού Δρώντα (π.χ. Τουρκία) που θα θελήσει να επωφεληθεί από τις έκτακτες συνθήκες που θα διαμορφωθούν από μια ακραία φυσική καταστροφή στις Κυκλάδες, ώστε να απειλήσει την εθνική μας κυριαρχία προκαλώντας μια εθνική κρίση.
Εκτός από ένα μηχανισμό διαχείρισης κρίσεων που θα λειτουργεί στη βάση της Ολιστικής Προσέγγισης (Whole of Government Approach), για την επιτυχή διαχείριση και αντιμετώπιση μιας ακραίας φυσικής καταστροφής απαιτείται και η ανθεκτικότητα των πολιτών και του συνόλου των κοινωνικών δυνάμεων.
Συγκεκριμένα, μέσω της αύξησης της ευαισθητοποίησης των πολιτών σε σχέση με τους κινδύνους από μια φυσική καταστροφή και την ενθάρρυνσή τους να αναπτύξουν ικανότητες που θα τους επιτρέπουν να κινούνται αυτόνομα και να λαμβάνουν ατομικά μέτρα ασφαλείας κατά την περίοδο κρίσεων ή μιας φυσικής καταστροφής,
εξασφαλίζεται η επιτυχής διαχείριση του ακραίου φαινομένου και των επιπτώσεών του.
Μέσω της εξασφάλισης ανθεκτικότητας των πολιτών, διασφαλίζεται η ετοιμότητά τους για την πρώτη αντίδραση, όσο και κατά τη διάρκεια αντιμετώπισης μιας κρίσης ή φυσικής καταστροφής. Η διαδικασία αυτή βασίζεται στην προσέγγιση “Whole of Society”, όπου θέτει τους πολίτες και όλες τις κοινωνικές και εθνικές δυνάμεις στον πυρήνα του εθνικού μηχανισμού για τη διαχείριση εκτάκτων αναγκών, φυσικών καταστροφών και κρίσεων.
Κοντολογίς, κατά την αντιμετώπιση μιας φυσικής καταστροφής, οι άνθρωποι στην πληγείσα περιοχή θα πρέπει να ξέρουν πώς να αντιδράσουν για να προστατεύσουν τη ζωή και τα περιουσιακά στοιχεία τους, καθώς και τη ζωή και τα περιουσιακά στοιχεία των άλλων μελών της κοινότητας. Δεδομένου ότι αρχικά η αντιμετώπιση των καταστροφών πραγματοποιείται πάντα σε τοπικό επίπεδο, όλα τα τμήματα του πληθυσμού (σε όλες τις περιοχές της χώρας), πρέπει να διαθέτουν επαρκή γνώση του τρόπου πρόληψης και αντιμετώπισης των καταστροφών και της ετοιμότητας έναντι αυτών.
Η ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τους κινδύνους και η επαρκής γνώση του τρόπου πρόληψης, ετοιμότητας και αντίδρασης σε φυσικές καταστροφές αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την επιτυχή διαχείριση του ακραίου φυσικού φαινομένου διότι μειώνει
σημαντικά τις αρνητικές συνέπειες των φυσικών καταστροφών.
Σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης ή κρίσης γεννιέται η ανάγκη της διάδοσης των αναγκαίων πληροφοριών με πρωταρχικό σκοπό την προστασία του πληθυσμού. Οι διαχειριστές τέτοιων καταστάσεων καλούνται να παράσχουν έγκυρη και έγκαιρη πληροφόρηση, στους πολίτες, ώστε να τους βοηθήσουν να προετοιμαστούν κατάλληλα και να κάνουν ορθολογικές επιλογές για την μείωση των κινδύνων και τη διασφάλιση της ασφάλειας και της ακεραιότητάς τους.
Η μέριμνα για την ενημέρωση και την προστασία του κοινού συνήθως αποτελεί τον καλύτερο τρόπο για την ανάπτυξη μιας θετικής σχέσης με το κοινό, την οικοδόμηση της εμπιστοσύνης με τις Αρχές που διαχειρίζονται τη φυσική καταστροφή και την αποδοχή των αποφάσεών τους.
Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, θα πρέπει να επισημανθεί ότι οι διαχειριστές της κατάστασης του έκτακτου κινδύνου από την παρατεταμένη σεισμική δραστηριότητα στην περιοχή της Σαντορίνης, της Αμοργού και της Ανάφης έχουν επιτύχει μερικώς το στόχο τους σε αυτό το πεδίο.
Συγκεκριμένα, έχουν επιτύχει την ευαισθητοποίηση του τοπικού πληθυσμού στα νησιά που αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο, αλλά και γενικότερα, στους κατοίκους όλων των Κυκλαδων σχετικά με τους κινδύνους που ελλοχεύουν, έχει ενισχυθεί η ετοιμότητά τους, έχει αναπτυχθεί άριστη συνεργασία με τα τοπικά στελέχη και τους επικεφαλής των νησιών που αντιμετωπίζουν την έκτακτη ανάγκη, αλλά δεν συμβαίνει το ίδιο με τον υπόλοιπο πληθυσμό της χώρας.
Παρά τις επισημάνσεις των ειδικών και τη συνεχής ενημέρωση της κοινής γνώμης για τη διαμορφωθείσα κατάσταση στα εν λόγω νησιά, δεν έχει γίνει αντιληπτή η επικινδυνότητα της κατάστασης και το μέγεθος των επιπτώσεων από την εκδήλωση ενός πολύ ισχυρού σεισμού στη Σαντορίνη, την Αμοργό και την Ανάφη, για όλο τον ελληνικό λαό.
