Πολιτική
Η Λιβύη συμπεριφέρεται ξεκάθαρα ως δορυφόρος της Τουρκίας
Ο Ερντογάν επιχειρεί να εγκλωβίσει, με κάθε δυνατό τρόπο, την Ελλάδα, σε ενεργειακό και γεωστρατηγικό επίπεδο, στην Ανατολική Μεσόγειο.
Τη μοναδική ευκαιρία που έχει η Ελλάδα να εκμεταλλευθεί διπλωματικά τη χρονική συγκυρία και να συνομιλήσει ανοιχτά τόσο με την κυβέρνηση της Τρίπολης όσο και με την αντίστοιχη της Βεγγάζης του Χαφτάρ για το θέμα των ενεργειακών ερευνών νοτίως της Κρήτης και να προωθήσει με εξωστρέφεια τα εθνικά της συμφέροντα, υπογραμμίζει ο συνεργάτης του αμερικανικού Ινστιτούτου «Defense & Foreign Affairs», Λάζαρος Καμπουρίδης, σε συνέντευξή του στο Liberal.
Ο έμπειρος στρατιωτικός αναλυτής υπενθυμίζει ότι, παρά το γεγονός πως οι τουρκικές φιλοκυβερνητικές πηγές επιμένουν πως ο Χαφτάρ είναι έτοιμος να επικυρώσει το τουρκολιβυκό μνημόνιο, ο ίδιος δεν το έχει πράξει έως τώρα. Ωστόσο, εκτιμά πως η Λιβύη συμπεριφέρεται πλέον ξεκάθαρα ως δορυφόρος της Τουρκίας, με τον Ερντογάν να επιχειρεί να εγκλωβίσει, με κάθε δυνατό τρόπο, τη χώρα μας, σε ενεργειακό και γεωστρατηγικό επίπεδο, στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Η κύρια επιδίωξη, η στρατηγική της Άγκυρας δεν είναι μόνο να καταστεί ένας ενεργειακός κόμβος, κα μάλιστα ο κύριος παράγοντας εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων που ανήκουν σε άλλες χώρες, εκμεταλλευόμενη μελλοντικές συμφωνίες ΑΟΖ με χώρες όπως η Σύρια ή η Παλαιστίνη – όταν θα δημιουργηθεί το κράτος της Παλαιστίνης – ή να αποκλείσει την Ελλάδα και γεωπολιτικά έτσι ώστε να μην έχει πρόσβαση στις θάλασσες εκτός Αιγαίου και σε υδρογονάνθρακες εκτός Αιγαίου που δικαιούται να έχει η Ελλάδα και ακόμη περισσότερο σε συνεργασία με την Κυπριακή Δημοκρατία», επισημαίνει – μεταξύ άλλων – ο Λ. Καμπουρίδης.
Συνέντευξη στον Χρήστο Θ. Παναγόπουλο
Κύριε Καμπουρίδη, φαίνεται πως οι εξελίξεις τρέχουν, καθώς μετά την Τρίπολη και η Βεγγάζη παίζει το παιχνίδι της Τουρκίας και αλλάζει στάση ως προς το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Ο Χαφτάρ υποτίθεται ήταν φιλικά διακείμενος στα ελληνικά συμφέροντα. Πώς οδηγηθήκαμε στην καταγγελία των ερευνών νότια της Κρήτης;
Κατ’ αρχάς, θα πρέπει να πούμε ότι ο Χαφτάρ, αν και οι τουρκικές φιλοκυβερνητικές πηγές ισχυρίζονταν ότι επρόκειτο να επικυρώσει το τουρκολιβυκό μνημόνιο, δεν το έχει πράξει μέχρι τώρα. Το ένα θέμα είναι αυτό.
Το δεύτερο, όμως, είναι ότι βλέπουμε πως ο Χαφτάρ επικαλείται και χρησιμοποιεί τον όρο «κυβέρνηση της Λιβύης». Επομένως, ο Χαφτάρ, επί της ουσίας, στέλνει μήνυμα στην Ελλάδα και καλεί την ελληνική κυβέρνηση, για το θέμα της οριοθέτησης ΑΟΖ ή της εκμετάλλευσης των υδρογονανθράκων νοτίως της Κρήτης, να συζητήσει και να έχει ως άμεσο συνομιλητή τη Βεγγάζη και όχι την Τρίπολη.
Ποιες γεωπολιτικές προεκτάσεις μπορεί να έχουν οι καταγγελίες ειδικά στο πλαίσιο των ελληνοαιγυπτιακών ενεργειακών συνεργασιών, του ενδιαφέροντος από ενεργειακούς «κολοσσούς» για έρευνες νότια της Κρήτης και της αντιπαράθεσης με την Τουρκία;
Ουσιαστικά, βλέπουμε μια Τουρκία, η οποία έχει υπό την πλήρη επήρειά της την κυβέρνηση της Τρίπολης και επιπλέον προσπάθησε να θέσει υπό τον έλεγχό της και τη Βεγγάζη, δηλαδή την Ανατολική Λιβύη του Χαφτάρ και να τη «δορυφοροποιήσει», ώστε να τη χρησιμοποιήσει, για να προωθήσει τα συμφέροντά της.
Ας μην ξεχνάμε, σε αυτό το σημείο, πως ο Χαφτάρ έχει άλλες σχέσεις με την Αίγυπτο, με την οποία η Ελλάδα έχει υπογράψει συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ. Η μεγάλη εικόνα είναι ότι έχουμε δύο πόλους στη Λιβύη και υπάρχει μια αντιπαλότητα, ένας διαγκωνισμός ποια είναι η πιο ισχυρή πλευρά που εκπροσωπεί, στην ουσία, ολόκληρη τη Λιβύη, σε θέματα κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων στην ευρύτερη περιοχή.
