Ακολουθήστε μας

Αναλύσεις

Ναι στη συμμαχία Όχι στην αυταπάτη! Η φιλία του Ισραήλ με τις ΗΠΑ δεν θολώνει τις κόκκινες γραμμές για Τουρκία

Το Ισραήλ δεν μπορεί να είναι «λογικό» απέναντι σε μια δύναμη που χρηματοδοτεί τους εχθρούς του. Η συνεργασία με την Ελλάδα και την Κύπρο δεν είναι διακοσμητική αλλά άξονας σταθερότητας, θεμελιωμένος στην ενέργεια, τις πληροφορίες και τη διάσωση.

Δημοσιεύτηκε στις

Μεταξύ Συμμαχίας και Κυριαρχίας

Γιατί η φιλία του Ισραήλ με τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα θολώσει τις κόκκινες γραμμές του απέναντι στην Τουρκία

Γράφει ο Σάι Γκαλ*

Η συμμαχία Ισραήλ–Ηνωμένων Πολιτειών παραμένει ακλόνητη — αλλά η κυριαρχία σημαίνει χάραξη ορίων που ακόμη και οι φίλοι πρέπει να σέβονται. Και αυτά τα όρια χαράσσονται σήμερα πιο βαθιά στην Τουρκία.

Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ μοιράζονται ιστορία, αξίες και συμφέροντα ασφαλείας. Η συμμαχία όμως δεν ταυτίζεται με ταυτότητα συμφερόντων ή αντιλήψεων. Το χάσμα φαίνεται πιο καθαρά στο ζήτημα της Τουρκίας. Η Ουάσιγκτον βλέπει την Άγκυρα ως άγκυρα του ΝΑΤΟ — αλλά μια άγκυρα που συχνά παρασύρει τη Συμμαχία εκτός πορείας. Τη θεωρεί μοχλό επιρροής έναντι της Ρωσίας και του Ιράν — αλλά μοχλό που συχνά λειτουργεί ως φρένο, εξυπηρετώντας την τουρκική ισορροπία δυνάμεων. Για τον Λευκό Οίκο, η Τουρκία είναι κεντρικός παίκτης στη Συρία, τον Καύκασο και τη Μαύρη Θάλασσα — αλλά ένας άξονας που περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό του. Η Ιερουσαλήμ βλέπει κάτι άλλο: ένα καθεστώς του οποίου ο ηγέτης προσεύχεται για την καταστροφή του Ισραήλ, τα δικαστήριά του εκδίδουν εντάλματα σύλληψης κατά των ηγετών του, και οι θεσμοί του φιλοξενούν και χρηματοδοτούν τη Χαμάς. Αυτά δεν είναι λεπτομέρειες — είναι θεμελιώδεις αρχές.

Τα λόγια αποκαλύπτουν πρόθεση. Στις 30 Μαρτίου 2025, στο Μεγάλο Τζαμί Τσαμλίτζα της Κωνσταντινούπολης, ο πρόεδρος Ερντογάν προσευχήθηκε: «Είθε ο Αλλάχ να καταστρέψει και να αφανίσει το σιωνιστικό Ισραήλ». Δεν ήταν παραδρομή — ήταν μια δημόσια προσευχή του Εϊντ αλ-Φιτρ, αποκορύφωμα ετών τουρκικής προστασίας της Χαμάς: γραφεία στην Κωνσταντινούπολη, διαβατήρια για στελέχη, πολιτική κάλυψη άθικτη. Για κάθε υπεύθυνη ισραηλινή κυβέρνηση, αυτά συνιστούν κόκκινες γραμμές πολιτικής, όχι ρητορικής.

Η συνάντηση της 7ης Απριλίου στο Οβάλ Γραφείο κατέδειξε το χάσμα. «Ο Ερντογάν είναι πολύ έξυπνος», είπε ο Τραμπ στον Νετανιάχου. «Όποιο πρόβλημα έχεις με την Τουρκία, μπορώ να το λύσω — εφόσον είσαι λογικός». Μάλιστα, επαίνεσε την Άγκυρα επειδή «πήρε τον έλεγχο της Συρίας μέσω αντιπροσώπων». Η Ουάσιγκτον θαυμάζει την τουρκική επιρροή· η Ιερουσαλήμ μετρά το κόστος της. Η φιλία με την Αμερική είναι στρατηγικό πλεονέκτημα, όχι υποθήκη κρίσης. Το Ισραήλ δεν μπορεί να είναι «λογικό» απέναντι σε μια δύναμη που χρηματοδοτεί τους εχθρούς του.

Η τουρκική δικαιοσύνη εξαφάνισε κάθε ψευδαίσθηση αυτοσυγκράτησης. Στις 7 Νοεμβρίου, οι εισαγγελείς της Κωνσταντινούπολης εξέδωσαν εντάλματα σύλληψης για τον πρωθυπουργό του Ισραήλ και ανώτατους αξιωματούχους με κατηγορίες «γενοκτονίας». Ήταν νομικός πόλεμος μεταμφιεσμένος σε ηθική — δεν φόβισε κανέναν, δεν εξάγνισε τίποτα και απέδειξε γιατί κάθε εξωτερικά επιβεβλημένη προσέγγιση θα ήταν στρατηγικό λάθος.

Η Γάζα παραμένει η αμετακίνητη γραμμή. Η Άγκυρα πρότεινε να στείλει στρατεύματα υπό διεθνή εντολή· η απάντηση του Ισραήλ ήταν απόλυτη — καμία τουρκική δύναμη στη Γάζα, κάτω από καμία σημαία. Ο λόγος είναι επιχειρησιακός, όχι συναισθηματικός: ένα κράτος που προστατεύει τη Χαμάς δεν μπορεί να είναι ουδέτερο στο πεδίο της. Οι σύμμαχοι μπορεί να διαφωνούν, αλλά η κυριαρχία απαιτεί το Ισραήλ να προστατεύει τις κόκκινες γραμμές του.