Ειδικότερα, παρατηρείται σημαντική μερίδα πολιτών (κυρίως τους χρήστες των Social Media) να αναφέρουν ανακρίβειες, να διασπείρουν ψευδείς ειδήσεις και να παραπληροφορούν τον κόσμο σχετικά με την πραγματική κατάσταση της σεισμικής έξαρσης στην ευρύτερη περιοχή της Σαντορίνης.
Επίσης, παρατηρείται ότι στην ατζέντα των αντιπολιτευόμενων πολιτικών δυνάμεων της χώρας και την πλειοψηφία των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, άλλα ζητήματα έχουν προτεραιότητα (π.χ. η εργαλειοποίηση του ατυχήματος των Τεμπών και η πολιτική του εκμετάλλευση) και ασκείται έμμεση κριτική, στους διαχειριστές της έκτακτης ανάγκης στη Σαντορίνη, ότι η όλη προληπτική διαχείριση είναι για λόγους αποπροσανατολισμού από την ατζέντα της καθημερινότητας.
Η εν λόγω κατάσταση είναι άκρως επικίνδυνη και θα πρέπει όλοι να καταλάβουν (πριν είναι πολύ αργά), ότι σε περίπτωση εκδήλωσης ενός ακραίου σεισμού στην Σαντορίνη, οι επιπτώσεις πιθανόν να είναι πρωτόγνωρες, θα πλήξουν τους πάντες και η ακραία κατάσταση που θα διαμορφωθεί δεν θα αντιμετωπιστεί μέσω του λαϊκισμού, της ανευθυνότητας, της πολιτικής εργαλειοποίησης για απόκτηση μικροκομματικών κερδών και της μετάθεσης ευθυνών (blame game).
Σε ακραίες καταστάσεις όπως αυτές που βιώνουμε σήμερα στη Σαντορίνη και τα κοντινά σε αυτήν νησιά, απαιτείται εθνική συναίνεση και ενεργοποίηση και συμμετοχή όλων των κοινωνικών και εθνικών δυνάμεων.
Απαιτείται επίσης, στήριξη των διαχειριστών της κατάστασης και των στελεχών του κρατικού μηχανισμού που βρίσκονται στο πεδίο. Δεδομένης της έως τώρα θετικής προληπτικής αντίδρασης του κράτους (για πρώτη φορά στην Ελλάδα), αλλά και της θετικής ανταπόκρισης των τοπικών κοινωνιών των νησιών που πλήττονται, ας ελπίσουμε ότι στο τέλος, θα πρυτανεύσει η λογική και το εθνικό συμφέρον από όλους μας.
Με την ενεργοποίηση όλων των κοινωνικών δυνάμεων, την σωστή αξιοποίηση όλων των εθνικών πόρων και την βοήθεια του καλού Θεού των Ελλήνων, ας ελπίσουμε να ξεπεραστεί και αυτή η φουρτούνα και να επανέλθουν η Σαντορίνη και τα υπόλοιπα νησιά μας στην πρότερη φυσιολογική τους λειτουργική κατάσταση.
*Ο Δρ. Κωνσταντίνος Μπαλωμένος είναι Πολιτικός Επιστήμονας – Διεθνολόγος Πρώην Γενικός Διευθυντής – Γενικής Διεύθυνσης Πολιτικής Εθνικής Άμυνας και Διεθνών Σχέσεων (ΓΔΠΕΑΔΣ) Υπουργείου Εθνικής Άμυνας (ΥΠΕΘΑ)
GEOPOLITICO
Καμπανάκι για Ελλάδα! Γαλλία και Τουρκία μπαίνουν σε νέα αμυντική εποχή
Ο Οδικός Χάρτης Άγκυρας–Παρισιού ανοίγει δρόμο για στενότερη στρατιωτική συνεργασία – SAMP/T και Meteor αλλάζουν τα δεδομένα και δημιουργούν ερωτήματα για τη στρατηγική σχέση Ελλάδας–Γαλλίας
Η υπογραφή Οδικού Χάρτη Αμυντικής Συνεργασίας ανάμεσα στην Τουρκία και τη Γαλλία δεν είναι μία τυπική διπλωματική κίνηση και ασφαλώς δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη από την Αθήνα.
Άγκυρα και Παρίσι συμφώνησαν να εμβαθύνουν τον στρατηγικό τους διάλογο, να αυξήσουν τις στρατιωτικές επαφές και να εξετάσουν νέα πεδία συνεργασίας. Η τουρκική πλευρά μιλά ήδη για μετάβαση από τα «θετικά μηνύματα» σε συγκεκριμένη αμυντική συνεργασία.
Για την Ελλάδα, όμως, το ζήτημα δεν είναι απλώς ότι η Γαλλία συνομιλεί με την Τουρκία. Το κρίσιμο είναι τι ακριβώς είναι διατεθειμένη να δώσει στο τουρκικό οπλοστάσιο και κατά πόσο αυτό μπορεί να επηρεάσει την ισορροπία δυνάμεων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Από τον στρατηγικό εταίρο της Ελλάδας στον εξοπλιστικό διάλογο με την Άγκυρα
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερο βάρος επειδή η Γαλλία δεν είναι για την Ελλάδα ένας απλός σύμμαχος στο ΝΑΤΟ.