Άρα, θα μπορούσαμε να πούμε, με απλά λόγια, ότι είναι ένας διαγκωνισμός ως προς το ποια πλευρά είναι «το μεγάλο αφεντικό» στην όποια συζήτηση ή διαπραγμάτευση.
Πώς η Τουρκία προσεγγίζει τις μέχρι πρότινος «συμμάχους» της Ελλάδας και τι μπορούμε να κάνουμε, για να ανακόψουμε την επιρροή της;
Βλέπουμε ότι ο Ερντογάν, τα τελευταία χρόνια, προσπαθεί να επουλώσει τις πληγές και να αποκαταστήσει τις σχέσεις με χώρες, τις οποίες η Ελλάδα έχει προωθήσει συμμαχίες. Ως χαρακτηριστικά παραδείγματα αναφέρω την Αίγυπτο και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Παρατηρούμε, λοιπόν, ότι η Τουρκία προσπαθεί – προκειμένου να εμφανιστεί ως μια κεντρική δύναμη της περιοχής – να διεμβολίσει τις σχέσεις που έχουν επιτύχει τόσο η Ελλάδα όσο και η Κύπρος, με χώρες τις περιοχής. Κι αυτό επιχειρεί να το πράξει, με συμφωνίες και παροχές, που έχουν σχέση με την αμυντική βιομηχανία, που είναι και το πλέον ισχυρό «χαρτί» της Τουρκίας αυτό.
Με άλλα λόγια, η Τουρκία προσπαθεί να ακυρώσει την προσπάθεια της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή. Στην προκειμένη περίπτωση, λοιπόν, η Ελλάδα θα πρέπει να ασκήσει μια όσο το δυνατόν πιο εξωστρεφή κι επιθετική εξωτερική πολιτική και, παράλληλα, να καθίσει και να συζητήσει και να βρει τρόπους και πεδία συνεργασίας με χώρες, οι οποίες έχουν στοχοποιηθεί από την Τουρκία. Εδώ, επομένως, στο παράδειγμα της Λιβύης, η Ελλάδα οφείλει να προωθήσει τα εθνικά της συμφέροντα.
Με φόντο αυτές τις εξελίξεις η Τουρκία νομιμοποιείται στην άσκηση δικαιωμάτων που απορρέουν από το τουρκολιβυκό μνημόνιο; Τι επιλογές έχει η Αθήνα;
Σε αυτό το σημείο, θα πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο συνήφθη υπό την κυβέρνηση LNA της Τρίπολης, η οποία αναγνωρίστηκε από τον ΟΗΕ. Ωστόσο, βλέπουμε ότι εμφανίζεται πολύ ισχυροποιημένος πλέον και ο Χαφτάρ, δηλαδή η κυβέρνηση της Βεγγάζης, στην Ανατ. Λιβύη, η οποία θέλει να διαδραματίσει ρόλο στις εξελίξεις.
Παρά την πίεση της Τουρκίας, φαίνεται ότι δεν προχώρησε σε επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου και νομίζω ότι η Ελλάδα, εδώ, έχει ένα χώρο, στον οποίο, ασκώντας εξωστρεφή εξωτερική πολιτική, θα πρέπει να καθίσει και να συζητήσει, για να βρει πεδία συνεννόησης και συνεργασίας και με τις δύο πλευρές – την Τρίπολη και τη Βεγγάζη – προκειμένου να προωθήσουμε τα εθνικά μας συμφέροντα.
Η Λιβύη κατηγορεί την Ελλάδα για παραβίαση κυριαρχικών δικαιωμάτων, λόγω της πρόσφατης προκήρυξης για έρευνες νοτίως της Κρήτης. Πώς αξιολογείτε αυτή την αντίδραση της Τρίπολης και ποιοι θεωρείτε ότι είναι οι κύριοι στόχοι της;
Φαίνεται ξεκάθαρα ότι η Λιβύη έχει καταστεί, πλέον, δορυφόρος της Τουρκίας. Γιατί ενώ η υπόθεση προκήρυξης διαγωνισμού στην επίσημη εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης της β΄φάσης για τα οικόπεδα στο Ιόνιο και νοτίως της Κρήτης έγινε το προηγούμενο έτος και τώρα είχαμε την νέα προκήρυξη και την αντίδραση της Λιβύης, στο υπουργείο Εξωτερικών, με σχετική ανακοίνωση, βλέπουμε ότι στο ενδιάμεσο αυτής της διαδικασίας, δηλαδή τον περασμένο Μάρτιο, υπήρξε σχετική εκδήλωση υπό την πρωθυπουργία της Τρίπολης, στην οποία συμμετείχαν διάφοροι αξιωματούχοι του ενεργειακού τομέα της Λιβύης και του διευθυντή της τουρκικής εταιρείας πετρελαίων, της γνωστής ΤΑΟ, στην οποία ανακηρύξαν την έναρξη της διαδικασίας για έρευνες υδρογονανθράκων στη Λιβύη, και στη θάλασσα και στην ξηρά.
Άρα λοιπόν, πριν από την αντίδραση της Λιβύης, τρεις μήνες πριν, τον περασμένο Μάρτιο, υπήρχε μια συνεργασία ή μια κοινή εκδήλωση Τρίπολης – Άγκυρας, με σκοπό να ανακηρύξουν και αυτοί περιοχές προς εξόρυξη, κάτι που έρχεται σε αντίθεση με τα ελληνικά συμφέροντα.
Συνεπώς, υπάρχει ένας δάκτυλος της Άγκυρας και φαίνεται καθαρά ότι υπάρχει η Λιβύη αμέσως μετά τη διαδικασία της υπογραφής του τουρκολιβυικού μνημονίου το 2019, έχει καταστεί ένας δορυφόρος της Άγκυρας που βρίσκεται απέναντι στα εθνικά μας δίκαια.