Ο σύνδεσμος Χαμάς–Τουρκίας είναι αποδεδειγμένος, όχι εικαζόμενος. Το Reuters αποκάλυψε τουρκικά διαβατήρια για στελέχη της Χαμάς χρόνια πριν τον Οκτώβριο του 2023· το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών επέβαλε κυρώσεις σε τουρκικά δίκτυα που διοχέτευαν χρήματα μέσω «φιλανθρωπικών» οργανώσεων. Όταν η Ουάσιγκτον λέει «ειρηνευτική αποστολή», το Ισραήλ ακούει «διείσδυση». Ο σκεπτικισμός εδώ είναι φρόνηση, όχι παράνοια.

Η Συρία αποτελεί τη δεύτερη γραμμή ρήξης. Η Ουάσιγκτον εκτιμά την τουρκική επιρροή στον Άσαντ, τη Ρωσία και το Ιράν, βλέποντας τον Ερντογάν ως διαμεσολαβητή. Το Ισραήλ βλέπει ένα ακόμη προγεφύρωμα — έδαφος όπου ιρανικές πολιτοφυλακές κινούνται υπό τουρκική ομπρέλα. Εκεί που η Αμερική ακούει διαμεσολάβηση, η Ιερουσαλήμ βλέπει έδαφος. Αυτό είναι γεωγραφικός ρεαλισμός.

Η κυριαρχία στη Μεσόγειο λέει την ίδια ιστορία. Η ΕΕ έχει επιβάλει κυρώσεις στην Άγκυρα για παράνομες γεωτρήσεις στα κυπριακά ύδατα και έχει απορρίψει τη συμφωνία της με τη Λιβύη του 2019, που εξαφάνισε τα ελληνικά νησιά από τον χάρτη. Για το Ισραήλ, η συνεργασία με την Ελλάδα και την Κύπρο δεν είναι διακοσμητική αλλά άξονας σταθερότητας, θεμελιωμένος στην ενέργεια, τις πληροφορίες και τη διάσωση. Σε μια θάλασσα που δοκιμάζεται από αναθεωρητισμό, αυτό το τρίγωνο διαφυλάσσει τους κανόνες που κρατούν το εμπόριο και το δίκαιο ζωντανά.

Τα Κατεχόμενα της Βόρειας Κύπρου αποτελούν μια σιωπηρή καταδίκη. Πενήντα χρόνια μετά την εισβολή, μόνο η Άγκυρα αναγνωρίζει το λεγόμενο κράτος. Κι όμως, η αμερικανική διπλωματία εξακολουθεί να το αποκαλεί «περιοχή που διοικείται από Τουρκοκύπριους». Το Ισραήλ, έχοντας μάθει την επιλεκτική αγανάκτηση, σημειώνει την παράλειψη.

Τα Παιχνίδια της Άγκυρας, οι Κανόνες της Ιερουσαλήμ

Οι «ανακαλύψεις» της Ουάσιγκτον αποδεικνύονται συχνά κενές. Η ένταξη του Καζακστάν στις Συμφωνίες του Αβραάμ γέμισε τα πρωτοσέλιδα, όχι την ιστορία. Οι σχέσεις με το Ισραήλ — σταθερές από το 1992, από τις εκτοξεύσεις των δορυφόρων AMOS στο Μπαϊκονούρ έως το πετρέλαιο που διυλίζεται στη Χάιφα — δεν χρειάζονταν ανανέωση. Η σιωπή της Ιερουσαλήμ τα είπε όλα: ο συμβολισμός δεν είναι στρατηγική. Η κίνηση αυτή θόλωσε τον αμερικανικό χάρτη. Το Καζακστάν αγκυρώνει τον τουρκικό Μεσαίο Διάδρομο, που συνδέει την Κίνα με την Ευρώπη μέσω Άγκυρας, όχι μέσω του Ινδο-Μεσογειακού IMEC, που ενώνει Ινδία, Ισραήλ, Ελλάδα, Κύπρο, Σαουδική Αραβία, Ιορδανία, ΗΑΕ και ΕΕ. Με την προσθήκη της Αστάνα — που παραμένει δεμένη με τη Μόσχα μέσω της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης — η Ουάσιγκτον μπέρδεψε τους συμμάχους της: ποια διαδρομή ακολουθεί, της Άγκυρας ή εκείνη της Ιερουσαλήμ, του Ριάντ, των Αθηνών, της Λευκωσίας, του Αμμάν και του Νέου Δελχί; Το κίνητρο — πρόσβαση σε ουράνιο και σπάνιες γαίες — ήταν σαφές· το κόστος μεγαλύτερο: ενίσχυση της τουρκικής επιρροής και αποδυνάμωση της συνοχής του IMEC. Καθώς η αναταραχή στην Ερυθρά Θάλασσα και οι επιθέσεις του Ιράν και των Χούθι πάγωσαν τον IMEC, ο τουρκικός διάδρομος προχώρησε. Το μάθημα είναι απλό: η στρατηγική απαιτεί καθαρότητα, όχι τελετές. Η ισχύς δεν βρίσκεται στα πρωτοσέλιδα, αλλά στην επιλογή του χάρτη που οδηγεί στην κυριαρχία.

Ένα γεωστρατηγικό placebo! Ο Τραμπ θόλωσε τον χάρτη με το Καζακστάν – Το Ισραήλ δεν συμμετείχε στο θέατρο

Οι προσωπικότητες διαμορφώνουν πολιτική. Με τον Τόμας Μπάρακ πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Άγκυρα, η κυβέρνηση Τραμπ διαμεσολαβεί με τον Ερντογάν μέσω ενός έμπιστου του προέδρου. Μπορεί να διευκολύνει συνομιλίες για τα F-35 ή τη Συρία. Το Ισραήλ θα στηρίξει σιωπηλά κάθε αποτέλεσμα που περιορίζει το Ιράν — αλλά όχι εκείνο που το αντικαθιστά με τουρκική εκδοχή του. Θα διατηρήσει επίσης το δικαίωμα να απορρίψει οποιαδήποτε απαίτηση απειλεί την ασφάλειά του. Η στρατηγική ευγνωμοσύνη δεν σβήνει τα στρατηγικά όρια.