Αθήνα και Παρίσι έχουν υπογράψει από το 2021 Στρατηγική Εταιρική Σχέση για την Άμυνα και την Ασφάλεια, η οποία περιλαμβάνει ρήτρα αμοιβαίας στρατιωτικής συνδρομής σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης κατά της επικράτειας της μίας πλευράς. Η συμφωνία ανανεώθηκε τον Απρίλιο του 2026 για ακόμη πέντε χρόνια.
Πάνω σε αυτή τη σχέση οικοδομήθηκε ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής αμυντικής στρατηγικής των τελευταίων ετών: Rafale, φρεγάτες FDI, κοινές ασκήσεις και στενός στρατηγικός διάλογος.
Τώρα, όμως, το Παρίσι ανοίγει ταυτόχρονα έναν θεσμοθετημένο δρόμο αμυντικής συνεργασίας και με την Άγκυρα.
Αυτό δεν ακυρώνει την ελληνογαλλική συμφωνία. Δημιουργεί, όμως, μια προφανή αντίφαση συμφερόντων, ιδίως εάν η νέα συνεργασία οδηγήσει στην ενίσχυση κρίσιμων τουρκικών στρατιωτικών δυνατοτήτων.
Το πρώτο καμπανάκι: SAMP/T
Το πιο σοβαρό ζήτημα αφορά το SAMP/T.
Η Τουρκία επιδιώκει εδώ και χρόνια την απόκτηση του γαλλοϊταλικού συστήματος αεράμυνας μεγάλου βεληνεκούς και, σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, η γαλλική αντίσταση σε μία τέτοια συμφωνία έχει υποχωρήσει σημαντικά. Οι συζητήσεις συνδέονται και με τον σχεδιαζόμενο τουρκικό ολοκληρωμένο θόλο αεράμυνας «Steel Dome».
Για την Ελλάδα, μία πιθανή τουρκική απόκτηση SAMP/T δεν είναι αδιάφορη.
Θα ενίσχυε σημαντικά την τουρκική αντιαεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα και θα δυσκόλευε τον επιχειρησιακό σχεδιασμό της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας σε περίπτωση κρίσης.
Ακόμη σημαντικότερο θα ήταν ένα ενδεχόμενο πλαίσιο συμπαραγωγής ή μεταφοράς τεχνολογίας, καθώς η Άγκυρα επιδιώκει σταθερά όχι μόνο την αγορά συστημάτων αλλά και την ενσωμάτωση ξένης τεχνογνωσίας στη δική της αμυντική βιομηχανία.
Σε αυτή την περίπτωση, το Παρίσι δεν θα πουλούσε απλώς ένα όπλο στην Τουρκία. Θα βοηθούσε στην ενίσχυση της μακροπρόθεσμης τουρκικής αμυντικής αυτονομίας.
Το δεύτερο καμπανάκι: Meteor
Ακόμη πιο άμεσα αφορά την Ελλάδα η πιθανότητα πρόσβασης της Τουρκίας στον πύραυλο Meteor.
Ο Meteor αποτελεί βασικό όπλο των ελληνικών Rafale και ένα από τα σημαντικότερα ποιοτικά πλεονεκτήματα της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας στον αέρα.
Εάν η Τουρκία αποκτήσει το ίδιο βλήμα και καταφέρει να το ενσωματώσει σε νέα μαχητικά αεροσκάφη, ένα μέρος αυτού του ελληνικού πλεονεκτήματος περιορίζεται.
Δεν σημαίνει ότι εξισώνονται αυτομάτως οι δυνατότητες των δύο αεροποριών. Σημαίνει όμως ότι η Άγκυρα αποκτά πρόσβαση σε όπλο της ίδιας τεχνολογικής κατηγορίας, με μεγάλη ακτίνα εμπλοκής και ισχυρή δυνατότητα μάχης πέραν οπτικής επαφής.
Αυτό είναι στοιχείο που η Αθήνα δεν μπορεί να αντιμετωπίζει ως μια ακόμη εμπορική απόφαση της γαλλικής αμυντικής βιομηχανίας.
Η Γαλλία παίζει σε δύο ταμπλό
Η εικόνα είναι πλέον σαφής.
Η Γαλλία διατηρεί στρατηγική αμυντική σχέση με την Ελλάδα, αλλά ταυτόχρονα επιδιώκει να αποκαταστήσει και να διευρύνει τη σχέση της με την Τουρκία.
Από τη γαλλική σκοπιά αυτό μπορεί να είναι απολύτως συμβατό: το Παρίσι επιδιώκει γεωπολιτική επιρροή, αμυντικές εξαγωγές και ισχυρή παρουσία στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας.
Για την Αθήνα όμως υπάρχει ένα πολύ απλό ερώτημα:
Μπορεί μία χώρα να αποτελεί στρατηγικό αμυντικό εταίρο της Ελλάδας και ταυτόχρονα να εξοπλίζει την Τουρκία με συστήματα που μεταβάλλουν την ισορροπία δυνάμεων στο Αιγαίο;
Η απάντηση δεν είναι νομική. Είναι στρατηγική.
Η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής παραμένει – αλλά δεν αρκεί από μόνη της
Η ελληνογαλλική συμφωνία είναι σαφής: σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης κατά της επικράτειας μίας από τις δύο χώρες προβλέπεται αμοιβαία βοήθεια και συνδρομή, ακόμη και με χρήση ένοπλης ισχύος.
Αυτό αποτελεί σημαντική στρατηγική δέσμευση.
Όμως η Ελλάδα δεν μπορεί να βασίζει ολόκληρη την αποτρεπτική της στρατηγική στην υπόθεση ότι ένας σύμμαχος θα παρέμβει σε μία μελλοντική κρίση.
Το ουσιαστικότερο είναι να μην επιτρέπεται στο μεταξύ η σταδιακή συρρίκνωση του ελληνικού ποιοτικού πλεονεκτήματος.
Και αυτό ακριβώς είναι το σημείο στο οποίο πρέπει να εξεταστεί η γαλλοτουρκική συνεργασία.
Η Άγκυρα προσπαθεί να σπάσει την απομόνωση από τη Δύση
Η συμφωνία με το Παρίσι εντάσσεται και σε μια ευρύτερη τουρκική στρατηγική.
Η Τουρκία επιδιώκει να επανενταχθεί βαθύτερα στα δυτικά αμυντικά δίκτυα, χωρίς να εγκαταλείψει την αυτόνομη στρατηγική της.
Συνομιλεί με τις ΗΠΑ για F-35 και κυρώσεις CAATSA, με την Ευρώπη για Eurofighter, SAMP/T και Meteor και ταυτόχρονα αναπτύσσει τα δικά της drones, πυραύλους και συστήματα αεράμυνας.
Ο στόχος είναι προφανής: να αποκτήσει πρόσβαση στη δυτική τεχνολογία χωρίς να χάσει τη δυνατότητα να ασκεί ανεξάρτητη περιφερειακή πολιτική.
Η προσέγγιση με τη Γαλλία εντάσσεται ακριβώς σε αυτή τη στρατηγική.
Τι πρέπει να κρατήσει η Αθήνα
Η Ελλάδα δεν έχει λόγο να δραματοποιήσει μία συμφωνία της οποίας το ακριβές εξοπλιστικό περιεχόμενο δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί.
Έχει όμως κάθε λόγο να ζητήσει καθαρές απαντήσεις.
Άλλο πράγμα ο στρατηγικός διάλογος Γαλλίας–Τουρκίας και άλλο η μεταφορά στην Άγκυρα συστημάτων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν απέναντι στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Το όριο βρίσκεται εκεί.
Για την Αθήνα το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι αν η Γαλλία θέλει καλές σχέσεις με την Τουρκία.
Είναι εάν αυτές οι σχέσεις θα χρηματοδοτηθούν και θα οικοδομηθούν πάνω στην ενίσχυση του τουρκικού στρατιωτικού πλεονεκτήματος απέναντι στην Ελλάδα.
Και ειδικά σε SAMP/T, Meteor και μεταφορά τεχνολογίας, η ελληνική κυβέρνηση έχει κάθε λόγο να ζητήσει σαφείς εξηγήσεις από έναν εταίρο με τον οποίο έχει υπογράψει όχι μια απλή εμπορική συμφωνία, αλλά μια στρατηγική αμυντική εταιρική σχέση.
Γιατί οι στρατηγικές συμμαχίες δεν κρίνονται μόνο από τις υπογραφές.
Κρίνονται και από το ποιον εξοπλίζεις όταν τα συμφέροντα των συμμάχων σου συγκρούονται.
Καμπουρίδης: “Συμφωνία ενίσχυσης διαλόγου και προπαγάνδα”
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Τουρκικού Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, στις 03 Οκτωβρίου υπεγράφη ο “Οδικός Χάρτης Αμυντικής Συνεργασίας” μεταξύ της Τουρκίας και της Γαλλίας….
Πρόκειται για μια Συμφωνία “ενίσχυσης του στρατιωτικού διαλόγου με απώτερο σκοπό το αμοιβαίο όφελος”…
Πρόκειται για μια Συμφωνία η οποία προήλθε μετά από την επίσκεψη μελών του Γαλλικού Κοινοβουλίου στην Τουρκία το 2025 για αναζήτηση κοινών τόπων συνεργασίας.
Τουρκικά ΜΜΕ σχολίασαν το θέμα με συγκρατημένη αισιοδοξία τονίζοντας ότι η Συμφωνία αυτή δεν αναφέρει πουθενά θέματα προμήθειας των πυραύλων meteor για τα τουρκικά Eurofighter, του Γαλλοιταλικου Αντιαεροπορικου – Αντιβαλλιστικου Συστήματος SAMP/T κλπ.
Αντιθέτως ελληνικοί κύκλοι υπερθεματισαν, υπερτονίζοντας τη σημασία αυτής της Συμφωνίας αναφέροντας ότι αυτή διεμβολιζει την Αμυντική Συμφωνία Ελλάδας – Γαλλίας και επιπλέον εμφανίζοντας τη γαλλική πλευρά να δίνει το πράσινο φως για τους πυραύλους meteor!!!!
Το αβάσιμο αυτού του ισχυρισμού φαίνεται και από το γεγονός ότι στις επιτροπές Τουρκίας και Γαλλίας οι οποίες υπέγραψαν τη Συμφωνία αυτή, δεν υπήρχαν αξιωματούχοι του τομέα Αμυντικής Βιομηχανίας των δύο χωρών!!!
Δεν υφίσταται τέτοιο θέμα και επιπλέον δεν υφίσταται και καμία πρόοδος στο θέμα της προμήθειας του Αντιβαλλιστικου – Αντιαεροπορικου Συστήματος SAMP-T στην Τουρκία αφού η Άγκυρα επιδιώκει απόκτηση τεχνολογίας και συμπαραγωγή, κάτι το οποίο δεν το συζητά η Γαλλοιταλικη πλευρά!!!
Σίγουρα μια τέτοια Συμφωνία Τουρκίας – Γαλλίας δεν είναι καλή εξέλιξη για τον Ελληνισμό όμως πρόκειται για ένα πλαίσιο έναρξης διαλόγου και τίποτα περισσότερο…
Η Τουρκία έχει πολλά ανοιχτά θέματα με τη Γαλλία και σύγκρουση συμφερόντων στο γεωπολιτικό πεδίο και ο διάλογος αυτός είναι καταδικασμένος να αποτύχει.!!!
Καλό είναι εμείς οι ίδιοι να μην “ρίχνουμε νερό στον μύλο” της τουρκικής προπαγάνδας!!!
GEOPOLITICO
Πώς η Τουρκία επιχειρεί να επιβάλει έλεγχο στο Αιγαίο – Οι προτάσεις για την προστασία των ακριτικών νησιών
Η σταδιακή διεύρυνση των τουρκικών διεκδικήσεων, η ενίσχυση του Λιμενικού και η οικονομική και δημογραφική αντοχή των νησιών κυριάρχησαν στις εισηγήσεις του Στέλιου Φενέκου και της Ντόρας Βακιρτζή. Παρεμβάσεις για την ΑΟΖ Ελλάδας–Κύπρου, τις γραμμές βάσης και την άμυνα του Αιγαίου.
Η Τουρκία επιχειρεί να μεταφέρει τις διεκδικήσεις της από τους χάρτες στην καθημερινή λειτουργία του Αιγαίου, ενώ τα ακριτικά νησιά αντιμετωπίζουν πιέσεις που αγγίζουν τη δυνατότητά τους να διατηρούν πληθυσμό, παραγωγή και κοινωνική συνοχή. Αυτές οι δύο όψεις της εθνικής ασφάλειας βρέθηκαν στο επίκεντρο της εσπερίδας του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών, με θέμα «Πρακτικές προσεγγίσεις για τις θαλάσσιες ζώνες, τη νησιωτική πολιτική και τα στενά διεθνούς ναυσιπλοΐας».
Βασικοί εισηγητές ήταν ο υποναύαρχος ε.α. Στέλιος Φενέκος και η Ντόρα Βακιρτζή. Την εκδήλωση προλόγισε ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ, αντιστράτηγος ε.α. Ιωάννης Μπαλτζώης, ενώ τη συζήτηση συντόνισε ο Λεόντιος Πορτοκαλάκης. Οι εισηγήσεις και οι παρεμβάσεις ανέδειξαν συγκεκριμένες προτάσεις, αλλά και διαφορετικές προσεγγίσεις για την κατοχύρωση των ελληνικών δικαιωμάτων.
Φενέκος: Η διεκδίκηση γίνεται καθημερινή πίεση
Ο Στέλιος Φενέκος εστίασε στην προσπάθεια της Άγκυρας να εμφανίζεται ως αρχή ελέγχου σε περιοχές όπου προβάλλει μονομερείς διεκδικήσεις. Χρησιμοποίησε τον όρο «creeping jurisdiction», περιγράφοντας μια σταδιακά διευρυνόμενη δικαιοδοσία που επιχειρείται να επιβληθεί στην πράξη.
Συνέδεσε τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα, τη «Γαλάζια Πατρίδα», τις ανταγωνιστικές NAVTEX και την παρουσία μέσων επιτήρησης με μια ευρύτερη τακτική: τη δημιουργία της εντύπωσης ότι για δραστηριότητες στο Αιγαίο απαιτείται τουρκική έγκριση ή συνεννόηση.
Διευκρίνισε ότι οι μονομερείς αυτές πράξεις δεν δημιουργούν από μόνες τους διεθνές δίκαιο. Μπορούν, όμως, κατά την εκτίμησή του, να αποθαρρύνουν αλιείς, εταιρείες και τρίτες χώρες από τη δραστηριοποίηση σε συγκεκριμένες περιοχές.
Έθεσε ως υποθετικό παράδειγμα τη σύλληψη αλιέων από τουρκικό σκάφος και τη μεταφορά τους σε τουρκικό δικαστήριο. Το ζητούμενο για την Ελλάδα, υποστήριξε, είναι η έγκαιρη αποτροπή μιας τέτοιας ενέργειας, καθώς η διαχείρισή της γίνεται δυσκολότερη αφού συντελεστεί.
«Η στρατηγική της καθημερινότητος απαιτεί συνεχή παρουσία στο Αιγαίο»
Η απάντηση που πρότεινε περιλαμβάνει ενίσχυση του Λιμενικού με προσωπικό, ισχυρά σκάφη και εκπαίδευση, καθώς και στενότερη συνεργασία και συνεκπαίδευση με το Πολεμικό Ναυτικό.
Κατά τον ίδιο, η πολιτική ηγεσία χρειάζεται περισσότερα εργαλεία χειρισμού κρίσεων, ώστε να αντιμετωπίζει ενέργειες αστυνομικού χαρακτήρα στο αντίστοιχο επίπεδο, διατηρώντας τη δυνατότητα στρατιωτικής αντίδρασης εφόσον απαιτηθεί.
Πρότεινε επίσης να εξεταστεί η αξιοποίηση στο Λιμενικό περιπολικών που έχουν παραληφθεί από τις ΗΠΑ, καθώς και η μεταφορά εμπειρίας από στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού.
«Η στρατηγική της καθημερινότητος απαιτεί συνεχή παρουσία στο Αιγαίο», τόνισε, συνδέοντας την παρουσία αυτή με την προστασία των ψαράδων και την ενίσχυση του αισθήματος ασφάλειας των νησιωτών.
Η αποτροπή, στην προσέγγισή του, απαιτεί έναν κρατικό μηχανισμό που λειτουργεί καθημερινά. Όπως υπογράμμισε, «η ισχύς της χώρας δεν είναι μόνο τα όπλα της»: περιλαμβάνει την πολιτική απόφαση, τους διοικητικούς μηχανισμούς και τα μέτρα αστυνόμευσης.
Γραμμές βάσης και 12 μίλια: Η προετοιμασία πίσω από τις αποφάσεις
Ο υποναύαρχος αναφέρθηκε στην αξιοποίηση των γραμμών βάσης και στο κλείσιμο κόλπων, υποστηρίζοντας ότι μπορούν να διευρύνουν τον θαλάσσιο χώρο ελληνικής κυριαρχίας. Επέμεινε ότι η εφαρμογή τους προϋποθέτει πολιτική απόφαση και προετοιμασία.
Για την επέκταση της χωρικής θάλασσας στα 12 ναυτικά μίλια, έδωσε έμφαση στον σχεδιασμό για τις προσβάσεις στο Αιγαίο και στη διαχείριση της διεθνούς ναυσιπλοΐας.
Στη συζήτηση διευκρινίστηκε ότι δεν κλείνουν όλες οι νότιες προσβάσεις με μια τέτοια επέκταση, καθώς σε ορισμένα περάσματα οι αποστάσεις επιτρέπουν τη διατήρηση διαδρόμων πέρα από τη χωρική θάλασσα.
Έγιναν επίσης παρεμβάσεις για τη διάκριση ανάμεσα στην αβλαβή διέλευση και τη διέλευση τράνζιτ. Η συζήτηση ανέδειξε τη σημασία της ακριβούς εξέτασης κάθε στενού, με διαφορετικές τοποθετήσεις σε επιμέρους νομικά ζητήματα.
Ο Ηρακλής Καλογεράκης επισήμανε τη διάκριση μεταξύ αρχιπελάγους και αρχιπελαγικού κράτους: ο γεωγραφικός χαρακτηρισμός του Αιγαίου ως αρχιπελάγους δεν συνεπάγεται ότι η Ελλάδα υπάγεται στο ειδικό καθεστώς των αρχιπελαγικών κρατών.
Το καλώδιο προς την Κύπρο και η παγίδα του «συντονισμού»
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε ο Φενέκος στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου και στις τουρκικές απαιτήσεις για την πόντιση καλωδίων.
Στη δική του προσέγγιση, η διάκριση μεταξύ καλωδίων και αγωγών έχει κρίσιμη σημασία. Υποστήριξε ότι η Άγκυρα μετακινεί τη διατύπωσή της από την απαίτηση «άδειας» στην απαίτηση «συντονισμού», επιδιώκοντας να διατηρήσει ρόλο στη διαδικασία.
Αξιολόγησε θετικά την ανάδειξη του έργου ως ευρωπαϊκού ζητήματος, επειδή διευρύνει τα διαθέσιμα διπλωματικά εργαλεία. Παρουσίασε ως ενδεχόμενες επιλογές μια διαφορετική όδευση σε σχέση με την οριοθετημένη περιοχή Ελλάδας–Αιγύπτου και έναν χειρισμό μέσω NAVTEX, τον οποίο χαρακτήρισε επισφαλή ως προς τον τρόπο εφαρμογής του.
Οι επιλογές αυτές παρουσιάστηκαν ως σενάρια χειρισμού και όχι ως ανακοινωμένες αποφάσεις αλλαγής του έργου.
Ο ίδιος ζήτησε συστηματική προετοιμασία των ελληνικών νομικών επιχειρημάτων και ενεργή παρουσία στους διεθνείς οργανισμούς, ώστε καμία τουρκική διεκδίκηση να μη μένει αναπάντητη.
Βακιρτζή: Η ασφάλεια των νησιών περνά από την αντοχή των κοινωνιών τους
Η Ντόρα Βακιρτζή εξέτασε τη νησιωτική πολιτική μέσα από τις κρίσεις και την ανθεκτικότητα. Έθεσε το ερώτημα κατά πόσο οι ευρωπαϊκές πολιτικές για τις ανατολικές παραμεθόριες περιοχές ανταποκρίνονται στις ανάγκες του Ανατολικού Αιγαίου και της Κύπρου.
Επισήμανε ότι χαρακτηριστικά απειλής που αναγνωρίζονται σε άλλα ευρωπαϊκά σύνορα —η εργαλειοποίηση της μετανάστευσης, οι παραβιάσεις του εναέριου χώρου και η εχθρική ρητορική— αφορούν και τον ελληνικό και κυπριακό χώρο.
Επικαλούμενη στοιχεία στην παρουσίασή της, ανέφερε δημογραφική συρρίκνωση περίπου 12% στο Βόρειο Αιγαίο μεταξύ 2019 και 2023 και κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε ισοτιμία αγοραστικής δύναμης στο 41,2% του ευρωπαϊκού μέσου όρου για το 2024.
Συνέδεσε αυτές τις πιέσεις με την ανάγκη ενίσχυσης της τοπικής παραγωγής, των υπηρεσιών και των υποδομών που επιτρέπουν στους κατοίκους να παραμένουν στον τόπο τους.
Η παραγωγή των νησιών και η κτηνοτροφική κρίση
Η εισηγήτρια ανέδειξε τα ιδιαίτερα προϊόντα των νησιών, όπως η μαστίχα της Χίου και το ελαιόλαδο της Λέσβου, ως βάση μιας οικονομίας με περισσότερα στηρίγματα.
Άσκησε έντονη κριτική στη διαχείριση της κτηνοτροφικής κρίσης στη Λέσβο, υποστηρίζοντας ότι οι εκτεταμένες θανατώσεις ζώων απειλούν την τοπική παραγωγή και έναν σημαντικό γενετικό πόρο. Διατύπωσε επίσης καταγγελίες για τον τρόπο ταφής των ζώων και τους κινδύνους που, κατά την ίδια, δημιουργούνται για το έδαφος και τον υδροφόρο ορίζοντα.
Η τοποθέτησή της συνέδεσε την προστασία της παραγωγής με την παραμονή των κατοίκων: η απώλεια ενός παραγωγικού κλάδου σε μια ακριτική περιοχή επηρεάζει την απασχόληση, τις οικογένειες και τη συνοχή της τοπικής κοινωνίας.
Τουρισμός και επενδύσεις με κριτήριο την ασφάλεια
Στο πεδίο του τουρισμού, η Βακιρτζή αναγνώρισε τα έσοδα από τους Τούρκους επισκέπτες και τη θετική σημασία των σχέσεων μεταξύ των πληθυσμών. Προειδοποίησε, ωστόσο, για τις επιπτώσεις της υπερβολικής εξάρτησης της τοπικής οικονομίας από τη ζήτηση της γειτονικής χώρας.
Έθεσε παράλληλα ζητήματα ελέγχου επενδύσεων και αγορών ακινήτων σε ευαίσθητες περιοχές. Στη συζήτηση που ακολούθησε, επισημάνθηκε από παρεμβαίνοντες ότι υπάρχουν διαδικασίες ελέγχου στις παραμεθόριες περιοχές και δυνατότητα παρέμβασης των αρμόδιων αρχών άμυνας.
Η εισήγησή της έδωσε προτεραιότητα στην οικονομική ανθεκτικότητα με γνώμονα την ασφάλεια: παραγωγή με περισσότερες πηγές εισοδήματος, σύνδεση με την ελληνική ενδοχώρα και φίλιες αγορές, καθώς και υποδομές που μπορούν να λειτουργούν σε περίοδο κρίσης.
Υποδομές, ιστορική μνήμη και εμπιστοσύνη στους ακρίτες
Οι προτάσεις της περιλάμβαναν υποδομές διπλής χρήσης για την ανάπτυξη και την άμυνα, μεγαλύτερη ενεργειακή και υδατική αυτονομία, ενίσχυση κοινωνικών υπηρεσιών και υποστήριξη της αποκεντρωμένης παραγωγής.
Στάθηκε επίσης στην ιστορική μνήμη και την πολιτισμική ταυτότητα. Πρότεινε στενότερη σύνδεση της στρατιωτικής θητείας με τη γνωριμία των στρατευμένων με τις ακριτικές κοινωνίες, δικτύωση σχολείων και προσανατολισμό των μαθητικών επισκέψεων προς τις παραμεθόριες περιοχές.
Κλείνοντας, επέκρινε τη στάση της πολιτείας απέναντι στις αντιδράσεις των νησιωτών για τη διαχείριση του μεταναστευτικού, αναφερόμενη στα γεγονότα του 2020.
«Δεν νομίζω ότι με αυτό τον τρόπο χτίζεις συνοχή», ανέφερε. «Δεν νομίζω ότι με αυτό τον τρόπο δημιουργείς αίσθημα ασφάλειας και εμπιστοσύνης στους ακρίτες».
Μαρτζούκος: Το πρόβλημα είναι πολιτικό και επεκτατικό
Ο αντιναύαρχος ε.α. Βασίλειος Μαρτζούκος υπογράμμισε ότι πίσω από τη νομική συζήτηση βρίσκεται ένα πολιτικό και επεκτατικό ζήτημα.
Προειδοποίησε ότι «κάθε παραχώρηση και συμβιβασμός απομονώνει τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου», ενώ έθεσε ερωτήματα για το δημογραφικό και τις επενδύσεις σε περιοχές στρατηγικού ενδιαφέροντος.
Η παρέμβασή του ανέδειξε την ανάγκη συνολικής αντιμετώπισης των πιέσεων στα νησιά, συνδέοντας τη διπλωματική στάση με την άμυνα και την κοινωνική τους αντοχή.
Κατσούφρος: Η πρόταση για ΑΟΖ Ελλάδας–Κύπρου μέσω του Δικαστηρίου της ΕΕ
Στη διαδικτυακή παρέμβασή του, ο Θεόδωρος Κατσούφρος παρουσίασε την πρόταση προσφυγής Ελλάδας και Κύπρου στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με επίκληση του άρθρου 273 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ και κοινό συνυποσχετικό, για την οριοθέτηση της μεταξύ τους ΑΟΖ.
Κατά την άποψή του, η διαδρομή αυτή προϋποθέτει πολιτική βούληση και εξέταση των σχετικών προϋποθέσεων, με εφαρμογή του διεθνούς δικαίου.
Ο Φενέκος εξέφρασε επιφυλάξεις για τις επικαλυπτόμενες διεκδικήσεις και το ζήτημα της επήρειας του Καστελλόριζου, τονίζοντας ότι μια τέτοια επιλογή χρειάζεται ισχυρή υποστήριξη.
Η συζήτηση ανέδειξε συγκεκριμένες επιλογές για την ελληνική πολιτική: καθημερινή προστασία στη θάλασσα, διεθνή τεκμηρίωση των ελληνικών θέσεων και παραγωγική, δημογραφική και κοινωνική ενίσχυση των ακριτικών νησιών.
GEOPOLITICO
Η Τουρκία δοκιμάζει επιστράτευση στη Φώκαια – Στο επίκεντρο η πολεμική ετοιμότητα των αμφίβιων δυνάμεων
Από τις 21 έως τις 27 Οκτωβρίου η «Yıldırım-2026» – Έφεδροι καλούνται να παρουσιαστούν στην 1η Ταξιαρχία Αμφίβιου Πεζικού, την ώρα που η Άγκυρα εντείνει τις ασκήσεις μεγάλης κλίμακας στη δυτική Τουρκία
Νέα διάσταση αποκτά η στρατιωτική κινητικότητα της Τουρκίας στα παράλια του Αιγαίου, καθώς η Άγκυρα προχωρά σε άσκηση επιστράτευσης με επίκεντρο μία από τις σημαντικότερες μονάδες αμφίβιων επιχειρήσεων των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Από τις 21 έως τις 27 Οκτωβρίου 2026 θα πραγματοποιηθεί στη Φώκαια η άσκηση «Yıldırım-2026», με κεντρικό σχηματισμό την 1η Ταξιαρχία Αμφίβιου Πεζικού του τουρκικού Ναυτικού.
Το ιδιαίτερο στοιχείο της άσκησης δεν είναι αυτή τη φορά η παρουσία νέων οπλικών συστημάτων, αλλά ο ίδιος ο μηχανισμός μετάβασης από την ειρηνική στην πολεμική σύνθεση.
Καλούνται έφεδροι με διαταγές πολεμικής τοποθέτησης
Στο πλαίσιο της «Yıldırım-2026» αναμένεται να κληθούν έφεδροι στους οποίους έχει ήδη αποδοθεί το λεγόμενο «sefer görev emri», δηλαδή διαταγή πολεμικής τοποθέτησης.
Οι έφεδροι θα παρουσιαστούν στις μονάδες στις οποίες έχουν κατανεμηθεί και θα εκπαιδευτούν στα καθήκοντα που προβλέπεται να αναλάβουν σε συνθήκες επιστράτευσης.
Παράλληλα θα δοκιμαστούν στην πράξη οι διαδικασίες ειδοποίησης, προσέλευσης και κατάταξης προσωπικού, η συνεργασία μεταξύ στρατιωτικών και πολιτικών αρχών, αλλά και ο συντονισμός των Ενόπλων Δυνάμεων με υπουργεία και άλλες κρατικές υπηρεσίες.
Στην ουσία, η Τουρκία ελέγχει την ικανότητα ενός στρατιωτικού σχηματισμού να περάσει γρήγορα από την καθημερινή του διάταξη στην πλήρη πολεμική επάνδρωση.
Δεν είναι μεμονωμένη άσκηση
Η συγκεκριμένη κινητοποίηση εντάσσεται σε ευρύτερο πρόγραμμα ασκήσεων επιστράτευσης για το 2026.
Συνολικά προβλέπεται η συμμετοχή 7.686 εφέδρων, οι οποίοι είχαν αρχίσει να ενημερώνονται μέσω SMS από τις 15 Μαΐου.
Αντίστοιχη άσκηση έχει ήδη πραγματοποιηθεί στην 1η Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία στο Μπαμπάεσκι της Ανατολικής Θράκης, ενώ έχουν προγραμματιστεί και άλλες ασκήσεις «Yıldırım» στην 5η Κύρια Αεροπορική Βάση στη Μερζιφούντα, από τις 3 έως τις 9 Οκτωβρίου, καθώς και στην 70ή Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία στο Μαρντίν, από τις 15 έως τις 21 Οκτωβρίου.
Το γεγονός, επομένως, δεν συνιστά από μόνο του έκτακτη κινητοποίηση λόγω Αιγαίου.
Η σημασία του, ωστόσο, αυξάνεται από τη στιγμή που η άσκηση στη Φώκαια αφορά μονάδα αμφίβιων επιχειρήσεων στη δυτική ακτή της Τουρκίας και πραγματοποιείται σε μία περίοδο αυξημένης στρατιωτικής δραστηριότητας.
Μετά τη μεταφορά της 51ης Ταξιαρχίας Καταδρομών στο Σόκε
Η «Yıldırım-2026» έρχεται μετά τη μεταφορά της 51ης Ταξιαρχίας Καταδρομών στο Σόκε, απέναντι από τη Σάμο, εξέλιξη που έχει προκαλέσει αυξημένη προσοχή στην ελληνική πλευρά.
Η 1η Ταξιαρχία Αμφίβιου Πεζικού στη Φώκαια αποτελεί βασικό κρίκο της τουρκικής αμφίβιας ικανότητας στο Αιγαίο και βρίσκεται σε περιοχή με ιδιαίτερη επιχειρησιακή σημασία για τις τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Αυτό που προκύπτει από το σύνολο των κινήσεων είναι ότι η Άγκυρα δεν περιορίζεται στην ανάπτυξη νέων οπλικών συστημάτων, αλλά δίνει ιδιαίτερο βάρος στην εκπαίδευση προσωπικού, στην ταχύτητα κινητοποίησης και στην ικανότητα συντονισμού διαφορετικών κλάδων.
Χρονιά μεγάλης στρατιωτικής δραστηριότητας
Το 2026 έχει ήδη καταγραφεί ως μία ιδιαίτερα δραστήρια χρονιά για τις τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Στη «Mavi Vatan-2026», τον Απρίλιο, συμμετείχαν περίπου 120 πλοία, 50 εναέρια μέσα και 15.000 στελέχη, ενώ από το «TC
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας