Τον κίνδυνο να μετατραπεί η επανεκκίνηση των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου σε προηγούμενο αποδοχής τουρκικών αξιώσεων ανέδειξε ο Σάββας Καλεντερίδης στην εκπομπή της Παρασκευής 6 Νοεμβρίου 2026. Στο επίκεντρο της ανάλυσής του βρέθηκαν η ενδεχόμενη γαλλική ενημέρωση προς την Άγκυρα, η ανάγκη ελληνικού σχεδιασμού απέναντι σε νέα παρεμπόδιση και η απόσταση ανάμεσα στη διπλωματική απόρριψη του τουρκολιβυκού μνημονίου και στην υπεράσπιση των ελληνικών δικαιωμάτων στο πεδίο.

Η παρέμβασή του πραγματοποιήθηκε την ημέρα έκδοσης της ελληνικής NAVTEX για την επανέναρξη των ερευνών του Great Sea Interconnector. Η ελληνική πλευρά ολοκλήρωσε τις διαδικασίες αδειοδότησης, ενώ η Τουρκία απάντησε με αντι-NAVTEX, προβάλλοντας αξίωση συντονισμού με τις αρχές της για δραστηριότητες σε περιοχές που η ίδια θεωρεί ότι εμπίπτουν στη θαλάσσια δικαιοδοσία της.

Από τα Ίμια στην Κάσο: Το ζήτημα του σχεδιασμού

Ο Σάββας Καλεντερίδης ξεκίνησε με αναδρομή στην κρίση των Ιμίων, υποστηρίζοντας ότι η ελληνική πλευρά προχώρησε τότε σε στρατιωτικοποίηση χωρίς να διαθέτει ολοκληρωμένο σχέδιο για τα επόμενα βήματα και τα ενδεχόμενα κλιμάκωσης.

Κατά την εκτίμησή του, ο τρόπος αποκλιμάκωσης επέτρεψε στην Τουρκία να διευρύνει την αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας μέσω της θεωρίας των «γκρίζων ζωνών». Χρησιμοποίησε αυτή την ιστορική αναφορά για να θέσει το σημερινό ερώτημα: ποιο είναι το ελληνικό σχέδιο εάν η Άγκυρα επιχειρήσει ξανά να εμποδίσει τις έρευνες με πολεμικά πλοία;

Αναφερόμενος στα γεγονότα του Ιουλίου 2024 στην περιοχή της Κάσου, χαρακτήρισε την ελληνική διαχείριση υποχώρηση. Υποστήριξε ότι η ανάληψη ενός τόσο σημαντικού έργου έπρεπε να συνοδεύεται εξαρχής από προετοιμασία για όλα τα πιθανά σενάρια τουρκικής αντίδρασης.

Η «ενημέρωση» και ο κίνδυνος προηγουμένου

Κεντρικό σημείο της ανάλυσής του αποτέλεσε το περιεχόμενο μιας ενδεχόμενης ρηματικής διακοίνωσης της Γαλλίας προς την Τουρκία.

Ο Καλεντερίδης υποστήριξε ότι ένα επίσημο έγγραφο με συντεταγμένες, είδος εργασιών και χρονικό προγραμματισμό θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από την Άγκυρα ως τεκμήριο αποδοχής της αξίωσής της να έχει λόγο στην περιοχή. Συνέδεσε αυτό το ενδεχόμενο με την τουρκική προσπάθεια να αποκτήσει πρακτικό αντίκρισμα το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Πρόκειται για τη δική του εκτίμηση ως προς τις πιθανές συνέπειες μιας τέτοιας διαδικασίας. Η αποστολή ενημέρωσης δεν πρέπει να παρουσιάζεται αυτομάτως ως αποδεδειγμένη νομική αναγνώριση τουρκικών δικαιωμάτων. Σύμφωνα με το σχετικό δημοσίευμα του «Βήματος», η ελληνική θέση ήταν ότι δεν θα υποβληθεί αίτημα άδειας προς την Τουρκία, ενώ η πιθανή ενημέρωση για τις κινήσεις του πλοίου αντιμετωπιζόταν ως κίνηση καλής θέλησης.

Ο ίδιος επικαλέστηκε την παρέμβαση του Κώστα Καραμανλή κατά οποιασδήποτε διαδικασίας που θα μπορούσε να καταλήξει σε αναζήτηση τουρκικής άδειας, ανεξάρτητα από την ονομασία της. Το ευρύτερο επιχείρημά του ήταν ότι ένα προηγούμενο στο συγκεκριμένο έργο μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε μελλοντικές υποδομές.

Κριτική για τους χειρισμούς του έργου

Ο αναλυτής αμφισβήτησε την εξήγηση περί έλλειψης ελληνικής τεχνογνωσίας ως αιτιολόγηση της αλλαγής στον έλεγχο του έργου. Επισήμανε ότι η Nexans είχε ήδη αναλάβει την κατασκευή και υποστήριξε ότι το βασικό πρόβλημα αφορούσε την πολιτική και στρατηγική διαχείριση της τουρκικής αντίδρασης.

Παράλληλα, αναφέρθηκε σε άλλο υποθαλάσσιο καλώδιο οπτικών ινών, υποστηρίζοντας ότι οι εμπλεκόμενες πλευρές είχαν ενημερώσει την Τουρκία. Χρησιμοποίησε το παράδειγμα για να περιγράψει τον μηχανισμό πίεσης που αποδίδει στην Άγκυρα: οι εταιρείες επιδιώκουν την απρόσκοπτη εκτέλεση των εργασιών, ενώ η Τουρκία επιχειρεί να συνδέσει τη συνέχισή τους με αποδοχή των απαιτήσεών της.

Η επιστολή στον ΟΗΕ και η τριμερής συνεργασία

Ο Καλεντερίδης παρουσίασε το περιεχόμενο ελληνικής επιστολής προς τον ΟΗΕ για την απόρριψη του τουρκολιβυκού μνημονίου και των πράξεων που επιχειρείται να στηριχθούν σε αυτό.

Το σχόλιό του επικεντρώθηκε στην ανάγκη αντιστοίχισης των διπλωματικών θέσεων με την πρακτική στάση της Ελλάδας. Κατά την άποψή του, η νομική απόρριψη των τουρκικών αξιώσεων πρέπει να συνοδεύεται από αποφασιστικότητα απέναντι στις απόπειρες επιβολής τους.

Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε την τριμερή αμυντική συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ. Αναφέρθηκε στην αμυντική σύμπραξη, στη διερεύνηση συμπαραγωγών και κοινών δυνατοτήτων, καθώς και στην προστασία της ενεργειακής ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Τα όρια της τουρκικής επιρροής

Στη συνέχεια υποστήριξε ότι η Τουρκία αντιμετωπίζει δυσκολίες σε αρκετά μέτωπα και ότι η ελληνική πολιτική δεν πρέπει να αντιμετωπίζει την Άγκυρα ως δύναμη χωρίς περιορισμούς.

Συνέδεσε την εκτίμησή του με τις σχέσεις Ερντογάν–Αλίεφ, την ευρωπαϊκή κριτική προς την Τουρκία, τις πολιτικές εξελίξεις στις ΗΠΑ και τις ισορροπίες στο Ισραήλ. Για τα αμερικανικά εξοπλιστικά προγράμματα εκτίμησε ότι ο αυξημένος κοινοβουλευτικός έλεγχος μπορεί να δυσκολέψει την ικανοποίηση τουρκικών αιτημάτων για κινητήρες του KAAN και αναβαθμίσεις F-16.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον Φεριντούν Σινιρλίογλου και στην προσπάθειά του για τη θέση του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ. Τα δημοσιευμένα αποτελέσματα της άτυπης ψηφοφορίας τον εμφάνιζαν με τρεις ψήφους ενθάρρυνσης, οκτώ αποθάρρυνσης και τέσσερις χωρίς διατύπωση γνώμης. Τα αποτελέσματα αυτών των ψηφοφοριών δεν ανακοινώνονται επισήμως από το Συμβούλιο Ασφαλείας.

Ο Καλεντερίδης άσκησε επίσης κριτική στην προηγούμενη ελληνική στήριξη του Σινιρλίογλου για την ηγεσία του ΟΑΣΕ, θεωρώντας ότι η διαφοροποίηση της στάσης απέναντι στην υποψηφιότητά του για τον ΟΗΕ αναδεικνύει έλλειψη συνέχειας στον ελληνικό σχεδιασμό.

Η αμυντική σύμπραξη με Σαουδική Αραβία και Πακιστάν

Η εκπομπή περιέλαβε τη συμφωνία κοινής άμυνας Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν. Η τουρκική Εθνοσυνέλευση ενέκρινε τη σχετική συμφωνία με 279 ψήφους υπέρ και 119 κατά.

Ο αναλυτής εστίασε στη ρήτρα συλλογικής άμυνας και στη δεκαετή διάρκεια της συμφωνίας. Εκτίμησε, παράλληλα, ότι για την Άγκυρα σημαντικό κίνητρο αποτελεί η διεύρυνση των εξαγωγών οπλικών συστημάτων προς τη σαουδαραβική αγορά.

Στο ενεργειακό σκέλος αναφέρθηκε στις δυσκολίες εισαγωγής τουρκμενικού φυσικού αερίου μέσω Ιράν, στις επιπτώσεις των αμερικανικών κυρώσεων και στις επιδιώξεις της Τουρκίας να ενισχύσει τον ρόλο της στις ροές αερίου προς την Ευρώπη.

Η Νότια Κορέα ως πηγή τεχνολογίας

Εκτενές μέρος της ανάλυσης αφιερώθηκε στη συνεργασία Τουρκίας–Νότιας Κορέας στην πυρηνική ενέργεια και στην αμυντική βιομηχανία.

Ο Καλεντερίδης περιέγραψε μια τουρκική στρατηγική που επιδιώκει ευνοϊκότερους όρους χρηματοδότησης μέσω ανταγωνισμού μεταξύ προμηθευτών και ταυτόχρονη απόκτηση τεχνογνωσίας. Για την άμυνα χρησιμοποίησε τα παραδείγματα του αυτοκινούμενου πυροβόλου Fırtına, του εκπαιδευτικού αεροσκάφους KT-1T και του άρματος Altay.

Το βασικό του επιχείρημα ήταν ότι η Άγκυρα αξιοποιεί τις συνεργασίες για να αποκτά παραγωγικές δυνατότητες και να περιορίζει την εξάρτησή της από δυτικές άδειες εξαγωγής. Αντιπαρέβαλε αυτή την πρακτική με την ελληνική παρουσία στα νοτιοκορεατικά ναυπηγεία, θέτοντας το ερώτημα γιατί οι εμπορικές σχέσεις δεν έχουν αξιοποιηθεί περισσότερο για την ελληνική αμυντική βιομηχανία.

Η αναφορά στον Τομ Μπάρακ

Κλείνοντας, ο Σάββας Καλεντερίδης αναφέρθηκε στην προοπτική εντονότερου κοινοβουλευτικού ελέγχου της κυβέρνησης Τραμπ. Επικαλέστηκε δικές του πληροφορίες για πιθανές κινήσεις ελέγχου του Τομ Μπάρακ στο Κογκρέσο και προέβλεψε πολιτικές συνέπειες για τον Αμερικανό αξιωματούχο.

Άσκησε ιδιαίτερα αυστηρή κριτική στη στάση του απέναντι στους Κούρδους και σε θρησκευτικές και εθνοτικές κοινότητες της περιοχής. Οι αναφορές περί ενδεχόμενης ανάκλησης αποτελούν πληροφορίες και προβλέψεις που διατύπωσε ο ίδιος στην εκπομπή.

Γράφει ο Κώστας Μαυρίδης, Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ (S&D)

Για αρκετά χρόνια τεκμηριώνουμε ότι η χρόνια πολιτική της Αθήνας να «υψώνει τα χέρια» απέναντι στις τουρκικές μεθοδεύσεις, έχει εκθρέψει τον τουρκικό επεκτατισμό. Η επικρατούσα αθηναϊκή «φοβία» είναι και αποτέλεσμα της τουρκικής προπαγάνδας η οποία διείσδυσε σε μερίδα της εγχώριας πολιτικής αντίληψης.

Συγκεκριμένα, το Δίκαιο της Θάλασσας (ΟΗΕ) ισχύει για δεκαετίες κι είναι δεσμευτικό δίκαιο της ΕΕ, αλλά διαδοχικές Κυβερνήσεις στην Αθήνα δεν το άσκησαν, αφήνοντας την Ανατ. Μεσόγειο εκτεθειμένη στον τουρκικό επεκτατισμό. Μάλιστα, τα τελευταία χρόνια, η Αθήνα προχώρησε σε ακατανόητα βήματα στήριξης προς την επεκτατική Τουρκία. Όταν το 2019-20 υπήρξε πρωτοφανής καταδίκη του παράνομου «Τουρκολιβυκού Μνημονίου» από ΕΕ, η Αθήνα ανέτρεψε το ευνοϊκό περιβάλλον για κυρώσεις, μεταθέτοντας τις τουρκικές παρανομίες στο «διμερή διάλογο» Ελλάδας-Τουρκίας, προώθησε τον συμπρωταγωνιστή του τουρκικού επεκτατισμού ως επικεφαλής διεθνούς οργανισμού και ξέπλυνε την Τουρκία μέσω της «Συνθήκης Φιλίας» και τα περιβόητα «ήρεμα νερά» με υποχώρηση στην Κάσο κι αλλού. Η Τουρκία ανταπόδωσε με θεσμική εισβολή στο Αιγαίο και Αν. Μεσόγειο με το «Τουρκολιβυκό Μνημόνιο», με «τουρκική οδηγία NAFTEX διαρκείας» στο Αιγαίο, με την «Γαλάζια Φαντασίωση» που αποτελεί μέρος και των τουρκικών σχολικών βιβλίων και διάφορα άλλα μαζί με την συνεχιζόμενη κατοχή εδάφους της ΕΕ στην Κύπρο. Για όσους ακόμη αναλώνονται σε εγχώριες ψευδαισθήσεις, προτάσσουμε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία, χωρίς ένα πολεμικό αεροσκάφος ή φρεγάτα, οριοθέτησε ΑΟΖ με τρίτες χώρες, όπως πρότεινε και στην Αθήνα από το 2003 κι ακόμη … εκκρεμεί. Πάντως, η σημερινή συγκυρία είναι πρωτόγνωρα ευνοϊκή για υλοποίηση του Ευρωπαϊκού Έργου πόντισης καλωδίου σύνδεσης Κύπρου-Ελλάδας, το οποίο σβήνει στην πράξη την νεο-οθωμανική «Γαλάζια Φαντασίωση», ενώ τυχόν «γραπτή ενημέρωση» προς την Τουρκία θα αποτελεί την κερκόπορτα για τουρκική συγκυριαρχία στο Αιγαίο και πέραν!  

Η πρόσφατη Έκθεση της Ευρ. Επιτροπής για την Τουρκία είναι άλλο ένα παράδειγμα εγχώριων ψευδαισθήσεων. Η Έκθεση περιλαμβάνει σοβαρές αρνητικές διαπιστώσεις για την κατάσταση εντός Τουρκίας καθώς και τον αυξανόμενο παραβατικό της ρόλο στην Ανατ. Μεσόγειο, με δεδομένες άλλες παρανομίες δεκαετιών στην Κύπρο κι αλλού. Η Έκθεση αναδείχθηκε εγχώρια με ηχηρούς τίτλους όπως «χαστούκι της ΕΕ στην Τουρκία» κι «ισχυρά μηνύματα προς Τουρκία». Αυτά θα είχαν ουσιαστικό νόημα αν η Τουρκία επιθυμούσε να προσαρμοστεί στους ενταξιακούς κανόνες της ΕΕ, που όχι μόνο απορρίπτει, αλλά απαιτεί από την ΕΕ να «προσαρμοστεί»!. Δεδομένου ότι οι ενταξιακές της Τουρκίας είναι παγωμένες από το 2018 για λόγους που χειροτέρεψαν, το πλέον σημαντικό είναι ότι η Έκθεση:

α) ΔΕΝ προτείνει τερματισμό των ενταξιακών κι έτσι το τουρκικό καθεστώς απολαμβάνει σημαντικά προνόμια με περαιτέρω προοπτική σε στρατηγικούς τομείς (εμπόριο, ενέργεια και άμυνα)

β) ΔΕΝ προτείνει κυρώσεις ή λήψη μέτρων για παραβίαση νομικών υποχρεώσεων της Τουρκίας προς την ΕΕ που απορρέουν από την Τελωνειακή Ένωση κι αφορούν την Κυπριακή Δημοκρατία.

Η σχέση μας με την Τουρκία βασίζεται στην βούληση της ηγεσίας με πρωταγωνιστή την Αθήνα για ορθολογική στρατηγική απέναντι στον τουρκικό επεκτατισμό, που χρόνια τεκμηριώνουμε αλλά ως τώρα δεν υπήρξε και στην αποτρεπτική ισχύ των ενόπλων δυνάμεων που όντως υπάρχει και μας διασώζει από χειρότερα.

Τον κίνδυνο να αξιοποιηθεί από την Άγκυρα ενδεχόμενη ενημέρωσή της για τις εργασίες της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου επισήμανε ο καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής Θεωρίας, Ιωάννης Μάζης, παρεμβαίνοντας στη «Ναυτεμπορική». Παράλληλα, άσκησε κριτική στην ελληνική στάση και πρότεινε ανακήρυξη ελληνικής ΑΟΖ και οριοθέτηση με την Κυπριακή Δημοκρατία.

Στο ζήτημα της καθυστέρησης έκδοσης της NAVTEX για το καλώδιο επικεντρώθηκε ο Ιωάννης Μάζης, υποστηρίζοντας ότι το ουσιαστικό ερώτημα είναι εάν η διαδικασία θα προχωρήσει και υπό ποιους όρους.

Όπως ανέφερε, μια ολιγοήμερη μετατόπιση του χρονοδιαγράμματος δεν αποτελεί από μόνη της λόγο ανησυχίας. Έθεσε, ωστόσο, ως χρονικό ορόσημο το πρώτο δεκαήμερο του Νοεμβρίου, εκτιμώντας ότι ενδεχόμενη περαιτέρω καθυστέρηση θα ενίσχυε τα ερωτήματα για διπλωματικές διαβουλεύσεις στο παρασκήνιο.

Τι εκτιμά για την καθυστέρηση της NAVTEX

Κατά τον καθηγητή, οι ελληνικές υπηρεσίες διαθέτουν την επάρκεια και την εμπειρία για την έκδοση της σχετικής ναυτιλιακής αναγγελίας. Επικαλέστηκε ειδικότερα την Υδρογραφική Υπηρεσία και τον σταθμό Ηρακλείου, υποστηρίζοντας ότι η καθυστέρηση δεν εξηγείται εύκολα από τεχνικές ή διοικητικές δυσκολίες.

Στο πλαίσιο αυτό, συνέδεσε το ενδεχόμενο παρατεταμένης αναμονής με όσα ανέφερε για μήνυμα του επικεφαλής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών ΜΙΤ, Ιμπραήμ Καλίν, προς τον Έλληνα πρωθυπουργό και με διαβουλεύσεις μεταξύ Ελλάδας, Γαλλίας και Τουρκίας. Πρόκειται για τη σύνδεση που έκανε ο ίδιος στην παρέμβασή του, χωρίς να παρουσιάζει στο συγκεκριμένο απόσπασμα πρόσθετα τεκμήρια.

Ο κ. Μάζης υποστήριξε ότι η ανησυχία του αφορά κυρίως την αποφασιστικότητα της Αθήνας να ασκήσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Αναφέρθηκε ειδικότερα στη θαλάσσια περιοχή που, κατά την τοποθέτησή του, καλύπτεται από την ελληνοαιγυπτιακή οριοθέτηση.

Γιατί αντιδρά στην «ενημέρωση» της Τουρκίας

Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του ήταν η αντίθεσή του στην αντιμετώπιση μιας ενδεχόμενης ενημέρωσης της Άγκυρας ως απλής διαδικαστικής ενέργειας.

Κατά την εκτίμησή του, η Τουρκία θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει ένα τέτοιο έγγραφο ως επιχείρημα υπέρ των διεκδικήσεών της στην περιοχή. Ο ίδιος απέδωσε στην ενημέρωση νομική και πολιτική σημασία, υποστηρίζοντας ότι το κρίσιμο ζήτημα είναι ποιος εμφανίζεται ως αρμόδιος αποδέκτης της.

Ερωτηθείς εάν διαφοροποιείται η κατάσταση στην περίπτωση που την ενημέρωση αναλάβει η γαλλική εταιρεία του έργου, απάντησε ότι, κατά την άποψή του, η Άγκυρα θα επιχειρούσε και πάλι να την αξιοποιήσει.

Προχώρησε, μάλιστα, στον ισχυρισμό ότι η τουρκική πλευρά επιδιώκει επίσημη ελληνική ενημέρωση, με κρατική σφραγίδα και συγκεκριμένες συντεταγμένες της όδευσης. Σύμφωνα με τη συλλογιστική του, ένα τέτοιο έγγραφο θα περιόριζε τη δυνατότητα της Αθήνας να αποστασιοποιηθεί αργότερα από την ενέργεια της αναδόχου.

Η θέση ότι μια ενημέρωση θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από την Τουρκία αποδίδεται εδώ ως εκτίμηση του καθηγητή και όχι ως διαπιστωμένο νομικό αποτέλεσμα.

«Άλλο άδεια, άλλο ενημέρωση»

Ο Ιωάννης Μάζης στάθηκε ιδιαίτερα στη διατύπωση των κυβερνητικών τοποθετήσεων, επισημαίνοντας ότι η απόρριψη του ενδεχομένου να ζητηθεί τουρκική άδεια δεν απαντά αυτομάτως στο ερώτημα εάν θα υπάρξει ενημέρωση.

Επικαλούμενος σχετική δήλωση του πρωθυπουργού, όπως ο ίδιος την απέδωσε στη συζήτηση, συνόψισε την ένστασή του στη φράση:

«Άλλο άδεια, άλλο ενημέρωση».

Παράλληλα, αναφέρθηκε σε δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών και του κυβερνητικού εκπροσώπου, τις οποίες ερμήνευσε ως περιθώριο αποδοχής κάποιας μορφής ενημέρωσης. Η κριτική του επικεντρώθηκε στην ανάγκη να αποσαφηνιστεί τόσο το περιεχόμενο μιας τέτοιας ενέργειας όσο και ο φορέας που ενδεχομένως θα την αναλάμβανε.

Η πρόταση για ΑΟΖ και Κύπρο

Ως απάντηση στις τουρκικές διεκδικήσεις, ο καθηγητής πρότεινε την άμεση ανακήρυξη ελληνικής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, παραπέμποντας στη χαρτογραφική αποτύπωση που ο ίδιος συνέδεσε με ευρωπαϊκούς χάρτες και τον χάρτη της Σεβίλλης.

Διευκρίνισε ότι η ανακήρυξη ΑΟΖ και η οριοθέτησή της αποτελούν διαφορετικές πράξεις και ζήτησε να προχωρήσει η οριοθέτηση Ελλάδας–Κύπρου. Υποστήριξε, επίσης, ότι η Κυπριακή Δημοκρατία έχει ζητήσει τρεις φορές από το 2003 να υπάρξει σχετική συμφωνία.

Στο κλείσιμο της παρέμβασής του αμφισβήτησε επιχειρήματα περί αδυναμίας προστασίας της θαλάσσιας περιοχής μεταξύ Κρήτης και Κύπρου λόγω της κατάστασης των ελληνικών φρεγατών. Αντιπαρέβαλε προηγούμενες επιχειρησιακές περιόδους και έθεσε το ερώτημα γιατί δυνατότητες που υπήρχαν παλαιότερα παρουσιάζονται σήμερα ως ανεπαρκείς.

Παράλληλα, εξέφρασε ενστάσεις για τη δημόσια διατύπωση εκτιμήσεων σχετικά με τις επιχειρησιακές δυνατότητες του Πολεμικού Ναυτικού, διερωτώμενος πώς όσοι τις διατυπώνουν γνωρίζουν τα σχετικά δεδομένα.