Τίποτα από αυτά δεν μειώνει την αλήθεια: ο Ντόναλντ Τραμπ έκανε ιστορικά βήματα για το Ισραήλ — από την Ιερουσαλήμ ως τα Υψίπεδα του Γκολάν, και πιο πρόσφατα με τη συμφωνία απελευθέρωσης ομήρων, μια σημαντική επιτυχία που του χάρισε ευρεία εκτίμηση στο ισραηλινό κοινό. Όμως η φιλία δεν είναι υποταγή. Αν ζητήσει από το Ισραήλ να συμφιλιωθεί με την Άγκυρα χωρίς θεμελιώδη τουρκική αλλαγή — χωρίς τέλος στην υποκίνηση, τον νομικό πόλεμο και την εχθρότητα προς Ελλάδα και Κύπρο — η απάντηση του Ισραήλ πρέπει να είναι απλή: πρώτα η κυριαρχία. Ένας αληθινός σύμμαχος σέβεται αυτή τη λέξη.

Ώσπου η Άγκυρα να πάψει να προσεύχεται για την καταστροφή του Ισραήλ, να σταματήσει να εργαλειοποιεί τη δικαιοσύνη, να κόψει τους δεσμούς με τη Χαμάς και να σεβαστεί τα σύνορα των γειτόνων της, η συμφιλίωση θα παραμένει θέατρο. Η ίδια αλήθεια ισχύει πέρα από το Ισραήλ. Η Ελλάδα και η Κύπρος αντιμετωπίζουν το ίδιο μοτίβο — πρόκληση μεταμφιεσμένη σε διπλωματία, επέκταση μεταμφιεσμένη σε διαμεσολάβηση. Και η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει επίσης να πάψει να συγχέει τον διάλογο με την αποτροπή και την εμπλοκή με την αποφασιστικότητα.

Το Ισραήλ θα υπερασπίζεται τα συμφέροντά του αθόρυβα, σταθερά και χωρίς απολογία — όπως η Αθήνα και η Λευκωσία προστατεύουν την κυριαρχία τους στη Μεσόγειο. Η αληθινή εταιρική σχέση με την Ουάσιγκτον — για το Ισραήλ, για την Ευρώπη και για τις δημοκρατίες της περιφέρειας που φυλάσσουν τα σύνορα του ελεύθερου κόσμου — σημαίνει να γνωρίζεις πότε να λες «ναι» στη συμμαχία και πότε να λες «όχι» στην αυταπάτη.

*Στη φωτογραφία ο Ισραηλινός αναλυτής Σάι Γκαλ στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ  κατά τη διάρκεια της ομιλίας του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ

Ο Σάι Γκαλ (Shay Gal) είναι Ισραηλινός στρατηγικός αναλυτής και σύμβουλος με ειδίκευση στην διεθνή ασφάλεια, τη διπλωματική στρατηγική και τη διαχείριση γεωπολιτικών κρίσεων. Eίναι ιδρυτής και διευθυντής της πλατφόρμας "Line of State". Συμβουλεύει ανώτατους κυβερνητικούς και στρατιωτικούς ηγέτες σε σύνθετες στρατηγικές προκλήσεις. Έχει διατελέσει Αντιπρόεδρος Εξωτερικών Σχέσεων στην Israel Aerospace Industries (IAI) και έχει υπηρετήσει ως σύμβουλος σε υπουργούς της ισραηλινής κυβέρνησης. Συνεργάζεται με κυβερνήσεις, στρατιωτικούς ηγέτες και διεθνείς οργανισμούς, προσφέροντας αναλύσεις και λύσεις για τα σύγχρονα γεωπολιτικά και στρατηγικά ζητήματα. Είναι επίσης εγγονός επιζώντα του Ολοκαυτώματος.

GEOPOLITICO

Τα κινήματα και ο AI Λεβιάθαν

Η απάντηση των κινημάτων του 2026 σε αυτή την ασφυκτική επιτήρηση είναι διπλή: από τη μία πλευρά, η καταφυγή σε ακόμα πιο βαθιά, δυσπρόσιτα και κρυπτογραφημένα ψηφιακά κανάλια και, από την άλλη, η αναγκαστική επιστροφή σε παραδοσιακές μεθόδους οργάνωσης (προφορική επικοινωνία, offline δίκτυα) που ο αλγόριθμος δεν μπορεί να διαβάσει.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Του Βαγγέλη Χωραφά, GeoEurope

Στο πρώτο τέταρτο του 21ου αιώνα, η φύση των παγκόσμιων εξεγέρσεων αναδιαμορφώθηκε ριζικά, μέσα από μια αδιάκοπη τεχνολογική κούρσα ανάμεσα στην κοινωνία των πολιτών και το κράτος. Η τεχνολογία δεν υπήρξε ποτέ ένας ουδέτερος διαμεσολαβητής, αλλά το ίδιο το πεδίο της μάχης. Η εξέλιξη αυτή καταγράφεται σε τρεις μεγάλες ιστορικές φάσεις, με την τελευταία να διαμορφώνει τις προϋποθέσεις για μια πρωτοφανή συνθήκη ψηφιακού ολοκληρωτισμού.

Τη περίοδο 2000-2010, τα κινήματα ανακάλυψαν τα πρώτα εργαλεία ψηφιακού συντονισμού. Χρησιμοποιώντας τα γραπτά μηνύματα SMS, τα emails και τα blogs, οι διαδηλωτές κατάφεραν να σπάσουν το μονοπώλιο της ενημέρωσης των κρατικά ελεγχόμενων ΜΜΕ. Ήταν η εποχή των «Έγχρωμων Επαναστάσεων» στην Ανατολική Ευρώπη και των πρώτων μεγάλων αντιπαγκοσμιοποιητικών κινημάτων.

Η σχέση κινημάτων και καταστολής σε αυτή τη φάση χαρακτηρίστηκε από τον στρατηγικό αιφνιδιασμό του κράτους. Ενώ η νεολαία συντονιζόταν (και) ψηφιακά στους δρόμους, οι μηχανισμοί καταστολής παρέμεναν βαθύτατα παραδοσιακοί. Το κράτος απαντούσε με ωμή, φυσική βία στις διαδηλώσεις και μαζικές συλλήψεις, αδυνατώντας να παρακολουθήσει ή να προβλέψει τα ψηφιακά δίκτυα που γεννιούνταν στη βάση της κοινωνίας.

Τη περίοδο 2010-2020, η έλευση των smartphones και η κυριαρχία των πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης (Facebook, Twitter, YouTube) μετέτρεψαν το διαδίκτυο από αποθετήριο κειμένων σε έναν ζωντανό, οπτικό αναμεταδότη της οργής. Ήταν η δεκαετία των Millennials, του Κινήματος των Πλατειών, της Αραβικής Άνοιξης, των Occupy Wall Street κλπ. Η τεχνολογία επέτρεψε τη μαζική οριζόντια δικτύωση και τη διεθνοποίηση των κινημάτων, ενώ η ζωντανή μετάδοση της κρατικής βίας λειτουργούσε ως παγκόσμιος πυροκροτητής αλληλεγγύης.

Το κράτος, έχοντας αναγνωρίσει την απειλή, πέρασε στην αντεπίθεση μέσω των «ψηφιακών μπλακάουτ». Η βασική στρατηγική της καταστολής ήταν πλέον η βίαιη αποσύνδεση: το κλείσιμο των κεντρικών διακοπτών του διαδικτύου σε περιφέρειες ή ολόκληρες χώρες, ώστε να τυφλωθούν οι διαδηλωτές. Παράλληλα, ο καπιταλισμός άρχισε να αναπτύσσει μηχανισμούς αλγοριθμικής χειραγώγησης της κοινής γνώμης, μετατρέποντας τις πλατφόρμες σε εργαλεία εμπορευματοποίησης της διαμαρτυρίας.

Μετά το 2020, μέχρι σήμερα, η σχέση κινημάτων, τεχνολογίας και καταστολής εισήλθε σε μια νέα, ποιοτικά διαφορετική και βαθιά δυστοπική φάση. Πρωταγωνιστής αυτής της περιόδου είναι η Γενιά Ζ (Gen Z), η πρώτη γενιά «ψηφιακών αυτόχθονων», η οποία ενηλικιώθηκε μέσα σε ένα περιβάλλον οικονομικής ασφυξίας, στεγαστικής κρίσης και κλιματικής κατάρρευσης.

Τα κινήματα της Gen Z (από το Μπανγκλαντές το 2024 έως τη Γαλλία και τις ΗΠΑ το 2026) απέκτησαν έναν απόλυτα «ρευστό» και οριζόντιο χαρακτήρα. Αναγνωρίζοντας ότι οι μεγάλες πλατφόρμες της Big Tech συνεργάζονται στενά με τις κυβερνήσεις, οι νέοι εγκατέλειψαν μαζικά το Facebook και το Twitter ως εργαλεία οργάνωσης. Ο συντονισμός μεταφέρθηκε σε κλειστά, κρυπτογραφημένα και αποκεντρωμένα δίκτυα, όπως το Discord, το Signal και το WhatsApp. Το TikTok μετατράπηκε σε έναν παγκόσμιο αναμεταδότη αισθητικής και συμβόλων, όπου η ποπ κουλτούρα και τα anime (όπως η σημαία των Straw Hat από το One Piece στο Νεπάλ και την Ινδονησία) αντικατέστησαν τις παραδοσιακές πολιτικές ιδεολογίες. Οι εξεγέρσεις έπαψαν να έχουν ανάγκη από ένα σταθερό γεωγραφικό κέντρο (μια πλατεία)-έγιναν διάχυτες, ακαριαίες και ασύμμετρες.

Απέναντι σε αυτή τη ρευστή ψηφιακή δομή, το κράτος δεν απαντά πλέον με απλές διακοπές του ίντερνετ. Η νέα μορφή κρατικής και συστημικής κυριαρχίας ονομάζεται Αλγοριθμικός Λεβιάθαν (AI Leviathan). Πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο σύστημα προληπτικής, προβλεπτικής και καθολικής επιτήρησης, το οποίο βασίζεται στην Τεχνητή Νοημοσύνη και τα Big Data.

Ο Αλγοριθμικός Λεβιάθαν διαρθρώνεται γύρω από τρεις βασικούς άξονες:

Προληπτική Επιτήρηση και Αναγνώριση Προσώπου: Μέσω εξελιγμένων δικτύων καμερών στους δρόμους και αλγορίθμων AI, οι αρχές είναι σε θέση να αναγνωρίζουν, να ταυτοποιούν και να απομονώνουν διαδηλωτές σε πραγματικό χρόνο. Η μέθοδος αυτή, που εφαρμόστηκε πιλοτικά στο Ιράν για τον εντοπισμό γυναικών χωρίς χιτζάμπ και στο Χονγκ Κονγκ, αποτελεί πλέον μόνιμο εργαλείο των σύγχρονων κρατών.

Αλγοριθμική Λογοκρισία: Οι αλγόριθμοι των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, υπό την πίεση ή τη νομοθετική συμμόρφωση προς τις κυβερνήσεις, έχουν εκπαιδευτεί να ανιχνεύουν και να «θάβουν» (ή να διαγράφουν αυτόματα) οπτικοακουστικό υλικό από διαδηλώσεις πριν αυτό προλάβει να γίνει viral, ελέγχοντας τη ροή της πληροφορίας στην πηγή της.

Γεωεντοπισμός και Χαρτογράφηση Πλήθους: Κατά τη διάρκεια των πρόσφατων εξεγέρσεων κατά του ICE στις ΗΠΑ το 2026, οι ομοσπονδιακές αρχές χρησιμοποίησαν προηγμένα μεταδεδομένα κινητής τηλεφωνίας ,για να χαρτογραφήσουν τις κινήσεις των διαδηλωτών, εντοπίζοντας τους πυρήνες της οργάνωσης χωρίς να χρειάζεται φυσική παρακολούθηση.

Αυτό δημιουργεί το μεγάλο παράδοξο της εποχής μας. Η Gen Z είναι η πιο διασυνδεδεμένη γενιά στην ανθρώπινη ιστορία, αλλά ταυτόχρονα και η πιο ορατή στα μάτια του κράτους. Κάθε ψηφιακό ίχνος που αφήνει ένας διαδηλωτής για να οργανώσει μια διαμαρτυρία, μετατρέπεται σε δεδομένο εκπαίδευσης για τον AI Λεβιάθαν.

Η απάντηση των κινημάτων του 2026 σε αυτή την ασφυκτική επιτήρηση είναι διπλή: από τη μία πλευρά, η καταφυγή σε ακόμα πιο βαθιά, δυσπρόσιτα και κρυπτογραφημένα ψηφιακά κανάλια και, από την άλλη, η αναγκαστική επιστροφή σε παραδοσιακές μεθόδους οργάνωσης (προφορική επικοινωνία, offline δίκτυα) που ο αλγόριθμος δεν μπορεί να διαβάσει.

Η ιστορία των εξεγέρσεων στον 21ο αιώνα παραμένει ανοιχτή, καθώς ο αγώνας των ανθρώπων για ελευθερία, προσπαθεί συνεχώς να ξεπεράσει την αλγοριθμική νοημοσύνη της καταστολής.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

KC-390: Η Ελλάδα χρειάζεται εθνική αμυντική στρατηγική σε Αιγαίο, Κύπρο και, οικονομική αντοχή και πραγματικές ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων

Η Ελλάδα χρειάζεται αμυντική πολιτική με οικονομικό ρεαλισμό, εθνική αυτονομία και σαφή ιεράρχηση προτεραιοτήτων. Η άμυνα δεν είναι επίδειξη πλούτου. Είναι ευθύνη απέναντι στην πατρίδα και στους πολίτες της.

Δημοσιεύτηκε

στις

Γράφει ο Ακαδημαϊκός και Καθηγητής DDDr. Dr.Habil. Παναγόπουλος Π. Αλέξιος 
Η πρόσφατη συμφωνία για την απόκτηση τριών συν τριών μεταγωγικών αεροσκαφών EMBRAER KC-390 ανοίγει μια ουσιαστική συζήτηση για τον προσανατολισμό της ελληνικής αμυντικής πολιτικής. Δεν αμφισβητείται ότι πρόκειται για σύγχρονα αεροσκάφη με δυνατότητες μεταφοράς προσωπικού και υλικών, υγειονομικών διακομιδών και εναέριου ανεφοδιασμού.
Το ερώτημα, όμως, είναι εάν αυτή η προμήθεια ανταποκρίνεται στις πραγματικές και επείγουσες ανάγκες της Ελλάδας. Η Ελλάδα δεν είναι Ηνωμένες Πολιτείες. Δεν διαθέτει την οικονομική ισχύ, τις υποδομές ούτε την παγκόσμια στρατιωτική αποστολή μιας υπερδύναμης. Η γεωστρατηγική της αποστολή καθορίζεται από το Αιγαίο, τα νησιά, την Κρήτη και την Ανατολική Μεσόγειο.
Επομένως, δεν είναι ορθό να αντιγράφουμε μηχανιστικά μοντέλα στρατιωτικής προβολής ισχύος που σχεδιάστηκαν για πολύ διαφορετικές γεωγραφικές και πολιτικές συνθήκες.
1. Η οικονομική αντοχή είναι μέρος της εθνικής μας  ασφάλειας. Η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρούς δημοσιονομικούς περιορισμούς, υψηλό δημόσιο χρέος και κοινωνικές ανάγκες που επιβαρύνουν τους πολίτες. Δεν μπορεί να αντιμετωπίζει τις αμυντικές δαπάνες σαν να διαθέτει απεριόριστους οικονομικούς πόρους.
Δεν είναι δυνατόν, από το πενιχρό υστέρημα των Ελλήνων φορολογουμένων, να χρηματοδοτούμε διαρκώς επιχειρήσεις στρατιωτικής προβολής και παρουσίας σε πλούσια αραβικά κράτη, στέλνοντας ακόμη και σύγχρονα πολεμικά πλοία, όπως η φρεγάτα «Κίμων», όταν δεν έχουν προηγουμένως εξασφαλιστεί οι βασικές ανάγκες της εθνικής άμυνας.
Η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να συμμετέχει σε συμμαχικές συνεργασίες, αλλά με σαφή προσδιορισμό του εθνικού συμφέροντος, του κόστους και της διάρκειας κάθε αποστολής. Η αλληλεγγύη δεν σημαίνει οικονομική εξάντληση, ούτε μετατροπή της χώρας μας σε μόνιμο πάροχο στρατιωτικών υπηρεσιών για τρίτους.
Η εθνική κυριαρχία δεν διασφαλίζεται με εξοπλισμούς που δημιουργούν νέες εξαρτήσεις. Ούτε τα KC-390, ούτε οποιοδήποτε άλλο σύστημα, θα πρέπει να καταλήξει να αποτελεί μηχανισμό στρατηγικής εξάρτησης από άλλες χώρες. Η Ελλάδα δεν πρέπει να γίνει υποτελής των επιλογών και των στρατιωτικών προτεραιοτήτων άλλων λαών.
2. Πρώτα ανταλλακτικά και επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Πριν από κάθε νέα εξοπλιστική αγορά, προέχει να εξασφαλίσουμε ότι τα συστήματα που ήδη διαθέτουμε μπορούν να λειτουργούν αποτελεσματικά.
Χρειαζόμαστε ανταλλακτικά, συντήρηση, τεχνική υποστήριξη, εκπαιδευμένο προσωπικό και υψηλή διαθεσιμότητα για τα υπάρχοντα μαχητικά, τα πολεμικά πλοία και τα υπόλοιπα μέσα των Ενόπλων Δυνάμεων. Ένα σύγχρονο αεροσκάφος ή πολεμικό πλοίο που δεν διαθέτει τα αναγκαία ανταλλακτικά και δεν μπορεί να συντηρηθεί εγκαίρως δεν αποτελεί πραγματική επιχειρησιακή ισχύ. Η εθνική άμυνα δεν μετριέται με τις ανακοινώσεις νέων αγορών, αλλά με τον αριθμό των διαθέσιμων και αξιόμαχων μέσων σε πραγματικές συνθήκες κρίσης.
3. Αιγαίο, Κύπρος και νησιωτικές υποδομές. Τα ελληνικά νησιά αποτελούν στρατηγικούς κόμβους ανεφοδιασμού, μεταφοράς και αμυντικής υποστήριξης. Η Κρήτη και η Κύπρος έχουν ιδιαίτερη σημασία για την επιχειρησιακή σύνδεση του Αιγαίου με την Ανατολική Μεσόγειο. Η αεροπορική βάση «Ανδρέας Παπανδρέου» στην Πάφο αποτελεί σημαντική κυπριακή υποδομή, η οποία μπορεί, στο πλαίσιο των συμφωνιών των δύο κρατών, να ενισχύσει τη συνεργασία και την υποστήριξη κοινών αμυντικών σχεδιασμών.
Η Ελλάδα οφείλει να αναπτύξει ολοκληρωμένο σύστημα υποστήριξης των νησιών μας, με ασφαλείς υποδομές καυσίμων, μεταφορές, επικοινωνίες και συντονισμό αεροπορικών και ναυτικών δυνάμεων. Τα ιπτάμενα τάνκερ έχουν χρησιμότητα, αλλά δεν αποτελούν πανάκεια. Τα KC-390 απαιτούν ειδική επιχειρησιακή διαμόρφωση για τον ανεφοδιασμό των ελληνικών F-16, τα οποία χρησιμοποιούν διαφορετικό σύστημα από εκείνο της αρχικής διαμόρφωσης του αεροσκάφους. Συνεπώς, δεν πρέπει να παρουσιάζεται η δυνατότητα αυτή ως ήδη εξασφαλισμένη.
4. Η πραγματική προτεραιότητα: Drones αέρος και θαλάσσης. Μία από τις σημαντικότερες προτεραιότητες της ελληνικής αμυντικής πολιτικής πρέπει να είναι η ουσιαστική αύξηση των μη επανδρωμένων συστημάτων. Η Ελλάδα χρειάζεται περισσότερα drones αέρος και θαλάσσης, με δυνατότητες επιτήρησης, αναγνώρισης, συλλογής πληροφοριών, έγκαιρης προειδοποίησης και υποστήριξης των ναυτικών και αεροπορικών επιχειρήσεων. Ιδιαίτερη σημασία έχουν τα μη επανδρωμένα θαλάσσια συστήματα επιτήρησης, τα οποία μπορούν να ενισχύσουν την παρακολούθηση μεγάλων θαλάσσιων περιοχών και την προστασία κρίσιμων υποδομών. Παράλληλα, απαιτείται ανάπτυξη ελληνικής τεχνογνωσίας, εγχώρια παραγωγή, δυνατότητα επισκευής και αναβάθμισης, καθώς και διαλειτουργικότητα με τα υφιστάμενα συστήματα διοίκησης και ελέγχου.
Η τεχνολογική αυτονομία δεν είναι πολυτέλεια. Είναι παράγοντας εθνικής ασφάλειας.
5. Το 1974 δεν δικαιολογείται με υποθετικά σενάρια. Η τραγωδία της Κύπρου δεν προκλήθηκε επειδή η Ελλάδα δεν διέθετε ιπτάμενα τάνκερ. Ήταν αποτέλεσμα βαθύτατων πολιτικών, στρατιωτικών και θεσμικών αποτυχιών, του πραξικοπήματος, της ανεπαρκούς προετοιμασίας και του ελλιπούς συντονισμού. Η επιχείρηση «Νίκη» τον Ιούλιο του 1974 απέδειξε πόσο καταστροφικές μπορούν να είναι οι ελλείψεις επικοινωνίας και επιχειρησιακής συνεργασίας. Η ιστορική μνήμη δεν μπορεί να χρησιμοποιείται για να δικαιολογεί εκ των υστέρων κάθε εξοπλιστική επιλογή. Η αποτροπή απαιτεί στρατηγική, διοίκηση, ετοιμότητα και πολιτική βούληση, όχι υποθετικές ιστορικές βεβαιότητες.
Συμπέρασμα.
Η Ελλάδα χρειάζεται αμυντική πολιτική με οικονομικό ρεαλισμό, εθνική αυτονομία και σαφή ιεράρχηση προτεραιοτήτων. Πρώτα ανταλλακτικά και συντήρηση για όσα ήδη διαθέτουμε. Έπειτα ενίσχυση της αεράμυνας, των νησιωτικών υποδομών, των μεταφορικών δυνατοτήτων και των μη επανδρωμένων συστημάτων αέρος και θαλάσσης. Κάθε νέα αγορά πρέπει να αποδεικνύει την αναγκαιότητα και την οικονομική της βιωσιμότητα. Τα KC-390 μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμο μέσο, αλλά δεν είναι η απάντηση σε όλα τα προβλήματα της ελληνικής άμυνας.
Δεν είμαστε Αμερική για να χρηματοδοτούμε παγκόσμιες στρατιωτικές αποστολές. Είμαστε Ελλάδα και προτεραιότητά μας είναι η υπεράσπιση της ελληνικής επικράτειας, του Αιγαίου και του Ελληνισμού της Κύπρου. Δεν μπορεί ο Έλληνας πολίτης να στερείται βασικών κοινωνικών αγαθών για να χρηματοδοτεί εξοπλιστικές επιλογές, χωρίς σαφή ιεράρχηση, ενώ οι υφιστάμενες Ένοπλες Δυνάμεις ενδέχεται να στερούνται ανταλλακτικών και συντήρησης.
Η άμυνα δεν είναι επίδειξη πλούτου. Είναι ευθύνη απέναντι στην πατρίδα και στους πολίτες της. Η Ελλάδα χρειάζεται αξιόμαχες Ένοπλες Δυνάμεις, όχι εξοπλισμούς εντυπωσιασμού και εξαρτήσεις από τις ξένες στρατηγικές.
Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Συναγερμός στην Τουρκία! Φόβοι για μεγάλο πόλεμο – Τι ετοιμάζεται στη Μέση Ανατολή

Στη νέα εκπομπή Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας, μαζί με τον συνεργάτη του Τζιοβάνη, αναλύει τις εξελίξεις γύρω από το Ιράν, τις κινήσεις του Ισραήλ και των ΗΠΑ και τα σενάρια πολεμικής κλιμάκωσης που απασχολούν την Άγκυρα.

Δημοσιεύτηκε

στις

Η αυξανόμενη ένταση στη Μέση Ανατολή, οι τουρκικές προετοιμασίες για ενδεχόμενη πολεμική σύγκρουση και η στρατηγική συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής «Direct News» του Ανδρέα Μουντζουρούλια στο Directus.gr. Μαζί με τον συνεργάτη του, Τζιοβάνη, εξέτασαν πληροφορίες για ενδεχόμενη νέα επίθεση εναντίον του Ιράν, τις ανησυχίες που καταγράφονται στην Τουρκία και τις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει μια περιφερειακή ανάφλεξη.

Η Τουρκία εξετάζει σενάρια πολέμου μεγάλης κλίμακας

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην κινητικότητα που, σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν στην εκπομπή, καταγράφεται στην Τουρκία αναφορικά με την προετοιμασία για μια πιθανή σύγκρουση μεγάλης κλίμακας.

Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας υποστήριξε ότι τουρκικά μέσα ενημέρωσης εξετάζουν πλέον ανοιχτά τέτοια ενδεχόμενα, συνδέοντας την κινητικότητα με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα με την αντιπαράθεση Ισραήλ και Ιράν.

Στην εκπομπή έγινε αναφορά και σε προειδοποίηση που αποδόθηκε σε Ιρανό αξιωματούχο, σύμφωνα με την οποία η Τουρκία θα μπορούσε να βρεθεί στο στόχαστρο του Ισραήλ μετά το Ιράν.

Η συγκεκριμένη τοποθέτηση παρουσιάστηκε ως ένδειξη του κλίματος που επικρατεί στην περιοχή και όχι ως επιβεβαιωμένο ισραηλινό επιχειρησιακό σχέδιο.

Ιράν: Διπλωματικές επαφές υπό τη σκιά στρατιωτικής κλιμάκωσης

Ένα από τα βασικά θέματα της εκπομπής ήταν το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής επιχείρησης εναντίον του Ιράν.

Οι δύο συνομιλητές αναφέρθηκαν σε πληροφορίες για αυξημένη κινητικότητα, σε διπλωματικές επαφές και στην πιθανότητα εμπλοκής της Ρωσίας και της Κίνας ως εγγυητριών δυνάμεων σε μια μελλοντική συμφωνία.

Στο ίδιο πλαίσιο συζητήθηκαν οι επαφές με μεσολαβητές του Κατάρ στην Τεχεράνη, καθώς και πληροφορίες ότι οι συνομιλίες δεν είχαν οδηγήσει σε συμφωνία.

Ο Μουντζουρούλιας και ο συνεργάτης του εκτίμησαν ότι η διπλωματική κινητικότητα δεν αποκλείει μια στρατιωτική εξέλιξη. Αντιθέτως, υποστήριξαν ότι η προετοιμασία για ενδεχόμενη επίθεση και οι προσπάθειες διαπραγμάτευσης μπορεί να εξελίσσονται παράλληλα.

Οι αναφορές σε επικείμενη επίθεση αποτελούν εκτιμήσεις και πληροφορίες που παρουσιάστηκαν στην εκπομπή, χωρίς να τεκμηριώνεται από τους υπότιτλους ότι έχει ληφθεί οριστική απόφαση.

Ισραήλ και Κύπρος: Το μήνυμα προς την Άγκυρα

Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε στην Κύπρο και στον ρόλο του Ισραήλ στην ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου.

Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε σε παρέμβαση του Shay Gal, ο οποίος έχει τοποθετηθεί υπέρ της ισραηλινής υποστήριξης προς την Κυπριακή Δημοκρατία σε περίπτωση τουρκικής επίθεσης.

Η συγκεκριμένη θέση συνδέθηκε με την ανάγκη ενίσχυσης της αποτρεπτικής συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.

Οι δύο συνομιλητές απέρριψαν επίσης την άποψη ότι το Ισραήλ επιδιώκει να χρησιμοποιήσει την Ελλάδα ως εμπροσθοφυλακή σε μια σύγκρουση με την Τουρκία. Κατά την εκτίμησή τους, πρόκειται για αφήγημα που αποσκοπεί στην αποδυνάμωση της ελληνοϊσραηλινής προσέγγισης.

Η αμυντική συνεργασία Ελλάδας και Πορτογαλίας

Στο αμιγώς ελληνικό ενδιαφέρον της εκπομπής εντάχθηκε η αναφορά στη συνεργασία Ελλάδας και Πορτογαλίας για τα αεροσκάφη KC-30 Millennium.

Οι παρουσιαστές στάθηκαν ιδιαίτερα στις δυνατότητες εναέριου ανεφοδιασμού, καθώς και στη σημασία που έχουν οι αερομεταφορές για την ταχεία ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων.

Όπως επισημάνθηκε, η δυνατότητα ανεφοδιασμού μαχητικών στον αέρα αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την επιχειρησιακή ακτίνα δράσης και την ευελιξία της Πολεμικής Αεροπορίας.

Η συζήτηση επεκτάθηκε στις επιλογές ενίσχυσης του Πολεμικού Ναυτικού, στις φρεγάτες, στα υποβρύχια και στη σημασία της διαφοροποίησης των αμυντικών προμηθευτών.

Κυβερνοεπιθέσεις και ασφάλεια της εφοδιαστικής αλυσίδας

Ένα ακόμη ζήτημα που αναδείχθηκε ήταν οι κυβερνοαπειλές εναντίον κρίσιμων εμπορικών υποδομών.

Στην εκπομπή παρουσιάστηκαν πληροφορίες για κυβερνοεπιθέσεις που επηρέασαν αλυσίδες σούπερ μάρκετ σε ευρωπαϊκές χώρες, ενώ έγινε αναφορά σε ισραηλινή προειδοποίηση προς επιχειρήσεις του τομέα τροφίμων να ενισχύσουν τα μέτρα κυβερνοασφάλειας.

Οι παρουσιαστές συνέδεσαν τις εξελίξεις με τον κίνδυνο αποσταθεροποίησης της εφοδιαστικής αλυσίδας σε περίοδο διεθνούς κρίσης.

Οι πολιτικές εξελίξεις στο Ισραήλ και ο περιφερειακός ανταγωνισμός

Στο πολιτικό σκέλος, εξετάστηκαν οι πρωτοβουλίες του Μπενιαμίν Νετανιάχου και οι πιθανές επιπτώσεις των εσωτερικών ισραηλινών εξελίξεων στην εξωτερική πολιτική της χώρας.

Παράλληλα, έγινε αναφορά σε ισραηλινά δημοσιεύματα σχετικά με διασυνδέσεις πολιτικών προσώπων και οργανώσεων στην Τουρκία. Πρόκειται για ισχυρισμούς που αποδόθηκαν σε ισραηλινές πηγές και δεν μπορούν να θεωρηθούν αποδεδειγμένοι μόνο από την παρουσίασή τους στην εκπομπή.

Συζητήθηκαν επίσης οι εξελίξεις στον Λίβανο, ο ρόλος της Γαλλίας και οι προσπάθειες της Τουρκίας να ενισχύσει την επιρροή της στην περιοχή.

Η γεωπολιτική θέση της Ελλάδας

Η κεντρική εκτίμηση που διατυπώθηκε στην εκπομπή ήταν ότι η Ελλάδα πρέπει να αξιοποιήσει τις στρατηγικές συνεργασίες της και να ενισχύσει τις αποτρεπτικές της δυνατότητες, σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης αστάθειας.

Η συζήτηση ανέδειξε τη σημασία της συνεργασίας με το Ισραήλ, της υποστήριξης της Κύπρου και της ενίσχυσης των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, με ιδιαίτερη αναφορά στην αεροπορική και ναυτική ισχύ.

Το βασικό ερώτημα που διατρέχει την ανάλυση είναι κατά πόσο η ένταση γύρω από το Ιράν θα παραμείνει περιφερειακή ή θα προκαλέσει ευρύτερες ανακατατάξεις, με άμεσες συνέπειες για την Τουρκία και την Ανατολική Μεσόγειο.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO6 ώρες πριν

Τα κινήματα και ο AI Λεβιάθαν

Η απάντηση των κινημάτων του 2026 σε αυτή την ασφυκτική επιτήρηση είναι διπλή: από τη μία πλευρά, η καταφυγή σε...

GEOPOLITICO7 ώρες πριν

Μαυρίδης στο Ευρωκοινοβούλιο: Επιχείρηση θαλάσσιας ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο

Παρέμβασή του Κύπριου Ευρωβουλευτή για την αποστολή ευρωπαϊκών δυνάμεων στην Ανατ. Μεσόγειο, ενώπιον της Επιτροπής Άμυνας και Ασφάλειας του Ευρ....

Διεθνή7 ώρες πριν

Ρώσοι που φοβούνται νέα επιστράτευση κατακλύζουν τη Γεωργία και την Αρμενία – Εκτινάχθηκαν τα ενοίκια

Η πίεση στη ζήτηση είναι εντονότερη στην Αρμενία, όπου οι Ρώσοι – αλλά και Αρμένιοι που ζούσαν στη Ρωσία και...

GEOPOLITICO8 ώρες πριν

KC-390: Η Ελλάδα χρειάζεται εθνική αμυντική στρατηγική σε Αιγαίο, Κύπρο και, οικονομική αντοχή και πραγματικές ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων

Η Ελλάδα χρειάζεται αμυντική πολιτική με οικονομικό ρεαλισμό, εθνική αυτονομία και σαφή ιεράρχηση προτεραιοτήτων. Η άμυνα δεν είναι επίδειξη πλούτου....

GEOPOLITICO9 ώρες πριν

Από την Ελασσόνα, τα Γρεβενά και την Κρήτη στο Κογκρέσο των ΗΠΑ! Οι νικητές της ελληνικής ομογένειας στις ενδιάμεσες εκλογές – Ποιοι είναι και τι έχουν προσφέρει σε Ελλάδα και Κύπρο

Ισχυρή παρουσία στην αμερικανική πολιτική σκηνή διατηρεί η ελληνική ομογένεια μετά τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου 2026. Η σημαντικότερη...

Δημοφιλή