Κρύβεται ο Ερντογάν πίσω από αυτή την πρόκληση; Τι άλλαξε και ποιος ο στόχος του Ερντογάν στην Ανατολική Μεσόγειο;
Η μεγάλη εικόνα είναι ότι ενώ τις προηγούμενες δεκαετία η Τουρκία ήθελε να περιορίσει την Ελλάδα στο Αιγαίο και μάλιστα εντός των έξι μιλίων στα χωρικά ύδατα, βλέπουμε, τώρα, μια Τουρκία που δεν αρκείται σε αυτό, δηλαδή στον περιορισμό της Ελλάδας στα έξι ναυτικά μίλια, στο εύρος των χωρικών υδάτων της στο Αιγαίο. Αλλά έχουμε και μια Τουρκία, η οποία επιδιώκει – βάζω στην άκρη τη Λιβύη γιατί, επαναλαμβάνω λειτουργεί ως δορυφόρος της Τουρκίας – να περιορίσει την Ελλάδα ακόμη και σε περιοχές έξω από το Αιγαίο Πέλαγος, μιλάω για το Λιβυικό Πέλαγος, νοτίως της Κρήτης, μιλάω νοτίως του Ιονίου και μιλάω για την περιοχή της ανατολικής Μεσογείου, νοτίως του Καστελορίζου, προς Κύπρο όπου εκεί ταυτίζεται και δυνητικά η ΑΟΖ Ελλάδος – Κυπριακής Δημοκρατίας.
Άρα, λοιπόν, με το τουρκολιβυικό μνημόνιο η Τουρκία δεν επιχείρησε μόνο να κάνει μια συμφωνία προς ρύθμιση των ζωνών με τη Λιβύη, αλλά μιλάμε για μια συμφωνία αποκλεισμού των ζωνών της Ελλάδος σε θάλασσες εκτός Αιγαίου και μιλάμε για το Λιβυικό Πέλαγος μιας και έχουμε την Κρήτη και προς τη Μεσόγειο μιας και έχουμε δυνητική κοινή ΑΟΖ με την Κυπριακή Δημοκρατία.
Ποια θεωρείτε πως είναι τα γεωπολιτικά συμφέροντα της Άγκυρας και του Ερντογάν πίσω από αυτές τις κινήσεις, ειδικά σε σχέση με το Τουρκολιβυκό μνημόνιο;
Εγώ παρατήρησα ότι τρεις ημέρες πριν την πράξη αυτή της κυβέρνησης της Τρίπολης και ενώ υπήρχε εξαγγελθείσα επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών και στη Βεγγάζη και στην Τρίπολη, υπήρχαν συζητήσεις τρείς μέρες στην τουρκική τηλεόραση και μάλιστα από τον θεωρητικό του δόγματος της Γαλάζιας Πατρίδας, τον ναύαρχο εν αποστρατεία Τζιχάτ Γιαϊτζί ο οποίος ανέλυε επάνω σε χάρτη τις επιδιώξεις της Τουρκίας «να βγει έξω από την παγίδα που στήθηκε εναντίον της από την Ελλάδα», με τα θαλάσσια πάρκα αλλά και με την επιδίωξη της Ελλάδας, την μελλοντική, να επεκτείνει τα χωρικά ύδατά της νοτίως της Κρήτης. Τρεις ημέρες μετά ήρθε η ανακοίνωση αυτή από πλευράς Λιβύης που δείχνει ότι λειτουργούν σε μια συγχορδία. Άρα, λοιπόν, η επιδίωξη, η στρατηγική της Άγκυρας δεν είναι μόνο να καταστεί ένας ενεργειακός κόμβος, κα μάλιστα ο κύριος παράγοντας εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων που ανήκουν σε άλλες χώρες, εκμεταλλευόμενη μελλοντικές συμφωνίες ΑΟΖ με χώρες όπως η Σύρια ή η Παλαιστίνη – όταν θα δημιουργηθεί το κράτος της Παλαιστίνης – ή να αποκλείσει την Ελλάδα και γεωπολιτικά έτσι ώστε να μην έχει πρόσβαση στις θάλασσες εκτός Αιγαίου και σε υδρογονάνθρακες εκτός Αιγαίου που δικαιούται να έχει η Ελλάδα και ακόμη περισσότερο σε συνεργασία με την Κυπριακή Δημοκρατία.
Το ελληνικό ΥΠΕΞ υποστηρίζει ότι η χώρα μας ασκεί «πλήρως τα κυριαρχικά της δικαιώματα» βάσει διεθνούς δικαίου και νόμου 4001/2011. Πόσο ισχυρή θεωρείτε πως είναι αυτή η νομική βάση;
Το πόσο ισχυρή είναι η νομική βάση, είναι νομικό θέμα, αλλά αν το δούμε γεωπολιτικά ή καθαρά πολιτικά η Ελλάδα έχει το δίκαιο με το μέρος της. Η Ελλάδα πάντα βάδιζε πάνω στις νόρμες, πάνω στο διεθνές δίκαιο και τις συμφωνίες που έχουν υπογραφεί ενώ βλέπουμε ότι υπάρχουν χώρες που αντιδρούν. Σας θυμίζω ότι η συμφωνία της Ελλάδας, η οποία τελικά δεν τελεσφόρησε, με την αλβανική κυβέρνηση και μετά από δάκτυλο της Τουρκίας, ξεκάθαρα, αυτό έχει λεχθεί και από τουρκικά χείλη σταμάτησε η σχετική διαδικασία για την ΑΟΖ.
Λοιπόν, βλέπουμε ότι η Ελλάδα ενώ λειτουργεί σε νόρμες και πάνω στο διεθνές δίκαιο έχουμε μια Τουρκία η οποία προσπαθεί να επιβάλει έναν αποκλεισμό. Θα πρέπει να πούμε ο εξής. Ότι δεν πρέπει να μας διαφεύγει το γεγονός ότι ένα μήνα πριν, είκοσι μέρες είχαμε και την προσπάθεια της Τουρκίας να διεμβολίσει την κυβέρνηση της Ανατολικής Λιβύης, μιλάω για τον Χαφτάρ και για το κοινοβούλιο του Τομπρούκ, όπου τελικά, από ό,τι φαίνεται δεν τελεσφόρησε αυτή η διαδικασία. Δηλαδή της αναγνώρισης της επικύρωσης του τουρκολιβυικού μνημονίου και από την ανατολική Λιβύη και από την εθνοσυνέλευση του Τομπρούκ, παρά το γεγονός ότι έχει αναφερθεί ότι έχει συσταθεί μια επιτροπή, προκειμένου να εξετάσει το θέμα. Νομίζω ότι η Ελλάδα θα πρέπει να εκμεταλλευθεί αυτό το γεγονός.
Νομίζω ότι, παρά την αντίδραση αυτή της Λιβύης, θα πρέπει η Ελλάδα να ενεργήσει επιθετικά, στο πολιτικό κομμάτι μιλάω και όσον αφορά ακόμη την ενίσχυση, περαιτέρω των σχέσεων με τον Χαφτάρ, ο οποίος φαίνεται διστακτικός στο μάτι που του κλείνει η Άγκυρα για την αναγνώριση του τουρκολιβυικού μνημονίου αλλά και όσον αφορά και με την αναγνωρισμένη από τον ΟΗΕ κυβέρνηση της Τρίπολης, γιατί νομίζω ότι το γεγονός ότι η Chevron, αυτό ο αμερικανικός κολοσσό έχει εκφηλώσει ενδιαφέρον για την περιοχή δείχνει ότι το σχέδιο και η δρομολόγηση της εκμετάλλευσης των υδρογονανθράκων νοτίως της Κρήτης δεν μπορεί, πλέον, να παρεμποδισθεί από καμμία άλλη δύναμη ή πρωτοβουλία, , πίσω από την οποία βρίσκεται η Τουρκία.
Η ένδειξη ενδιαφέροντος από την Chevron για τα οικόπεδα νότια της Κρήτης παρουσιάζεται από τα τουρκικά ΜΜΕ ως παράγοντας κλιμάκωσης και φαίνεται πως η Τουρκία το εκμεταλλεύεται αυτό στο έπακρο. Θα ήθελα το σχόλιό σας…
Η Τουρκία έχει δείξει ότι και στην περίπτωση των οικοπέδων της Κυπριακής δημοκρατίας. Αν θυμάστε υπάρχουν οικόπεδα όπου η Τουρκία θεωρεί ότι ανήκουν στο ψευδοκράτος, στο πλαίσιο της συμφωνίας θαλασσίων ζωνών και υφαλοκρηπίδας που έχει κάνει η Τουρκία από το 2011 με το ψευδοκράτος. Η Τουρκία έχει δείξει , λοιπόν, από τότε, ότι όταν επρόκειτο για δοκιμαστικές έρευνες και εμφάνιση εταιρειών στα οικόπεδα της Κυπριακής Δημοκρατίας, που η Τουρκία θεωρούσε ότι είχε δίκιο, και ήταν μεγάλες εταιρείες, εταιρείες κυρίως αμερικάνικες αλλά και γαλλικές, μιλάω για την Exxon Mobil ή την Total η Τουρκία έκανε πίσω γιατί καταλάβαινε ότι θα συναντουσε την αντίδραση από μεγάλες χώρες.
Τώρα, νομίζω ότι το γεγονός ότι έρχεται αυτή η πολύ μεγάλη αμερικανική εταιρεία, η Chevron, να μπεί στο παιχνίδι των ερευνών και της εξόρυξης υδρογονανθράκων στην περιοχή είναι μια πάρα πολύ θετική εξέλιξη και νομίζω ότι δεν μπορεί να αναστραφεί με καμμία τουρκική αντίδραση ή και με καμμία χρησιμοποίηση χωρών, όπως η Λιβύη που για εμένα είναι δορυφόρος της Τουρκίας. Η Τουρκία βλέπουμε ότι έχει, ήδη, στείλει ερευνητικό σκάφος στη Σομαλία στο πλαίσιο της σχετικής έρευνας που έχει κάνει εκεί. Σκοπεύει δε στο πλαίσιο της συμφωνίας που έχει υπογράψει με τη Λιβύη να κάνει έρευνες και στη χώρα αυτή. Βλέπω ότι έχει εμφανιστεί μια μεγάλη εταιρεία αμερικανική, κολοσσός θα έλεγα, στην περιοχή με αξιώσεις να προχωρήσει σε έρευνες και η Τουρκία δεν θέλει να βγει η ίδια μπροστά, χρησιμοποιεί την λιβυική κυβέρνηση. Για εμένα αυτή είναι η μεγάλη εικόνα.
Η επίσκεψη του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών, Γ. Γεραπετρίτη στην Τρίπολη και τη Βεγγάζη είναι προγραμματισμένη για την πρώτη εβδομάδα του Ιουλίου. Πιστεύετε ότι μπορεί να λειτουργήσει αποδομητικά απέναντι στις τουρκικές ενεργές προσπάθειες; Τι αποτελέσματα θα περιμένατε από αυτές τις διπλωματικές επαφές;
Βλέποντας τον τρόπο που λειτουργεί η Τουρκία και πραγματικά βλέπω ότι αποφέρει αποτελέσματα πιστεύω ότι η διπλωματία θα πρέπει να διέπεται από κανόνες επιθετικότητας και το λέω καθαρά με όρους εξωστρέφειας, για να μην παρεξηγηθώ. Κάτι το οποίο νομίζω ότι πρέπει να γίνει και στο θέμα της Λιβύης. Ξέρετε, μπορεί η Τουρκία να την βλέπουμε να εμφανίζεται και να κερδίζει αλλά μην ξεχνάτε ότι η Τουρκία, ιστορικά, οι λαοί των χωρών με τις οποίες η Τουρκία έχει βελτιώσει σε κάποιο βαθμό τις σχέσεις της δεν θέλουν την Τουρκία. Και δεν τη θέλουν γιατί όλες οι χώρες της περιοχής είναι αραβικές, οι χώρες της Βόρειας Αφρικής, οι αραβικές χώρες της Μέσης Ανατολής και όχι μόνο. Διακατέχονται από μια αρνητικότητα απέναντι στην Τουρκία. Αντιθέτως, η Ελλάδα έχει ένα ιστορικό βάθους, έχει και βαθειά πολιτιστική κληρονομιά, η οποία αποτελεί και τη βάση της ιστορίας πολλών χωρών της περιοχής, με αποτέλεσμα πολλές χώρες και η Λιβύη, ο λιβυκός λαός και όλοι οι άλλοι λαοί της περιοχής βλέπουν με θετικό μάτι την Ελλάδα.
Θα πρέπει να εκμεταλλευτούμε, λοιπόν, αυτό το θετικό πρόσημο και νομίζω ότι θα πρέπει να μπούμε δυναμικά στο παιχνίδι παρά το γεγονός ότι η Τουρκία διατυμπανίζει ότι έχει άριστες σχέσεις με την κυβέρνηση της Τρίπολης, η Ελλάδα να προσπαθήσει να διεμβολίσει και να βρεί έναν κοινό τόπο συζήτησης για όλα τα θέματα ακόμη και για τα ενεργειακά, έτσι ώστε παρά το γεγονός ότι η Τουρκία, βλέπουμε, να πρωταγωνιστεί στην περιοχή αυτή, να μπούμε και εμείς ενεργά, γιατί είμαστε μια γειτονική χώρα της Λιβύης, έχουμε κοινά συμφέροντα και μπορούμε να βρούμε κοινούς τόπους συνεργασίας.
* Ο Αντιστράτηγος ε.α. Λάζαρος Καμπουρίδης είναι απόφοιτος της Σχολής Εθνικής Άμυνας, κάτοχος MBA από το Nottingham Trend University, Πτυχιούχος του Τμήματος Ιστορίας & Εθνολογίας του ΔΠΘ, και υποψήφιος Διδάκτορας του Παντείου Πανεπιστημίου, ενώ διετέλεσε μέλος της Ελληνικής Διπλωματικής Αντιπροσωπείας στην Κωνσταντινούπολη την περίοδο 1995-1999, Ακόλουθος Άμυνας στην Ελληνική Πρεσβεία στην Άγκυρα/παράλληλη διαπίστευση στο Μπακού την περίοδο 2013-2017. Είναι συνεργάτης του αμερικανικού Ινστιτούτου αναλύσεων, «Defense & Foreign Affairs». Αποστρατεύθηκε τον Μάρτιο / 2022.
GEOPOLITICO
Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου
Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του Σταθμού Ηρακλείου. Η κίνηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία για την επανέναρξη των ερευνών της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, με το γαλλικής σημαίας πλοίο «Abeille Marengo».
Νέο επεισόδιο στον ανταγωνισμό για τις θαλάσσιες αρμοδιότητες στην Ανατολική Μεσόγειο προκαλεί η Τουρκία, αυτή τη φορά σε περιοχή από την οποία προβλέπεται να διέλθει το ερευνητικό σκάφος που θα πραγματοποιήσει εργασίες για το υποθαλάσσιο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.
Ο τουρκικός Σταθμός Αττάλειας εξέδωσε ναυτική αγγελία, αμφισβητώντας την αρμοδιότητα του ελληνικού Σταθμού Ηρακλείου σε θαλάσσια περιοχή νότια του Καστελλόριζου.
Η τουρκική ενέργεια σημειώθηκε λίγες ώρες μετά την έκδοση ελληνικής NAVTEX, με την οποία δεσμεύτηκε η συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή για τη διεξαγωγή της πολυεθνικής άσκησης πυρών «EUNOMIA», στις 19 Οκτωβρίου.
Η Άγκυρα απάντησε εκδίδοντας δική της NAVTEX, υποστηρίζοντας ότι η περιοχή εμπίπτει στη δική της ζώνη ευθύνης για την έκδοση ναυτικών αγγελιών.
Μάλιστα, προχώρησε στην επανέκδοση της αγγελίας για τη συμμαχική άσκηση, χρησιμοποιώντας ακριβώς τις ίδιες συντεταγμένες που είχαν περιληφθεί στην ελληνική ανακοίνωση.
Η κίνηση αυτή δεν αφορά την πραγματοποίηση διαφορετικής τουρκικής άσκησης, αλλά τη διεκδίκηση της αρμοδιότητας έκδοσης της σχετικής ναυτικής προειδοποίησης.
Το γαλλικό ερευνητικό και η επανεκκίνηση του Great Sea Interconnector
Το περιστατικό αποκτά ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση καθώς συνδέεται χρονικά και γεωγραφικά με την προετοιμασία για την επανέναρξη των εργασιών του Great Sea Interconnector.
Πρόκειται για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης–Κύπρου, το οποίο προβλέπει την εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος 500 kV.
Στις 14 Οκτωβρίου, η γαλλική Nexans, ανάδοχος του καλωδίου, προχώρησε στις απαραίτητες ενέργειες για την έκδοση NAVTEX, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία έγκρισης της συμμετοχής του γαλλικής σημαίας ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo».
Το συγκεκριμένο πλοίο πρόκειται να πραγματοποιήσει προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες στη διαδρομή μεταξύ της Κορακιάς Ηρακλείου και της Κύπρου.
Οι εργασίες περιλαμβάνουν τη χαρτογράφηση του βυθού, την εξέταση της μορφολογίας του και τον προσδιορισμό της καταλληλότερης όδευσης για την τοποθέτηση των καλωδίων.
Η περιοχή νότια του Καστελλόριζου, στην οποία εκδηλώθηκε η νέα τουρκική αμφισβήτηση, περιλαμβάνεται στη σχεδιαζόμενη πορεία του ερευνητικού.
Δεν έχει, ωστόσο, ανακοινωθεί ακόμη οριστική ημερομηνία έναρξης των νέων ερευνών.
Το έγγραφο του Λιμενικού και η προθεσμία της 16ης Οκτωβρίου
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το έγγραφο του Αρχηγείου του Λιμενικού Σώματος, με ημερομηνία 14 Οκτωβρίου 2026, το οποίο αφορά την αίτηση εξαίρεσης για τη χρήση του γαλλικού πλοίου.
Σύμφωνα με το έγγραφο, το αίτημα είχε υποβληθεί στις 9 Οκτωβρίου από το ναυτικό πρακτορείο «Δ. Πατρίκιος ΙΚΕ», για λογαριασμό της ιταλικής Next Geosolutions Europe SpA.
Η ιταλική εταιρεία έχει αναλάβει τις προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες για λογαριασμό της Nexans.
Η χρησιμοποίηση πρόσθετου ερευνητικού σκάφους κρίθηκε απαραίτητη εξαιτίας των ιδιαίτερα απαιτητικών τεχνικών χαρακτηριστικών της προβλεπόμενης όδευσης.
Συγκεκριμένα, οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν σε περιοχές μεγάλου βάθους, με απότομες υποθαλάσσιες πλαγιές και γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά που απαιτούν εξειδικευμένο εξοπλισμό.
Το Λιμενικό κάλεσε τις αρμόδιες λιμενικές αρχές και τους ναυτιλιακούς φορείς να διερευνήσουν εάν υπάρχουν διαθέσιμα πλοία ελληνικής σημαίας με αντίστοιχες δυνατότητες.
Η προθεσμία για την υποβολή των σχετικών απαντήσεων λήγει σήμερα, Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, στις 13:00.
Το έγγραφο κοινοποιήθηκε, μεταξύ άλλων, στο υπουργείο Εξωτερικών και στο Γενικό Επιτελείο Ναυτικού.
Οι έρευνες έχουν παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026
Σημαντική λεπτομέρεια αποτελεί το γεγονός ότι οι υποθαλάσσιες έρευνες είχαν αρχικά εγκριθεί από το υπουργείο Εξωτερικών τον Ιούνιο του 2024.
Με νεότερη απόφαση, τον Φεβρουάριο του 2026, δόθηκε παράταση της σχετικής έγκρισης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Η επανέναρξη των εργασιών προϋποθέτει την ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών, ενώ προβλέπεται ενημέρωση της Υδρογραφικής Υπηρεσίας και της Διοίκησης Υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού τουλάχιστον 72 ώρες πριν από την έναρξη των ερευνών.
Η επίσημη ανακοίνωση του Λιμενικού επιβεβαιώνει την υποβολή αίτησης για τη χρησιμοποίηση του «Abeille Marengo», χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει ήδη δοθεί η τελική έγκριση ή ότι το πλοίο έχει ξεκινήσει τις εργασίες του.
Η «EUNOMIA» και το γεωπολιτικό μήνυμα στην Ανατολική Μεσόγειο
Η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA» πραγματοποιείται στο πλαίσιο της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου, Γαλλίας και Ιταλίας για τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με τις δημοσιευμένες πληροφορίες, το πρόγραμμα δραστηριοτήτων εκτείνεται από τις 16 έως τις 22 Οκτωβρίου, με επιπλέον δραστηριότητα στις 26 Οκτωβρίου. Η συγκεκριμένη NAVTEX που επικαλείται το Liberal αφορά άσκηση πυρών στις 19 Οκτωβρίου.
Η τουρκική παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή σημειώνεται σε περιοχή που συνδέεται με τον σχεδιασμό ενός ευρωπαϊκού ενεργειακού έργου.
Η Άγκυρα δεν αμφισβητεί απλώς μια ναυτική ανακοίνωση. Επαναφέρει τη διεκδίκησή της περί αρμοδιότητας έκδοσης NAVTEX σε μια θαλάσσια ζώνη όπου η ελληνική πλευρά προετοιμάζει δραστηριότητες που αφορούν την ηλεκτρική διασύνδεση.
Πρέπει, ωστόσο, να διακρίνεται η αρμοδιότητα έκδοσης ναυτικών αγγελιών από την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Πρόκειται για διαφορετικά νομικά ζητήματα και η έκδοση μιας NAVTEX δεν καθορίζει από μόνη της κυριαρχικά δικαιώματα.
Το κρίσιμο τεστ για την Αθήνα: Τι θα συμβεί όταν φτάσει το γαλλικό σκάφος;
Το πραγματικό ενδιαφέρον πλέον μετατοπίζεται στην επόμενη φάση.
Όταν ολοκληρωθεί η αδειοδότηση και εκδοθεί η NAVTEX για τις έρευνες του «Abeille Marengo», θα διαπιστωθεί εάν η Τουρκία περιοριστεί σε νέα αμφισβήτηση μέσω ναυτικών αγγελιών ή προχωρήσει σε άλλες ενέργειες.
Το προηγούμενο των εντάσεων γύρω από τις έρευνες για το καλώδιο καθιστά το συγκεκριμένο ερώτημα ιδιαίτερα σημαντικό για την Αθήνα και τη Λευκωσία.
Επιπλέον, η συμμετοχή γαλλικής εταιρείας και πλοίου γαλλικής σημαίας προσδίδει στο θέμα ευρωπαϊκή διάσταση, χωρίς να συνεπάγεται αυτομάτως στρατιωτική ή διπλωματική αντίδραση του Παρισιού.
Η απάντηση θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των εργασιών και τις αποφάσεις των εμπλεκόμενων κυβερνήσεων.
Η ουσία είναι ότι το Great Sea Interconnector επανέρχεται στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης πριν ακόμη αρχίσουν οι νέες έρευνες.
Η ελληνική πλευρά έχει ενεργοποιήσει τη διαδικασία για την επιστροφή του ερευνητικού σκάφους στη θάλασσα. Η Τουρκία, από την πλευρά της, επέλεξε να επαναφέρει την αμφισβήτηση της αρμοδιότητας του Ηρακλείου με αφορμή την άσκηση «EUNOMIA».
Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν οι νέες έρευνες θα προχωρήσουν χωρίς παρεμπόδιση ή εάν το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου θα αποτελέσει ξανά πεδίο έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.
GEOPOLITICO
«Ελευθερία» Λονδίνου: Αδιέξοδο στο Κυπριακό, νέα εποχή στις σχέσεις Βρετανίας–ΕΕ και τα μηνύματα Ρούμπιο προς την Τουρκία
Στο επίκεντρο του νέου φύλλου της ομογενειακής εφημερίδας η αμετακίνητη στάση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό, οι πολιτικές εξελίξεις στο Ηνωμένο Βασίλειο και η ερμηνεία της επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στην Αθήνα από τον τουρκικό Τύπο. Ξεχωριστή θέση κατέχουν η 66η επέτειος της Κυπριακής Ανεξαρτησίας και η δυναμική παρουσία των Ελληνοκυπρίων στη βρετανική αυτοδιοίκηση.
Με πλούσια θεματολογία γύρω από τις διεθνείς εξελίξεις, το Κυπριακό, τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις και τη δραστηριότητα της ελληνικής και κυπριακής ομογένειας κυκλοφόρησε την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026 το 1308ο φύλλο της εβδομαδιαίας εφημερίδας «Ελευθερία» του Λονδίνου.
Η έκδοση αναδεικνύει τις διπλωματικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, τις προσπάθειες επαναπροσέγγισης του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και τον ενεργό ρόλο του απόδημου ελληνισμού στη δημόσια ζωή της Βρετανίας.
Κυπριακό: Καμία ουσιαστική μετακίνηση από την τουρκική πλευρά
Ένα από τα κεντρικά πολιτικά θέματα της εφημερίδας αφορά τη συνάντηση του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν.
Με τίτλο «Καμία μετακίνηση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό», η «Ελευθερία» επισημαίνει ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε περιορισμένης σημασίας ζητήματα, χωρίς να σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος στον πυρήνα του προβλήματος.
Οι συμφωνίες αφορούν την κοινή παρουσία των δύο ηγετών στο 6ο Δικοινοτικό Φεστιβάλ Ειρήνης στην Πύλα, τη συμμετοχή τους σε συνεδριάσεις τεχνικών επιτροπών και τον προγραμματισμό νέας συνάντησης.
Ωστόσο, σύμφωνα με την εφημερίδα, η τουρκική πλευρά εξακολουθεί να θέτει ως προϋπόθεση για την επανέναρξη των ουσιαστικών συνομιλιών την αποδοχή της λεγόμενης «κυριαρχικής ισότητας».
Το δημοσίευμα στρέφει επίσης την προσοχή στην επικείμενη επίσκεψη της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, και στο ερώτημα αν θα μπορέσει να επανεκκινήσει η διαπραγματευτική διαδικασία πριν ολοκληρωθεί η θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες.
Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα και η αντίδραση του τουρκικού Τύπου
Ξεχωριστή θέση στην έκδοση καταλαμβάνει το άρθρο του δημοσιογράφου Χρήστου Κωνσταντινίδη, με τίτλο «Πώς ερμήνευσε η Τουρκία την επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα», το οποίο εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης αντιμετώπισαν τα μηνύματα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών.
Η ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα και η προβολή της Ελλάδας ως στρατηγικού εταίρου των Ηνωμένων Πολιτειών αποτέλεσαν αντικείμενο σχολιασμού από τουρκικές εφημερίδες και αναλυτές.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η αμερικανική στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο, η ελληνοαμερικανική αμυντική συνεργασία, η ενεργειακή ασφάλεια και η στάση της Ουάσινγκτον απέναντι στις ελληνοτουρκικές διαφορές.
Σε άλλη παρέμβαση της έκδοσης, ο ακαδημαϊκός Αυγουστίνος Αυγουστή θέτει το ερώτημα κατά πόσο οι θετικές δηλώσεις της αμερικανικής πλευράς συνοδεύονται από συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τα ελληνικά και κυπριακά συμφέροντα.
Βρετανία και Ευρωπαϊκή Ένωση: Ανοίγει η συζήτηση για υπέρβαση του Brexit
Στο βρετανικό μέτωπο, η «Ελευθερία» αφιερώνει εκτενές δημοσίευμα στην προσπάθεια της κυβέρνησης του Άντι Μπέρναμ να διαμορφώσει μια νέα σχέση με τις Βρυξέλλες.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός εμφανίζεται να θεωρεί ανεπαρκές το σημερινό πλαίσιο συνεργασίας, υποστηρίζοντας ότι το Brexit προκάλεσε μεγαλύτερη οικονομική ζημιά από τα αναμενόμενα οφέλη.
Η εφημερίδα αναφέρεται στην προγραμματισμένη για τις 20 Νοεμβρίου σύνοδο κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης–Ηνωμένου Βασιλείου στις Βρυξέλλες, όπου αναμένεται να εξεταστούν νέες συμφωνίες για το εμπόριο, την κινητικότητα των νέων και την οικονομική συνεργασία.
Στη συζήτηση περιλαμβάνονται ακόμη η πιθανότητα στενότερης σύνδεσης της Βρετανίας με την ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση, καθώς και οι προοπτικές μιας νέας συζήτησης για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας μετά τις επόμενες γενικές εκλογές.
Ουκρανία και Ιράν: Αμυντική συνεργασία και ζητήματα ασφάλειας
Στη διεθνή επικαιρότητα, η εφημερίδα παρουσιάζει τη συνάντηση του Βρετανού πρωθυπουργού με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Λονδίνο.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, βασικά θέματα των συνομιλιών αποτέλεσαν η ενίσχυση της ουκρανικής αεράμυνας, η διάθεση νέων πυραυλικών συστημάτων και η αντιμετώπιση των ρωσικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Παράλληλα, καταγράφονται οι βρετανικές ανησυχίες για πιθανή ιρανική εμπλοκή σε περιστατικό ασφαλείας στη στρατιωτική βάση RAF Fairford, που χρησιμοποιείται από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις. Η εφημερίδα αποδίδει στον Μπέρναμ την εκτίμηση ότι η εμπλοκή των Φρουρών της Επανάστασης είναι «σχεδόν βέβαιη».
Η ομογένεια τίμησε την Κυπριακή Ανεξαρτησία
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην 66η επέτειο της ανακήρυξης της Κυπριακής Ανεξαρτησίας.
Η εφημερίδα καταγράφει την επετειακή εκδήλωση που διοργάνωσαν στο βόρειο Λονδίνο η Κυπριακή Υπάτη Αρμοστεία και η Ελληνική Κυπριακή Αδελφότητα Λονδίνου, παρουσία διπλωματών, εκπροσώπων της Εκκλησίας, της βρετανικής αυτοδιοίκησης και της ομογένειας.
Ο Ύπατος Αρμοστής Κυριακός Κούρος αναφέρθηκε στη σημασία διατήρησης της ιστορικής μνήμης, στην ανάγκη τερματισμού της τουρκικής κατοχής και στη συμβολή της κυπριακής παροικίας στην ενημέρωση της βρετανικής κοινωνίας για το Κυπριακό.
Στην εκδήλωση μίλησαν επίσης ο πρόεδρος της Αδελφότητας Φάνος Θεοφάνους και η δήμαρχος Μπάρνετ Zahra Beg, η οποία περιέγραψε τις εντυπώσεις της από πρόσφατη επίσκεψή της στην κατεχόμενη Μόρφου.
Τιμή στους 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους
Η Εθνική Κυπριακή Ομοσπονδία Ηνωμένου Βασιλείου τίμησε 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους, οι οποίοι εξελέγησαν στις τοπικές εκλογές και προσφέρουν στις κοινότητες όπου ζουν.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 10 Οκτωβρίου, με συμμετοχή της αναπληρώτριας Υπάτης Αρμοστή Άννας Παπασάββα, του προέδρου της Ομοσπονδίας Χρίστου Καραολή και εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Η παρουσία των Ελληνοκυπρίων σε θεσμικές θέσεις από το Λονδίνο μέχρι το Κάρντιφ και άλλες βρετανικές πόλεις παρουσιάζεται ως σημαντικό κεφάλαιο για την ενίσχυση της πολιτικής εκπροσώπησης της ομογένειας.
Ιστορική μνήμη, ελληνική πολιτική και πολιτισμός
Στις υπόλοιπες σελίδες της έκδοσης παρουσιάζονται ακόμη οι εξελίξεις στην ελληνική πολιτική σκηνή, η συζήτηση για τον περιορισμό της πρόσβασης παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και οι δημοσιογραφικές αναφορές στην αποχώρηση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα.
Ιστορικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το αφιέρωμα στον Παύλο Μελά και τον Μακεδονικό Αγώνα, ενώ η εφημερίδα φιλοξενεί παρουσίαση του βιβλίου της Tanya Liveras Candy για τη ζωή και τη δολοφονία του Ανδρέα Λιβέρα κατά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στη Βομβάη το 2008.
Στην έκδοση περιλαμβάνονται επίσης αφιερώματα στην εκπαιδευτική, πολιτιστική και κοινωνική δραστηριότητα των Ελλήνων και Κυπρίων της Βρετανίας.
Με το νέο της φύλλο, η «Ελευθερία» του Λονδίνου συνδυάζει την ελληνική και κυπριακή επικαιρότητα με τις εξελίξεις στη βρετανική και διεθνή πολιτική σκηνή, δίνοντας παράλληλα χώρο στους ανθρώπους και τους θεσμούς που διατηρούν ζωντανή την παρουσία του ελληνισμού στο Ηνωμένο Βασίλειο.
GEOPOLITICO
«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο
Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.
Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.
Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.
Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.
Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων
Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.
Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.
Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.
Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.
Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».
Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.
Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.
Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία
Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.
Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.
Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων
Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.
Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.
Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.
Στα εγκαίνια της Διακλαδικής Σχολής Μη Επανδρωμένων, αλλά και των Αυτονόμων Συστημάτων Θάλασσας. Ένα περαιτέρω βήμα, που δημιουργεί τεράστιες δυνατότητες για το Πολεμικό Ναυτικό μας στο Αρχιπέλαγος, με τα Αυτόνομα Συστήματα τα οποία μπορούν να προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες στην επιτήρηση και αναγνώριση, στην προστασία των λιμένων, στον ναρκοπόλεμο και στην ασφάλεια των υποδομών.
Αυτό το νέο Πολεμικό Ναυτικό με τις σύγχρονες πλατφόρμες, θα μπορεί να προστατεύει όχι μόνο την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά και τα ενεργειακά και επικοινωνιακά δίκτυα στον βυθό, τα οποία είναι επίσης απαραίτητα για την ασφάλεια της Πατρίδας.
(από τον χαιρετισμό μου στην τελετή των εγκαινίων του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στο Κέντρο Εκπαίδευσης ΠΑΛΑΣΚΑΣ του ΠΝ)
#HellenicNavy
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 13, 2026
Το αίτημα για τα Corsair
Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.
Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή
Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας